intTypePromotion=1
ADSENSE

Bài giảng Atlas thực tập Giải phẫu bệnh (Phần 1) - ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch

Chia sẻ: Kien Kien | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:72

310
lượt xem
81
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tập bài giảng Atlas thực tập Giải phẫu bệnh được soạn ra nhằm giúp học viên có thẻ nắm được các mục tiêu thực tập, có thể vận dụng tối đa thời gian mỗi buổi thực tập cho việc tìm kiếm và quan sát các mục tiêu trên tiêu bản. Cuối tập sách là danh sách tổng kết các mục tiêu thực tập,... Sau đây mời các bạn cùng tham khảo "Bài giảng Atlas thực tập Giải phẫu bệnh (Phần 1)".

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Bài giảng Atlas thực tập Giải phẫu bệnh (Phần 1) - ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch

  1. Chuû nhieäm boä moân : Gs.Ts.Bs. NGUYEÃN SAØO TRUNG Giaûng vieân : Ts.Bs. AÂU NGUYEÄT DIEÄU Ths.Bs. BUØI THÒ HOÀNG KHANG Ths.Bs. HUYØNH NGOÏC LINH Ths.Bs. NGUYEÃN ÑÌNH TUAÁN CN. LEÂ THÒ THANH HUYEÀN CN. TRIEÄU THÒ XUAÂN THU
  2. LÒCH GIAÛNG THÖÏC TAÄP GIAÛI PHAÃU BEÄNH Y2008A NAÊM HOÏC 2010 – 2011 ******* BAØI NGAØY BAØI THÖÏC TAÄP 1 05/04/11 - C1 - A 1. Noát Tophi beänh Guùt 2. Haïch nhieãm carbon 07/04/11 - C1 - B 3. Chuyeån saûn gai coå töû cung (CTC) 4. Nghòch saûn – carcinoâm taïi choã CTC 2 14/04/11 - C1 - A 5. Vieâm ruoät thöøa caáp 6. Vieâm loeùt da maõn tính 15/04/11 - C1 - B 7. Vieâm lao haïch 3 19/04/11 - C1 - A 8. Seïo loài 9. Taêng saûn cuïc tuyeán giaùp 21/04/11 - C1 - B 10. Taêng saûn tuyeán tieàn lieät 4 26/04/11 - C1 - A 11. Nevi noäi bì 12. U nhuù da 28/04/11 - C1 - B 13. U môõ 14. U laønh maïch maùu daïng hang ôû gan 5 05/05/11 - C1 - A 15. Carcinoâm teá baøo gai cuûa da 16. Carcinoâm teá baøo gai di caên haïch 06/05/11 - C1 - B 17. Carcinoâm teá baøo ñaùy cuûa da 18. Carcinoâm TB gai khoâng söøng hoùa CTC 6 10/05/11 - C1 - A 19. U tuyeán oáng ruoät giaø (RG) 20. Carcinoâm tuyeán RG 12/05/11 - C1 - B 21. Carcinoâm tuyeán RGø di caên haïch 22. Carcinoâm tuyeán RG di caên gan 23. Carcinoâm tuyeán RG di caên phoåi 7 17/05/11 - C1 - A OÂn laàn 1 19/05/11 - C1 - B 8 17/05/11 – C2 - A 24. Xô gan 25. Carcinoâm teá baøo gan 19/05/11 – C2 - B 26. Carcinoâm tuyeán daï daøy maët nhaãn 27. Carcinoâm tuyeán maët nhaãn di caên haïch 9 24/05/11 - C1 - A 28. Carcinoâm TB gai ôû phoåi 29. Carcinoâm tieåu pheá quaûn pheá nang 26/05/11 - C1 - B 30. Carcinoâm tuyeán giaùp daïng nhuù 31. Carcinoâm teá baøo saùng cuûa thaän 10 24/05/11 - C2 - A 32. Sarcoâm sôïi 33. Sarcoâm cô trôn di caên gan 26/05/11 - C2 - B 34. Sarcoâm xöông 11 31/05/11 – C1 - A 35. U laønh sôïi – tuyeán vuù 36. Bieán ñoåi sôïi boïc tuyeán vuù 02/06/11 – C1 - B 37. Carcinoâm oáng tuyeán vuù xaâm nhaäp 12 31/05/11 – C2 - A 