intTypePromotion=1

Bài giảng : An toàn môi trường part 1

Chia sẻ: Pham Duong | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:10

1
439
lượt xem
113
download

Bài giảng : An toàn môi trường part 1

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ KHOA HỌC BẢO HỘ LAO ĐỘNG Bảo hộ lao động là một môn khoa học nghiên cứu những vấn đề lý thuyết và thực nghiệm nhằm cải thiện điều kiện lao động và bảo đảm an toàn lao động. §1-1- Mục đích, ý nghĩa và tính chất của công tác bảo hộ lao động 1- Mục đích-Ý nghĩa của công tác bảo hộ lao động Mục đích của công tác bảo hộ lao động là thông qua các biện pháp về khoa học kĩ thuật, tổ chức, kinh tế, xã hội để loại...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Bài giảng : An toàn môi trường part 1

  1. Baøi giaûng AN TOAØN & MOÂI TRÖÔØNG Leâ Ñaêng Hoaønh http://www.ebook.edu.vn 1
  2. Chöông 1 NHÖÕNG VAÁN ÑEÀ CHUNG VEÀ KHOA HOÏC BAÛO HOÄ LAO ÑOÄNG Baûo hoä lao ñoäng laø moät moân khoa hoïc nghieân cöùu nhöõng vaán ñeà lyù thuyeát vaø thöïc nghieäm nhaèm caûi thieän ñieàu kieän lao ñoäng vaø baûo ñaûm an toaøn lao ñoäng. §1-1- Muïc ñích, yù nghóa vaø tính chaát cuûa coâng taùc baûo hoä lao ñoäng 1- Muïc ñích-YÙ nghóa cuûa coâng taùc baûo hoä lao ñoäng Muïc ñích cuûa coâng taùc baûo hoä lao ñoäng laø thoâng qua caùc bieän phaùp veà khoa hoïc kó thuaät, toå chöùc, kinh teá, xaõ hoäi ñeå loaïi tröø caùc yeáu toá nguy hieåm vaø coù haïi phaùt sinh trong xaûn xuaát, taïo neân moät ñieàu kieän lao ñoäng thuaän lôïi vaø ngaøy caøng ñöôïc caûi thieän toát hôn, ngaên ngöøa tai naïn lao ñoäng vaø beänh ngheà nghieäp, haïn cheá oám ñau vaø giaûm söùc khoûe cuõng nhö nhöõng thieät haïi khaùc ñoái vôùi ngöôøi lao ñoäng, nhaèm baûo ñaûm an toaøn, baûo veä söùc khoûe vaø tính maïng ngöôøi lao ñoäng, tröïc tieáp goùp phaàn baûo veä vaø phaùt trieån löïc löôïng saûn xuaát taêng naêng suaát lao ñoäng. Baûo hoä lao ñoäng tröôùc heát laø moät phaïm truø saûn xuaát, nhaèm baûo veä yeáu toá naêng ñoäng nhaát cuûa löïc löôïng saûn xuaát laø ngöôøi lao ñoäng. Maët khaùc vieäc chaêm lo söùc khoûe cho ngöôøi lao ñoäng, mang laïi haïnh phuùc cho baûn thaân vaø gia ñình hoï coøn coù yù nghóa nhaân ñaïo. 2- Tính chaát cuûa coâng taùc baûo hoä lao ñoäng -Tính chaát phaùp lyù: Ñeå baûo ñaûm thöïc hieän toát vieäc baûo veä tính maïng vaø söùc khoûe cho ngöôøi lao ñoäng, coâng taùc baûo hoä lao ñoäng ñöôïc theå hieän trong boä luaät lao ñoäng. Caên cöù vaøo quy ñònh cuûa ñieàu 26 Hieán phaùp nöôùc Coäng hoaø xaõ hoäi chuû nghóa Vieät nam : “Nhaø nöôùc ban haønh chính saùch, cheá ñoä baûo hoä lao ñoäng. Nhaø nöôùc quy ñònh thôøi gian lao ñoäng, cheá ñoä tieàn löông, cheá ñoä nghæ ngôi vaø cheá ñoä baûo hieåm xaõ hoäi ñoái vôùi vieân chöùc nhaø nöôùc vaø nhöõng ngöôøi laøm coâng aên löông….. .” Boä luaät lao ñoäng cuûa Nöôùc Coäng hoaø xaõ hoäi chuû nghóa