Bài giảng Hư hỏng, sửa chữa, gia cường công trình: Phần 2

ƯỜ

Ậ

Ỹ

Ệ

TR

NG ĐH K THU T CÔNG NGH TP.HCM

Khoa Xây D ngự

• PHAÀN 1: HÖ HOÛNG SÖÛA CHÖÕA GIA

CÖÔØNG NEÀN MOÙNG ( 18 tieát)

Chöông I: Nhöõng bieán daïng neàn moùng ( 1 tieát) • 1.1. Bieán daïng cuûa ñaát neàn • 1.2. Ñaát neàn sau thôøi gian mang taûi • 1.3. Bieán daïng cuûa coâng trình • 1.4. Nhöõng sai phaïm Chöông II: Kieåm tra neàn moùng (1 tieát) • 2.1. Thu thaäp vaø nghieân cöùu taøi lieäu • 2.2. Quan saùt, kieåm tra phaàn coâng trình

treân moùng

• 2.3. Quan saùt, kieåm tra phaàn moùng • 2.4. Khaûo saùt kieåm tra ñaát neàn • 2.5. Thí nghieäm, thöû taûi ôû hieän tröôøng • 2.6. Thaêm doø ñoä saâu cuûa coïc • 2.7. Xaùc ñònh bieán daïng cuûa keát caáu

Chöông III: Nguyeân nhaân gaây luùn khoâng ñeàu

(1,5 tieát)

• 3.1. Luùn do ñaát neàn bò leøn eùp • 3.2. Luùn do ñaát ñaùy hoá moùng phoàng nôû

khoâng ñeàu

• 3.3. Luùn do ñaát tröôït troài ra ngoøai ñeá

moùng

• 3.4. Luùn do caáu truùc ñaát neàn bò phaù hoïai • 3.5. Luùn trong quaù trình söû duïng coâng trình • 3.6. Luùn do xaây döïng nhaø môùi tieáp giaùp

nhaø cuõ

• 3.7. Luùn do xaây döïng treân neàn ñaát ñaép • 3.8. Luùn do ñaát neàn khoâng oån ñònh • 3.9. Phoøng ngöøa luùn khi xaây taàng haàm • 3.10. Ñuùc töôøng chaén trong ñaát

• 3.11. Ñuùc töôøng chaén coù truï vaø neo

Chöông IV: Giaûm taûi dôõ taûi cho moùng

noâng (1 tieát)

• 4.1 Dôõ taûi cho moùng noâng • 4.2. Dôõ taûi caùc taàng nhaø • 4.3. Dôõ taûi töôøng baèng choáng

xieân

• 4.4. Dôõ taûi töôøng baèng daàm

gaùnh

• 4.5. Dôõ taûi töôøng baèng daàm

giaèng

• 4.6. Ñôõ moùng coät ñeå thi coâng

döôùi nöôùc

Chöông V: Gia cöôøng moùng noâng (2 tieát)

• 5.1. Moùng noâng vaø nhöõng hö hoûng • 5.2. Muïc ñích gia cöôøng neàn moùng • 5.3. Gia cöôøng moùng xaây baèng môû

roäng ñeá moùng

• 5.4. Neùn eùp ñaát tröôùc khi môû roäng

moùng

• 5.5. Môû roäng moùng coät theùp • 5.6. Môû roäng ñeá moùng taàng haàm • 5.7. Môû roäng moùng töôøng • 5.8. Môû roäng moùng coät thaønh moùng baêng - Môû roäng moùng baêng thaønh moùng beø

• 5.9. Gia cöôøng moùng coät ñuùc sai vò trí

• 5.10. Gia cöôøng moùng bò xaâm thöïc • 5.11. Gia cöôøng moùng bò ñaâm

thuûng

• 5.12. Gia cöôøng moùng noâng baèng

coïc

• 5.13. Gia cöôøng moùng baêng baèng coïc, daàm gaùnh vaø daàm giaèng • 5.14. Gia cöôøng moùng baèng töôøng

ñuùc trong ñaát

• 5.15. Gia cöôøng neàn móng baèng

phuït xi maêng

• 5.16. Gia cöôøng neàn baèng truï xi

maêng – ñaát

Chöông V: Gia cöôøng moùng noâng (2 tieát)

Chöông VI: Thieát keá gia cöôøng moùng

noâng (1,5 tieát)

• 6.1. Thieát keá môû roäng moùng

baêng

• 6.2. Thieát keá môû roäng moùng

coät

• 6.3. Thieát keá gia cöôøng moùng

baêng

• 6.4. Thieát keá voû aùo gia cöôøng

moùng baêng

• 6.5 Thieát keá choáng luùn cho

töôøng vaø moùng

Chöông VII: Hö hoûng vaø söûa chöõa moùng saâu (1,5 tieát)

• 7.1. Thaêm doø ñòa chaát khoâng ñuû saâu • 7.2. Loïai coïc khoâng phuø hôïp vôùi ñaát neàn • 7.3. Ñoä choái ñoùng coïc • 7.4. Löïc xoâ coïc • 7.5. Coïc theùp bò gæ seùt • 7.6. Coïc beâ toâng bò xaâm thöïc • 7.7. Gia cöôøng moùng coïc

Chöông VIII: Söûa chöõa coâng trình luùn nghieâng (1 tieát) 8.1. Söï coá vaø nguyeân nhaân • 8.2. Caùc bieän phaùp söûa thaúng • 8.3. Caùc ví duï

Chöông IX: Nhöõng baøi hoïc kinh nghieäm (1,5

tieát)

• 9.1. Thi coâng moùng trong muøa mua • 9.2. Söï coá do moùng yeáu • 9.3. Hö hoûng do doøng nöôùc ngaàm • 9.4. Hö hoûng do neàn bò chaán ñoäng • 9.5. Hö hoûng do ñaát neàn chuyeån vò • 9.6. Töôøng chaén ñaát xeâ dòch ngang • 9.7. Xi loâ treân ñaát yeáu • 9.8. Luùn do xaây moùng trong ñaát ñaép • 9.9. Sai soùt trong boá trí coïc beâ toâng • 9.10. Hö hoûng do nhieàu nguyeân nhaân

PHAÀN 2: HÖ HOÛNG VAØ SÖÛA CHÖÕA BEÂ

TOÂNG ( 6 tieát)

Chöông I: khaùi nieäm môû ñaàu (0,5 tieát) • 1.1. Söûa chöõa, caûi taïo, naâng caáp coâng

trình

• 1.2. Caùc hình thöùc suy thoùai cuûa coâng trình • 1.3. Ñaùnh giaù tình traïng nhaø • 1.4. Tuoåi thoï cuûa nhaø • 1.5. Hieäu quaû kinh teá cuûa vieäc söûa chöõa

phuïc hoài nhaø

Chöông II: Kieåm ñònh chaát löôïng beâ toâng (0,5 tieát) • 2.1. Phöông phaùp va ñaäp • 2.2. Phöông phaùp sieâu aâm • 2.3. Thaêm doø ñoä saâu khe nöùt baèng sieâu

aâm

• 2.4. Thaêm doø khuyeát taät baèng sieâu aâm • 2.5. Phöông phaùp chieáu xaï

• 2.6. Phöông phaùp chuïp hình

Chöông III: Nhöõng hö hoûng beâ toâng vaø

nguyeân nhaân (1 tieát)

• 3.1. Beâ toâng bò roã • 3.2. Beâ toâng bò roãng • 3.3. Beâ toâng bò nöùt neû • 3.4. Beâ toâng quaù khoâ • 3.5. Beâ toâng bò xaâm thöïc • 3.6. Beâ toâng bò muïc do rong reâu • 3.7. Beâ toâng bò quaù taûi vaø moûi • 3.8. Beâ toâng bieán daïng vì nhieät • 3.9. Beâ toâng bieán daïng vì aåm • 3.10. Beâ toâng bò baøo moøn • 3.11. Taùc duïng cuûa nhieät ñoä cao • 3.12. Taùc duïng cuûa khí trôøi • 3.13. Nhöõng sai phaïm khi ñaët coát theùp

Chöông IV : Kyõ thuaät söûa chöõa beâ toâng (1 tieát)

• 4.1. Laøm maøng baûo veä • 4.2. Phun vöõa • 4.3. Toâ traùt vöõa • 4.4. Söûa chöõa traàn beâ toâng • 4.5. Ñoä saâu ñuïc beâ toâng cuõ • 4.6. Xöû lyù coát theùp • 4.7. Dính keát giöõa beâ toâng cuõ vaø môùi • 4.8. Tyû leä caùt – xi maêng trong vöõa söûa

chöõa

• 4.9. Tyû leä nöôùc – xi maêng trong vöõa söûa

chöõa

• 4.10. Söû duïng phuï gia • 4.11. Giaûm ñoä co ngoùt cuûa beâ toâng söûa

chöõa maët

• 4.12. Duøng nhöïa toång hôïp (epoxy) söûa

chöõa maët beâ toâng

Chöông V : Söûa chöõa saøn beâ toâng (1 tieát)

• 5.1. Maët saøn bò baøo moøn vaø bò

xaâm thöïc

• 5.2. Nguyeân nhaân nöùt neû ôû saøn • 5.3. Saøn nöùt vaø luùn voõng ôû chính

giöõa

• 5.4. Saøn nöùt do quaù taûi • 5.5. Roùt beâ toâng loûng leân saøn cuõ • 5.6. Maïch noái ôû lôùp maët saøn khi

söûa chöõa

• 5.7. Baûo veä caïnh meùp caùc maïch

trong saøn

• 5.8. Boá trí caùc maïch treân saøn coù

dieän tích lôùn

• 5.9. Vaät lieäu laáp khe nöùt lôùn trong

saøn

Chöông VI : Söûa chöõa veát nöùt trong beâ toâng (1

tieát)

• 6.1. Caùc loïai veát nöùt • 6.2. Lieân keát khe nöùt ñôn baèng ñinh giaèng • 6.3. Lieân keát khe nöùt ñôn baèng caùch keùo aùp

phía ngoøai

• 6.4. Baûo hoä coát theùp vaø choáng thaám cho

khe nöùt, maïch nhoû

• 6.5. Choáng thaám baèng caùch ñuïc môû roäng

khe nöùt

• 6.6. Choáng thaám khi khe nöùt beâ toâng coøn

aåm öôùt

• 6.7. Söûa chöõa vaø choáng thaám cho maïch, khe

nöùt roäng 1 -2 cm

• 6.8. Söûa chöõa vaø choáng thaám cho maïch, khe

nöùt roäng tôùi 10cm

Chöông VI : Söûa chöõa veát nöùt trong beâ toâng

(1 tieát) (tth)

• 6.9. Ngaên chaën nöôùc bò roø ræ doïc caïnh meùp lôùp choáng thaám vaø lôùp baûo hoä khe nöùt

• 6.10. Taïo maïch giaû • 6.11. Söûa chöõa khe nöùt baèng caùch

khoan loã xuyeân doïc khe nöùt vaø laáp loã baèng vöõa xi maêng hay bitum

• 6.12. Söûa chöõa khe nöùt baèng vöõa xi

maêng giaõn nôû

• 6.13. Söûa chöõa khe nöùt baèng nhöïa toång

hôïp

15 • 6.14. Söûa chöõa khe nöùt baèng xaûm nhöïa

• 6.15. Söï hình thaønh khe nöùt trong töôøng

daøi

• 6.16. Maïch noái töôøng caùc coâng trình

daïng hoäp chaïy daøi

Chöông VII : Söûa chöõa beâ toâng coát theùp chaát

löôïng xaáu (0,5 tieát)

• 7.1. Thay theá coát theùp trong daàm • 7.2. Söûa chöõa beâ toâng baèng phuït vöõa xi

maêng

• 7.3. Laáp beâ toâng loã hoång thaønh beå

chöùa

• Chöông VIII : Söûa chöõa roø ræ, thaám nöôùc qua

beâ toâng (0,5 tieát)

• 8.1. Söûa chöõa tình traïng nöôùc thaám ra

khoûi hoà chöùa

• 8.2. Söûa chöõa tình traïng nöôùc thaám vaøo 16

coâng trình ngaàm

• 8.3. Söûa chöõa lôùp choáng thaám phía trong

coâng trình ngaàm

• 8.4. Söûa chöõa baèng phuït vöõa xi maêng

PHAÀN 3 : GIA CÖÔØNG KEÁT CAÁU BEÂ

TOÂNG COÁT THEÙP ( 12 tieát)

Chöông I: Gia cöôøng keát caáu baèng taêng tieát dieän (2

tieát)

A. Phaàn Caáu taïo • 1.1. Gia cöôøng daàm • 1.2. Gia cöôøng saøn taàng • 1.3. Gia cöôøng coät B. Phaàn thieát keá • 1.4. Gia cöôøng daàm baèng taêng tieát dieän

vuøng neùn

• 1.5. Gia cöôøng daàm baèng taêng tieát dieän

vuøng keùo

• 1.6. Gia cöôøng coät chòu neùn ñuùng taâm

baèng moät voû aùo

• 1.7. Gia cöôøng coät chòu neùn leäch taâm

baèng taêng tieát dieän veà moät phía

C. Phaàn öùng duïng

Chöông II: Gia cöôøng coät baèng theùp hình (1

tieát)

A. Phaàn Caáu taïo B. Phaàn thieát keá • 2.1. Tính khaû naêng chòu löïc cuûa coät

sau gia cöôøng

• 2.2. Tính tieát dieän thanh choáng gia

cöôøng coät C. Phaàn öùng duïng

Chöông III: Gia cöôøng daàm baèng goái töïa cöùng

(2 tieát)

A. Phaàn Caáu taïo B. Phaàn thieát keá

C. Phaàn öùng duïng

Chöông IV: Gia cöôøng daàm baèng goái töïa ñaøn hoài

(2 tieát)

A. Phaàn Caáu taïo B. Phaàn thieát keá C. Caùc coâng thöùc tính toùan D. Phaàn öùng duïng Chöông V: Gia cöôøng daàm baèng thanh caêng öùng

suaát tröôùc (2 tieát)