38. U cô trôn laønh tính thaân töû cung 39. U quaùi tröôûng thaønh buoàng tröùng 02/06/11 – C2 - B 40. Nhau nöôùc toaøn phaàn 13 07/06/11 - C1 - A 41. Haïch taêng saûn nang 42. Haïch taêng saûn xoang 09/06/11 - C1 - B 43. Limphoâm nguyeân baøo mieãn dòch 44. Limphoâm Hodgkin 14 07/06/11 - C2 - A Toång oân 09/06/11 - C2 - B Thôøi gian thöïc taäp: C1: 13g30-15g C2: 15g-16g30 THI THÖÏC TAÄP GPB ngaøy 16/06/2011 luùc 14g
  3. LÒCH GIAÛNG THÖÏC TAÄP GIAÛI PHAÃU BEÄNH Y2008B NAÊM HOÏC 2010 – 2011 ******* BAØI NGAØY BAØI THÖÏC TAÄP 1 09/05/11 - S1 - A 1. Noát Tophi beänh Guùt 2. Haïch nhieãm carbon 10/05/11 - S1 - B 3. Chuyeån saûn gai coå töû cung (CTC) 4. Nghòch saûn – carcinoâm taïi choã CTC 2 11/05/11 - S1 - A 5. Vieâm ruoät thöøa caáp 6. Vieâm loeùt da maõn tính 12/05/11 - S1 - B 7. Vieâm lao haïch 3 16/05/11 - S1 - A 8. Seïo loài 9. Taêng saûn cuïc tuyeán giaùp 17/05/11 - S1 - B 10. Taêng saûn tuyeán tieàn lieät 4 18/05/11 - S1 - A 11. Nevi noäi bì 12. U nhuù da 19/05/11 - S1 - B 13. U môõ 14. U laønh maïch maùu daïng hang ôû gan 5 23/05/11 - S1 - A 15. Carcinoâm teá baøo gai cuûa da 16. Carcinoâm teá baøo gai di caên haïch 24/05/11 - S1 - B 17. Carcinoâm teá baøo ñaùy cuûa da 18. Carcinoâm TB gai khoâng söøng hoùa CTC 6 25/05/11 - S1 - A 19. U tuyeán oáng ruoät giaø (RG) 20. Carcinoâm tuyeán RG 26/05/11 - S1 - B 21. Carcinoâm tuyeán RGø di caên haïch 22. Carcinoâm tuyeán RG di caên gan 23. Carcinoâm tuyeán RG di caên phoåi 7 30/05/11 - S1 - A OÂn laàn 1 31/05/11 - S1 - B 8 30/05/11 - S2 - A 24. Xô gan 25. Carcinoâm teá baøo gan 31/05/11 - S2 - B 26. Carcinoâm tuyeán daï daøy maët nhaãn 27. Carcinoâm tuyeán maët nhaãn di caên haïch 9 01/06/11 - S1 - A 28. Carcinoâm TB gai ôû phoåi 29. Carcinoâm tieåu pheá quaûn pheá nang 02/06/11 - S1 - B 30. Carcinoâm tuyeán giaùp daïng nhuù 31. Carcinoâm teá baøo saùng cuûa thaän 10 01/06/11 - S2 - A 32. Sarcoâm sôïi 33. Sarcoâm cô trôn di caên gan 02/06/11 - S2 - B 34. Sarcoâm xöông 11 06/06/11 - S1 - A 35. U laønh sôïi – tuyeán vuù 36. Bieán ñoåi sôïi boïc tuyeán vuù 07/06/11 - S1 - B 37. Carcinoâm oáng tuyeán vuù xaâm nhaäp 12 06/06/11 - S2 - A 38. U cô trôn laønh tính thaân töû cung 39. U quaùi tröôûntg thaønh buoàng tröùng 07/06/11 - S2 - B 40. Nhau nöôùc toaøn phaàn 13 08/06/11 - S1 - A 41. Haïch taêng saûn nang 42. Haïch taêng saûn xoang 09/06/11 - S1 - B 43. Limphoâm nguyeân baøo mieãn dòch 44. Limphoâm Hodgkin 14 08/06/11 - S2 - A Toång oân 09/06/11 - S2 - B Thôøi gian thöïc taäp: S1: 07g30- 09g S2: 09g-10g30 THI THÖÏC TAÄP GPB ngaøy 17/06/2011 luùc 14g
