Chương 3 : Lý thuyết hành vi và tiêu dùng
3.1 Lý thuyết về lợi ích
3.1.1 Một số khái niệm
- Lợi ích (U) là sự thoả mãn và hài lòng có được khi tiêu dùng hàng hóa
dịch vụ.
- ∑ lợi ích ( TU) là toàn bộ sự hài lòng khi tiêu dùng một khối lượng hàng
hóa hoặc dịch vụ.
- Lợi ích cận biên (MU) là phần tăng thêm trong trong tổng lợi ích khi
tiêu dùng thêm một đơn vị hàng hóa dịch vụ.
MU= =
+ Nếu ΔQ = 1 : Mui = Tui - Tui-1
+ Nếu Tu cho dưới dạng hàm số:
MU = (TU')Q
* VD:
Xác định lợi nhuận cận biên của việc tiêu dùng hàng hóa dịch vụ theo số
liệu sau :
Thay đổi trong tổng lợi ích
Thay đổi trong lượng tiêu dùng
ΔTU
ΔQ
Lượng tiêu dùng
Tổng lợi ích
Lợi ích cận biên
Q
TU
MU
0
0
-
1
4
4
2
7
3
3
9
2
4
10
1
5
10
0
6
9
-1
* VD : Hàm tổng lợi ích từ việc tiêu dùng sản phẩm A được cho bởi :
TU = 26Q - Q2
Hãy xác định lợi ích cận biên từ việc tiêu dùng sản phẩm A
3.1.2 Quy luật lợi ích cận biên giảm dần
- Nội dung:
Lợi ích cận biên từ việc tiêu dùng hàng hóa dịch vụ có xu hướng giảm khi
hàng hóa dịch vụ đó được tiêu dùng nhiều hơn trong 1 khoảng thời gian
nhất định với điều kiện giữ nguyên mức tiêu dùng các hàng hóa dịch vụ
khác.
3.2 Lựa chọn sản phẩm tiêu dùng tối ưu
3.2.1 Tối đa hóa lợi ích người tiêu dùng
* VD: 1 người tiêu dùng có 24.000đ dùng để mua 2 hàng hóa chơi bóng
bàn và chơi bi-a. Giá chơi bóng bàn là 3.000 đ/h. Giá chơi bi-a là
2.500đ/h
Cho bảng số liệu sau:
TUx
MUx
TUy
MUy
MUx/Px
MUy/Py
48
48
50
50
16 (4)
20 (1)
90
42
96
46
14 (6)
18,4 (2)
126
36
138
42
12 (8)
16,8 (3)
156
30
176
38
10
15,2 (5)
180
24
210
34
8
13,6 (7)
198
18
240
30
6
12 (9)
210
12
266
26
4
10,4
Giải: ( chữ màu đỏ và màu xanh là phần bài giải)
- Nguyên tắc lựa chọn:
Chọn Max ( MU/MP)
Chọn 3X và 6Y
Khi đó chi tiêu = 3.3 +6.2,5 = 24.000đ thu nhập
TU = 126 + 240 = 366 ( đơn vị lợi ích )
BÀI TẬP
Tổng lợi ích từ việc tiêu dùng 2 hàng hóa X và Y được cho như sau:
Lượng
hàng hóa
TUx
TUy
MUx
MUy
MUx/Px
MUy/Py
1
60
20
2
110
38
3
150
53
4
180
64
5
200
70
6
206
75
7
211
79
a) Xác định kết hợp tiêu dùng tối ưu của người này khi tổng thu nhập là
35 USD. Giá hàng hóa X là 10 USD/đơn vị. Giá hàng hoá Y là 5
USD/đơn vị
b) Nếu thu nhập tăng lên thành 55 USD. Kết hợp tiêu dùng sẽ thay đổi
như thế nào?
c) Với thu nhập là 55 USD. Để chi tiêu nhưng giá X giảm còn 5 USD/đơn
vị. Hãy xác định kết hợp tiêu dùng mới.
d) Viết phương trình đường cầu đối với hàng hoá X. Vẽ đồ thị.
3.2.2 Ngân sách của người tiêu dùng
- Đường ngân sách:
Thể hiện cách kết hợp tiêu dùng giữa 2 hàng hoá X và Y mà người tiêu
dùng có thể mua được ứng với thu nhập và giá cả cho trước
- giả sử người tiêu dùng có thu nhập là T dùng mua 2 hàng hoá X và Y
+ giá hàng hoá X là Px
+ giá hàng hoá Y là Py
+ lượng hàng hoá X là X
+ lượng hàng hoá Y là Y
T = X.Px + Y.Py
- Phương trình đường ngân sách ( BL ):
Y = - .X
- Đồ thị đường ngân sách:
y
5
3
X
2 4
- Đường ngân sách chia không gian lựa chọn thành 2 miền
+ Miền bên ngoài ( chứa điểm B ) miền không thể đạt được ứng với thu
T
Px
Py
Py
O
BL
C