A. Phaàn Caáu taïo B. Phaàn thieát keá 5.1. Trình töï tính toùan 5.2. Tính thanh caêng ngang 5.3. Tính thanh caêng voõng 5.4. Tính thanh caêng keát hôïp C. Phaàn öùng duïng

Chöông VI: Gia cöôøng coâng son baèng thanh

caêng cheùo öùng suaát tröôùc (1 tieát)

• 6.1.Gia cöôøng coâng son daøi • 6.2.Gia cöôøng coâng son ngaén

Chöông VII: Gia cöôøng daàm ñeå chòu löïc caét

(0,5 tieát)

• Chöông VIII: Keát caáu dôõ taûi cho daàm vaø

saøn (0,5 tieát)

• Chöông IX: Nhöõng baøi hoïc kinh nghieäm gia cöôøng keát caáu beâ toâng coát theùp (1 tieát)

PHAÀN 4: HÖ HOÛNG, SÖÛA CHÖÕA VAØ GIA

CÖÔØNG KEÁT CAÁU THEÙP (12 tieát)

Chöông I: Tình traïng hö hoûng trong keát caáu

theùp (1 tieát)

Chöông II: Nhöõngbaøi hoïc kinh nghieäm töø caùc

söï coá keát caáu theùp (1 tieát)

• 2.1. Nguyeân nhaân hö hoûng ôû maét

daøn

• 2.2. Nguyeân nhaân hö hoûng ôû moái

lieân keát keát caáu theùp

Chöông III: Ñieàu tra nghieân cöùu söï coá keát

caáu theùp (2 tieát)

• 3.1. Xaùc minh tình huoáng söï coá • 3.2. Nghieân cöùu caùc taøi lieäu kyõ thuaät • 3.3.Xaùc ñònh caùc taûi troïng thöïc teá • 3.4. Kieåm tra chaát löôïng theùp • 3.5.Quan saùt keát caáu • 3.6. Möùc ñoä gæ seùt • 3.7. Chaát löôïng ñöôøng haøn • 3.8. Tính chaát phaù hoïai cuûa kim loïai • 3.9. Tính toùan kieåm tra keát caáu • 3.10. Caùc hình thöùc phaù hoïai keát caáu theùp

tröôùc vaø sau söï coá

• 3.11. Nhöõng hö hoûng vaø sai phaïm trong thi

coâng

• 3.12. Nhöõng sai phaïm trong söû duïng coâng

trình

• 3.13. Gia cöôøng keát caáu theùp

Chöông IV : Gia cöôøng keát caáu theùp baèng thay

ñoåi sô ñoà caáu taïo (2 tieát)

• 4.1. Gia cöôøng coät theùp baèng thay

ñoåi sô ñoà caáu taïo

• 4.2. Gia cöôøng daàm theùp baèng thay

ñoåi sô ñoà caáu taïo

• 4.3. Gia cöôøng daàm caàu truïc baèng

thay ñoåi sô ñoà caáu taïo

• 4.4. Gia cöôøng heä keát caáu daàm saøn • 4.5. Gia cöôøng daøn theùp baèng thay

ñoåi sô ñoà caáu taïo

• 4.6. Gia cöôøng keát caáu khung baèng

thay ñoåi sô ñoà caáu taïo

Chöông V : Gia cöôøng keát caáu theùp baèng taêng tieát dieän (3

tieát)

• 5.1. Gia cöôøng thanh keùo neùn ñuùng taâm baèng

taêng tieát dieän

• 5.2. Gia cöôøng coät baèng taêng tieát dieän • 5.3. Gia cöôøng coät baèng caây choáng öùng suaát

tröôùc

• 5.4. Gia cöôøng ñoïan coät bò cong • 5.5. Gia cöôøng daàm theùp baèng taêng tieát dieän • 5.6. Gia cöôøng daàm caàu truïc baèng taêng tieát

dieän

• 5.7. Gia cöôøng buïng daàm • 5.8. Gia cöôøng daøn theùp baèng taêng tieát dieän • 5.9. Gia cöôøng taïi baûnmaét daøn • 5.10. Gia cöôøng caùc thanh cong veânh ôû daøn • 5.11. Gia cöôøng ñöôøng haøn trong keát caáu ñang

chòu taûi

• 5.12. Trình töï kyõ thuaät gia cöôøng keát caáu ñang

chòu taûi

• 5.13. Ñôõ taûi, truyeàn taûi vaø ñieàu chænh öùng

suaát

• 5.14. Hình aûnh thi coâng gia cöôøng daøn theùp

Chöông VI : Thieát keá gia cöôøng keát caáu

theùp baèng taêng tieát dieän (2 tieát)

• 6.1. Gia cöôøng daàm theùp • 6.2. Gia cöôøng thanh chòu keùo

ñuùng taâm

• 6.3. Gia cöôøng thanh chòu neùn

ñuùng taâm

• 6.4. Gia cöôøng thanh chòu keùo

leäch taâm

• 6.5. Gia cöôøng thanh chòu neùn

leäch taâm

Chöông VII: Nhöõng baøi hoïc kinh nghieäm

gia cöôøng keát caáu theùp (1 tieát)

• PHAÀN 1: HÖ HOÛNG SÖÛA CHÖÕA GIA CÖÔØNG NEÀN MOÙNG ( 10 tieát)

PHAÀN 1: HÖ HOÛNG SÖÛA CHÖÕA GIA CÖÔØNG NE`ÀN MOÙNG ( 10 tieát)

• PHAÀN 1: HÖ HOÛNG SÖÛA CHÖÕA GIA CÖÔØNG NEÀN MOÙNG ( 18 tieát)

KHÁI NIỆM- ĐẶC ĐIỂM • Đặt trên môi trường đất: không đồng nhất (thành phần, độ chặt), đẳng hướng, khó khảo sát số liệu chính xác.

• Không dự đoán được tác dụng của: nước mặt, nước ngầm, dòng chảy, xói mòn, dịch chuyển, trôi trượt của đất nền,… ảnh hưởng đến sự ổn định bền vững của NM.

Ặ

Ệ

Ể KHÁI NI M Đ C ĐI M • Khó xét hết ảnh hưởng: qua lại giữa nền và móng, với

CT bên trên, độ biến dạng, ΔS

• NM khó có thể trở thành môn khoa học chính xác • Cần phân tích nguyên nhân, hậu quả các sự cố (SCố) để hỗ trợ cho việc thiết kế, thi công các CT sau này. • Nguyên nhân SCố: khảo sát, thiết kế, thi công, sử dụng • Hư hỏng NM chỉ phát hiện sau 1 TG sử dụng CT. • SCGC NM thường rất khó khăn và tốn kém. Cần phải có

biện pháp đặc biệt và phương tiện chuyên dùng.

• Cần xác định đúng nguyên nhân trước khi tiến hành SC. • Sự cố xảy ra thường ko phải chỉ do 1 nguyên nhân. Nhưng bao giờ cũng có 1 nguyên nhân chủ yếu.

Ệ

Ặ

Ể KHÁI NI M Đ C ĐI M • Các biện pháp SC, phục hồi, gia cường NM – CT đạt hiệu quả là những bài học kinh nghiệm quí giá dành lại cho những người đi sau.

Chöông I: Nhöõng bieán daïng neàn moùng ( 1 tieát)

• 1.1. Bieán daïng cuûa ñaát neàn • 1.2. Ñaát neàn sau thôøi gian mang

taûi

• 1.3. Bieán daïng cuûa coâng trình • 1.4. Nhöõng sai phaïm

• Sai lầm nghiêm trọng nhất là thuộc NMCT • Tác hại: làm sụp đổ CT. Việc SC, khắc phục những

sai phạm cực kỳ khó khăn.

• BD của đất nền có thể gây phá hoại móng và toàn

bộ CT bên trên.

• TT đất nền thay đổi suốt quá trình XDCT. Đặc biệt là

lớp đất ngay dưới móng, Chịu ƯS nén lớn nhất. • Trong sử dụng: đất nền tiếp tục BD 1 thời gian nữa. • BD không đồng đều là nguyên nhân gây hư

Chöông I: Nhöõng bieán daïng neàn moùng 1.1. Bieán daïng cuûa ñaát neàn

hỏng CT

• Đầu TK 20, KT SCGC NM mới thực sự phát triển

Những đđiểm của ĐN khi chịu tải: • Chỉ chịu được lực nén và lực cắt. • CĐộ ĐN (Rtc) thì khá nhỏ, biến dạng khá lớn (Eo nhỏ). • Độ BD của ĐN tăng dần theo TG khi tải trọng (TT) tác

dụng ko đổi, do hiện tượng cố kết và từ biến. • Cố kết: nước lổ rỗng thoát dần trong QT chịu tải

(thường xảy ra trong đất cát)

• Từ biến: BD theo thời gian của các TP hạt đất (thường

xảy ra trong đất sét)

• 2 HT đều xảy ra trong đất thịt • Rung chảy: BD lớn khi chịu tác dụng của TT động

Chöông I: Nhöõng bieán daïng neàn moùng 1.1. Bieán daïng cuûa ñaát neàn (ĐN)

3 loại BD của ĐN khi TT tăng dần (độ lún dưới bàn

nén):

• BD đàn hồi: khi TT nhỏ, chưa vượt độ bền cấu trúc • BD nén chặt: độ lún tăng, kéo theo sự nén chặt đất,

ở mép bàn nén bắt đầu hình thành vùng BD dẻo • BD dẻo: vùng BD dẻo lớn dần theo TT, PT xuống sâu làm dịch chuyển đất ra các phía ngoài có sức cản nhỏ hơn, làm trồi đất mép biên. Độ lún tăng nhanh, ĐN bị mất ổn định hoàn toàn

Chöông I: Nhöõng bieán daïng neàn moùng 1.1. Bieán daïng (BD) cuûa ñaát neàn (ĐN)

1.1. Bieán daïng cuûa ñaát neàn (ĐN)

Chöông I: Nhöõng bieán daïng neàn moùng 1.2. Ñaát neàn sau thôøi gian mang taûi

• QT BD nén chặt thay đổi theo TG. TG ĐN được nén chặt đến khi OĐ phụ thuộc loại đất và ĐK thoát nước của đất.

• ĐN dưới móng nông: sau TG chịu lực

10- 20 năm được nén chặt. TC cơ lý của đất thay đổi có lợi về phương diện chịu lực. ĐN có thể chịu thêm tải (xây thêm tầng) mà ko cần gia cường. (tương đương BP gia tải trước và cố kết ĐN

Các CT này vẫn còn sử dụng tốt

• Nghiên cứu 6 CT, rút ra 2 nhận xét (NX): 1. NX1: • CT chưa cơi thêm tầng:σ1 =(0,5- 0,6)Rtc • CT xây thêm tầng: σ2 = (2,1- 2,72) σ1 = (1,23- 1,88)Rtc • 2. NX2: nén thử tải ở 1 số vị trí chưa chịu tải và

đang chịu tải dưới đế móng CT:

• Mô đun BD (Eo) của ĐN đã chịu tải tăng lớn

1,6- 4,2 Eo của ĐN đã chịu tải

Chöông I: Nhöõng bieán daïng neàn moùng 1.2. Ñaát neàn sau thôøi gian mang taûi

Chöông I: Nhöõng bieán daïng neàn moùng 1.3. Bieán daïng cuûa coâng trình

1. Nguyên nhân nứt tường do NM:

a. Nguyeân nhaân nöùt töôøng do neàn moùng: Bieán daïng coâng trình do:  Moùng luùn khoâng ñeàu  Thieáu giaèng  Thieáu

khe luùn

 Gaàn CT

BTCT lôùn

• Nguyeân taéc:

• ÖÙng suaát

keùo

• (>) vuoâng

goùc phöông veát nöùt. • Töø ñoù,

Xaùc ñònh nguyeân nhaân chính (caên nguyeân)

Chöông I: Nhöõng bieán daïng neàn moùng 1.3. Bieán daïng cuûa coâng trình

Tường nghiêng hoặc phình hông do hư hỏng ở vị trí liên kết dầm, sàn vào tường (H 1.2l)

2. Nguyên nhân nứt tường do kết cấu: • Dàn VK bị hư, tạo ra lực đạp tường (H 1.2k) •

3. Các biến dạng khung nhà do Nền móng (H 1.3):

Smax ≥ [S]

3 đặc điểm của HT lún ko đều: • (thường TK chỉ quan tâm ĐK này) • ΔS giữa các móng lân cận ≥ [ΔS] • ΔS trên toàn bộ CT (sàn bị nghiêng, khung bị xoắn, vặn võ đỗ,…) ≥ [ΔS]

•

• Góc nghiêng θ ≥ [θ] (H 1.2i): lún nghiêng, nhà ko nứt, nhưng có thể gây lật toàn bộ (mất ổn định tổng thể) VD: CT 13 tầng ở TP. Thượng hải, TQ Trượt ngang u ≥ [u] (H 1.3d, e)

Chöông I: Nhöõng bieán daïng neàn moùng 1.4. Nhöõng sai phaïm

1. Trong KS địa chất: • • •

•

Đánh giá sai các TP địa chất Bố trí các lỗ khoan ko hợp lý Không biết hết các lớp đất chịu lực bên dưới móng Không phát hiện những chỗ đất yếu cục bộ và nguy hiểm: túi bùn, hồ ao, giếng, hang hốc cũ,…

Phá hoại công trình

Hậu quả: • Móng lún ko đều • Ứng suất kéo, cắt vượt quá GH tính toán • Ví dụ: cảng LPG- Bà Rịa, Vũng Tàu; (“Sự cố công trình có 44

nguyên nhân nền móng”)

Cảng Thị Vải đang sụt lún: Ai ch chịu trách nhiệm?