  4. LÔØI NOÙI ÑAÀU Taäp baøi giaûng - Atlas thöïc taäp Giaûi phaãu beänh ñöôïc soaïn ra nhaèm giuùp hoïc vieân coù theå naém baét ñöôïc caùc muïc tieâu thöïc taäp tröôùc khi vaøo lôùp, nhôø vaäy coù theå taän duïng toái ña thôøi gian ít oûi cuûa moãi buoåi thöïc taäp 2 tieát cho vieäc tìm kieám vaø quan saùt caùc muïc tieâu naøy treân tieâu baûn. Cuoái taäp saùch naøy laø danh saùch toång keát caùc muïc tieâu thöïc taäp, cuõng laø ñaùp aùn cho 4 daïng caâu hoûi cuûa kyø thi thöïc taäp keát thuùc khoùa hoïc: Teá baøo gì?, Caáu truùc gì?, Hieän töôïng gì?, Chaát gì?. Caùc hình aûnh ñaïi theå trong taäp saùch ñaõ ñöôïc choïn loïc ñeå cho thaáy nhöõng tính chaát töông ñoái ñaëc tröng cuûa toån thöông, hoïc vieân caàn ghi nhôù ñeå traû lôøi cho daïng caâu hoûi thöù naêm, Hình aûnh beänh lyù gì?.
  5. MUÏC LUÏC ****** 1. Noát Tophi beänh Guùt 1 2. Haïch nhieãm carbon 4 3. Chuyeån saûn gai coå töû cung (CTC) 7 4. Nghòch saûn naëng– carcinoâm taïi choã CTC 10 5. Vieâm ruoät thöøa caáp 13 6. Vieâm loeùt da maõn tính 17 7. Vieâm lao haïch 20 8. Seïo loài 23 9. Taêng saûn cuïc tuyeán giaùp 25 10. Taêng saûn tuyeán tieàn lieät 29 11. Neâvi noäi bì 31 12. U nhuù da 34 13. U môõ 36 14. U laønh maïch maùu daïng hang ôû gan 38 15. Carcinoâm teá baøo gai cuûa da 41 16. Carcinoâm teá baøo gai di caên haïch 44 17. Carcinoâm teá baøo ñaùy cuûa da 47 18. Carcinoâm teá baøo gai khoâng söøng hoùa CTC 49 19. U tuyeán oáng ruoät giaø (RG) 51 20. Carcinoâm tuyeán RG 54 21. Carcinoâm tuyeán RGø di caên haïch 57 22. Carcinoâm tuyeán RG di caên gan 60 23. Carcinoâm tuyeán RG di caên phoåi 63 24. Xô gan 67 25. Carcinoâm teá baøo gan 70 26. Carcinoâm tuyeán daï daøy maët nhaãn 73 27. Carcinoâm tuyeán maët nhaãn di caên haïch 76 28. Carcinoâm TB gai ôû phoåi 79 29. Carcinoâm tieåu pheá quaûn pheá nang 82 30. Carcinoâm tuyeán giaùp daïng nhuù 85 31. Carcinoâm teá baøo saùng cuûa thaän 88 32. Sarcoâm sôïi 91 33. Sarcoâm cô trôn di caên gan 93 34. Sarcoâm xöông 96 35. U laønh sôïi – tuyeán vuù 99 36. Bieán ñoåi sôïi boïc tuyeán vuù 102 37. Carcinoâm oáng tuyeán vuù xaâm nhaäp 106 38. U cô trôn laønh tính thaân töû cung 109 39. U quaùi tröôûng thaønh buoàng tröùng 112 40. Nhau nöôùc toaøn phaàn 116 41. Haïch taêng saûn nang 118 42. Haïch tang saûn xoang 120 43. Limphoâm nguyeân baøo mieãn dòch 122 44. Limphoâm Hodgkin 125 Danh saùch caùc muïc tieâu thöïc taäp Giaûi phaãu beänh 128
  6. 1 NOÁT TOPHI BEÄNH GUÙT Laø 1 toån thöông ñaëc tröng cuûa beänh guùt, coù daïng noát-cuïc, thöôøng xuaát hieän quanh caùc khôùp nhoû cuûa baøn tay vaø baøn chaân. Noát tophi ñöôïc hình thaønh do söï laéng ñoïng ngoaïi baøo cuûa caùc tinh theå uraùt trong moâ meàm quanh khôùp, kích thích maïnh phaûn öùng vieâm maõn tính vaø hoùa sôïi. Noát tophi naèm noâng coù theå loeùt ra da vaø ræ dòch. Ñaïi theå: Noát tophi coù daïng noát-cuïc, xuaát hieän quanh caùc khôùp nhoû cuûa ngoùn tay vaø baøn tay (hình 1) Hình 1: Noát tophi quanh caùc khôùp ngoùn tay Vi