CHUYÊN Đ :Ề CHUYÊN Đ :Ề

̀ ̀ ́ ́ ́ ́

̀ ̀

̃ ̃ TRÂ N CÔNG NGA I                                                       BSBS  TRÂ N CÔNG NGA I

̣ Ơ Ơ Ở Ở ̣ ́  VÀ VÀ CÂ U TRU C GAN ́  CÂ U TRU C GAN HI NH THA I HI NH THA I  BÊNH NHÂN X  GAN  QUA SIÊU ÂM   BÊNH NHÂN X  GAN  QUA SIÊU ÂM

̣

́ ́

̀ ̀ ̣ĐĂT VÂ N ĐÊ ĐĂT VÂ N ĐÊ

̣ ̉

́ ́

̣ ̉

́ ̀ ́ ̀ ­ XX  gan la  bênh ly  t  gan la  bênh ly  t

̣

ươ ng đô i phô biê n  ươ ng đô i phô biê n  ́ ́

­

̣

ộ ộ

ệ ệ

̣ ̣

̀ ̀

̀ ̀

́ ́

̣ ̣

̉ ̉ ̣ ̣

́ ́

̀ ̀ ̀ ơ ̀ ơ

̉ ̉ ̣ ̣

́ ơ ́ ơ ̀ ́ ở ơ .. ̀ ́  Viêt Nam va  trên thê  gi i ở ơ  Viêt Nam va  trên thê  gi i ơ ạ Ở ế  BV B ch Mai x  gan chi m 3,4%  ạ Ở ơ ế  BV B ch Mai x  gan chi m 3,4%  ớ ỷ ệ ệ  khá l n trong   l b nh n i khoa, có t ớ ỷ ệ ệ  khá l n trong   l b nh n i khoa, có t ậ các b nh gan m t[1]. ậ các b nh gan m t[1]. ́ ̣ ơ ́ Câ n pha t hiên s m va  điê u tri kip  ̣ ơ ­ Câ n pha t hiên s m va  điê u tri kip  ̀ ̀ th i đê ke o da i tuôi tho cho bênh nhân. th i đê ke o da i tuôi tho cho bênh nhân.

ọ ộ ọ ộ

ươ ươ

ệ ệ

ồ ồ

ơ ơ

[1], D ng H ng Thái, 2006, X  gan, B nh h c n i khoa  [1], D ng H ng Thái, 2006, X  gan, B nh h c n i khoa

̣

̀ ̀

́ ́ ̣ĐĂT VÂ N ĐÊ  (tt) ĐĂT VÂ N ĐÊ  (tt)

̣ ̣

́ ́

̀ ̀

̣ ̣

̉ ̉ ̣ ̣

̀ ̀

̀ ̀

́ ́

́ ́

̉ ̉ ̣ ̣

̣ ̉ ̣

́ ́

̀ ̀

̀ ̀

̣ ̉ ̣

́ ́

́ ́

­

̣ ̉

̃ ̃ ́ ́

̣ ̉

̣ ̣ ̣

̃ ̃ Siêu âm la  môt ky  thuât không xâm lâ n  ­ Siêu âm la  môt ky  thuât không xâm lâ n  an toa n, gia  tha nh re, co  thê lăp lai  an toa n, gia  tha nh re, co  thê lăp lai  nhiê u lâ n, co  hiêu qua cao trong viêc  nhiê u lâ n, co  hiêu qua cao trong viêc  ̀ ́ ̉ ơ ̀ ́ theo do i hi nh tha i câ u tru c cua x  gan  ̉ ơ theo do i hi nh tha i câ u tru c cua x  gan  ́ ́ ́ ́ ́ ́  tiên  ,, tiên  â t co  gia  tri trong chân đoa n   RRâ t co  gia  tri trong chân đoa n ̣ , cũng  ngượ , cũng   bênh gan mât  và theo dõi bênh gan mât l ngượ  và theo dõi l ư ơ nh  x  gan[1]. ư ơ nh  x  gan[1].