•

Tốc độ lún dữ dội nhất ở công trình LPG Thị Vải vào khoảng 1,1-1,2m/tháng (thời điểm bắt đầu chịu tải của công trình và mới lún), Thanh tra Nhà nước nhận định việc thực hiện khoan khảo sát địa chất công trình và tổng hợp kết quả khoan khảo sát địa chất địa tầng đã có“quá nhiều sai sót”. Đó là mật độ lỗ khoan khảo sát quá lớn,tổng hợp địa chất địa tầng lại quá yếu kém, dẫn đến “sai một li đi cả...ngàn dặm”. Tại khu vực Thị Vải (trên40ha),Công ty Tư vấn thiết kế giao thông vận tải phía Nam đã thực hiện tổng số 78 hốkhoan khảo sát địa chất, trong đó có 23 hố khoan đứng. Nhưng qua kiểm tra hồ sơ và trên thực tế,cơ quan thanh tra phát hiện chỉ cómột hố khoan nằm ở trung tâm mặt bằng dự định xây kho cảng LPG, sáu hốkhoan ở các khu vực giáp ranh liền kề,còn có tới 17hố khoan nằm...ngoài hoàn toàn khu vực mặt bằng xây kho cảng.

Cảng Thị Vải đang sụt lún: Ai ch chịu trách nhiệm?

•

Trong số khoảng 150tỉ đồng dự kiến chi “khắc phục hậu quả”ở công trình Cảng Thị Vải, đã có tới 60 tỉ chỉ dành đểgiải quyết vấn đề lún sụt dochính những người thực hiện dự án này gây ra.

Bố trí khe lún ko phù hợp

Chöông I: Nhöõng bieán daïng neàn moùng 1.4. Nhöõng sai phaïm

2. Trong thiết kế: • Giải pháp cấu tạo móng ko phù hợp với ĐN • • Dự tính độ lún ko đúng với thực tế •

Không dư kiến hết được những TT tác dụng lên móng: độ rung động của TB, lực hãm của cầu trục, TT các lớp đất đắp, ảnh hưởng của ma sát âm,…

Ví dụ: Hầm chui Văn Thánh Trạm trộn cấp phối bê tông Ngôi Sao, Thanh Trì, Hà Nội (“Sự cố công trình có nguyên nhân nền móng”)

• Đường chui bên dưới đường dẫn lên cầu Văn Thánh 2 là một hạng mục công trình bổ sung trong quá trình thi công đường Lê Thánh Tôn để giải quyết việc qua lại của nhân dân hai bên đường. Đường chui được bố trí ở đoạn đường đắp cao sau 2 mố cầu, có dạng cống hộp BTCT gồm 2 khoang rộng 5 m, tĩnh không 2.5 m. Đất nền dưới hầm chui được gia cố bằng cừ tràm dài 4.5 m, đương kính 8-10 cm, mật độ 25 cây/m2

• đường hầm chỉ được bắt đầu thi công sau khi nền đường đắp dẫn lên cầu đã ổn định lún (theo thiết kế, khoảng tháng 5/2002). Tuy nhiên Thiết kế đã không chỉ ra điều kiện này

• Tư vấn giám sát để đơn vị thi công tiến hành thi công đồng thời hầm chui và đắp nền đường (vào tháng 8/2001). Kết quả là hầm chui bị lún theo cùng quá trình lún của đường đắp (sau 8 tháng 20 ngày, độ lún đo được là 112 cm). Hầm chui không thể sử dụng được vì chiều cao thông thoáng tại cửa hầm chỉ còn 1.5 m

Chöông I: Nhöõng bieán daïng neàn moùng 1.4. Nhöõng sai phaïm

3. Trong thi công: • • •

•

Đi lại quá nhiều trên mặt nền làm hư hỏng đất nền Không vét thật sạch bùn trong hố móng Đào đất hố móng sâu hơn TK, nên phải bù lại bằng lớp đất đắp tơi xốp TC móng với chất lượng kém: BT rỗ xốp, mạch xây ko kín, vữa bị bong,… Đất lấp khe rãnh hố móng không được đầm chặt, xung quanh nhà ko lát vĩa hè, nước mưa dễ thấm vào móng, nền, làm hư hỏng NM TC móng mới hoặc đặt đường ống sâu hơn móng cũ kế bên Xe máy TC qua lại nhiều, rung động do đóng cọc. HQ: nền CT cũ biến dạng, lắng chặt lớp đất cát, gây lún ko đều cho CT cũ (nhà Đ. Bùi Đình Túy, P.24, Q.BT).

Chöông I: Nhöõng bieán daïng neàn moùng 1.4. Nhöõng sai phaïm

4. Trong sử dụng: • Đường ống SH bị rò rỉ thấm vào NM CT • Nước mặt thấm ko đều xuống NM do bố trí

sân hè ko hợp lý, hoặc sân hè bi hư hỏng (Bình Phú,Q.6, biệt thự P. Thảo Điền,Q.2) • Cống rãnh nhà máy bị vỡ, nước thải xâm thực

lan tràn, hủy hoại móng CT

Chöông I: Nhöõng bieán daïng neàn moùng 1.4. Nhöõng sai phaïm

5. ĐK làm việc của NM thay đổi: •

Trong QT SD, CT được cải tạo lại do thay đổi mục đích SD: mở rộng,nâng thêm tầng, đặt thêm thiết bị,.. Làm thay đổi TT tác dụng • CĐĐN bị giảm khi MNN dâng cao hoặc hạ thấp • MNN dâng cao: đắp đập, đào kênh mương, HT thoát

nước bị lấp,…

• MNN hạ thấp: đô thị hóa, BT hóa: trải nhựa đường, lát vĩa hè,… làm nước mưa ko thấm xuống nền được .

Hậu quả: • MNN dâng cao: tăng độ ẩm, giảm CĐĐN: (cát mịn,

hoàng thổ, sa bồi, đất thịt.

• MNN hạ thấp: đầu cọc gỗ bị hư mục, khoan giếng do đô thị hóa, làm cạn kiệt nước ngầm, gây lún sụt CT

MNN hạ thấp: đô thị hóa, BT hóa: trải nhựa đường, lát vĩa hè,… làm nước mưa ko thấm xuống nền được

• Lún mặt đất phụ thuộc vào sự khai thác nước ngầm, điều kiện địa chất, địa chất thủy văn và địa chất công trình. Việc khai thác nước ngầm quá mức làm mực nước ngầm suy giảm gây ra mất cân bằng áp lực giữa các tầng chứa nước. Các lớp cách nước yếu đi sẽ khiến đất từ từ nén xuống tạo ra biến dạng bề mặt đất.

• Lún đất làm tăng cả về số điểm cũng như mức độ ngập do triều cường, nhiều giếng khoan ống chống bị trồi, đất nứt nẻ nền, nhiều công trình dân dụng nứt tường, hẫng móng, nghiêng... Lún đất còn có thể gây hư hỏng các công trình ngầm như tuyến đường tàu điện ngầm hình thành trong tương lai.

Lún đất sẽ làm giảm hiệu quả các dự án chống ngập

• Nhiều TP lớn trên thế giới như Bangkok,

Tokyo, Paris... cũng xảy ra hiện tượng lún mặt đất mà nguyên nhân chính là vì không kiểm soát được việc khai thác nước ngầm. Trong số đó, TP Thượng Hải hiện có tốc độ rất nhanh, lên đến 100 mm/năm.

• Kỹ thuật Insar vi phân đã được nhiều nước thực hiện với kết quả đáng tin cậy, cho phép xác định được đầy đủ và chính xác các vùng lún. Đây là lần đầu tiên ở Việt Nam áp dụng kỹ thuật dựa trên độ lệch pha động của sóng điện từ để tính toán độ dịch chuyển của từng vị trí trên mặt đất.

• Giả sử chúng ta có hai ảnh radar cùng phủ toàn bộ TP. Ảnh thứ nhất thu nhận năm 2000 cho giá trị pha ứng với khoảng cách S1, ảnh thứ hai chụp năm 2001 cho giá trị pha ứng với khoảng cách S2. Sự chênh lệch của hai giá trị S1 và S2 được dùng để tính sự thay đổi, cũng chính là sự dịch chuyển của điểm trên bề mặt đất trong vòng một năm.

TPHCM: 14 quận, huyện đang lún nhanh • Ngày 22-9, Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) TP.HCM đã

nghe báo cáo về dự án quan trắc lún mặt đất trên địa bàn TP. Kết quả nghiên cứu ban đầu do Trung tâm Địa tin học thuộc Khu công nghệ phần mềm ĐH Quốc gia TP.HCM thực hiện cho thấy một số khu vực của TP bị lún nghiêm trọng trong nhiều năm qua.

• Tốc độ lún ngày càng tăng • TP.HCM đã phát hiện hiện tượng lún từ năm 2003. Cụ thể là các sự cố sụp, lún đất ở huyện Hóc Môn làm ảnh hưởng đến 42 hộ gia đình; vụ sập nhiều hố sâu 2 m với diện tích ảnh hưởng lên đến 4 ha ở quận 9. Quận Bình Tân và các huyện Bình Chánh, Nhà Bè cũng có hiện tượng nhiều trụ giếng khoan khai thác nước ngầm bị trồi lên trong khi mặt đất hạ thấp xuống (gọi là trồi ống chống).

• Tại Khu công nghiệp Tân Tạo (quận Bình Tân) có ống chống bị trồi đến 30 cm trong khoảng 2-3 năm. Theo nhận định ban đầu của một số nhà khoa học, quá trình rút nước ngầm sẽ tháo khô các lớp tầng chứa nước, làm hình thành các lỗ rỗng khiến mặt đất bị sụp và trồi ống chống lên.

• Qua việc sử dụng ảnh vệ tinh từ tháng 10-1992 đến

tháng 3-2010 của Nhật Bản, châu Âu, nhóm nghiên cứu nhận thấy trong các năm 1996, 1997 ở TP đã xảy ra lún với mức độ không lớn. Nhưng sau thời gian này, mức độ lún tăng dần và nhiều nơi tăng rất nhanh kể từ năm 2004.

Độ cao đường Hồ Hảo Hớn (đoạn từ đường Cô Giang đến Bến Chương Dương) giảm dần.

Lý do 'hố tử thần' xuất hiện

Ở TP HCM, người ta đua nhau khai thác nước ngầm tràn lan, không có quy hoạch, khai thác tự do mọi tầng nước ngầm và bây giờ tầng địa chất của thành phố chắc chắn đã lún xuống.

• Nhiều phường - xã - thị trấn thuộc 14 quận - huyện của TPHCM

đang lún với tốc độ từ 7 - 10mm/năm, có nơi lún trên 15mm/năm. Đó là kết quả quan trắc mới nhất của Trung tâm Địa tin học thuộc Khu Công nghệ phần mềm ĐH Quốc gia TPHCM.

• Hiện nay nhiều khu vực đã bị lún trung bình 20-30 cm, đặc biệt có nơi bị lún đến 50 cm do ảnh hưởng của việc thi công xây dựng công trình. Nhiều xã, phường trên địa bàn 14 quận, huyện (các quận 6, 7, 8, 9, 11, 12, Tân Phú, Bình Tân, Gò Vấp, Bình Thạnh, Thủ Đức và các huyện Bình Chánh, Hóc Môn, Nhà Bè) có tốc độ lún nhanh (7-10 mm/năm); 67 phường, xã thuộc 17 quận, huyện có tốc độ lún khá nhanh (trên 10 mm/năm).

• Đặc biệt, ở một số khu vực thuộc các quận nội thành (6, 8), ngoại

thành (Bình Chánh, Hóc Môn, Nhà Bè) và vùng có tốc độ đô thị hóa nhanh (thuộc các quận 2, 7, 9, 12, Tân Phú, Bình Thạnh và Thủ Đức) có tốc độ lún đáng báo động, ở mức trên 15 mm/năm.

• Từ cầu Thủ Thiêm đến đường dẫn vào cầu vượt Nguyễn Hữu Cảnh có nơi bị lún đến 1,2m. Hệ thống cống thoát nước hai bên đường cũng lún từ 20cm đến 1,3m, nên bị hư hỏng nặng hoặc không bảo đảm thoát nước.

Thiệt hại nặng nề

• Theo ước tính của các chuyên gia xây dựng, tính riêng công trình

đường Nguyễn Hữu Cảnh, nếu khắc phục tình trạng lún thì TPHCM phải bỏ ra trên 200 tỷ đồng. Nền địa chất bị lún có thể làm hư hại hoặc rút ngắn tuổi thọ nhiều công trình giao thông, xây dựng, kiến trúc.

• Hàng loạt công trình chống ngập, hệ thống thoát nước mà TPHCM đã và đang triển khai xây dựng ngày càng kém hiệu quả, gây thiệt hại, lãng phí hàng nghìn tỷ đồng. Hàng năm, TPHCM chi hàng trăm tỷ đồng xóa ngập song tình trạng ngập úng ngày càng nghiêm trọng.

• Một chuyên gia Trung tâm ĐTH cho rằng, hiện tượng hố địa ngục xuất hiện liên tục trên đường phố TPHCM thời gian gần đây ngoài nguyên do nhà thầu các dự án thi công, tái lập mặt đường cẩu thả còn bởi tình trạng lún nền địa chất gây ra.

Hà Nội đang lún nhanh

• Dù được khảo sát trước khi xây dựng nhưng thực tế nhiều nhà cao tầng, khu đô thị mới ở Hà Nội vẫn đang mọc lên tại những vùng đất lún. Điều này khiến những khu đô thị mới này có thể ngày càng ngập nặng hơn.

•

trung bình Hà Nội mỗi năm lún vài chục milimet. Trong đó, lún nhiều nhất là những nơi đang được đầu tư xây dựng các khu đô thị mới như Thành Công lún nhanh nhất với 41,42mm/năm, Ngô Sĩ Liên 31,52mm/năm, Pháp Vân 22,16 mm/năm...