theå: Muïc tieâu caàn tìm: 1. Caùc ñaùm tinh theå uraùt laéng ñoïng ngoaïi baøo 2. Caùc teá baøo cuûa phaûn öùng vieâm maõn tính xung quanh ñaùm uraùt: Ñaïi thöïc baøo, limphoâ baøo, ñaïi baøo aên dò vaät 3. Phaûn öùng hoùa sôïi: nguyeân baøo sôïi, sôïi collagen Quan saùt tieâu baûn vôùi vaät kính (VK) 4, noát tophi goàm caùc ñaùm tinh theå uraùt to nhoû khoâng ñeàu, maàu xaùm- tím nhaït, ñöôïc bao quanh bôûi moâ sôïi coù thaám nhaäp caùc teá baøo vieâm maõn tính (hình 2). Vôùi VK 10 vaø VK 40, ta thaáy ñaùm uraùt ñöôïc vieàn bôûi caùc ñaïi thöïc baøo vaø ñaïi baøo aên dò vaät. Ñaïi thöïc baøo coù hình ña dieän, nhieàu baøo töông, nhaân baàu duïc naèm leäch qua 1 beân. Ñaïi baøo aên dò vaät coù kích thöôùc raát lôùn, chöùa nhieàu nhaân hình baàu duïc, raûi ñeàu trong baøo töông. Giöõa caùc ñaùm uraùt laø moâ sôïi taêng sinh, goàm caùc nguyeân baøo sôïi laø nhöõng teá baøo hình thoi coù nhaân hình baàu duïc hoaëc hình thoi vaø ít baøo töông; phaân boá giöõa caùc sôïi collagen maàu hoàng (hình 3). Tìm caùc tieåu tónh maïch trong moâ sôïi ñeå thaáy caùc limphoâ baøo thaám nhaäp töø trong loøng maïch vaøo moâ xung quanh (hình 4).
  7. 2 Hình 2: 1- Caùc ñaùm tinh theå uraùt laéng ñoïng ngoaïi baøo; 2- Moâ sôïi coù thaám nhaäp teá baøo vieâm maõn tính. Hình 3: 1- Ñaùm tinh theå uraùt; 2- Ñaïi thöïc baøo; 3-. Ñaïi baøo aên dò vaät; 4- Nguyeân baøo sôïi; 5- Sôïi collagen; 6- Tieåu tónh maïch.
  8. 3 Hình 4: 1- Uraùt; 2- Ñaïi baøo aên dò vaät; 3 -Nguyeân baøo sôïi ; 4- Sôïi collagen; 5- Tieåu tónh maïch; 6- Limphoâ baøo.
  9. 4 HAÏCH NHIEÃM CARBON Laø haäu quaû cuûa tình traïng hít phaûi buïi than, thuôøng gaëp ôû cö daân caùc thaønh phoá coù tình traïng oâ nhieãm khoâng khí naëng, ngöôøi nghieän thuoác laù. Buïi than loït ñeán pheá nang seõ ñöôïc ñaïi thöïc baøo pheá nang “aên”; caùc ñaïi thöïc baøo öù ñaày buïi than di chuyeån ngöôïc leân tieåu pheá quaûn hoâ haáp, xuyeân thaønh vaø chui vaøo maïch baïch huyeát ñeå ñeán caùc haïch quanh pheá quaûn vaø haïch roán phoåi. Ñaïi theå : Moät haïch nhieãm carbon ôû roán phoåi coù maàu ñen nhö haéc ín (hình 1) Hình 1: Haïch nhieãm carbon ôû roán phoåi xeû ñoâi cho thaáy maët caét maàu ñen nhö haéc ín. Vi theå: Muïc tieâu caàn tìm: 1. Ñaïi thöïc baøo öù ñoïng carbon, taäp trung trong caùc xoang baïch huyeát cuûa haïch (xoang döôùi voû, xoang quanh nang, xoang tuûy). 2. Nang limphoâ thöù caáp trong vuøng voû haïch. Löu yù: Hoïc vieân caàn oân laïi caáu taïo moâ hoïc cuûa haïch limphoâ. Vôùi VK 4, quan saùt caùc thaønh phaàn caáu taïo moâ hoïc bình thöôøng cuûa haïch nhö voû bao sôïi, vaùch ngaên sôïi vaøo vuøng voû, vuøng voû vôùi caùc nang limphoâ thöù caáp, vuøng caän voû, vuøng tuûy, caùc xoang baïch huyeát döôùi voû, xoang quanh nang vaø xoang tuûy (hình 2).