ễ ễ

ướ ướ

ụ ụ

ả ả

ổ ổ

[1], Nguy n Ph [1], Nguy n Ph

c B o Quân, 2011, Siêu âm b ng t ng quát c B o Quân, 2011, Siêu âm b ng t ng quát

̣

̀ ̀

́ ́ ̣ĐĂT VÂ N ĐÊ  (tt) ĐĂT VÂ N ĐÊ  (tt)

̣

̉ ̀ ̀ ́ ́ ́ ́ ́ ́ ̉ ̀ ươ ̀ ng  ươ ng

̣ ̣

̣ ơ ơ ̣ :: ­ MMuc tiêu ̣uc tiêu ́ ́ Khao sa t hi nh tha i, câ u tru c gan, đ      Khao sa t hi nh tha i, câ u tru c gan, đ           ̃ ́ ử ̃ ́  2D và  ki nh  ti nh mach c a qua siêu âm ử ki nh  ti nh mach c a qua siêu âm  2D và  ở  bênh nhân x  gan.   Doppler  ở  bênh nhân x  gan. Doppler

Ộ

ỘN I DUNG   N I DUNG

̉ ̉ ̉ ̉

̣ ̀ ̀ ̣

̣ ̣ ̀ ̀ ̣ ̣

̉ ̀ ̀ ̉

̉ ̣ ̉ ̣

̣ ̉ ̣ ̉

̣ ̃ ̃ ̣

̣ ̣ ̣ ̣

̣ ̣ Giai phâu gan: ­ Giai phâu gan: ̀ ́ ̣ ươ ở ̀ ́     Vi tri : Nă m  n (P)  ha s Vi tri : Nă m  ̣ ươ ở n (P)  ha s ̀ ́ ̀ ̀ ́ ̀     Hi nh dang: Gan co  hi nh chêm, hi nh dang  Hi nh dang: Gan co  hi nh chêm, hi nh dang  ́ ́ ́ ̀ ươ ́ ́ ́ ̀ c gan thay đôi i t nhiê u theo  va  ki ch th ươ c gan thay đôi i t nhiê u theo  va  ki ch th thê tang thê tang ́ ̀ ̀ ́ ́ ̀ ̀ ́ Ca c tha nh phâ n ô ng mach cua gan:     Ca c tha nh phâ n ô ng mach cua gan: ử      ++Ti nh mach c a Ti nh mach c a ử        Đông mach gan           ++ Đông mach gan ́ ́           ++ Ô ng mât  Ô ng mât

Ộ

ỘN I DUNG   N I DUNG

̀ ̀

̉ ̉ ̀ ̀ ̀ ̀ ̉ ̉ [1][1] Phân chia thu y gan: ­ Phân chia thu y gan: + Phân chia theo giai phâu: Thu y (P), thu y (T),    + Phân chia theo giai phâu: Thu y (P), thu y (T),

̀ ̀ ̀ ̀ ̀ ̀ thu y đuôi va  thu y vuông. thu y đuôi va  thu y vuông.

̀ ̀

̉ ̣ ́ư ́ư ̃ ̃ ̀ ̀ ̀ ̀ ́ ́ ̉ ̣

ễ ễ

ả ả

ả ả

ề [1], Nguy n Quang Quy n, 2008, Gan, Bài gi ng gi ề [1], Nguy n Quang Quy n, 2008, Gan, Bài gi ng gi

ọ ẩ i ph u h c ọ ẩ i ph u h c

̣ ̀ ̀ ̀ ̀ ̣ ự + Phân chia theo phân thu y ch c năng: D a    + Phân chia theo phân thu y ch c năng: D a  ự va o phân bô  cua TMC va  ti nh mach trên  va o phân bô  cua TMC va  ti nh mach trên  gan chia gan tha nh 8 ha phân thu y. gan chia gan tha nh 8 ha phân thu y.

Ộ

ỘN I DUNG   N I DUNG

̀

Phân chia thu y gan theo giai phâu

̉ ̉

Ộ

ỘN I DUNG   N I DUNG

̣ ̉ ́ ́ ̀ ̀ ̣ ̉ Phân chia thu y gan theo mach ma u cua  Phân chia thu y gan theo mach ma u cua