• các khu vực có nền đất yếu được xếp vào dạng nguy cơ lún cao là: Ngọc Khánh, Giảng Võ, Thành Công, Thanh Nhàn, Việt Hưng, Mễ Trì, Mỹ Đình, bán đảo Linh Đàm... Đáng ngại là những khu vực có nguy cơ cao như vậy đang được chọn và nhiều nơi đã mọc lên các nhà cao tầng.

Với tốc độ xây dựng nhanh và dày đặc như hiện nay, chẳng cần nghiên cứu, đo đạc cũng dễ dàng nhận thấy đất Hà Nội đang lún nhanh hơn trước”.

Hà Nội lún 41 mm/năm

• Khi đất thấp, lún thì dự án thoát nước lớn nhất của Hà Nội

tiêu tốn khoảng 200 triệu USD lại có vấn đề.

Theo TS Lê Quang Vinh - giám đốc Trung tâm KH và triển khai kỹ thuật thủy lợi (ĐH Thủy lợi), Hà Nội ngập là đương nhiên. Cụ thể, trạm bơm Yên Sở chỉ được thiết kế với công suất giai đoạn 1 là 45m3/giây. Trong khi đó, lưu vực trạm này phụ trách tiêu nước 7.750ha. Như vậy, khả năng tiêu nước của trạm bơm này chỉ 5,8 lít/giây/ha.

Điều này giải thích tại sao không còn mưa cả tuần nhưng nhiều khu vực tại Hà Nội vẫn chìm trong nước. Đến năm 2010, khi giai đoạn 2 của dự án này hoàn thành, hệ số tiêu mới tăng lên 11,6 lít/giây/ha.

Theo TS Vinh, mức này cũng vẫn rất thấp bởi đối với đô thị, hệ số tiêu phải từ 15-20 lít/giây/ha mới đảm bảo tiêu thoát úng khi có mưa lớn.

Hà Nội lún 41 mm/năm

• kết quả quan trắc lún bề mặt đất tại 10 trạm đo lún trong

những năm qua cho thấy tất cả 10 vị trí đều sụt lún. Thành Công là khu vực lún nhanh nhất với 41,42 mm/năm, Ngô Sĩ Liên là 31,52 mm, Pháp Vân 22,16 mm.

• Điều này hoàn toàn có thể thấy bằng mắt thường tại khu

Thành Công, khu vực có nhiều tòa chung cư cao tầng bị lún nhất của Hà Nội. Trong đó, có những tòa nhà bị lún gần hết tầng 1.

• Những trạm không có lớp đất yếu thì tốc độ lún bề mặt nhỏ

hơn như Ngọc Hà là 1,80 mm/năm, Mai Dịch là 2,65 mm/năm, Đông Anh là 1,41 mm/năm. Những trạm có vị trí gắn sông Hồng có độ lún bề mặt đất nhỏ hơn vì mực nước ngầm được nước sông bù phụ một phần như Lương Yên là 18,83 mm/năm; Gia Lâm là 10,33 mm/năm.

Đứng chân” trên vùng đất lún, các khu đô thị mới ở Hà Nội có thể sẽ bị ngập nặng hơn trong tương lai

• sự thay đổi mực nước ngầm là một trong những nguyên nhân gây nên sụt lún bề mặt đất thành phố. Khi mực nước ngầm bị hạ thấp, trạng thái của đất đá (chứa nước và cách nước) bị thay đổi, áp lực thủy tĩnh giảm đi, đồng thời áp lực hữu hiệu của lớp đất tăng lên. Dưới tải trọng công trình và tải trọng của bản thân các lớp đất, hiện tượng sụt lún xảy ra khá mạnh.

• Theo Sở Tài nguyên Môi trường và Nhà đất, Hà Nội là

thành phố được cấp nước sạch hoàn toàn dựa vào xử lý và bơm hút nước ngầm ở dưới sâu trong lòng đất. Do quá trình đô thị hóa và nhu cầu dùng nước sạch ngày càng nhiều, đòi hỏi phải không ngừng tăng lưu lượng bơm hút nước ngầm.

• Đây là bài học của Trung Quốc cách nay 20 năm tôi không nhớ rõ ở Thượng Hải hay Bắc Kinh nhưng Việt Nam không lưu ý.

• Từ đó, các vỉa địa chất do lún không đều sẽ xé và hủy hoại hệ thống hạ tầng, bao gồm cống rãnh, cáp ngầm, móng các công trình quy mô lớn, rất tốn kém để sửa chữa lại.

Hố tử thần ở Trung Quốc

Vì sao có hố tử thần?

• Nguyên nhân thứ nhất: Tái lập mặt đường quá cẩu thả • Chúng ta có thể nhận thấy những “hố tử thần” liên tiếp xuất hiện gần đây đều trên các tuyến đường vừa trải qua thi công các công trình ngầm, điểm xuất hiện là nơi vừa được tái thiết mặt đường không lâu. Đường bị đào sâu xuống 2 - 3m, thậm chí 3 - 4m, có nghĩa là phần “móng” của đường đã bị tác động. Một khi “móng” bị tác động sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng của cả đoạn đường. Đã đào sâu 2 - 3m thì khi tái thiết mặt đường chúng ta phải có phương án trả nguyên hiện trạng ban đầu. Trước khi bị đào, đường là một khối kết dính vững chắc, chúng ta đào sâu xuống, phá vỡ khối kết dính ấy ra. Vậy để đường trở lại nguyên hiện trạng ban đầu, ta phải tạo một khối kết dính mới.

Vì sao có hố tử thần?

• Hãy hình dung bạn san lấp nền nhà (thường chỉ có độ sâu 1m), bạn đổ đất cát, xà bần đầy nền nhà, nếu cứ để vậy và đầm xuống, sau đó lát gạch lên, chắc chắn không lâu sau toàn bộ nền nhà sẽ bị sụt xuống khoảng 5 - 10cm. Do đó bạn phải làm động tác bơm nước lên nền nhà. Mục đích của việc bơm nước là giúp cát chui và nêm chặt xuống những lỗ hổng bên dưới đồng thời tạo khối kết dính vững chắc cho nền nhà. Bước tiếp theo người ta mới dùng đầm để đầm lên, nén chặt khối kết dính này lại. Với việc tái thiết mặt đường, theo tôi chúng ta cũng phải làm các bước tương tự. Với các hố đào sâu tới 2 - 3m, việc tái thiết lập càng phải được thực hiện kỹ càng hơn.

• Sau khi hoàn tất các công đoạn, đơn vị thi công cho xe tải đổ đất đá ồ ạt xuống hố, khi đất đá đầy tràn lên mặt đường thì cho máy tới đầm và lu. Tái lập kiểu này thì việc xuất hiện các “hố tử thần” là điều tất yếu, đúng với quy luật “móng yếu thì sập nhà”.

Vì sao có hố tử thần?

• Nguyên nhân thứ hai: Ống nước bị rò rỉ • Các đơn vị thi công đào đường thường để lắp đặt các ống thoát

nước nhưng việc lắp đặt cẩu thả, không đúng kỹ thuật, không kiểm tra kỹ lưỡng trước khi san lấp dẫn đến tình trạng đất đá ồ ạt đổ lấp lên nhưng phía dưới vẫn tồn tại các “con suối nhỏ”. “Nước chảy đá mòn”, nước làm đất cát sụt xuống là chuyện tất yếu. Đất nguyên thể (đất nguyên sinh) còn bị xói mòn sụt xuống huống chi là đất tái thiết mặt bằng (đất nhân tạo).

• hầu hết các mối nối của hệ thống cống ngầm thoát nước vừa lắp đặt đều có vấn đề. Hoặc thi công các khớp nối sơ sài hoặc do lún sẽ làm giật xé các khớp nối. Khi đó dòng nước trong cống sẽ xoáy vào lớp đất/ cát chổ hở ở khớp nối, rồi cuốn đi, dần dần tạo thành các khoang rỗng dưới mặt đường. Các khoang rỗng này mỗi ngày một lớn và đến một lúc nào đó sẽ sụp xuống tạo thành "hố tử thần".

Biện pháp khắc phục • “bệnh nào thì thuốc đó”. Đã tìm thấy nguyên nhân ắt phải có biện pháp khắc phục. Muốn nước không bị rò ngầm sau khi tái thiết mặt bằng, khâu kiểm tra lần cuối trước khi san lấp là quan trọng nhất. Chúng ta phải kiểm tra xem ống nước sử dụng có đúng tiêu chuẩn, trước khi sử dụng phải kiểm tra xem ống nước có bị vết nứt hay lỗ thủng, các khớp nối có đảm bảo đúng kỹ thuật, an toàn…? Và cuối cùng là vận hành thử (cho nước chảy) xem có trục trặc gì không? • Sau khi chạy thử đường ống nước thấy không có vấn đề gì, lúc này mới đến giai đoạn san lấp. Giai đoạn này cũng phải làm cẩn thận không kém giai đoạn đầu. Bước đầu đổ đất cát xuống chúng ta phải cực kỳ thận trọng kẻo đất đá có thể làm nứt, vỡ hoặc rò rỉ ống nước mà không biết (nếu đó là dạng ống nhựa). Khi đất đá được định vị khoảng 50 - 70cm, ta bắt đầu nén đợt đầu tiên bằng cách bơm nước xuống cho cát chui vào và nêm chặt xung quanh ống nước. Sau khi đất cát sụt chúng ta tiếp tục đổ đất cát xuống thêm 30 - 40cm nữa, lúc này vẫn tiếp tục bơm nước để lèn chắc nhưng đồng thời dùng đầm nhẹ để nén thêm tạo kết dính.

• Trước tiên, phải khẳng định ngay đó là lỗi do quản

Hố tử thần - HCM - ai chịu trách nhiệm? không thể có chuyện lãnh đạo đổ tại nhà thầu

lý. Người quản lý cho loại công trình này luôn có cả 1 ban tham mưu là Ban Quản lý dự án, Tư vấn giám sát. Họ là những người có chuyên môn về lĩnh vực này. Cơ quan Chủ quản (Chủ đầu tư) là người có quyền chọn các đơn vị này có năng lực chuyên môn để thực hiện công việc chuyên ngành.

• Nếu Tư vấn giám sát và Ban Quản lý dự án không

làm tròn trách nhiệm thì là lỗi do sự quản lý lỏng lẻo tắc trách của người quản lý. Không thể giao toàn bộ công việc này cho các nhà thầu tư vấn giám sát và Nhà thầu quản lý dự án được, người quản lý phải luôn giám sát tốt công việc.

• quy trình thi công nghiệm thu không đúng yêu cầu: cao độ tuyến cống, độ đầm chặt theo từng lớp của Tiêu chí kỹ thuật... Đó là việc của giám sát thi công của nhà thầu và của Tư vấn giám sát.

• Các đơn vị Tư vấn giám sát thường có hồ sơ dự thầu

với năng lực chuyên môn tốt nhưng thực chất khi tiến hành công việc thì chỉ tuyển những kỹ sư tập sự, không có kinh nghiệm đi giám sát để trả lương thấp.

• Chất lượng nguồn nhân lực như vậy thì không thể

đảm bảo chất lượng công trình tốt được.

• các đơn vị thi công thực ra cũng không có

năng lực thi công (chất lượng máy móc, nhân lực có trình độ kém) nên thường thuê lại các tổ đội thi công nhỏ lẻ.

• Các tổ đội này không có chuyên môn kỹ

thuật, chỉ biết đào lên, lấp xuống như 1 cái máy, không biết đến quy trình đào, lắp đặt, đầm nén...

• Các tổ đội này thường là người quen thân của các chỉ huy trưởng công trường hoặc của cán bộ chủ chốt của gói thầu gọi vào làm.

• Người quản lý (Chủ đầu tư) đều biết việc này nhưng không can thiệp vì trong hợp đồng xây lắp thường có điều khoản quy định: Nhà thầu chịu hoàn toàn trách nhiệm về chất lượng xây lắp của mình

• và trong Hợp đồng với Tư vấn giám sát cũng vậy, Tư vấn giám sát phải giám sát Nhà thầu theo Tiêu chí kỹ thuật (thế là chắc quá rồi, chuyện gì xảy ra thì trách nhiệm của các nhà thầu vì vi phạm các điều khoản trong hợp đồng) mà Kỹ sư tư vấn giám sát và kỹ sư thi công trực tiếp của nhà thầu thì thường là không có kinh nghiệm,

• vì những người không có kinh nghiệm như vậy mới chấp nhận mức lương thấp để Nhà thầu mới có lợi nhuận...