  10. 5 Hình 2: 1- Voû bao sôïi; 2- Xoang döôùi voû; 3- Xoang quanh nang ; 4- Nang limphoâ thöù caáp. Vôùi VK 10, quan saùt trong xoang döôùi voû vaø xoang quang nang thaáy coù chöùa raát nhieàu ñaïi thöïc baøo öù ñoïng carbon (hình 3) . Hình 3: 1. Voû bao sôïi; 2. Caùc ñaïi thöïc baøo öù ñoïng carbon.
  11. 6 Quan saùt vôùi VK 40, ñaïi thöïc baøo öù ñoïng carbon laø nhöõng teá baøo lôùn, nhaân hình baàu duïc hoaëc hình khía loõm nhö quaû thaän, naèm leänh beân, baøo töông nhieàu maàu hoàng nhaït, coù chöùa caùc haït buïi than nhoû maàu naâu ñen (hình 4). Hình 4: 1. Ñaïi thöïc baøo öù ñoïng caùc haït buïi than trong baøo töông; 2. Limphoâ baøo
  12. 7 CHUYEÅN SAÛN GAI COÅ TÖÛ CUNG Coå töû cung (CTC) goàm coå ngoaøi ñöôïc bao phuû bôûi bieåu moâ laùt taàng khoâng söøng hoùa, vaø coå trong bôûi bieåu moâ truï ñôn tieát nhaày. Nôi noái tieáp giöõa bieåu moâ coå ngoaøi vaø coå trong ñöôïc goïi laø ñöôøng tieáp hôïp gai–truï, naèm ngay loã ngoaøi CTC ôû treû gaùi chöa daäy thì. ÔÛ phuï nöõ trong ñoä tuoåi hoaït ñoäng sinh duïc, söï phaùt trieån cuûa CTC laøm bieåu moâ tuyeán coå trong loän ra ngoaøi, taïo ra vuøng loä tuyeán CTC, ñaåy ñöôøng tieáp hôïp gai - truï ra xa khoûi loã ngoaøi CTC. Ñeå thích nghi vôùi moâi tröôøng môùi coù tính axít trong aâm ñaïo, bieåu moâ truï ñôn trong vuøng loä tuyeán seõ chuyeån saûn gai thaønh bieåu moâ laùt taàng nhôø hoaït ñoäng taêng saûn cuûa caùc teá baøo döï tröõ; keát cuïc taùi taïo 1 ñöôøng tieáp hôïp gai- truï môùi veà ñuùng vò trí ban ñaàu; vuøng chuyeån saûn gai coøn ñöôïc goïi laø vuøng chuyeån daïng (hình 1). Hình 1: A- CTC ôû treû gaùi chöa coù vuøng loä tuyeán; B- Söï hình thaønh vuøng loä tuyeán laøm ñöôøng tieáp hôïp gai-truï bò ñaåy xa khoûi loã ngoaøi CTC; C- Hoaït ñoäng chuyeån saûn gai keát cuïc ñaõ taùi taïo ra 1 ñöôøng tieáp hôïp gai-truï môùi (ñöôøng chaám chaám maàu xanh) tieán gaàn ñeán loã ngoaøi CTC.
