Bài giảng Hệ điều hành Linux: Hướng dẫn cài đặt phần mềm và trình tiện ích

ng 3

ươ Ch ề ầ ặ Cài đ t ph n m m và ệ trình ti n ích

ộ

N i dung chi ti

ế t

ầ ề Cài đ t ph n m m.

ặ Ch ươ ng trình rpm. Các l nh rpm. ệ

Midnight Commander (MC).

Kh i đ ng MC. ở ộ S d ng keyboard trong MC.

ử ụ ệ

ằ ạ

Trình ti n ích soan th o Vi. ả Các ch đ làm vi c. ệ ế ộ So n th o b ng Vi ả Di chuy n con tr . ỏ ể

ủ

ề

ả

ầ

ố

RedHat Packet Manager (RPM) Là h th ng qu n lý các gói ph n m m c a

ệ Linux.

ự

ế

ặ

Có th cài đ t, nâng c p ho c xóa tr c ti p các ấ

ề

ể ặ ầ gói ph n m m.

ả

Qu n lý m t c s d li u ch a thông tin t

ấ ả t c

ủ

ộ ơ ở ữ ệ ầ

ề

ứ ậ

các gói ph n m m đã cài và t p tin c a chúng.

ệ ố

ấ

ộ

ự ộ

Cho phép nâng c p h th ng m t cách t

đ ng,

thông minh.

ễ ử ụ

ế

ệ

ầ

D s d ng trong h u h t các Linux Distro hi n

nay.

ướ

ặ

Qui

c đ t tên RPM

ặ

ướ

ề

ầ

ộ

 Qui

c đ t tên cho m t gói ph n m m RPM: name-version-release.architecture.rpm

 Trong đó :

ả

ề

ầ gói ph n m m.

ủ

ề

ầ

ả

ố ầ

ứ

ầ

name : tên mô t version : phiên b n c a gói ph n m m. release : ả ủ s l n đóng gói c a phiên b n này. architecture : là tên c a ki u ph n c ng máy ượ

ề

ủ ể c đóng gói.

ầ tính mà ph n m m đ

 Ví d :ụ

rh9.ymessenger-1.0.4-1.i386.rpm x-unikey-0.9.2-1.i586.rpm

ề

ặ

ầ

Cài đ t ph n m m rpm

Cú pháp:

rpm mode [options] package_file

Các ch đ ( ặ ế ộ mode) cài đ t :ặ ộ ề

ấ -i cài đ t m t gói ph n m m m i. ớ ầ -U nâng c p ph n m m đã có ho c cài đ t ặ ặ ề ầ

m i.ớ

ề ấ ầ -F nâng c p gói ph n m m m i. ớ

Ví d :ụ

rpm -i openssh-3.5p1-6.i386.rpm

ộ ố

ọ

ặ M t s tùy ch n cài đ t

ự

ụ

ự

ể

ệ

ộ

ề

ầ

ậ

 --nodeps: không th c hi n ki m tra s ph thu c.  --replacefiles: thay th các t p tin các gói ph n m m ế

ượ

khác đã đ

c cài.

ả

ầ

 --replacepkgs: cài đ t ph n m m ngay c khi m t s ộ ố

ầ

ộ

ặ ề

ặ

ậ t p tin thu c gói ph n m m đã đ

ề ượ c cài đ t.

ề

ả

ầ

 --oldpackage: cho phép cài gói ph n m m ngay c khi ệ

ề

ầ nó cũ h n gói ph n m m hi n có.