Chöông II: Kieåm tra neàn moùng (1 tieát)

ự ứ (t nghiên c u)

Chöông III: Nguyeân nhaân gaây luùn khoâng ñeàu

(1,5 tieát)

• 3.1. Luùn do ñaát neàn bò leøn eùp • 3.2. Luùn do ñaát ñaùy hoá moùng phoàng nôû

khoâng ñeàu

• 3.3. Luùn do ñaát tröôït troài ra ngoøai ñeá

moùng

• 3.4. Luùn do caáu truùc ñaát neàn bò phaù hoïai • 3.5. Luùn trong quaù trình söû duïng coâng trình • 3.6. Luùn do xaây döïng nhaø môùi tieáp giaùp

nhaø cuõ

• 3.11. Ñuùc töôøng chaén coù truï vaø neo

Chöông III: Nguyeân nhaân gaây luùn khoâng ñeàu (1,5 tieát)

3 đặc điểm của HT lún ko đều: • Smax ≥ [S] (thường TK chỉ quan tâm ĐK này) • ΔS giữa các móng lân cận ≥ [ΔS] • ΔS trên toàn bộ CT (sàn bị nghiêng, khung bị xoắn, vặn võ đỗ,…) ≥ [ΔS]

• Góc nghiêng θ ≥ [θ] :

ĐN bị lèn ép chặt, độ rỗng giảm dần: • • •

Khi móng CT mang tải Khi mặt nền CT mang tải Khi móng CT lân cận mang tải

Độ lún này ko đồng đều vì: a. ĐN ko đồng nhất ở mọi nơi b. ĐN chịu tải ko đồng đều c. ĐN ko chịu tải đồng thời

Chöông III: Nguyeân nhaân gaây luùn khoâng ñeàu (1,5 tieát) 3.1. Luùn do ñaát neàn bò leøn eùp

3.1. Luùn do ñaát neàn bò leøn eùp

a. ĐN ko đồng nhất ở mọi nơi

• Có vĩa đất hình nêm (H.3.1.a) • Có những túi bùn (H.3.1.b) • Chiều dày các lớp đất thay đổi bất

thường (H.3.1.c)

• Dung trọng lớp đất đắp ko đồng nhất

(H.3.1.d)

• Ứng suất ĐN tại các bộ phận CT khác

nhau (H.3.1.e)

• Tốc độ cố kết của ĐN, độ từ biến của ĐN tại các bộ phận CT khác nhau (H.3.1.g)

b. ĐN chịu tải ko đồng đều •

•

Các móng chịu tải ko đồng đều.Tình trạng đN biến dạng khác nhau, độ lún các móng khác nhau (H.3.1.h) Các móng gần nhau chịu ảnh hưởng lẫn nhau. Các móng ở giữa CT chịu ảnh hưởng nhiều hơn các móng biên, móng góc (H.3.1.i) Chiều dày các lớp đất thay đổi bất thường (H.3.1.c) Dung trọng lớp đất đắp ko đồng nhất (H.3.1.d)

• • • Ứng suất ĐN tại các bộ phận CT khác nhau (H.3.1.e) • Tốc độ cố kết của ĐN, độ từ biến của ĐN tại các bộ phận CT khác nhau (H.3.1.g)

c. Các móng lân cận ko chịu tải đồng thời một lúc: • Trong thời gian XD và trong QT sử dụng (H.3.1.g) cũng gây ra lún ko đều.

3.1. Luùn do ñaát neàn bò leøn eùp

3.2. Luùn do ñaát ñaùy hoá moùng phoàng nôû khoâng

ñeàu

• •

Do TT CT nhỏ hơn TL đất đào của hố móng Hố móng sâu còn chịu ảnh hưởng BD dẻo do áp lực xung quanh. ĐN giữa đáy hố móng phồng nở là HQ của BD đàn hồi

• Móng ở giữa bị nâng cao nhất so với mep hố móng,

tạo nên đô lún ko đồng đều (H.3.2)

3.3. Luùn do ñaát tröôït troài ra ngoøai ñeá moùng

•

Do sự phát triển vùng BD dẻo trong ĐN dưới đế móng (H.3.2) TT càng tăng thì các vùng BD dẻo này càng lan rộng ĐN bên dưới đế móng mất khả năng chịu lực, trượt trồi ra ngoài đế móng

3.4. Luùn do caáu truùc ñaát neàn bò phaù hoïai (H.3.4) • Gặp trời mưa, ĐN hóa mềm và trương nở (theo độ sét).

Các TC cơ lý của đất xấu đi (H.3.4.a)

3.4. Luùn do caáu truùc ñaát neàn bò phaù hoïai (H.3.4)

• Dưới ánh nắng MT, ĐN khọ cứng, thể tích giảm và nứt nẻ. Khi độ ẩm phục hồi thì đất lại trương nở, rỗng xốp, nâng móng CT lên ko đồng đều (H.3.4.b)

3.4. Luùn do caáu truùc ñaát neàn bò phaù hoïai (H.3.4)

• Áp lực thủy tĩnh có thể đội lớp ĐN lên, nếu chiều dày lớp

đất bên trên khá mỏng (H.3.4.c1, 2)

3.4. Luùn do caáu truùc ñaát neàn bò phaù hoïai (H.3.4)

• Áp lực thủy động của dòng nước ngầm lôi cuốn các hạt

đất mịn, làm rỗng xốp ĐN (H.3.4.c3)

• Dòng nước thấm ngược lên có thể phá bục đất đáy hố

móng, hoặc tạo ra cồn đất rộng hàng chục mét (H.3.4.c4)

3.4. Luùn do caáu truùc ñaát neàn bò phaù hoïai (H.3.4)

Các biện pháp ngăn ngừa sư phá hoại cấu trúc nền đất: • • • • •

Để lại 1 lớp đất bảo vệ nền Bơm thoát nước mặt ngay khi trời mưa Vét sạch lớp bùn, lớp đất phong hóa Dùng cá PP hạ MNN để giữ khô hố móng Đóng tường cừ sâu quây quanh hố móng

búa máy, xe tải nặng qua lại,…)

• Hoạt tải các CT kho chứa, hồ nước, silo thường lớn hơn

tĩnh tải khá nhiều

• XD các CT mới, CT ngầm sát bên CT có sẵn. Khi này

khe lún thường ko có tác dụng

3.5. Luùn trong quaù trình söû duïng coâng trình • Ngoài độ lún do cố kết, từ biến: • MNN đã thay đổi:  Hạ thấp: TT lên ĐN sẽ tăng do thiếu lực đấy nổi  Dâng cao: làm giảm lực dính, hoặc trương nở đất • Đường ống ngầm bị bể vỡ, gây ẩm ướt cục bộ • Những chấn động mạnh (động đất, nổ mìn, đóng cọc,

búa máy, xe tải nặng qua lại,…)

• Hoạt tải các CT kho chứa, hồ nước, silo thường lớn hơn

tĩnh tải khá nhiều

• XD các CT mới, CT ngầm sát bên CT có sẵn. Khi này

khe lún thường ko có tác dụng

• Độ lún mau tắt đối với đất rời (cát, sỏi) • Độ lún chỉ ngừng sau nhiều năm đối với dính

(đất sét béo)

• Do tương tác, làm CT cũ lún theo, gây hư hỏng • Sai lầm khá phổ biến: có khe lún thì ngăn ngừa

được sự cố

• Nguyên tắc chung: ko để 1 áp lực nào từ móng

nhà mới tác dụng lên móng nhà cũ

3.6. Luùn do xaây döïng nhaø môùi tieáp giaùp nhaø cuõ

ộ ớ ở 3.6. Luùn do xaây döïng nhaø môùi tieáp giaùp nhaø cuõ 1. Móng nhà m i và móng nhà cũ

100

cùng đ sâu • Giải pháp 1: làm móng mới dạng chân vịt (H.3.6)

• Giải pháp 2: làm dầm console (H.3.7)

101

ớ ở ộ 1. Móng nhà m i và móng nhà cũ cùng đ sâu

ớ ở ộ đ sâu khác

(H.3.8)

102

1. Móng nhà m i và móng nhà cũ nhau • Giải pháp 3: để 1 khoảng không lưu

Giải pháp 4: Hạ móng cũ xuống bằng móng mới (H.3.9) (khó làm)

103

Giải pháp 5: làm hàng tường cừ phân cách (H.3.10a) Giải pháp 6: làm tường chắn đất BTCT (barrette) (H.3.10b)

Xem thêm phần 3.9 Phòng ngừa lún khi xây tầng hầm

104

lầy, ao hồ, kênh rạch, vùng đất bồi đắp ven sông

Lưu ý: • Để khu đất XD ko bị ngập úng vào mùa nước dâng và để có MB rộng rãi phù hợp với yêu cầu, người ta tiến hành tôn nên với độ dày khá lớn

3.7. Luùn do xaây döïng treân neàn ñaát ñaép Xét 3 trường hợp điển hình: • XD CT trên những vùng đất yếu ko đủ khả năng chịu tải • Nhiều khu đô thị, khu CN phải XD trên những bãi đồng

• Những CT XD trên nền đất đắp như trên vẫn có thể hư hỏng. Vì nền đất đắp bao giờ cũng lún dù đã được đầm lèn kỹ (VD: trường PTCS Lương Định Của, Q.2, nền sân trường ĐHKTCN)

105

3.7. Luùn do xaây döïng treân neàn ñaát ñaép (NĐĐ)

Xét 3 TH điển hình sau: a. XD trên nền đất mới đắp chưa ổn định

b. XD trên nền đất đắp có độ dày thay đổi

c. Nền đất đắp bên trên 1 tầng đất bùn dễ

106

lún, ko ổn định

• Lúc 9g10 ngày 1-11,

3.7. Luùn do xaây döïng treân neàn ñaát ñaép (NĐĐ)

trong giờ ra chơi, em Lê Bích Vân - học sinh lớp 8A5 Trường THCS Lương Định Của (P.An Phú, Q.2, TP.HCM) - vô lớp 8A4 kế bên chơi cùng các bạn. Khi Vân từ bục giảng nhảy xuống sàn nhà, bất ngờ sàn nhà sụp xuống, tạo ra một lỗ thủng lớn, Vân lọt thỏm xuống đó

• Nên thiết kế nền tầng

trệt như sàn lầu BTCT !

107

•Tiến hành kiểm tra lỗ sụp tại phòng học lớp 8A4 Trường THCS Lương Định Của, Q.2, TP.HCM

3.7. Luùn do xaây döïng treân neàn ñaát ñaép (NĐĐ)

a. XD trên nền đất mới đắp ko đồng nhất,

chưa ổn định

• Một ngôi nhà XD trên nền đất lấp ao hồ, chiều dày

•

NĐĐ thay đổi, có chỗ sâu tới 10m Đầm lèn ko tốt, lại XD ngay, nên chẳng bao lâu nhà đã có nhiều vết nứt, có vết nứt lớn tới 6cm Nhà chỉ dùng móng băng BTCT đơn giản, phần trên ko có đai giằng gia cường Khắc phục: phải TK hệ móng khá cứng, cấu trúc thượng tầng phải được giằng vững chãi Bài học kinh nghiệm: Việc sửa chữa gồm gia cường móng và xử lý VN tốn khá nhiều tiền so với ban đầu có KC móng phù hợp

108

• NĐĐ sẽ lún, lớp ĐĐ càng dày thì càng lún nhiều

•

Phải nghỉ đến độ lún chênh lệch khá lớn

•

Phải xét cả cả sự ổn định tổng thể, ko phải chỉ xét độ cứng của CT

109

3.7. Luùn do xaây döïng treân neàn ñaát ñaép (NĐĐ) b. XD trên nền đất mới đắp có độ dày thay đổi

110

3.7. Luùn do xaây döïng treân neàn ñaát ñaép (NĐĐ)

b. XD trên nền đất mới đắp có độ dày thay đổi •

•

111

3.7. Luùn do xaây döïng treân neàn ñaát ñaép (NĐĐ) 1 ngôi nhà 4 tầng, cao 14m xây trên nền đắp bằng đất sét khá dầy, trước kia là 1 hào lũy vây quanh thành cổ. Khi KS địa chất ko phát hiện ra CT sẽ đứng trên bờ hào (chiều dày lớp ĐĐ thay đổi nhanh đột ngột) TK CT trên NĐĐ: móng bè, tường T.hầm khá cứng, các tầng lầu đều có giằng dọc. CT ko nứt nẻ, nhưng lún nghiêng khá nhanh. Độ nghiêng 24cm (trên 14m) ngay sau khi XD xong và phát triển rất nhanh Khắc phục: chính quyền phải báo động nguy hiểm và chủ nhà phải phá dỡ khi độ nghiêng tới 79cm. Lúc này CT vẫn ko bị nứt nẻ Bài học kinh nghiệm: với độ cứng CT như trên, KT ngày nay có thể kích thẳng đứng lại CT này (công ty Xử lý lún nghiêng VN (Hà Nội, Đỗ Quốc Khánh), Nguyễn Văn Cự (TP HCM)

3.7. Luùn do xaây döïng treân neàn ñaát ñaép (NĐĐ) c. Nền đất đắp bên trên 1 tầng đất bùn dễ lún,

ko ổn định

•

Ko nên đắp đất lên các loại đất dê lún như: than bùn, bùn nhão, sét ngậm nước,… VD: 2m lớp ĐĐ lên 1 lớp đất bùn yếu sẽ tạo nên 1 áp lực 0,32kG.cm2 (0,32bar), đủ để lớp bùn bị chảy ra. 4 đốt Hầm Thủ Thiêm: đúc ở bể đúc, Nhơn Trạch, Đồng Nai (“Nứt đốt hầm dìm Thủ Thiêm được cảnh báo trước... 5 năm” )

•

Bài học kinh nghiệm: Ko nên dùng biện pháp bù lún đ/v những lớp đất này.

112

113

3.7. Luùn do xaây döïng treân neàn ñaát ñaép (NĐĐ)

3.7. Luùn do xaây döïng treân neàn ñaát ñaép (NĐĐ) Kết luận: các CT trên NĐĐ vẫn thực sư an toàn,

nếu đáp ứng được các ĐK:

• Nền đắp đồng nhất • Độ dày lớp ĐĐ ko thay đổi nhiều • Nền đắp nằm trên 1 lớp đất chắc khác bên dưới • Kích thước MB CT lớn hơn so với chiều cao • CT bên trên có đủ độ cứng • Hoàn toàn có thể XD móng nông trên đất dễ lún

với ĐK KC CT phải cứng

114

3.8. Luùn do ñaát neàn khoâng oån ñònh

Phân biệt 2 trường hợp:

a. Đất trượt do mất ổn định ở mặt tiếp giáp (đất sét

nằm trên vĩa đá gốc có độ dốc)

b. Đất sập do mất ổn định ở dưới sâu (đất ở hầm

mỏ, địa đạo, đường cống cũ)

a. Đất trượt: •

•

Chỉ có NC kỹ Địa Chất mới có thể biết được đất ổn định hay ko. (thủy điện Bản Vẽ) Có những sư cố đất trượt bất ngờ dễ phát hiện nguyên nhân: đào 1 hố rộng ở phía đất thấp hơn Đất sét chỉ ngập nước cũng có thể trượt, ngay cả khi độ 115 dốc ~ 0

Chung cư Trung Quốc vừa xây xong đã lật đổ bật móng (27-06-09) (9 người bị bắt- xem phim)

116

Một toà nhà 13 tầng đang xây dở tại Thượng Hải đã bất ngờ đổ vật xuống đất hôm 27/6/09, làm 1 công nhân thiệt mạng. Vụ việc nêu bật sự nguy hiểm của các công trình xây dựng kém chất lượng tại Trung Quốc.