  13. 8 Ñaïi theå: Vuøng loä tuyeán coå trong CTC coù maàu ñoû töôi, chöùa nhöõng vuøng chuyeån saûn gai maàu hoàng lôït töông töï bieåu moâ coå ngoaøi CTC (Hình 1 C). Vi theå: Muïc tieâu caàn tìm: 1. Bieåu moâ truï ñôn cuûa vuøng loä tuyeán coå trong CTC. 2. Bieåu moâ chuyeån saûn gai. Löu yù: Hoïc vieân caàn oân laïi caáu taïo moâ hoïc cuûa coå töû cung. Quan saùt tieâu baûn vôùi VK 4 vaø VK 10, bieåu moâ truï ñôn bình thöôøng cuûa coå trong CTC ôû vuøng loä tuyeán laø 1 lôùp teá baøo hình truï coù nhaân leäch veà cöïc ñaùy, baøo töông cöïc ñænh chöùa ñaày chaát nhaày; bieåu moâ naøy gaáp neáp saâu xuoáng döôùi moâ ñeäm taïo ra caùc tuyeán coå trong CTC; giöõa lôùp teá baøo truï vaø maøng ñaùy coù caùc teá baøo döï tröõ phaân boá raûi raùc (hình 2). Vôùi VK 40, quan saùt doïc theo lôùp bieåu moâ truï ñôn beà maët, ta thaáy hieän töôïng chuyeån saûn gai baét ñaàu vôùi söï taêng saûn caùc teá baøo döï tröõ, taïo thaønh 1 lôùp teá baøo lieân tuïc (töông öùng vôùi lôùp ñaùy cuûa bieåu moâ laùt taàng) naèm beân döôùi lôùp teá baøo truï ñôn, hình thaønh 1 bieåu moâ chuyeån saûn goàm 2 lôùp teá baøo (hình 3). Caùc teá baøo cuûa lôùp ñaùy laïi tieáp tuïc taêng saûn, taïo thaønh caùc lôùp môùi töông öùng vôùi caùc lôùp trung gian cuûa bieåu moâ laùt taàng, hình thaønh 1 bieåu moâ chuyeån saûn goàm nhieàu lôùp teá baøo gai (teá baøo ña dieän, baøo töông nhieàu vaø aùi toan); lôùp teá baøo truï ñôn bò ñaåy leân treân cuøng. Khi caùc teá baøo truï naøy bong troùc, seõ ñeå laïi moät bieåu moâ laùt taàng gioáng bieåu moâ coå ngoaøi CTC; quaù trình chuyeån saûn gai töø bieåu moâ truï ñôn tieát nhaày thaønh bieåu moâ laùt taàng ñaõ hoaøn taát (hình 4). Hình 2: 1- Lôùp teá baøo truï ñôn tieát nhaày; 2- Teá baøo döï tröõ naèm raûi raùc; 3- Moâ ñeäm.
  14. 9 Hình 3: 1- Teá baøo döï tröõ taêng saûn thaønh 1 lôùp lieân tuïc; 2- Tuyeán coå trong CTC. Hình 4: 1- Teá baøo truï ñôn bò ñaåy leân beà maët; 2- Teá baøo truï ñôn ñaõ bong troùc; 3- Caùc lôùp teá baøo gai; 4- Maøng ñaùy; 5- Moâ ñeäm.
  15. 10 NGHÒCH SAÛN NAËNG – CARCINOÂM TAÏI CHOÃ COÅ TÖÛ CUNG (CIN 3) Toån thöông nghòch saûn vaø carcinoâm CTC thöôøng xuaát phaùt töø vuøng chuyeån daïng laø do hoaït ñoäng taêng saûn vaø chuyeån saûn taïi ñaây khieán noù deã bò taùc ñoäng bôûi caùc taùc nhaân sinh u (HPV ñöôïc xem laø nhaân toá chính). Nghòch saûn laø tình traïng roái loaïn taêng sinh teá baøo, bieåu thò bôûi söï roái loaïn ñònh höôùng saép xeáp cuûa caùc teá baøo, thay ñoåi kích thöôùc - hình daïng cuûa teá baøo vaø nhaân, baát thöôøng veà vò trí cuûa phaân baøo. Ñoái vôùi bieåu moâ laùt taàng, tuøy theo caùc bieán ñoåi noùi treân coøn giôùi haïn ôû 1/3 döôùi,1/3 giöõa hoaëc ñaõ leân tôùi 1/3 treân cuûa chieàu daøy bieåu moâ, phaân bieät ra 3 möùc ñoä nghòch saûn: nheï, vöøa vaø naëng; khi toaøn boä chieàu daøy bieåu moâ keå caû lôùp beà maët cuõng bò bieán ñoåi thì toån thöông ñöôïc goïi laø carcinoâm taïi choã. Nghòch saûn ñöôïc xem laø toån thöông tieàn ung thö vì nghòch saûn naëng coù theå chuyeån thaønh ung thö. ÔÛ CTC, nghòch saûn naëng vaø