ươ

ự

ư ử ụ

ồ

ờ

ọ

ng t

nh s d ng đ ng th i 3 tùy ch n

 --force: t

–-replacefiles, --replacepkgs, --oldpackage

ị ứ

ể

ộ

 -vh: hi n th m c đ hoàn thành quá trình cài đ t. ặ

ấ

Truy v n thông tin

ề ộ

ề

ặ

ầ

ớ

 Đ bi ể ế d ng ụ

ử t thông tin v m t ph n m m đã cài đ t, ta s rpm v i cú pháp sau:

rpm –q argument [options]

 Trong đó argument là đ i s l nh:

ố ố ệ ầ

ề

ầ

ấ ấ ả ấ

package_name : tên gói ph n m m đã cài đ t. ặ -a: truy v n t ặ t c các gói ph n m m đã cài đ t. -f file: truy v n gói ph n m m là ch c a t p tin ủ ủ ậ ề ầ

file.

 Ví d :ụ

# rpm –q –f /etc/sendmail.cf sendmail-8.11.2-14

ấ

Truy v n thông tin (tt)

ể

ị

 M t s tùy ch n hi n th thông tin: ọ ị

ể

ả

, …

ồ ề

ụ

ầ

ộ ố -i : hi n th thông tin gói g m tên, phiên b n, mô t ả -R : danh sách gói ph n m m mà gói này ph thu c ộ

vào.

ị ạ

ể

ậ

ầ

ộ

-s : hi n th tr ng thái c a các t p tin thu c gói ph n ủ

ữ

ầ

ậ

ệ

ề ầ

ữ

ậ

ệ t kê nh ng t p tin tài li u có trong gói ph n m m. ấ ỉ ệ t kê nh ng t p tin c u hình có trong gói ph n

m m.ề -d : li -c : ch li m m.ề

 Ví d :ụ

# rpm –q ypbind-1.11-4 -c

/etc/rc.d/init.d/ypbind /etc/yp.conf

ể

ậ Ki m tra t p tin đã cài

ậ

ặ ớ

c cài đ t v i

ề

 So sánh thông tin v các t p tin đã đ ượ ề ố ậ thông tin v các t p tin có trong gói g c.

 Cú pháp:

rpm –V argument [options] *Xem thông tin argument trong truy vấn thông tin.

ự ị

ủ ậ

ự

ạ

 Ký t

đ nh d ng s khác nhau c a t p tin

. Không có sự khác biệt.

? Không thể thực hiện kiểm tra.

5 Khác nhau về giá trị kiểm lỗi MD5.

S Khác nhau về kích thước tập tin.

L Có sự khác nhau về Symbolic link.

T Khác nhau về ngày thay đổi tập tin.

D Có sự khác nhau về thiết bị.

U Khác nhau về chủ nhân tập tin.

ồ

ặ ừ

ngu n .tar, .tgz

c chung:

ồ ướ

ẫ

Cài đ t t  Các b ướ Gi ả i nén gói mã ngu n Xem thông tin và h

ng d n trong file README,

INSTALL

Ví d :ụ # tar zxvf source-ver.tar.gz # cd source-ver # ./configure # make # make install

ướ

ẫ

ấ

ọ

 H ng d n tu ch n c u hình ỳ # ./configure --help

ề

ầ

Yêu c u v nhà (7)

ị

 Đ c, d ch file : Backing Up and Restoring.pdf ầ

ộ

ọ L u ý : n p b ng file Word, không n p ph n

ằ Exercise (tensv_baiso….doc)

ổ ọ

ị ạ

ứ

Đ a ch n p : ỉ ộ thanhnm@itc.edu.vn H n n p : 22g00, ngày th 7 ngay sau bu i h c ộ

lý thuy t.ế

ủ

Subject c a mail :

Linux_MSSV_TenSV_Bài

ố

ậ t ps … ự

ẽ ể

ầ

ớ

 Làm th c hành ph n TASK, s ki m tra trên l p.

Midnight Commander (mc)

04/2009

Khoa CNTT - CĐCNTT

ở ộ

Kh i đ ng MC

 Cú pháp:

ọ

 M t s tùy ch n:

ể ẽ

ự ồ ọ

ộ ố -a

đ h a đ v

Không s d ng các ký t ườ

các đ

ắ

ử ụ ẳ ng th ng khung. ế ộ ở ộ Kh i đ ng ch đ màn hình đen tr ng. ế ộ ở ộ Kh i đ ng ch đ màn hình màu. ộ ỗ ợ Không h tr chu t ứ ử ụ

ể S d ng ch c năng view đ

-b -c -d -v file

ệ duy t file.