Vieät nam ñaõ ñöôïc Quoác hoäi thoâng qua ngaøy 23/6/1994 vaø coù hieäu löïc töø ngaøy 1/1/1995. Luaät lao ñoäng ñaõ quy ñònh roõ traùch nhieäm, nghóa vuï vaø quyeàn lôïi cuûa ngöôøi söû duïng lao ñoäng vaø ngöôøi lao ñoäng. -Tính chaát khoa hoïc kyõ thuaät: Nguyeân nhaân cô baûn gaây ra tai naïn lao ñoäng vaø beänh ngheà nghieäp cho ngöôøi lao ñoäng laø ñieàu kieän kyõ thuaät khoâng ñaûm baûo an toaøn lao ñoäng, ñieàu kieän veä sinh, moâi tröôøng lao ñoäng. Muoán saûn xuaát ñöôïc an toaøn vaø hôïp veä sinh, phaûi tieán haønh nghieân cöùu caûi tieán maùy moùc thieát bò; coâng cuï lao ñoäng; dieän tích saûn xuaát; hôïp lyù hoùa daây chuyeàn vaø phöông phaùp saûn xuaát; trang bò phoøng hoä lao ñoäng; cô khí hoaù vaø töï ñoäng hoaù quaù trình saûn xuaát ñoøi hoûi phaûi vaân duïng caùc kieán thöùc khoa hoïc kyõ thuaät, khoâng nhöõng ñeå http://www.ebook.edu.vn 2
  3. naâng cao naêng suaát lao ñoäng, maø coøn laø moät yeáu toá quan troïng nhaèm baûo veä ngöôøi lao ñoäng traùnh nhöõng nguy cô tai naïn vaø beänh ngheà nghieäp. -Tính chaát quaàn chuùng: Coâng taùc baûo hoä lao ñoäng khoâng chæ rieâng cuûa nhöõng caùn boä quaûn lyù maø noù coøn laø traùch nhieäm chung cuûa ngöôøi lao ñoäng vaø toaøn xaõ hoäi. Trong ñoù ngöôøi lao ñoäng ñoùng vai troø heát söùc quan troïng trong coâng taùc baûo hoä lao ñoäng. Kinh nghieäm thöïc tieån cho thaáy ôû nôi naøo maø ngöôøi lao ñoäng cuõng nhö caùn boä quaûn lyù naém vöõng ñöôïc quy taéc baûo ñaûm an toaøn vaø veä sinh lao ñoäng thì nôi ñoù ít xaåy ra tai naïn lao ñoäng. §1-2 Ñoái töôïng vaø noäi dung nghieân cöùu cuûa moân hoïc an toaøn lao ñoäng - An toaøn lao ñoäng laø moät moân hoïc nghieân cöùu nhöõng vaán ñeà lyù thuyeát vaø thöïc nghieäm caûi thieän ñieàu kieän lao ñoäng vaø ñaûm baûo an toaøn lao ñoäng mang tính khoa hoïc kyõ thuaät cuõng nhö khoa hoïc xaõ hoäi. - Phöông phaùp nghieân cöùu cuûa moân hoïc chuû yeáu taäp trung vaøo ñieàu kieän lao ñoäng; caùc moái nguy hieåm coù theå xaåy ra trong quaù trình saûn xuaát vaø caùc bieän phaùp phoøng choáng. Ñoái töôïng nghieân cöùu laø quy trình coâng ngheä; caáu taïo vaø hình daùng cuûa thieát bò; ñaëc tính, tính chaát cuûa nguyeân vaät lieäu duøng trong saûn xuaát.. -Nhieäm vuï cuûa moân hoïc an toaøn lao ñoäng nhaèm trang bò cho ngöôøi hoïc nhöõng kieán thöùc cô baûn veà luaät phaùp baûo hoä lao ñoäng, caùc bieän phaùp phoøng choáng tai naïn vaø beänh ngheà nghieäp, phoøng choáng chaùy noå. Nghieân cöùu phaân tích heä thoáng, saép xeáp, theå hieän nhöõng ñieàu kieän kyõ thuaät, toå chöùc vaø xaõ hoäi cuûa quaù trình lao ñoäng vôùi muïc ñích ñaït hieäu quaû cao. §1-3 Phaïm vi thöïc tieãn cuûa khoa hoïc lao ñoäng - Bieän phaùp baûo hoä lao ñoäng laø nhöõng bieän phaùp phoøng traùnh hay xoaù boû nhöõng nguy hieåm cho con ngöôøi trong quaù trình lao ñoäng. - Toå chöùc thöïc hieän lao