Couinaud Couinaud

Ộ

ỘN I DUNG   N I DUNG

̀

Phân chia thu y gan trên siêu âm

Ộ

ỘN I DUNG   N I DUNG

̉ ̉

̀ ̀

̉

́ ́

̉

̣ ̉

ượ ượ

̣ ̉

̀ ̀ ́ ́

́ ́

̣ ̣ ̣ ̉

̀ ̀ ̃ ̃

̀ ̀

̣ ̣ ̣ ̉

̀ ̀ ̀ ươ ̀ ̀ ̀ ng: Hi nh anh siêu âm gan bi nh th ươ ­ Hi nh anh siêu âm gan bi nh th ng: ̀ ̀ ̀ ̀ ươ ơ ươ ̀ ̀ ̀ ̀ ng hô i âm  ng b : La  đ + Đ     + Đ ươ ơ ươ ng hô i âm  ng b : La  đ ́ ́ ơ ươ ́ ́ ng đô i “ sa ng “, manh, tr n la ng  t ơ ươ t ng đô i “ sa ng “, manh, tr n la ng  ́ ́ n theo hi nh dang cua gan. uô n l uô n l n theo hi nh dang cua gan. ́ ́     + Nhu mô gan: Câ u tru c âm đô ng nhâ t,  + Nhu mô gan: Câ u tru c âm đô ng nhâ t,  min, hat đê u nhau, măt gan nhă n phăng. min, hat đê u nhau, măt gan nhă n phăng.

Ộ

ỘN I DUNG   N I DUNG

̉ ̀ ̀ ̀ ̀ ̉ Hi nh anh siêu âm gan bi nh th Hi nh anh siêu âm gan bi nh th ̀ ươ ̀ ng ươ ng

Ộ

ỘN I DUNG   N I DUNG

̉

̀ ̀

̀ ̀

̉

̀ ươ ̀ ng (tt) ươ ng (tt)

̣ ̣

̣ ̣

̣ ̣

Hi nh anh siêu âm gan bi nh th Hi nh anh siêu âm gan bi nh th ́ ́ ́ ́ ́ ́ + Câ u tru c ô ng­ mach: + Câ u tru c ô ng­ mach: ́ ̀ ươ 11 mm, phô ̉ ̀ ́ ng ki nh #  TMC: đ     **TMC: đ 9­9­11 mm, phô ̉ ươ ng ki nh #       ́ ̀ ở ̀ ́ Doppler điê u biê n theo nhip th   ở Doppler điê u biê n theo nhip th   ậ ườ *Đ ng m t     *Đ ng m t ậ ườ       mach gan  *Tĩnh mach gan          *Tĩnh

Ộ

̀

̃

ỘN I DUNG   N I DUNG ử

Hi nh anh phô Doppler ti nh mach c a bi nh  th

̀ ng̀ươ

̉ ̉ ̣

Ộ

ỘN I DUNG   N I DUNG

̀ ̀

̣ ́ ́ ́ ơ ́ ơ ̣

̣ ̀ ̀ ̀ ̀ ̣

̣ ́ ́ ́ ơ ́ ơ ̣

̣ ́ ́ ̀ ̀ ̣

̣ ̣ ̀ ̀ ̀ ̀ ượ ượ ̣ ̣

̣ ̣ ̣ ́ ́ ̣ ̣ ̣ Chia phân thu y gan trên siêu âm: ­ Chia phân thu y gan trên siêu âm: ́ ̀ ́ ̀       ++Gan (T): TMC (T) cu ng v i ca c nha nh tao  Gan (T): TMC (T) cu ng v i ca c nha nh tao  ̃ ư ̃ ch  H nă m ngang (theo ha phân thu y 2,3,4) ư ch  H nă m ngang (theo ha phân thu y 2,3,4) ̀ ̀       ++Gan (P): TMC (P) cu ng v i ca c nha nh tao  Gan (P): TMC (P) cu ng v i ca c nha nh tao  ̃ ư ̃ ch  H ngang P (theo ha phân thu y 5, 6,7,8) ư ch  H ngang P (theo ha phân thu y 5, 6,7,8) c   Ha phân thu y 1 (ha phân thu y đuôi): đ   ** Ha phân thu y 1 (ha phân thu y đuôi): đ c  ́ ́ bôc lô trên măt că t ngang qua rô n gan. bôc lô trên măt că t ngang qua rô n gan.

Ộ

ỘN I DUNG   N I DUNG

̉ ̀ ̀ ̀ ̀ ở ở ̉ Hi nh anh thu y đuôi  Hi nh anh thu y đuôi ̀ ̀  gan bi nh th  gan bi nh th ̀ ươ ̀ ng ươ ng