117

Mạnh ai nấy đào • ngày 28-7. Cục Giám sát an toàn TP đã thẩm vấn 293 người liên quan đến 21 khâu trong quy trình thi công. • Nguyên nhân trực tiếp làm sập tòa nhà số 7 là do

xây dựng các công trình lân cận sai kỹ thuật. Cụ thể, mặt phía bắc của tòa nhà bị san ủi quá cao, nơi cao nhất khoảng 10 m. Trong khi đó, bãi đậu xe ngầm ở phía nam tòa nhà đang được đào hố móng với độ sâu 4,6 m. Áp lực hai bên tòa nhà chênh lệch làm tầng đất bị dịch chuyển, tạo lực ngang quá lớn khiến tòa nhà ngã ngang.

• Ngoài ra, có sáu nguyên nhân gián tiếp như sau: Công ty san ủi không tính toán khả năng chịu lực của đất nên tập trung tại mặt bắc; quá trình đào hố móng vi phạm quy định; giám sát thi công không chặt chẽ; công tác quản lý không đến nơi đến chốn, hỗn loạn, vi phạm chỉ định đơn vị thi công, rút ngắn thời gian thi công sai quy định; không thực hiện đầy đủ các biện pháp bảo đảm an toàn; cọc bảo vệ thi công móng không đúng tiêu chuẩn, tốc độ thi công nhanh so với yêu cầu kỹ thuật. 118

119

120

121

122

123

124

125

a. Đất trượt: •

Sự cố: 15 ngôi nhà XD trên sườn đồi. Đất đồi là loại sa thạch chắc, nhưng CT lại XD ở lớp trên mặt bị phong hóa theo thời gian. Sau những cơn mưa dài ngày, nước như thác đổ về, cuốn trôi cả lớp đất trên mặt và cả những CT XD trên đó (lũ quét)

•

Bài học: XD trên đường đi của nước bao giờ cũng nguy hiểm. Cây cối giữ ổn định cho đất dốc. Việc phá rừng đầu nguồn bừa bãi là nguyên nhân thảm họa.

126

3.8. Luùn do ñaát neàn khoâng oån ñònh

b. Đất sập •

Sự cố: báo chí vùng mỏ thường đưa tin về tai nạn sập hầm lò. Tai nạn loại này thường ko có dấu hiệu báo trước, nên rất nguy hiểm

•

Bài học: khi XD, cần tìm hiểu kỹ lịch sử kinh tế XH địa phương, phát hiện các hầm hào ngầm dưới đất

127

3.8. Luùn do ñaát neàn khoâng oån ñònh

Những điều cần lưu ý khi XD: • • • •

•

• •

CT nên chia thành các khối tách biệt, ko nên kéo dài Tránh các KC dạng vòm, dạng cuốn Tránh các cửa rộng, cổng lớn KC thượng tầng phải có hệ giằng vững chắc, chịu được lực kéo. Lưu ý cấu tạo các móc neo và gối tựa của các dầm sàn Bố trí giằng móng chống lại các lực kéo khá nguy hiểm có thể xảy ra Các đường cống thoát nước cần có các mối nối dẻo Nếu CT cao như tháp nước, ống khói, tượng đài nghệ thuật,… mà độ lún nghiêng là điều đáng ngại, thì nên tạo trước các ổ đặt kích để sau này dễ điều chỉnh lại độ thẳng đứng.

128

3.8. Luùn do ñaát neàn khoâng oån ñònh

3.9. Phoøng ngöøa luùn khi xaây taàng haàm Những tầng hầm (TH) của các nhà cao tầng thường phải thi công trong các trường hợp sau (H 3.12):

1. Xung quang tầng hầm còn nhiều đất trống

2. Tầng hầm ở sát ranh lô đất khác

3. Tầng hầm ở liền kề 1 CT có sẵn

129

130

3.9. Phoøng ngöøa luùn khi xaây taàng haàm

Các biện pháp phòng ngừa lún cho 1 CT có sẵn, ở

gần kề nơi XD tầng hầm mới:

1. Đúc tường chắn đất (barrette) 2. Gia cố nền bằng cọc rễ, cọc KN mini (D400),

trụ XM- đất (chương 5)

3. Hạ móng CT có trước xuống sâu tới đáy tầng

hầm (khó làm)

131

3.9. Phoøng ngöøa luùn khi xaây taàng haàm

•

Tường chắn BTCT chịu được lực đạp từ móng nhà kế cận, từ đất nền bên dưới.

• Đảm bảo ĐN ko chuyển dịch khi thi công TH. •

Có tường chắn này rồi mới đào đất tầng hầm công trình (TH CT) mới Các PP thi công tường chắn đất: 1. Đúc tường chắn trong đất (barrette) 2. Đúc tường chắn có trụ và neo 3. Lắp các tường chắn đúc sẵn 4. Đúc tường chắn trong rãnh chu vi

132

3.9. Phoøng ngöøa luùn khi xaây taàng haàm

Các bước thi công: (xem phim) (hình H 3.13, 14,

15, 16)

. • Đào rãnh với vách đất thẳng đứng với gàu

ngoạm trong nước bùn bentonite

• Hạ khung CT gia công sẵn xuống rãnh đào • Đúc BT từng đoạn dài 4-5m, lên suốt chiều

cao tường, trong nước bùn bentonite

133

1.Đúc tường chắn trong đất (barrette)

134

1.Đúc tường chắn trong đất (barrette)

135

1.Đúc tường chắn trong đất (barrette)

136

1.Đúc tường chắn trong đất (barrette)

Các bước thi công: (hình H.3.17) . • •

• •

•

• •

Khoan lổ sâu trong loại bùn ben tonite đặc biệt Thả xuống lổ khoan những cột trụ BTCT đúc sẵn, với những râu thép bẻ gập (H.3.17) Đào đất hố móng đợt đầu Đặt khung CT đoạn tường giữa 2 cột trụ, rồi hàn CT này với các râu thép chờ của cột trụ Ghép CP thành phía ngoài và đúc tường chắn đợt 1, giữa 2 trụ Đặt thanh neo Đào đất hố móng đợt 2, rồi tiếp tục đúc BT tường chắn đợt 2 bên dưới tường chắn đợt 1

137

2.Đúc tường chắn có trụ và neo

138

2.Đúc tường chắn có trụ và neo

3. Sử dụng các tấm tường đúc sẵn

(ít dùng) 4.Đúc tường chắn trong rãnh chu vi (H.3.21)

139

4. Hạ móng nhà xuống sâu (khó làm)

140

Chöông IV: Giaûm taûi dôõ taûi cho moùng

noâng (1 tieát)

• 4.1 Dôõ taûi cho moùng noâng • 4.2. Dôõ taûi caùc taàng nhaø • 4.3. Dôõ taûi töôøng baèng choáng

xieân

• 4.4. Dôõ taûi töôøng baèng daàm

gaùnh

141

• 4.5. Dôõ taûi töôøng baèng daàm

giaèng

• 4.6. Ñôõ moùng coät ñeå thi coâng

döôùi nöôùc

4.1 Dôõ taûi cho moùng noâng

Để sửa chữa NM hư hỏng, nhiều khi cần dỡ

bớt tải vì:

• Những đoạn móng băng suy yếu, khi

TCSC, ko còn đủ khả năng mang tải trọng • Những đoạn móng băng lân cận cũng ko chịu nổi thêm TT của đoạn móng cần sửa chữa

142

• Đề phòng xảy ra lún ko đều trong khi TC

4.1 Dôõ taûi cho moùng noâng

Khi sửa chữa móng băng, cần lưu ý: • Được phep TCSC đồng thời 1 số đoạn móng

băng, nhưng tổng DT NM những đoạn TC ấy ≤ 20% Σ DT cần sửa chữa (SC)

• Trong khi SC, từng đoạn móng bị bóc hẫng

được phép =40% TT T.Kế hay TT mà đất nền đã chịu trong TG dài

• Cần phải chống vách đất hố đào thật chắc chắn • Có thể dỡ tải 1 phần (giảm tải) hay dỡ hết tải

cho đoạn móng yếu

143

Dỡ tải cũng giống như đặt hệ cột chống CP: • Móng khi SC chỉ mang được TLBT của tường và

móng thôi

• Dỡ tải 1 phần bằng cách đặt 1 hay nhiều hàng cột chống đứng thẳng hàng theo chiều cao nhà

• TT sẽ truyền thẳng xuống đất nền bên cạnh

móng

• Chống từng tầng từ dưới lên cách tường nhà 1,5- 2m thẳng hàng trong 1 mặt phẳng thẳng đứng

• Các cột chống phải giằng với nhau, cần chú ý hệ

giằng chéo

144

4.2. Dôõ taûi caùc taàng nhaø

145

Chöông V: Gia cöôøng moùng noâng (2 tieát)

• 5.1. Moùng noâng vaø nhöõng hö hoûng • 5.2. Muïc ñích gia cöôøng neàn moùng • 5.3. Gia cöôøng moùng xaây baèng môû

roäng ñeá moùng

• 5.4. Neùn eùp ñaát tröôùc khi môû roäng

moùng

146

• 5.9. Gia cöôøng moùng coät ñuùc sai vò trí

5.1. Moùng noâng vaø nhöõng hö hoûng

Móng nông: • Áp dụng cho CT ít tầng hoặc khi nền đất khá tốt • Có thể bằng gạch, đá hộc hay BT, BTCT • Móng gạch xây dùng cho nhà 2-3 tầng, ít dùng • Móng đá hộc bền hơn (100 năm): các CT cổ, tường

chắn, bờ kè, kênh mương…

• Hư hỏng của móng xây: do xâm thực hoặc tác động khác, làm mạch vữa thoái hóa, mất lực dính kết, các viên gạch xây long lở

• Móng BT và BT đá hộc: áp dụng cho nhà 5-6 tầng. Có thể ghép CP để tạo được hình dạng KC móng hợp lý, ít tốn BT nhất: chữ nhật, giật cấp, hình tháp

• Móng BTCT đúc sẵn thường co chất lượng khá tốt, ít

khi phải sửa chữa

147

5.1. Moùng noâng vaø nhöõng hö hoûng

Tường nhà bị biến dạng: xem 1.3 Biến dạng của

CT (H.1.2)

• Xuất hiện vết nứt. Móng có 2 hư hỏng (HH): 1. HH cơ học: móng bị nứt, gảy, nghiêng do lún. Sửa chữa: gắn kín vêt nứt, gia cường bằng vỏ áo BT để TT truyền xuống móng điều hòa hơn (phân bố đều, giảm áp lực ĐN)

2. HH hóa học: do VL bi ăn mòn, CĐộ VL giảm

sút, dẫn đến HH toàn bộ móng.

• Nguyên nhân: nước thải CN làm ô nhiễm

NNgầm, NN chứa muối sul-phát… phá hoại cấu trúc đá XM

148

5.2. Muïc ñích gia cöôøng neàn moùng

1. Để SC những sai sót: trong các khâu KS, TK, TC và

trong QTSD

2. Để phòng ngừa: tăng khả năng chống các chuyển vị

•

• •

•

đứng và ngang của ĐN, trong các trường hợp: XDCT mới quá gần CT cũ: GC NM nhằm GH sự chuyển vị của ĐN, bảo vệ CT cũ. XD tầng hầm mới bên trong CT cũ XD các CT ngầm (đường ống KT,hầm ngầm, metro…) ở gần hay bên dưới móng có sẵn Lắp đặt thiết bị SX mới, gây rung động ảnh hưởng NM CT cũ

•

3. Để cải tạo và nâng cấp CT cũ: nhằm tăng DTSD, thay đổi chức năng SD, thay đổi dịện mạo TP trong QT đô thị hóa. Nếu để có KN chịu TT mới, đôi khi giải pháp nền lại là yếu tố quyết định qui mô cải tạo

149

150

5.3. Gia cöôøng moùng xaây baèng môû roäng ñeá moùng

151

5.4. Neùn eùp ñaát tröôùc khi môû roäng moùng

152

5.5. Môû roäng moùng coät theùp

153

5.6. Môû roäng ñeá moùng taàng haàm

154

5.7. Môû roäng moùng töôøng

5.8. Môû roäng moùng coät thaønh moùng baêng

Môû roäng moùng baêng thaønh moùng beø

155

H.5.8.a, b

5.8. Môû roäng moùng coät thaønh moùng baêng

156

Môû roäng moùng baêng thaønh moùng beø

157

5.9. Gia cöôøng moùng coät ñuùc sai vò trí

ườ

5.10. Gia c

ự ị ng móng b xâm th c

158

ườ ồ ọ ằ 5.11. Gia c ng móng băng b ng c c nh i

159

ầ và d m gánh

160

ườ ụ ữ ằ 5.12. Gia c ng móng xây b ng ph t v a XM

161

5.13. Gia cường nền bằng phụt vữa XM

162

ườ ụ ữ ề ằ 5.13. Gia c ng n n b ng ph t v a XM

ề ằ 5.14. Gia c ấ ng n n b ng tr XM đ t

163

ụ ườ TCXDVN 3852006

́ ̣

̣ ̣ ́ ơ i đô ́ ư c chiu

̉ ̣

́ ả ọ

́ ̃ ̣ ư a xi măng – ca t Coc v ̃ • Coc v a xi măng – ca t đ ̣ ư ượ c khoan t ́ ̀ ươ sâu 18 m, đ ng ki nh coc 400 mm, s ́ ́ ̃ ̣ ư tai thiê t kê coc v a xi măng – ca t 15T/coc ữ và kho ng cách gi a các c c là 2m.