ñoäng laø nhöõng bieän phaùp ñeå ñaûm baûo nhöõng lôøi giaûi ñuùng ñaén thoâng qua vieäc öùng duïng nhöõng tri thöùc veà khoa hoïc an toaøn cuõng nhö ñaûm baûo phaùt huy hieäu quaû cuûa heä thoáng lao ñoäng. - Kinh teá lao ñoäng laø nhöõng bieän phaùp ñeå khai thaùc vaø ñaùnh giaù naêng suaát veà phöông dieän kinh teá, chuyeân moân, con ngöôøi vaø thôøi gian. - Quaûn lyù lao ñoäng laø nhöõng bieän phaùp chung cuûa xí nghieäp ñeå phaùt trieån, thöïc hieän vaø ñaùnh giaù söï lieân quan cuûa heä thoáng lao ñoäng. Khi ñöa kyõ thuaät vaøo trong caùc heä thoáng saûn xuaát hieän ñaïi seõ laøm thay ñoåi nhöõng ñoäng thaùi cuûa con ngöôøi, chaúng haïn nhö veà maët taâm lyù. Söï phaùt trieån cuûa kyõ thuaät coù yù nghóa ñaëc bieät do noù taùc ñoäng tröïc tieáp ñeán lao ñoäng vaø keát quaû daãn ñeán laø: + Chuyeån ñoåi nhöõng giaù trò trong xaõ hoäi. + Taêng tröôûng tính toaøn caàu cuûa caùc caáu truùc hoaït ñoäng. + Nhöõng quy ñònh veà luaät. + Ñöa lao ñoäng ñeán gaàn thò tröôøng ngöôøi tieâu duøng. http://www.ebook.edu.vn 3
  4. §1-4 Tính nhaân ñaïo vaø söï theå hieän noù laø muïc ñích chuû yeáu cuûa khoa hoïc lao ñoäng Töông quan thay ñoåi giöõa con ngöôøi vaø kyõ thuaät khoâng bao giôø döøng laïi, chính noù laø ñoäng löïc cho söï phaùt trieån,ñaëc bieät qua caùc yeáu toá: - Söï chuyeån ñoåi caùc giaù trò trong xaõ hoäi. - Söï phaùt trieån daân soá. - Coâng ngheä môùi. - Caáu truùc saûn xuaát thay ñoåi. - Nhöõng beänh taät môùi phaùt sinh. Khoa hoïc lao ñoäng coù nhieäm vuï: - Trang bò kyõ thuaät, thieát bò cho phuø hôïp vôùi vieäc söû duïng cuûa ngöôøi lao ñoäng. - Nghieân cöùu söï lieân quan giöõa con ngöôøi trong nhöõng ñieàu kieän lao ñoäng veà toå chöùc vaø kyõ thuaät. Ñeå giaûi quyeát nhöõng nhieäm vuï coù lieân quan vôùi nhau, khoa hoïc lao ñoäng coù moät phaïm vi roäng bao goàm nhieàu ngaønh khoa hoïc kyõ thuaät; caùc ngaønh khoa hoïc cô baûn, y hoïc, taâm lyù hoïc, toaùn hoïc, thoâng tin, kinh teá cuõng nhö caùc phöông phaùp nghieân cöùu cuûa noù. §1-5 Phaân tích ñieàu kieän lao ñoäng I- Khaùi nieäm veà tai naïn lao ñoäng, chaán thöông vaø beänh ngheà nghieäp. 1- Tai naïn lao ñoäng: Tai naïn lao ñoäng laø tröôøng hôïp khoâng may xaåy ra trong saûn xuaát, do keát quaû taùc ñoäng ñoät ngoät töø beân ngoaøi döôùi daïng cô, ñieän, nhieät, hoaù naêng, hoaëc caùc yeáu toá moâi tröôøng beân ngoaøi gaây huûy hoaïi cô theå con ngöôøi hoaëc phaù huûy chöùc naêng hoaït ñoäng bình thöôøng cuûa caùc cô quan trong cô theå con ngöôøi. 