Ộ

ỘN I DUNG   N I DUNG

̉ ̉

̉ ̣ ́ ́ ̃ ̃ ̀ ̀ ̀ ̀ ̉ ̣

̣ ̣ ̉ ̃ ̃ ự ự ̀ ̀ ̣ ̣ ̉

̣ ̣ ̣ ̣

́ ́ ̀ ̀

́ ́

̣ ̣ ́ ́ ̀ ̀ ̣ ̣ ơ Hi nh anh siêu âm gan x : ơ ­ Hi nh anh siêu âm gan x : ̃ ́ ̃ ́ Hi nh anh diê n tiê n theo s  diê n tiê n bênh      Hi nh anh diê n tiê n theo s  diê n tiê n bênh       ̀ ́ ́ ̀     Bênh diê n tiê n dâ n tao hi nh anh siêu âm  Bênh diê n tiê n dâ n tao hi nh anh siêu âm       đăc hiêu dâ n ̀ đăc hiêu dâ n ̀ ́ ̀ ̀ ơ ươ ̀ ́ ̀       + Đ + Đ ng b  gan: Không đê u do ca c nô t  ơ ươ ng b  gan: Không đê u do ca c nô t  ̀ ̉ ơ ̀ va  dai x   ̉ ơ va  dai x   + Nhu mô gan: Nhu mô gan thô ra p không        + Nhu mô gan: Nhu mô gan thô ra p không  đê u, đôi khi co  dang hat đê u, đôi khi co  dang hat

Ộ

ỘN I DUNG   N I DUNG

̉ ̀ ̀ ơ ơ ̉ Hi nh anh siêu âm gan x Hi nh anh siêu âm gan x

Ộ

ỘN I DUNG   N I DUNG

ơ ơ

̉ ̉

̣ ̣

̉

̣ ̣ ̉ ̣ ̣ ̣ ̉ ̣

̀ ̀ Hi nh anh siêu âm gan x  (tt) Hi nh anh siêu âm gan x  (tt) ̀ ̀ ́ ̀ ̀ ̀ ́ ̀ Hi nh tha i gan: Phi  đai thu y đuôi  ­ Hi nh tha i gan: Phi  đai thu y đuôi  ́ ̀ ơ ..   ươ ượ ơ ́ ̀       * X* X  gan r ng l n u, gan th  gan r ươ ượ ơ ơ ng l n u, gan th ̀ươ ̉.. ơ ̀ươ ng teo nho C) gan th   C) gan th ơX  gan virus (B,       **X  gan virus (B, ng teo nho ̀ ươ ̀ ng teo nho không phu   Giai đoan muôn gan th       ** Giai đoan muôn gan th ươ ng teo nho không phu  .. thuôc nguyên nhân thuôc nguyên nhân

̣ ̣

N IỘN IỘ   DUNGDUNG

­

́ ̀ ươ ̀ ́ ng ki nh  ươ ng ki nh

̉ ̣ ̣ ̉ ̣ ́ ́ ̉ ̣ ̣ ̉ ̣

ườ ườ

̣ ậ ố ậ ố ́ ́ ̀ ̀ ́ ́ ̣

́ ́ ́ ử co  t́co  t́ ăng đ ́ ử ăng đ TMC: Tăng a p c a  ­ TMC: Tăng a p c a   > 12mm thân TMC > 12mm thân TMC hô Doppler TMC bi e p dep (giam vân    PPhô Doppler TMC bi e p dep (giam vân  tô c)́tô c)́ ng v n t c < 20cm/s  th ng v n t c < 20cm/s  th ổ ổPh  Doppler  mâ t điê u biê n theo nhip  ­ Ph  Doppler  mâ t điê u biê n theo nhip  ́ ̀ ở ́ ̀ .. th , ke m ba ng, la ch to ở th , ke m ba ng, la ch to

Ộ

ỘN I DUNG   N I DUNG

̀ ̀ ̀ ̀ ̀ ̀ ̀ ̀ ̀ ̀ ́ ́ ̀ươ ̀ươ Bê  da y thu y đuôi va  gan tra i bi nh th Bê  da y thu y đuôi va  gan tra i bi nh th ng ng