Hình 1 Sơ đồ tạo cọc vữa xi măng - cát

164

ườ ụ ề ằ ấ ng n n b ng tr XM đ t

165

ố 5.14. Gia c ụ ứ Các ng d ng vào gia c công trình (H.5.33)

ườ ụ ề ằ ấ ng n n b ng tr XM đ t

166

ố 5.14. Gia c ụ ứ Các ng d ng vào gia c công trình (H.5.35)

Khoan cọc xi măng đất gia cố nền đất yếu tại Sân bay Cần Thơ

167

ứ ụ ố Các ng d ng vào gia c công trình

Tường vây tầng hầm

168

ứ ụ ố Các ng d ng vào gia c công trình

hành

ế ị ụ ợ

t b ph tr khác…

́ Thiê t bi thi công • Máy khoan t ự • Máy b m v a ữ ơ • Máy tr n v a ộ ữ • Máy nén khí và các thi

Hình 3 Máy trộn và máy bơm vữa xi măng cát

169

Hình 2 Thiết bị khoan cọc và bơm vữa xi măng cát

ữ ỏ ế ạ 5.15. Gi khô đ t đ n n kh i bi n d ng

ấ ể ề (H.5.38)

ả

i pháp:

ậ ướ

ấ ằ

ế

ạ

3 gi Làm rãnh thu, ngăn ch n n m tặ Làm rãnh th m vây quanh nhà H MNN b ng các gi ng b m

170

Chöông VI: Thieát keá gia cöôøng moùng

noâng (1,5 tieát)

• 6.1. Thieát keá môû roäng moùng

baêng

• 6.2. Thieát keá môû roäng moùng

coät

• 6.3. Thieát keá gia cöôøng moùng

baêng

171

• 6.4. Thieát keá voû aùo gia cöôøng

moùng baêng

• 6.5 Thieát keá choáng luùn cho

töôøng vaø moùng

6.1. Thieát keá môû roäng moùng baêng

Ngôi nhà xây gạch 3 tầng, có 3 tường chịu lực dài 42m.

Nay định xây thêm 3 tầng (H.6.1)

172

6.2. Thieát keá môû roäng moùng c tộ

Nhu cầu muốn tăng thêm tầng và yêu cầu mở rộng móng (H.6.2, 6.3). Fc= 2x2m2; ho= 0,6m; P= 90T;

σ= 2,25kG/cm2

173

6.2. Thieát keá môû roäng moùng c tộ

Cấu tạo vỏ áo gia cường móng cột (H.6.3).

174

175

(H.6.4) ọ ườ 6.3. Thi t kêế c c gia c ng móng băng

176

6.4. Thieát keá voû aùo gia cöôøng moùng baêng (H.6.5)

177

6.5 Thieát keá choáng luùn cho töôøng vaø moùng (xem)

Chöông VII: Hö hoûng vaø söûa chöõa

moùng saâu (1,5 tieát)

• 7.1. Thaêm doø ñòa chaát khoâng

ñuû saâu

• 7.2. Loïai coïc khoâng phuø hôïp vôùi

178

ñaát neàn

• 7.3. Ñoä choái ñoùng coïc • 7.4. Löïc xoâ coïc • 7.5. Coïc theùp bò gæ seùt • 7.6. Coïc beâ toâng bò xaâm thöïc

• 7.7. Gia cöôøng moùng coïc

Thiếu thông tin về địa chất Nhận định sai về kết quả thăm dò Quan niệm sai về sự làm việc của cọc trong ĐN Thiết kế loại cọc ko phù hợp với loại ĐN Sai sót trong thi công Cọc bị xâm thực bởi nước ngầm

179

Chiều sâu thăm dò cho móng cọc càng phải lớn Bản đồ địa chất khu vực cũng rất cần Đặc biệt chú trọng vùng đất bồi đắp ven sông biển. Các lớp đất mềm xen kẻ với lớp đất chắc, độ dày mỏng thay đổi rất nhanh từ điểm này tới điểm kia

Chöông VII: Hö hoûng vaø söûa chöõa moùng saâu (1,5 tieát) Nguyên nhân hư hỏng móng sâu: • • • • • • Chú ý: • • •

180

7.1. Thaêm doø ñòa chaát khoâng ñuû saâu

• •

7.1. Thaêm doø ñòa chaát khoâng ñuû saâu Cọc không tì mà cắm sâu vào lớp đất chắc (H.7.2),

xét 2 trường hợp: Cọc thí nghiệm (H.7.2a) Nhóm cọc dưới CT (H.7.2b)

181

182

7.2. Loïai coïc khoâng phuø hôïp vôùi ñaát neàn

Có 2 trường hợp: 1. Ở độ sâu nhỏ, có 1 lớp đất ko dày nhưng lại quá rắn chắc. Người ta đã thiết kế cọc đóng. Khi đóng thử nghiệm thì cọc BT bị gảy, cọc ống thép ko xuyên thủng được. Phải TK cọc khoan nhồi, mà lúc đầu người ta cho là đắt tiền, tốn công lao động và thời gian. 1 CT 13 tầng ở Pháp được TK trên các cọc BTCT đóng ngàm vào lớp đá vôi gốc. Bên trên là loại sét mềm, rãi rác có lẫn những viên đá rắn. Khi TC các viên đá ngầm này làm gảy nhiều cọc. Người ta phải thay đổi vị trí CT và và dùng cọc khoan

183

7.2. Loïai coïc khoâng phuø hôïp vôùi ñaát neàn

Có 2 trường hợp: 1. Ở độ sâu nhỏ, có 1 lớp đất ko dày nhưng lại quá rắn chắc. Người ta đã thiết kế cọc đóng. Khi đóng thử nghiệm thì cọc BT bị gảy, cọc ống thép ko xuyên thủng được. Phải TK cọc khoan nhồi, mà lúc đầu người ta cho là đắt tiền, tốn công lao động và thời gian. 1 CT 13 tầng ở Pháp được TK trên các cọc BTCT đóng ngàm vào lớp đá vôi gốc. Bên trên là loại sét mềm, rãi rác có lẫn những viên đá rắn. Khi TC các viên đá ngầm này làm gảy nhiều cọc. Người ta phải thay đổi vị trí CT và và dùng cọc khoan

184

của cọc khi đóng những nhát búa cuối cùng khi xuống độ sâu thiết kế (ett). Độ chối thiết kế được tính bằng công thức động học (etk):

7.3. Ñoä choái ñoùng coïc Để KT KNCL của từng cọc, người ta đo độ chối (tụt)

2. Đóng cọc trong đất thịt ngậm nước làm cho đất xq cọc

nhão ra, làm KNCL ban đầu của cọc nhỏ đi. 15 ngày sau độ chối mới hồi phục

185

3. Đóng quá tải cho mau tới độ sâu (ko theo ĐK trong CT động học vì TG kéo dài) . HQ: độ lún tăng, vùng đấ xáo trộn dưới mũi cọc PT càng rộng

ett< etk 1. Đóng cọc trong đất có NM thì độ chối ko đáng tin cậy (áp suất nước trong khe rỗng chống lại cọc tụt xuống)

7.3a. Ma sát âm

186

187

ự ọ 7.4. L c xô c c

• Các lớp keo, nhựa bitum bảo vệ bên ngoài cọc ít

nhiều cũng bi hư hại trong QT hạ cọc

7.5. Coïc theùp bò gæ seùt

BP khắc phục: • Đặt bên trong lõi BT của cọc 1 số CT, mà TD

phải = vỏ thép ống

• Dùng dòng điện 1 chiều • BT dùng loại XM chống xâm thực (XM bền

sulfat)

188

189

7.6. Coïc beâ toâng bò xaâm thöïc

1. Các HH đài cọc: • Rỗ ngoài, rỗ trong, bể vỡ cạnh mép, vết nứt cá

biệt

• Nước ngầm xâm thực BT • Nứt thấu suốt do lún ko đều • Thiếu cốt thép, Rbt ko đạt

190

7.7. Gia cöôøng moùng coïc

2. Biện pháp gia cố đài cọc: • •

7.7. Gia cöôøng moùng coïc

Bó đài HH bằng vỏ áo BTCT (H.7.12a) Làm tường quây đài cọc, TC theo kiểu đúc tường trong đất (H.7.12a)

191

3. Biện pháp gia cường các đầu cọc: •

Làm vỏ áo BTCT ôm toàn bộ phần móng cọc bị HH (H.7.13)

192

7.7. Gia cöôøng moùng coïc

Chöông VIII: Söûa chöõa coâng trình luùn

nghieâng (1 tieát)

193

8.1. Söï coá vaø nguyeân nhaân • 8.2. Caùc bieän phaùp söûa thaúng • 8.3. Caùc ví duï

Nguyên nhân: • • •

Chất hàng ko đối xứng Loại ĐN thay đổi hay chiều dày các lớp ĐN thay đổi Đào cống ngầm, đường GT ngầm về 1 phía gần CT, làm ĐN mất ổn định

194

8.1. Söï coá vaø nguyeân nhaân CT lún nghiêng có nguy cơ lật đổ (sự cố đặc biệt). Xảy ra khi CT có độ cứng lớn, nếu ko CT đã sụp đổ. Sự cố thường xảy ra đv các silo, kho chứa thóc, ống khói…

1. Tháp chứa thóc ở Phác-gô, bang Bắc Đakota (Mỹ)

•

8.1. Söï coá vaø nguyeân nhaân

(T8/1945). 20 silo, D=5,8m; H=36,6m, cả CT bên trên cao 60m. Ngày 1/6/1955, tháp chứa 21600T, bị nghiêng và đổ lật. Nguyên nhân: ĐN bị cắt, toàn bộ tấm móng dày 76cm và CT bên trên bị lật đổ.

2. Ngôi nhà Sao Louis Ray, Riodejanero (Brasil) bằng

195

BTCT, 11 tầng, MB 29x12m (1955). Móng nhà gồm 99 cọc BTCT dài 21m, đóng trong lớp đất thịt và bùn. Khi TC đến tầng 10 thì nhà bị lún nghiêm trọng, đến năm 1957 độ lún tăng nhanh. Năm 1958, CT được TC khẩn trương, có mời các chuyên gia NM để điều chỉnh độ lún ko đều. Nhưng nhà vẫn nghiêng, tốc độ lún lên 4mm/giờ. Dân cư lân cận phải sơ tán. Ít lâu thì nhà lật đổ hẳn

•

3. CT Unity building, Chicago cao 16 tầng (1892), bị lún ko đều trong nhiều năm. Năm 1900 nghiêng 150mm. 1910 ở phía nam nhà có đào 1 tunel ngầm sâu 12,2m cho đường sắt khổ nhỏ. Khi xe hỏa chạy thì CT xuất hiện nhiều vết nứt. Độ nghiêng tăng nhanh, đến T11/1911 lên tới 680mm. Biện pháp: làm móng mới kiểu giếng chìm, nhưng ko chỉnh thẳng lại nhà. CT vẫn sử dụng được bình thường

196

8.1. Söï coá vaø nguyeân nhaân

1. Moi dần đất dưới chân móng phía cao từng đoạn ngắn

một, rồi chèn lấp khoang rỗng đó bằng những bao tải cát. Sau đó lại moi đất ở những đoạn ngắn khác và lấp khoảng rỗng… Lúc dựng thẳng lại CT thì dùng gậy nhọn chọc thủng các bao để cát chảy dần ra (KS 7 tầng ở An Giang)

2. Có TH chỉ moi đất dưới đế móng để CT tư trở lại vị trí thẳng đứng dần dần, ko thay thế đất dẻo bằng cát Làm ẩm ĐN ở phía ko lún đối với CT có độ cứng lớn. Dựa vào TC của đất khi bị ẩm ướt sẽ lún thêm. Đào rảnh 0,5-0,6m cách chân móng 0,2-0,3m, rồi lấp rảnh bằng cát to hạt. Đổ nước làm ẩm đất từng đợt một và tiến hành quan trắc, theo dõi độ lún. Muốn rút ngắn TG, có thể kết hợp chất thêm gia trọng lên nền CT

197

ử ệ ẳ 8.2. Các bi n pháp s a th ng

198

8.3. Các ví dụ 1. Chỉnh thẳng một ngôi tháp chuông (1762): cao 32m, xây gạch ở TP Ac-khan-ghen (Nga). 1912 tháp bị nghiêng 1,28m

199

8.3. Các ví dụ 2. Chỉnh thẳng một ống khói gạch: cao 70m, xây trên 1 bệ móng chung. Ống khói nặng 800T, bị nghiêng và chuyển dịch ngang 0,58m trong chiến tranh

3. Chỉnh sửa tháp nghiêng Pisa (1174): •

• • • • •

• • • •

200

Chiều cao 8 tầng từ chân móng đến tháp chuông: 58,4m Đường kính chân móng: 19,6m Trọng lượng tháp: 14.500 tấn xây bằng đá Khởi công xây chân móng: ngày 9 tháng 8 năm 1173 Công trình đình hoãn ở tầng thứ 4: khoảng năm 1178 Xây dựng đến khốii đắp nổi trang trí có hình bậc thang (ở tầng thứ 7): khoảng năm 1272-1278 Tháp chuông xây dựng hoàn tất: khoảng 1370 Đào lối đi quanh chân tháp: năm 1838 Tháp nghiêng về hướng Nam: 5,5 độ Khi HT đỉnh tháp nghiêng 2,1m. Đến cuối TK 20, độ nghiêng là 4,9m

3. Chỉnh sửa tháp nghiêng Pisa (1174):

Liên kết cáp an toàn tạm thời ở tầng thứ 3

201

3. Chỉnh sửa tháp nghiêng Pisa (1174):

Một số ống khoan nằm đúng vị trí xử lý khâu hút đất

Bố trí thiết bị khoan hút đất bên dưới cạnh phía Bắc của chân móng tháp

202

3.Chỉnh sửa tháp nghiêng Pisa:

- Tháp nghiêng nhìn từ phía Bắc, vẫn còn cáp tạm thời gắn chặt trong khu hút cát. - Những dây cáp này là đai an toàn để giữ cho tháp khỏi đổ nếu có bất kỳ sai lầm trong xử lý.