2- Phaân loaïi tai naïn lao ñoäng: Tai naïn lao ñoäng ñöôïc phaân thaønh chaán thöông, nhieãm ñoäc ngheà nghieäp vaø beänh ngheà nghieäp. a- Chaán thöông: laø tröôøng hôïp tai naïn, gaây ra veát thöông, daäp thöông hoaëc söï huûy hoaïi khaùc cho cô theå con ngöôøi. Haäu quaû cuûa chaán thöông coù theå laøm taïm thôøi hay vónh vieån maát khaû naêng lao ñoäng, coù theå laø cheát ngöôøi. b- Nhieãm ñoäc ngheà nghieäp: laø söï huyû hoaïi söùc khoeû do keát quaû taùc ñoäng cuûa caùc chaát ñoäc khi chuùng xaâm nhaäp vaøo cô theå con ngöôøi trong caùc ñieàu kieän saûn xuaát. Nhieãm ñoäc ngheà nghieäp bao goàm: - Nhieãm ñoäc maõn tính. - Nhieãm ñoäc caáp tính . Tröôøng hôïp nhieãm ñoäc caáp tính cuõng ñöôïc coi laø chaán thöông. c- Beänh ngheà nghieäp: laø söï suy yeáu daàn daàn söùc khoeû cuûa ngöôøi lao ñoäng gaây ra do nhöõng ñieàu kieän baát lôïi taïo ra trong saûn xuaát hoaëc do taùc duïng thöôøng xuyeân cuûa caùc chaát ñoäc haïi leân cô theå con ngöôøi trong saûn xuaát. II- Ñieàu kieän lao ñoäng, nguyeân nhaân chaán thöông vaø beänh ngheà nghieäp. http://www.ebook.edu.vn 4
  5. 1- Ñieàu kieän lao ñoäng: Ñieàu kieän lao ñoäng ñöôïc ñaùnh giaù baèng quaù trình lao ñoäng vaø tình traïng veä sinh cuûa moâi tröôøng lao ñoäng. Trong quaù trình lao ñoäng taâm trí vaø theå löïc con ngöôøi luoân ôû tình traïng caêng thaúng. Söï caêng thaúng phuï thuoäc vaøo tính chaát vaø cöôøng ñoä lao ñoäng, tö theá khi laøm vieäc. Tình traïng veä sinh cuûa moâi tröôøng saûn xuaát.. 2- Nguyeân nhaân tai naïn lao ñoäng: a- Nguyeân nhaân kyõ thuaät - Söï hö hoûng cuûa caùc thieát bò maùy moùc; - Söï hö hoûng cuûa duïng cuï phuï tuøng; - Söï hö hoûng cuûa caùc ñöôøng oáng; - Caùc keát caáu thieát bò, duïng cuï, phuï tuøng khoâng hoaøn chænh; - khoaûng caùch caàn thieát giöõa caùc thieát bò boá trí khoâng hôïp lyù; - Thieáu che chaén. . . - Giaùm saùt kyõ thuaät khoâng ñaày ñuû. b- Nhöõng nguyeân nhaân veà toå chöùc: - Vi phaïm quy taéc, quy trình kyõ thuaät; - Toå chöùc lao ñoäng cuõng nhö choã laøm vieäc khoâng ñaùp öùng yeâu caàu; - Thieáu hoaëc giaùm saùt kyõ thuaät khoâng ñaày ñuû; - Vi phaïm cheá ñoä lao ñoäng; - Söû duïng coâng nhaân khoâng ñuùng ngaønh ngheà vaø trinh ñoä chuyeân moân; - Coâng nhaân khoâng ñöôïc huaán luyeän quy taéc vaø kyõ thuaät an toaøn lao ñoäng. c- Nhöõng nguyeân nhaân veà veä sinh: - Moâi tröôøng laøm vieäc bò oâ nhieãm; - Ñieàu kieän vi khí haäu khoâng thích hôïp; - Chieáu saùng vaø thoâng gioù khoâng ñaày ñuû; - Tieáng oàn vaø chaán ñoäng maïnh; - Coù caùc tia phoùng xaï; - Tình traïng veä sinh cuûa caùc phoøng phuïc vuï sinh hoaït keùm; - Vi phaïm ñieàu leä veä sinh caù nhaân; - Thieáu hoaëc kieåm tra veä sinh cuûa y teá khoâng ñaày ñuû, v. v. . . 3- Ñaùnh giaù tai naïn lao ñoäng: Ñeå ñaùnh giaù ñuùng ñaén veà tình hình tai naïn, chaán thöông vaø beänh ngheà nghieäp phaûi döïa vaøo caùc heä soá chaán thöông: - Heä soá taàn soá chaán thöông ( Kt.s ) laø tyû soá soá löôïng tai naïn xaåy ra trong moät khoaûng thôøi gian nhaát ñònh vôùi soá ngöôøi laøm vieäc bình quaân trung bình trong xí nghòeâp hay phaân xöôûng trong thôøi gian ñoù. Trong thöïc teá heä soá taàn soá chaán thöông thöôøng ñöôïc tính vôùi 1000 ngöôøi laøm vieäc vaø ñöôïc xaùc ñònh theo coâng thöùc: S K t .s. = × 1000 N http://www.ebook.edu.vn 5