ế

ả

ươ

-V

Cho bi

t phiên b n ch

ng trình.

$ mc [options]

ướ ử ụ

c s d ng keyboard

ủ

Ctrl. Meta ho c ặ Alt. Shift.

Qui C là ký hi u c a phím ệ M là ký hi u c a phím ệ S là ký hi u c a phím ệ

ấ

h p phím: phím

chr. Ctrl và nh n phím ấ

f.

phím

Ctrl trong khi nh n phím

ấ ấ

ữ Ctrl và nh n phím ấ chr2. chr.

 S d ng t ử ụ ổ ợ C-chr : gi ữ Ví d ụ C-f có nghĩa là gi C-chr1 chr2: gi ữ chr1 sau đó nh t ữ ữ

ấ

M-chr: gi S-chr: gi

phím phím

ả ấ ả t c ra và nh n phím Alt trong khi nh n phím Shift trong khi nh n phím

chr.

ử ụ

S d ng keyboard trong mc

ư ụ

ệ

ể

ổ

 Enter Th c thi l nh, chuy n đ i th m c hi n ệ

ự hành. ậ C p nh t l

t c thông tin trong mc. ậ

ư ụ

ộ

ặ ủ ậ ị ế

ể

 C-l ậ ạ ấ ả i t  C-x i Xem thông tin t p tin ho c th m c.  C-x q Xem nhanh n i dung c a t p tin.  C-x ! Th c thi l nh và hi n th k t qu lên ả ệ

ự panel.

ệ

ư ụ ệ

ế

ậ

ự ể

ể

ị

 C-x h Thêm th m c hi n hành vào hotlist.  M-?  M-c

ư ụ

ệ ở ầ

ư ệ

Th c thi l nh tìm ki m t p tin. ổ Hi n th popup cho phép chuy n đ i ệ nhanh th m c hi n hành. ự Đ a l nh shell th c hi n

l n sau cùng.

 C-o

Phím thao tác trên panel

ổ

ệ ư ụ

ư ụ

 Tab, C-i chuy n đ i panel hi n hành. ể  Ins, C-t ch n t p tin / th m c. ọ ậ  C-s, M-s tìm ki m nhanh trong th m c hi n ệ ế hành.

ể

ị

 M-t chuy n ch đ hi n th thông tin. ế ộ ể  C-\ hi n th directory hostlist và chuy n ể

ị ể ư ụ th m c. ể

ủ

ệ

ổ

 M-o chuy n đ i th m c hi n hành c a panel ư ụ

ề ư ụ

ủ

ế

ỏ

ọ ậ

ỏ

ể

ệ khác v th m c hi n hành c a panel đang đ ng.ứ  + ọ ậ ch n t p tin th a theo tiêu chí tìm ki m.  - ế b ch n t p tin th a theo tiêu chí tìm ki m  Home, Pg up, Pg down, End đ di chuy n. ể

Phím thao tác trên dòng l nhệ

M-Enter, C-Enter: Copy tên file đang

ệ ọ ố ch n xu ng dòng l nh.

ượ c ch n

C-x t, C-x C-t: Copy tên file đ

ủ ệ ặ

ọ panel hi n hành (Cx t) ho c c a panel khác ố ệ ở xu ng dòng l nh.

ườ ủ ẫ ng d n c a

C-x p, C-x C-p: Copy đ

ệ ố panel xu ng dòng l nh.

ử ệ ể

M-h: Hi n th l ch s dòng l nh. ị ị

Input Line Keys

ỏ ề ầ ư Đ a con tr v đ u dòng.

C-a

ư ố ỏ ề Đ a con tr v cu i dòng.

C-e

ư Đ a con tr t ỏ ớ ừ ế i t ti p theo.