carcinoâm taïi choã CTC ñöôïc xeáp chung vaøo toån thöông taân sinh trong bieåu moâ möùc ñoä 3 (CIN 3) vaø ñöôïc xöû trí gioáng nhau (caét boû baèng voøng ñieän, khoeùt choùp). Ñaïi theå: Hình aûnh ñaïi theå cuûa CTC coù chöùa CIN 3 coù theå cuõng gioáng nhö moät coå töû cung bò loä tuyeán chuyeån saûn gai thoâng thöôøng; ñeå phaùt hieän sôùm, caàn tieán haønh taàm soaùt ñònh kyø baèng pheát moûng Papanicolaou (hình 1). Hình 1: Hình aûnh coå töû cung chöùa CIN 3 khoâng khaùc vieâm loä tuyeán chuyeån saûn gai. Vi theå: Muïc tieâu caàn tìm: 1. Bieåu moâ laùt taàng cuûa coå ngoaøi coå töû cung : lôùp ñaùy, caùc lôùp trung gian, lôùp beà maët 2. Toån thöông nghòch saûn naëng: höôùng saép xeáp cuûa caùc lôùp teá baøo trung gian thaúng goùc vôùi maøng ñaùy, teá baøo coù hình daïng vaø kích thöôùc thay ñoåi khaùc nhau, nhaân taêng saéc meùo moù, phaân baøo taêng vaø khoâng coøn giôùi haïn ôû lôùp ñaùy, nhöng lôùp teá baøo beà maët vaãn coù nhaân deït gioáng bieåu moâ laùt taàng bình thöôøng. 3. Carcinoâm taïi choã : hình aûnh nghòch saûn chieám toaøn boä chieàu daøy cuûa bieåu moâ, lôùp teá baøo beà maët coù nhaân taêng saéc meùo moù. Löu yù: hoïc vieân caàn oân laïi caáu taïo moâ hoïc bieåu moâ laùt taàng cuûa coå ngoaøi CTC.
  16. 11 Quan saùt tieâu baûn vôùi VK 4, bieåu moâ laùt taàng coå ngoaøi CTC goàm lôùp ñaùy, caùc lôùp trung gian vaø lôùp teá baøo beà maët. Vuøng bieåu moâ nghòch saûn baét maàu ñaäm hôn do hoaït ñoäng taêng sinh teá baøo maïnh, maät ñoä teá baøo cao. Giöõa 2 vuøng bieåu moâ laø moâ ñeäm sôïi cuûa CTC, thaám nhaäp caùc teá baøo vieâm maõn tính (hình 2). Hình 2: 1- Bieåu moâ laùt taàng bình thöôøng coå ngoaøi CTC; 2- Toån thöông nghòch saûn naëng - carcinoâm taïi choã; 3- moâ ñeäm sôïi CTC thaám nhaäp teá baøo vieâm maõn tính. Vôùi VK 40, bieåu moâ laùt taàng bình thöôøng coå ngoaøi coù ñònh höôùng saép xeáp cuûa caùc lôùp teá baøo trung gian song song vôùi maøng ñaùy; lôùp teá baøo beà maët coù nhaân deït (hình 3). Hình 3: Bieåu moâ taàng bình thöôøng coå ngoaøi CTC. 1- Lôùp teá baøo beà maët; 2- Caùc lôùp trung gian; 3- Moâ ñeäm
  17. 12 Vuøng bieåu moâ nghòch saûn naëng coù ñònh höôùng saép xeáp cuûa caùc lôùp trung gian thaúng goùc vôùi maøng ñaùy, kích thöôùc vaø hình daïng teá baøo thay ñoåi, nhaân taêng saéc meùo moù, phaân baøo taêng vaø xuaát hieän ôû caû 1/3 treân cuûa bieåu moâ; tuy nhieân lôùp teá baøo beà maët vaãn coù nhaân deït gioáng bieåu moâ laùt taàng bình thöôøng (hình 4). Hình 4: Nghòch saûn naëng CTC, hình aûnh nghòch saûn leân tôùi 1/3 treân cuûa bieåu moâ nhöng lôùp teá baøo beà maët vaãn coù nhaân deït nhö bieåu moâ laùt taàng bình thöôøng (muõi teân). ÔÛ vuøng carcinoâm taïi choã, hình aûnh nghòch saûn chieám toaøn boä beà daøy bieåu moâ; nhaân cuûa lôùp teá baøo beà maët cuõng taêng saéc, meùo moù (hình 5). Hình 5: Carcinoâm taïi choã, nhaân lôùp teá baøo beà maët cuõng meùo moù, taêng saéc (muõi teân). Ta thaáy vuøng nghòch saûn naëng vaø carcinoâm taïi choã naèm noái tieáp xen keõ nhau, vì vaäy chuùng ñöôïc xeáp chung vaøo toån thöông CIN 3.