  6. Trong ñoù : S – Soá tai naïn xaåy ra phaûi nghæ vieäc treân 3 ngaøy theo thoáng keâ trong moät thôøi gian xaùc ñònh. N – Soá ngöôøi laøm vieäc trung bình trong khoaûng thôøi gian ñoù. - Heä soá naëng nheï ( Kn ) laø soá ngaøy phaûi nghæ vieäc trung bình tính cho moãi tröôøng hôïp tai naïn xaåy ra. D Kn = S Trong ñoù : D – Laø toång soá ngaøy phaûi nghæ vieäc do caùc tröôøng hôïp tai naïn xaåy ra trong khoaûng thôøi gian nhaát ñònh. Trong tính toaùn S chæ keå caùc tröôøng hôïp laøm maát khaû naêng lao ñoäng taïm thôøi. Nhöõng tröôøng hôïp cheát ngöôøi hoaëc laøm maát khaû naêng lao ñoäng vónh vieãn khoâng keå ñeán trong heä soá naëng nheï, phaûi xeùt rieâng. III- Caùc bieän phaùp ñeà phoøng tai naïn lao ñoäng. 1- Bieän phaùp kyõ thuaät: - Cô khí hoùa vaø töï ñoäng hoùa quùa trình saûn xuaát; - Duøng chaát khoâng ñoäc hoaëc ít ñoäc thay theá chaát ñoäc tính cao; - Ñoåi môùi quy trình coâng ngheä, v.v. . . 2- Bieän phaùp kyõ thuaät veä sinh: - Giaûi quyeát thoâng gioù vaø chieáu saùng toát nôi saûn xuaát; - Caûi thieän ñieàu kieän laøm vieäc. 3- Bieän phaùp phoøng hoä caù nhaân: - Döïa theo tính chaát ñoäc haïi trong saûn xuaát, moãi ngöôøi coâng nhaân seõ ñöôïc trang bò duïng cuï phoøng hoä thích hôïp. 4- Bieän phaùp toå chöùc lao ñoäng khoa hoïc: - Phaân coâng lao ñoäng hôïp lyù; - Tìm ra nhöõng bieän phaùp caûi tieán laøm cho lao ñoäng bôùt naëng nhoïc, bôùt tieâu hao naêng löôïng; - Laøm cho lao ñoäng thích nghi vôùi con ngöôøi vaø con ngöôøi thích nghi vôùi coâng cuï saûn xuaát môùi, vöøa coù naêng suaát lao ñoäng cao laïi an toaøn hôn. 5- Caùc bieän phaùp y teá: - Kieåm tra söùc khoeû coâng nhaân, khaùm tuyeån ñeå boá trí lao ñoäng phuø hôïp; - Khaùm ñònh kyø cho coâng nhaân tieáp xuùc vôùi caùc yeáu toá ñoäc haïi nhaèm phaùt hieän sôùm beänh ngheà nghieäp vaø nhöõng beänh maõn tính khaùc ñeå kòp thôøi coù bieän phaùp giaûi quyeát. - Tieán haønh giaùm ñònh khaû naêng lao ñoäng,höôùng daãn luyeän taäp, phuïc hoài laïi khaû naêng lao ñoäng. - Coù cheá ñoä aên uoáng hôïp lyù. http://www.ebook.edu.vn 6
  7. Chöông 2 VI KHÍ HAÄU TRONG SAÛN XUAÁT §2-1 Khaùi nieäm vaø ñònh nghóa Vi khí haäu laø traïng thaùi lyù hoïc cuûa khoâng khí trong khoaûng khoâng gian thu heïp, goàm caùc yeáu toá nhieät ñoä, ñoä aåm, böùc xaï nhieät vaø toác ñoä chuyeån ñoäng cuûa khoâng khí. Ñieàu kieän cuûa vi khi haäu trong saûn xuaát phuï thuoäc vaøo tính chaát cuûa quaù trình coâng ngheä vaø khí haäu ñòa phöông. Veà maët veä sinh, vi khí haäu coù theå aûnh höôûng ñeán söùc khoeû cuûa coâng nhaân. §2-2 Ñieàu kieän vi khí haäu - Nhieät ñoä laø yeáu toá khí töôïng quan troïng trong saûn xuaát, phuï thuoäc vaøo hieän töôïng phaùt nhieät cuûa quaù trình saûn xuaát. Nhieät ñoä nôi laøm vieäc cuûa coâng nhaân khoâng