M-f

ư ướ Đ a con tr t ỏ ớ ừ ứ i t đ ng tr c đó.

M-b

ượ c m t t ộ ừ .

M-backspace Xóa ng

ừ ứ ừ ầ Xóa các t đ ng sau t đ u tiên.

C-w

ứ

Các phím ch c năng

ể

ợ

ị

Hi n th trang tr giúp.

ườ

ể

i dùng.

ị Hi n th menu ng ậ

ộ

Xem n i dung t p tin. ậ

ạ

ả

ộ So n th o n i dung t p tin.

ậ

ư ụ

Sao chép t p tin / th m c. ặ

ậ

ổ

ể Di chuy n ho c đ i tên t p tin, ư ụ th m c.

ạ

ư ụ

T o th m c. ậ

ư ụ

Xóa t p tin / th m c.

ọ

ụ Ch n danh m c trên cùng.

ỏ

Thoát kh i mc.

F1 F2 F3 F4 F5 F6

F7 F8 F9 F10

ề

ầ

Yêu c u v nhà (8)

ể

 Đ c hi u file : Using mc utility.pdf

ẽ

ộ

ọ L u ý : bài này không c n n p, nh ng s yêu

ầ ớ

ự

ế

ị

ư ầ c u d ch tr c ti p trên l p.

ệ

ả

ạ

Trình ti n ích so n th o Vi

ẩ

ạ

ả

 Vi (visual display) là trình so n th o chu n trên

dòng n

ế

ệ ố

ồ ậ

ụ

Linux.  Cú pháp: $ vi [options] [filename] $ view [filename]  M t s tùy ch n: ọ ộ ố +n b t đ u ắ ầ ở +/pattern tìm ki m các pattern -r ph c h i t p tin sau khi h th ng treo

 Ví d :ụ

ạ

ả ậ ở ậ

$ vi text.txt $ vi +5 text.txt

so n th o t p tin text.txt m t p tin text.txt t

ạ i

dòng 5

ế ộ

ệ

Các ch đ làm vi c

ế ộ ệ Có 3 ch đ (mode) làm vi c:

ậ L nh (command mode) – phím nh p vào là

ệ l nhệ

ả ạ So n th o (edit mode)

ự ệ ệ ệ Dòng l nh (“:” mode) – th c hi n dòng l nh

sau “:”

ế ộ ệ ạ ể ấ ỏ Nh n đ thoát kh i ch đ hi n t i

ế ầ ệ ườ H u h t các l nh là phân bi ệ t hoa th ng

ế ộ

ạ

ả

Ch đ so n th o

ị ỏ

ỏ ướ c v trí con tr

ớ ị ỏ

ộ ớ ị

ế ỏ thay th ký t i v trí con tr

ế ắ ầ ừ ị ỏ thay th b t đ u t v trí con tr

ế thay th dòng hi n t ệ ạ i

ế ừ ị ố thay th t ỏ ế v trí con tr đ n cu i dòng

a chèn ngay sau v trí con tr A chèn vào cu i dòng ố i chèn ngay tr ị I chèn vào đ u dòng ầ o chèn m t hàng m i du i v trí con tr ớ ộ O chèn m t hàng m i trên v trí con tr ỏ r ự ạ ị t R S C

ể

ự

Di chuy n – theo ký t

S d ng phím mũi tên đ di chuy n con tr ỏ

ể ỳ ỗ ợ ủ ự ể (tu h tr c a terminal) ử ụ t ngừ ký t

ế thay th cho các phím

h, j, k, l mũi tên

ị ự d ch trái [n] ký t

ố ị ự d ch xu ng [n] ký t

ị ự d ch lên [n] ký t

ị ự ả d ch ph i [n] ký t

[n]h [n]j [n]k [n]l

ữ ố ứ ướ ể c đ ch ỉ L u ý:

ệ ư l nh có th thêm ch s đ ng tr ố ầ ặ ạ ệ s l n l p l ể i l nh đó

ể

Di chuy n – theo màn hình

ử ụ ể ộ S d ng các phím PgUP, PgDown đ cu n 1 khung

ỳ ỗ ợ ủ màn hình (tu h tr c a terminal)

ố ộ

ctrl + F cu n xu ng 1 khung màn hình

ộ

ctrl + B cu n lên 1 khung màn hình

ộ

ctrl + D cu n xu ng 1/2 khung màn hình ố

ộ

ctrl + U cu n lên 1/2 khung màn hình

ệ ườ (không phân bi t phím hoa th ng)

ừ

ể Di chuy n – theo t

, dòng

ế ố đ n dòng cu i file

ứ ế ố ặ đ n cu i file ho c dòng th [n]

ứ ế đ n dòng th n

ế ầ đ n dòng đ u file

ề ố v cu i dòng (End)

ề ầ v đ u dòng (Home)

ớ ừ t i [n] t (word)

lùi [n] từ

ố ừ ề v cu i t

G [n]G :n gg $ ^ [n]w [n]b e

ệ Nhóm l nh xóa

ự ạ ị

ỏ

i v trí con tr (Del)

xoá [n] ký t

ỏ

ị

c v trí con tr (BkSpc)

xoá ký t

t ự ướ tr

ố

ỏ ế v trí con tr đ n cu i dòng

xoá t

ừ ị

ỏ

v trí con tr

ế

xoá đ n cu i dòng

ế

ố

xoá đ n cu i file

ả

ượ ư ạ

ộ ộ ệ

c l u t m trong m t b đ m

ị Văn b n b xoá luôn đ ư

ố

(ý nghĩa gi ng nh “cut”)

[n]x X [n]dw xoá [n] từ D ừ ị [n]dd xoá [n] dòng t d$ ố dG

Copy, cut, paste

ừ ộ ệ vào b đ m (yank)

[n]yw copy [n] t

[n]yy copy (yank) [n] dòng vào b đ mộ ệ

ắ ừ ộ ệ vào b đ m

[n]dw c t [n] t

ộ ệ ắ

[n]dd c t [n] dòng vào b đ m

ừ ộ ệ ỏ dán t b đ m vào sau con tr

p

ừ ộ ệ ướ ỏ dán t b đ m vào tr c con tr

P

ộ ố ệ

ặ

ệ

M t s l nh đ c bi

t

ệ ạ ố ế n i dòng hi n t i và dòng k

ố ổ undo thay đ i cu i cùng

ụ ư ướ ị c khi b

J u U

khôi ph c dòng nh tr ổ ử s a đ i

ổ redo thay đ i sau đó

ố ổ i thay đ i cu i cùng ặ ạ l p l

ế ướ tìm ki m theo h ng t ớ i

ế ướ tìm ki m theo h ng lùi

ề ế ặ ạ l p l i tìm ki m theo cùng chi u

ế ượ ề ặ ạ l p l i tìm ki m theo ng c chi u

^R . /[pattern] ?[pattern] n N

ư

ậ

L u và thoát t p tin

ộ ệ ộ ghi n i dung b đ m ra file và thoát

ZZ

ộ ệ ộ ghi n i dung b đ m ra file và thoát

x

ộ ệ ộ ghi n i dung b đ m ra file

:w

ệ ạ ệ ỷ hu phiên làm vi c hi n t i và thoát

:q!

ộ ệ ộ ghi n i dung b đ m ra file và thoát

:wq

ộ

! bu c thi hành l nh (force operation) ệ

ề

ầ

Yêu c u v nhà (9)

ể

 Đ c hi u file : Using the vi Editor.pdf

ẽ

ộ

ọ L u ý : bài này không c n n p, nh ng s yêu

ầ ớ

ự

ế

ị

ư ầ c u d ch tr c ti p trên l p.

Bài giảng Hệ điều hành Linux - Chương 3: Cài đặt phần mềm và trình tiện ích

Chủ đề:

Hệ điều hành