Ộ

ỘN I DUNG   N I DUNG

̉ ̀ ̀ ơ ơ ̉ Hi nh anh siêu âm x  gan Hi nh anh siêu âm x  gan

Ộ

ỘN I DUNG   N I DUNG

̉ ̀ ̀ ơ ơ ̉ Hi nh anh siêu âm gan x Hi nh anh siêu âm gan x

Ộ

ỘN I DUNG N I DUNG

̣ ̃ ̃ ̣

̣ ̣ ̣ ̣

̣ ̉ ̉ ́ ́ ̀ ̀ ́ ́ ́ ́ ̣ ̉ ̉

c gan  c gan

̣ ̃ ̃ ́ ́ ̣

̉ ̣ ̃ ̃ ̉ ̣ ̀ ̀ Ky  thuât thăm do : ­ Ky  thuât thăm do : ử Bênh nhân nă m ng a hoăc nghiêng.       Bênh nhân nă m ng a hoăc nghiêng. ử ́ ̀ ́ ́ ̀ ́ Tiê n ha nh ca c măt că t đê khao sa t ca c        Tiê n ha nh ca c măt că t đê khao sa t ca c  thông số   thông số ́ươ ́ ́ươ ́ + Ki ch th + Ki ch th ́ ́ ́ ́ + Câ u tru c gan + Câ u tru c gan ̀ơ ̀ơ+ B  gan + B  gan ̀ ử ươ ̀ ng ki nh ti nh mach c a  + Đ ử ươ ng ki nh ti nh mach c a  + Đ ử    + Phô Doppler ti nh mach c a ử + Phô Doppler ti nh mach c a

Ộ

ỘN I DUNG N I DUNG

́

́

́

Môt sô  măt că t khao sa t:

̀

̀

Đo chiê u cao gan (P), chiê u cao gan (T)

̣ ̣ ̉

Ộ

ỘN I DUNG N I DUNG

̀ ̀ ̀ ̀ ̀ ̀

̉ ̀ ̀ ̀ ̀ ̀ ̀ ̉ ́ ́ Đo bê  da y thu y đuôi va  gan tra i Đo bê  da y thu y đuôi va  gan tra i ̀ ̀ Đo bê  ngang thu y đuôi va  gan phai Đo bê  ngang thu y đuôi va  gan phai

Ộ

ỘN I DUNG N I DUNG

́

́

́ Khao sa t câ u tru c gan

Gan xơ

̀ươ

̀ Gan bi nh th

ng

̉

Ộ

ỘN I DUNG N I DUNG

̀ ơ

́ Khao sa t b  gan

Gan xơ

̀ươ

̀ Gan bi nh th

ng

̉

Ộ

ỘN I DUNG N I DUNG

́

́

Măt că t khao sa t TMC:

̣ ̉

Ộ

ỘN I DUNG N I DUNG

́

́

̀

̀

̣ ̉

̀ ́ ươ n vu ng cuô ng gan khao sa t Doppler  Măt că t liên s TMCHi nh anh phô Doppler bi nh th ̀ ̀ ươ ng

̉ ̉

Ộ

ỘN I DUNG N I DUNG

̉ ̉ ́ ́ ử ử ̉ ̉ ơ Hi nh anh phô Doppler tăng a p c a trong x   ơ Hi nh anh phô Doppler tăng a p c a trong x

̀ ̀ gangan

Ậ Ậ

Ế Ế

K T LU N     K T LU N

́ ́

̃ ̃

̣ ̣ ̣ ̣ ̣ ̣

́ ́

́ ́

̀ ̀ ̃ ̉ ư ̃ ̉ ư

̣ ̣ ̉ ̣ ̣ ̣ ̉ ̣

̣ ̣

̀ ̀

̃ ̃

̣ ̣ ̉ ̣ ̣ ̉

́ ́

́ ́

̣ ̣

̉ ̉

̀ ̀

́ ́

́ ́

̃ ̃

ự ự

́ ́     **Siêu âm la  môt ky  thuât kha  thông dung ,gia   Siêu âm la  môt ky  thuât kha  thông dung ,gia   ́ ̀ ́ ̀ tha nh re, h u i ch, gia  tri trong viêc khao sa t bênh  tha nh re, h u i ch, gia  tri trong viêc khao sa t bênh  ́ ́ ly  gan mât ly  gan mât ử S  dung siêu âm gan trong viêc theo do i va  chân      **S  dung siêu âm gan trong viêc theo do i va  chân  ử ́ ơ ́ đoa n bênh x  gan qua: ơ đoa n bênh x  gan qua: ̀ ́ ̀ ́     + Hi nh tha i gan + Hi nh tha i gan ́ ́ + Câ u tru c gan     + Câ u tru c gan ̀ ươ ̀ ng ki nh TMC + Đ     + Đ ươ ng ki nh TMC + Phô Doppler TMC      + Phô Doppler TMC  ̃ ̣ ự ̃ Co  gia  tri th c tiê n, dê  th c hiên trong lâm sa ng ̣ ự Co  gia  tri th c tiê n, dê  th c hiên trong lâm sa ng

̣ ̣

̀ ̀

̉ Ơ ̉ Ơ

XIN CHÂN THA NH CAM  N XIN CHÂN THA NH CAM  N