vöôït quaù 35oC. - Böùc xaï nhieät laø nhöõng haït naêng löôïng truyeàn trong khoâng khí döôùi daïng dao ñoäng soùng ñieän töø, goàm tia hoàng ngoaïi, tia töû ngoaïi vaø tia saùng thöôøng. Khi nung noùng kim loaïi ñeán 500oC seõ phaùt sinh tia hoàng ngoaïi, nung tôùi 1800- 2000oC seõ phaùt sinh tia saùng thöôøng vaø tia töû ngoaïi, nung tieáp tôùi 3000oC löôïng tia töû ngoaïi phaùt ra caøng nhieàu. Tieâu chuaån veä sinh cho pheùp laø 1kcal/m2.phuùt. - Ñoä aåm laø löôïng hôi nöôùc coù trong khoâng khí bieåu thò baèng gam trong moät meùt khoái khoâng khí, hoaëc baèng söùc tröông hôi nöôùc tính baèng mm coät thuûy ngaân. Nôi saûn xuaát ñoä aåm cho pheùp khoaûng 75-85%. - Toác ñoä chuyeån ñoäng khoâng khí ñöôïc bieåu thò baèng m/s. Taïi nôi laøm vieäc toác ñoä chuyeån ñoäng khoâng khí khoâng vöôït quaù 3m/s, treân 5m/s coù theå gaây kích thích baát lôïi cho cô theå. - Nhieät ñoä hieäu quaû töông ñöông. Ñeå ñaùnh giaù taùc duïng toång hôïp cuûa caùc yeáu toá nhieät ñoä, ñoä aåm vaø vaän toác gioù cuûa moâi tröôøng khoâng khí ñoái vôùi caûm giaùc nhieät ñoä cuûa cô theå con ngöôøi, ngöôøi ta ñöa ra khaùi nieäm veà “nhieät ñoä hieäu quaû töông ñöông”, kyù hieäu thqtñ. Nhieät ñoä hieäu quaû töông ñöông cuûa khoâng khí coù nhieät ñoä t, ñoä aåm ϕ vaø vaän toác chuyeån ñoäng v laø nhieät ñoä cuûa khoâng khí baûo hoøa hôi nöôùc coù φ=100% vaø khoâng coù gioù v = 0 maø gaây ra caûm giaùc nhieät gioáng heät nhö caûm giaùc gaây ra bôûi khoâng khí vôùi t, ϕ, v ñaõ cho. §2-3 Ñieàu hoøa thaân nhieät ôû ngöôøi Cô theå ngöôøi coù nhieät ñoä khoâng ñoåi trong khoaûng 37oC±0,5 laø nhôø quaù trình ñieàu nhieät do trung taâm chæ huy ñieàu nhieät ñieàu khieån. Ñeå duy trì caân baèng thaân nhieät trong ñieàu kieän vi khí haäu noùng, cô theå thaûi nhieät thöøa baèng giaûn maïch ngoaïi bieân vaø taêng cöôøng tieát moà hoâi. Chuyeån moät lít maùu töø noäi taïng ra ngoaøi http://www.ebook.edu.vn 7
  8. da thaûi ñöôïc 2,5 kcal vaø nhieät ñoä haï ñöôïc 3oC. Moät lít moà hoâi bay hôi hoaøn toaøn thaûi ra chöøng 580 kcal. Trong ñieàu kieän vi khí haäu laïnh cô theå taêng cöôøng quaù trình sinh nhieät vaø haïn cheá quaù trình thaûi nhieät ñeå duy trì söï thaêng baèng nhieät. Thaêng baèng nhieät chæ coù theå thöïc hieän ñöôïc trong phaïm vi tröôøng ñieàu nhieät, goàm hai vuøng: vuøng ñieàu nhieät hoùa hoïc vaø vuøng ñieàu nhieät lyù hoïc. Vöôït quaù giôùi haïn naøy veà phía döôùi cô theå seõ bò nhieãm laïnh, ngöôïc laïi veà phía treân seõ bò quaù noùng. 