  18. 13 VIEÂM RUOÄT THÖØA CAÁP TÍNH Laø 1 caáp cöùu ngoaïi khoa thöôøng gaëp, caàn chaån ñoaùn sôùm vaø ñieàu trò kòp thôøi ñeå traùnh bieán chöùng thuûng gaây vieâm muû phuùc maïc coù theå gaây töû vong. Vieâm ruoät thöøa caáp thöôøng xaûy ra ôû ñoä tuoåi thanh nieân, nam nhieàu hôn nöõ. Ñaïi theå: ruoät thöøa söng to, phuø neà, caùc maïch maùu sung huyeát noåi roõ döôùi thanh maïc, dòch xuaát tô huyeát ñoùng thaønh giaû maïc treân beà maët thanh maïc; xeû ñoâi ruoät thöøa thaáy muû chaûy ra töø trong loøng ruoät thöøa (Hình 1). Hình 1: 1- Maïch maùu sung huyeát noåi roõ döôùi thanh maïc; 2- Giaû maïc ñoùng treân beà maët. Vi theå: 3 ñaëc ñieåm moâ hoïc chính cuûa vieâm caáp laø sung huyeát ñoäng, phuø vieâm vaø thaám nhaäp teá baøo maø chuû yeáu laø caùc baïch caàu ña nhaân trung tính. Muïc tieâu caàn tìm: 1. Hieän töôïng sung huyeát 2 . Hieän töôïng phuø vieâm: - Dòch xuaát thanh huyeát - Dòch xuaát xuaát huyeát - Dòch xuaát tô huyeát - Dòch xuaát muû 3. Hieän töôïng thaám nhaäp baïch caàu ña nhaân 4. Hieän töôïng hoaïi töû nieâm maïc Löu yù: Hoïc vieân caàn oân laïi caáu taïo moâ hoïc cuûa ruoät thöøa Quan saùt baèng maét traàn, tieâu baûn goàm 3 laùt caét: 1 laùt caét ngang nhoû, 1 laùt caét ngang lôùn vaø 1 laùt caét doïc qua ñaàu muùt ruoät thöøa (hình 2).
  19. 14 Hình 2: Tieâu baûn vieâm ruoät thöøa. 1- Laùt caét ngang nhoû; 2- Laùt caét ngang lôùn; 3- Laùt caét doïc. Vôùi VK4, quan saùt laùt caét ngang nhoû, caáu taïo thaønh ruoät thöøa goàm 4 lôùp: lôùp nieâm maïc vôùi caùc tuyeán Lieberkühn, lôùp döôùi nieâm maïc, lôùp cô trôn vaø lôùp thanh maïc; trong moâ ñeäm cuûa lôùp nieâm maïc vaø lôùp döôùi nieâm maïc, coù caùc nang limphoâ. Maët ngoaøi thanh maïc coù 1 lôùp dòch xuaát tô huyeát (hình 3). Hình 3: 1- Nang limphoâ trong lôùp döôùi nieâm maïc; 2- Dòch xuaát tô huyeát. Chuyeån sang VK 10 vaø VK 40 quan saùt laùt caét ngang lôùn vaø laùt caét doïc ñeå thaáy: 1. Hieän töôïng sung huyeát ñoäng: thaáy roõ ôû 1/2 ngoaøi cuûa thaønh ruoät thöøa, caùc tieåu tónh maïch giaõn roäng, chöùa ñaày hoàng caàu (hình 4).
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2