203

Chöông IX: Nhöõng baøi hoïc kinh nghieäm (1,5

tieát)

204

9.1. Thi coâng moùng trong muøa mua

1. Tình trạng: 1 bệnh viện (Mỹ). Khi lợp xong mái thì xuất hiện triệu chứng nhà bị chuyển dịch, có vết nứt trên tường phía Bắc, lún ngay xuống 115mm. HT lún vẫn tiếp diễn, phải chống đỡ tường và sàn nhà để tránh sụp đổ. Trong 3 ngày, tường phía Bắc lún tới 300, tường phía Nam chỉ lún có 63mm. Những cột phía trong nhà ko bị lún

2. Nguyên nhân: áp lực TK lên móng là 3,8kG/cm2. Khi

xảy ra sự cố mới =1,9kG/cm2. Trong tháng 5 lượng mưa khá lớn, liền trong 31 ngày. Các đường ống thoát nước lại chưa dẫn tới ống thoát chính nên nước mưa thấm thẳng vào lớp đất mới đắp khe móng gần tường nhà làm cho đất sũng ẩm và lún chảy

205

9.2. Söï coá do moùng yeáu

1. Tình trạng: 1 ngôi nhà 3 tầng ở Mat-sa-xu-sét (Mỹ), bị

sụp đổ ngày 23/7/1906 làm 12 người chết. Các tấm sàn BT chất lượng rất tốt, các cột gang ko bị hủy hoại. 2. Nguyên nhân: móng nhà bị hư hỏng nghiêm trọng, ko phải do cát chảy. Mặt ngoài móng có vẻ rắn chắc, nhưng đập bên trong cường độ rất kém, đến nỗi có thể dùng xẻng cào vỡ được. Như vậy R của chính móng ko đủ chịu lực chứ ko phải do nguyên nhân bên ngoài.

206

9.3. Hö hoûng do doøng nöôùc ngaàm

1. Tình trạng 1: trường ĐHKT Bu-đa-pét (Hung) có đế móng dày 1,26m. Sau nhiều chục năm, xuất hiện những vết nứt trên tường chịu lực chính, ngày càng mở rộng. Sàn hạ thấp đến 20cm, có nguy cơ sập đổ, các cửa ko đóng mở được.

2. Nguyên nhân: dưới tấm móng BT nứt nẻ có xuất hiện

nhiều khoang rỗng lớn. Nền bị rỗng là do đất bị dòng nước ngầm xói mòn cuốn trôi đi. Sự di chuyển 2 chiều của nước ngầm ở vùng gần sông là hiện tượng thông thường.Tốc s9o65 chảy phụ thuộc gradien MNN, càng gần sông tốc độ NM càng lớn. Do đó những nhà xây gần bờ sông thường bị sói lở dưới chân móng

207

208

9.3. Hö hoûng do doøng nöôùc ngaàm

1. Tình trạng 2: một nhà tắm công cộng tự cung cấp

nước bằng hút nước từ 1 giếng đào ở dưới tầng hầm có D=4m, sâu 6,4m.Năm 1953 trên 1 số tường chịu lực có những vết nứt lớn.

2. Nguyên nhân: hàng năm có khoảng 2,5-3m3 phù sa từ lớp cát bụi và cát chảy bên dưới chui vào đường ống mà chảy ra ngoài. Dưới móng của tường bị lún nhiều có xuất hiện những lổ hỗng lớn 0,2-0,5m3 do đất bị sói mòn. Đó là nguyên nhân biến dạng CT.

209

210

9.4. Hö hoûng do neàn bò chaán ñoäng

1. Tình trạng 1: tầng hầm nhà có đặt động cơ nổ. Móng

máy đặt tên cọc tách rời với tường chịu lực và cột. Sau ít lâu cột nhà đặt trên nền TN bị nứt to, phải dùng chống gỗ để dỡ bớt tải trọng

2. Nguyên nhân: chấn động từ máy truyền tới cột nhà. Sau 1 TG, móng cọc bị dịch chuyển ngang, ĐN được nén chặt. Tần số máy trùng tần số chấn động bản thân ĐN, phát sinh HT cộng hưởng

3. Tình trạng 2: tại 1 nhà máy dệt, máy móc đặt trực tiếp

lên sàn nhà.

4. Nguyên nhân: Do TD chấn động, lớp đất dày 1,65m ở dưới sàn nhà bị lèn chặt đến nỗi áp lực ngang đẩy bức tường ngoài cong phình ra ngoài (đầm chấn động)

211

212

9.4. Hö hoûng do neàn bò chaán ñoäng

9.5. Hö hoûng do ñaát neàn chuy n vể ị

Tình trạng 1:

213

9.5. Hö hoûng do ñaát neàn chuy n vể ị

Tình trạng 2:

214

9.5. Hö hoûng do ñaát neàn chuy n vể ị

Tình trạng 3:

215

216

9.6. Töôøng chaén ñaát xeâ dòch ngang

217

9.6. Töôøng chaén ñaát xeâ dòch ngang

218

• Nguyên nhân: có 1 HT trượt giữa đất và đất. Khi kiểm tra CT hư hỏng thấy đất rất dính vào mặt dưới đế móng

Xin chân thành cám ơn sự quan tâm theo dõi !

219

Bài giảng Hư hỏng, sửa chữa gia cường công trình: Phần 2 - ThS. Nguyễn Việt Tuấn

Chủ đề:

ƯỜ

Ậ

Ỹ

Ệ

TR

NG ĐH K THU T CÔNG NGH TP.HCM

Khoa Xây D ngự

KHÁI NIỆM- ĐẶC ĐIỂM • Đặt trên môi trường đất: không đồng nhất (thành phần, độ chặt), đẳng hướng, khó khảo sát số liệu chính xác.

Ặ

Ệ

Ể KHÁI NI M­ Đ C ĐI M • Khó xét hết ảnh hưởng: qua lại giữa nền và móng, với

• Cần xác định đúng nguyên nhân trước khi tiến hành SC. • Sự cố xảy ra thường ko phải chỉ do 1 nguyên nhân. Nhưng bao giờ cũng có 1 nguyên nhân chủ yếu.

Ệ

Ặ

Ể KHÁI NI M­ Đ C ĐI M • Các biện pháp SC, phục hồi, gia cường NM – CT đạt hiệu quả là những bài học kinh nghiệm quí giá dành lại cho những người đi sau.

hỏng CT

• Góc nghiêng θ ≥ [θ] (H 1.2i): lún nghiêng, nhà ko nứt, nhưng có thể gây lật toàn bộ (mất ổn định tổng thể) VD: CT 13 tầng ở TP. Thượng hải, TQ Trượt ngang u ≥ [u] (H 1.3d, e)

1. Trong KS địa chất: • • •

Hậu quả: • Móng lún ko đều • Ứng suất kéo, cắt vượt quá GH tính toán • Ví dụ: cảng LPG- Bà Rịa, Vũng Tàu; (“Sự cố công trình có 44

Cảng Thị Vải đang sụt lún: Ai ch chịu trách nhiệm?

Cảng Thị Vải đang sụt lún: Ai ch chịu trách nhiệm?

Trong số khoảng 150tỉ đồng dự kiến chi “khắc phục hậu quả”ở công trình Cảng Thị Vải, đã có tới 60 tỉ chỉ dành đểgiải quyết vấn đề lún sụt dochính những người thực hiện dự án này gây ra.

2. Trong thiết kế: • Giải pháp cấu tạo móng ko phù hợp với ĐN • • Dự tính độ lún ko đúng với thực tế •

Ví dụ: Hầm chui Văn Thánh Trạm trộn cấp phối bê tông Ngôi Sao, Thanh Trì, Hà Nội (“Sự cố công trình có nguyên nhân nền móng”)

3. Trong thi công: • • •

4. Trong sử dụng: • Đường ống SH bị rò rỉ thấm vào NM CT • Nước mặt thấm ko đều xuống NM do bố trí

5. ĐK làm việc của NM thay đổi: •

MNN hạ thấp: đô thị hóa, BT hóa: trải nhựa đường, lát vĩa hè,… làm nước mưa ko thấm xuống nền được

TPHCM: 14 quận, huyện đang lún nhanh • Ngày 22-9, Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) TP.HCM đã

Lý do 'hố tử thần' xuất hiện

Ở TP HCM, người ta đua nhau khai thác nước ngầm tràn lan, không có quy hoạch, khai thác tự do mọi tầng nước ngầm và bây giờ tầng địa chất của thành phố chắc chắn đã lún xuống.

Thiệt hại nặng nề

Hà Nội đang lún nhanh

• Dù được khảo sát trước khi xây dựng nhưng thực tế nhiều nhà cao tầng, khu đô thị mới ở Hà Nội vẫn đang mọc lên tại những vùng đất lún. Điều này khiến những khu đô thị mới này có thể ngày càng ngập nặng hơn.

Hà Nội lún 41 mm/năm

Hà Nội lún 41 mm/năm

Đứng chân” trên vùng đất lún, các khu đô thị mới ở Hà Nội có thể sẽ bị ngập nặng hơn trong tương lai

Hố tử thần ở Trung Quốc

Vì sao có hố tử thần?

Vì sao có hố tử thần?

Vì sao có hố tử thần?

Vì sao có hố tử thần?

với năng lực chuyên môn tốt nhưng thực chất khi tiến hành công việc thì chỉ tuyển những kỹ sư tập sự, không có kinh nghiệm đi giám sát để trả lương thấp.

đảm bảo chất lượng công trình tốt được.

năng lực thi công (chất lượng máy móc, nhân lực có trình độ kém) nên thường thuê lại các tổ đội thi công nhỏ lẻ.

thuật, chỉ biết đào lên, lấp xuống như 1 cái máy, không biết đến quy trình đào, lắp đặt, đầm nén...

Giải pháp 4: Hạ móng cũ xuống bằng móng mới (H.3.9) (khó làm)

Giải pháp 5: làm hàng tường cừ phân cách (H.3.10a) Giải pháp 6: làm tường chắn đất BTCT (barrette) (H.3.10b)

Xem thêm phần 3.9 Phòng ngừa lún khi xây tầng hầm

• Những CT XD trên nền đất đắp như trên vẫn có thể hư hỏng. Vì nền đất đắp bao giờ cũng lún dù đã được đầm lèn kỹ (VD: trường PTCS Lương Định Của, Q.2, nền sân trường ĐHKTCN)

trệt như sàn lầu BTCT !

•Tiến hành kiểm tra lỗ sụp tại phòng học lớp 8A4 Trường THCS Lương Định Của, Q.2, TP.HCM

a. XD trên nền đất mới đắp ko đồng nhất,

chưa ổn định

ko ổn định

Bài học kinh nghiệm: Ko nên dùng biện pháp bù lún đ/v những lớp đất này.

nếu đáp ứng được các ĐK:

Phân biệt 2 trường hợp:

Chung cư Trung Quốc vừa xây xong đã lật đổ bật móng (27-06-09) (9 người bị bắt- xem phim)

Một toà nhà 13 tầng đang xây dở tại Thượng Hải đã bất ngờ đổ vật xuống đất hôm 27/6/09, làm 1 công nhân thiệt mạng. Vụ việc nêu bật sự nguy hiểm của các công trình xây dựng kém chất lượng tại Trung Quốc.

Mạnh ai nấy đào • ngày 28-7. Cục Giám sát an toàn TP đã thẩm vấn 293 người liên quan đến 21 khâu trong quy trình thi công. • Nguyên nhân trực tiếp làm sập tòa nhà số 7 là do

1. Xung quang tầng hầm còn nhiều đất trống

2. Tầng hầm ở sát ranh lô đất khác

3. Tầng hầm ở liền kề 1 CT có sẵn

3. Sử dụng các tấm tường đúc sẵn

(ít dùng) 4.Đúc tường chắn trong rãnh chu vi (H.3.21)

4. Hạ móng nhà xuống sâu (khó làm)

Móng nông: • Áp dụng cho CT ít tầng hoặc khi nền đất khá tốt • Có thể bằng gạch, đá hộc hay BT, BTCT • Móng gạch xây dùng cho nhà 2-3 tầng, ít dùng • Móng đá hộc bền hơn (100 năm): các CT cổ, tường

Tường nhà bị biến dạng: xem 1.3 Biến dạng của

• Xuất hiện vết nứt. Móng có 2 hư hỏng (HH): 1. HH cơ học: móng bị nứt, gảy, nghiêng do lún. Sửa chữa: gắn kín vêt nứt, gia cường bằng vỏ áo BT để TT truyền xuống móng điều hòa hơn (phân bố đều, giảm áp lực ĐN)

2. HH hóa học: do VL bi ăn mòn, CĐộ VL giảm

1. Để SC những sai sót: trong các khâu KS, TK, TC và

2. Để phòng ngừa: tăng khả năng chống các chuyển vị

3. Để cải tạo và nâng cấp CT cũ: nhằm tăng DTSD, thay đổi chức năng SD, thay đổi dịện mạo TP trong QT đô thị hóa. Nếu để có KN chịu TT mới, đôi khi giải pháp nền lại là yếu tố quyết định qui mô cải tạo

ườ

ự ị ng móng b xâm th c

́ ̃ ̣ ư a xi măng – ca t Coc v ̃ • Coc v a xi măng – ca t đ ̣ ư ượ c khoan t ́ ̀ ươ sâu 18 m, đ ng ki nh coc 400 mm, s ́ ́ ̃ ̣ ư tai thiê t kê coc v a xi măng – ca t 15T/coc ữ và kho ng cách gi a các c c là 2m.

Hình 3 Máy trộn và máy bơm vữa xi măng cát

Ể KHÁI NI M Đ C ĐI M • Khó xét hết ảnh hưởng: qua lại giữa nền và móng, với

Ể KHÁI NI M Đ C ĐI M • Các biện pháp SC, phục hồi, gia cường NM – CT đạt hiệu quả là những bài học kinh nghiệm quí giá dành lại cho những người đi sau.