1-Ñieàu nhieät hoùa hoïc laø quaù trình bieán ñoåi sinh nhieät do söï oxi hoùa caùc chaát dinh döôõng. Bieán ñoåi chuyeån hoùa thay ñoåi theo nhieät ñoä khoâng khí beân ngoaøi vaø traïng thaùi lao ñoäng hay nghæ ngôi cuûa cô theå. Quaù trình chuyeån hoùa taêng khi nhieät ñoä beân ngoaøi thaáp vaø lao ñoäng naëng, ngöôïc laïi quaù trình giaûm khi nhieät ñoä moâi tröôøng cao vaø cô theå ôû traïng thaùi nghæ ngôi. 2- Ñieàu nhieät lyù hoïc laø taát caû caùc quaù trình bieán ñoåi thaûi nhieät cuûa cô theå goàm truyeàn nhieät, ñoái löu, böùc xaï vaø bay hôi moà hoâi vv.. .Thaûi nhieät baèng truyeàn nhieät laø hình thöùc maát nhieät cuûa cô theå khi nhieät ñoä cuûa khoâng khí vaø caùc vaät theå maø ta tieáp xuùc coù nhieät ñoä thaáp hôn nhieät ñoä ôû da. Khi da coù nhieät ñoä cao hôn nhieät ñoä moâi tröôøng seõ xaåy ra quaù trình truyeàn nhieät ngöôïc laïi, Do coù söï thay ñoåi ñoù cô theå coù caûm giaùc maùt meû hoaëc noùng böùc veà muøa heø hoaëc coù theå caûm thaáy laïnh hay aám aùp veà muøa ñoâng. Cô theå ngöôøi cuõng nhö caùc beà maët vaät theå quanh ngöôøi coù theå phaùt ra tia böùc xaï nhieät. Tröôøng hôïp da ngöôøi coù nhieät ñoä thaáp hôn nhieät ñoä treân beà maët vaät theå seõ thu nhaän tia böùc xaï ñeán vaø ngöôïc laïi. Khi nhieät ñoä khoâng khí cao hôn 34oC (lôùn hôn nhieät ñoä da) cô theå seõ thaûi nhieät baèng bay hôi moà hoâi. §2-4 Aûnh höôûng cuûa vi khí haäu ñoái vôùi cô theå ngöôøi 1- Aûnh höôûng cuûa vi khí haäu noùng a- Bieán ñoåi sinh lyù - Laøm vieäc trong ñieàu kieän vi khí haäu noùng ñeå duy trì caân baèng nhieät, cô theå phaûi tieát nhieàu noà hoâi, coù khi leân tôùi 5-7 lít, laøm giaûm theå troïng. - Keøm theo moà hoâi, cô theå coøn maát moät löôïng muoái aên ñaùng keå, moät soá muoái khoaùng ñaëc bieät laø ion K, Na, Ca, I, Fe vaø moät soá sinh toá C, B1, B2 PP.. - Do maát nhieàu nöôùc, laøm cho khoái löôïng maùu, tyû troïng, ñoä nhôùt cuûa maùu thay ñoåi, tim phaûi laøm vieäc nhieàu hôn ñeå cung caáp naêng löôïng vaø thaûi heát nhieät thöøa cho cô theå. - Do maát nöôùc, phaûi uoáng nöôùc nhieàu laøm cho dòch vò bò loaûng, laøm maát caûm giaùc theøm aên vaø aên maát ngon. - Chöùc naêng dieät truøng cuûa dòch vò bò haïn cheá, laøm cho daï daøy, ruoät bò vieâm nhieãm; chöùc naêng gan cuõng bò aûnh höôûng. - Hoaït ñoäng cuûa heä thaàn kinh trung öông cuõng bò aûnh höôûng, deã gaây tai naïn lao ñoäng. http://www.ebook.edu.vn 8
  9. b- Roái loaïn beänh lyù - Thöôøng gaëp laø chöùng say noùng vaø chöùng co giaät. Chöùng say noùng do maát caân baèng nhieät vôùi caùc trieäu chöùng choùng maët, ñau ñaàu, ñau thaét ngöïc, buoàn noân, nhòp thôû vaø maïch nhanh vôùi traïng thaùi suy nhöôïc roõ reät vv.. . Ñeå caáp cöùu naïn nhaân, trong caû hai tröôøng hôïp caàn ñöa ngay ra nôi thoaùng, cho thuoác trôï hoâ haáp, trôï tim maïch vaø caùc thuoác trôï löïc caáp cöùu khaùc. 2- Aûnh höôûng cuûa vi khí haäu laïnh - Do aûnh höôûng cuûa nhieät ñoä thaáp, da trôû neân xanh laïnh, nhieät ñoä da coøn döôùi 33oC. - Laïnh coøn laøm giaûm nhòp tim vaø nhòp thôû, nhöng möùc tieâu thuï oxi laïi taêng leân nhieàu do cô vaø gan phaûi laøm vieäc nhieàu deå chuyeån hoùa sinh nhieàu nhieät. - Laïnh sinh caûm giaùc teâ coùng khoù vaän ñoäng, maát daàn caûm giaùc, sinh chöùng ñau cô, vieâm cô, vieâm daây thaàn kinh ngoaïi bieân vv.. - Laïnh coøn gaây ra beänh dò öùng hen pheá quaûn, laøm giaûm söùc ñeà khaùng mieån dòch, gaây ra caùc beänh ñöôøng hoâ haáp, beänh thaáp khôùpvv.. 3-Aûnh höôûng cuûa böùc xaï nhieät - Tia hoàng ngoaïi. Tuøy theo cöôøng ñoä böùc xaï hoàng ngoaïi coù theå sinh möùc taùc duïng nhieät. Tia hoàng ngoaïi coù böôùc soùng ngaén coù söùc roïi saâu vaøo döôùi da tôùi 3cm, gaây boûng da, gaây caûm giaùc noùng boûng, gaây say noùng, gaây ñuïc nhaân maét, giaûm thò löïc coù theå bò muø. - Tia töû ngoaïi goàm caùc böùc xaï coù böôùc soùng töø 400- 7,6 nm, chia laøm 3 loaïi: + Tia töû ngoaïi A coù böôùc soùng daøi töø 400-315nm sinh ra töø aùnh naéng maët trôøi, ñeøn daây toùc, ñeøn huyønh quang, tia löõa haøn.. + Tia töû ngoaïi B coù böôùc soùng trung bình töø 315-280nm sinh ra töø ñeøn hôi thuûy ngaân, loø naáu theùp hoà quang. + Tia töû ngoaïi C coù böôùc soùng ngaén döôùi 280nm. Tia töû ngoaïi coù theå gaây ra boûng da. Tia töû ngoaïi coù böôùc soùng daøi gaây ban ñoû sau moät thôøi gian tieàm taøng 6-8 giôø, duy trì töø 24-30 giôø roài maát daàn vaø ñeå laïi moät vuøng xaïm da beàn vöõng. Vôùi tia töû ngoaïi böôùc soùng ngaén, ban ñoû xuaát hieän vaø bieán maát nhanh hôn, coù caûm giaùc ñau hôn vaø ñeå laïi vuøng xaùm da yeáu hôn. Tia töû ngoaïi gaây ra vieâm maøng tieáp hôïp caáp tính, giaûm thò löïc vaø thu heïp thò tröôøng. Neáu taùc duïng nheï vaø laâu ngaøy coù theå gaây moûi meät, suy nhöôïc, ñau ñaàu, choùng maët, keùm aên.. . - Tia lase. Laøm vieäc vôùi tia lase coù theå bò boûng da, boûng maøng voõng maïc. §2-5 Bieän phaùp phoøng choáng taùc haïi cuûa vi khí haäu xaáu 1- Vi khí haäu noùng. a- Bieän phaùp kyõ thuaät. - Cô khí hoùa vaø töï ñoäng hoùa quaù trình saûn xuaát ôû nôi coù nhieät ñoä cao. - Caùch ly nguoàn nhieät ñoái löu vaø böùc xaï ôû nôi laøm vieäc. - Duøng maøn nöôùc haáp thuï caùc tia böùc xaï ôû tröôùc cöõa loø. http://www.ebook.edu.vn 9
  10. - Saép xeáp maët baèng caùc phaân xöôûng hôïp lyù khi thieát keá. b- Bieän phaùp veä sinh y teá. - Caàn quy ñònh cheá ñoä lao ñoäng thích hôïp cho caùc ngaønh ngheà thöïc hieän trong ñieàu kieän vi khí haäu xaáu. - Toå chöùc toát nôi nghæ cho coâng nhaân, phoøng nghæ phaûi ñöôïc caùch ly toát vôùi nguoàn nhieät. - Coù cheá ñoä aên, uoáng hôïp lyù. - Coâng nhaân ñöôïc trang bò duïng cuï, quaàn aùo baûo hoä phuø hôïp vôùi tính chaát coâng vieäc. - Caàn toå chöùc khaùm tuyeån ñònh kyø cho coâng nhaân. 2- Vi khí haäu laïnh. - Muøa ñoâng caàn ñeà phoøng laïnh cho coâng nhaân baèng caùch che chaén toát. - Duøng bieän phaùp thoâng gioù söôûi aám. Coù cheá ñoä aên choáng reùt. - Trang bò quaàn aùo baûo hoä vaø duïng cuï thích hôïp cho coâng nhaân. http://www.ebook.edu.vn 10

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản