intTypePromotion=1

Bài giảng kháng sinh part 2

Chia sẻ: Dasjhd Akdjka | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:5

0
370
lượt xem
150
download

Bài giảng kháng sinh part 2

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Đánh giá sau khi dùng kháng sinh ban đầu qua từng diễn biến lâm sàng của bệnh nhân, kết quả nuôi cấy. Có bội nhiễm vi khuẩn mới không. 10. Thời gian điều trị - Thời gian điều trị kháng sinh: Tuỳ theo bệnh, vi khuẩn và cơ địa người bệnh III. Phân loại kháng sinh 1. Kháng sinh nhóm Beta lactam Bao gồm: Penicilline, cephalosporin, cephamycin, carbacephem, carbapenam và monobactam. Những kháng sinh thuộc loại diệt khuẩn. Sự đề kháng  lactam thì có thể xảy ra chéo giữa các loại kháng sinh bởi  lactamase hoặc giảm tính...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Bài giảng kháng sinh part 2

  1. - §¸nh gi¸ sau khi dïng kh¸ng sinh ban ®Çu qua tõng diÔn biÕn l©m sµng cña bÖnh nh©n, kÕt qu¶ nu«i cÊy. Cã béi nhiÔm vi khuÈn míi kh«ng. 10. Thêi gian ®iÒu trÞ - Thêi gian ®iÒu trÞ kh¸ng sinh: Tuú theo bÖnh, vi khuÈn vµ c¬ ®Þa ng­êi bÖnh III. Ph©n lo¹i kh¸ng sinh 1. Kh¸ng sinh nhãm Beta lactam Bao gåm: Penicilline, cephalosporin, cephamycin, carbacephem, carbapenam vµ monobactam. Nh÷ng kh¸ng sinh thuéc lo¹i diÖt khuÈn. Sù ®Ò kh¸ng  lactam th× cã thÓ x¶y ra chÐo gi÷a c¸c lo¹i kh¸ng sinh bëi  lactamase hoÆc gi¶m tÝnh thÊm cña mµng vi khuÈn. 1.1. Penicilline (PCN) Penicilline lµ thuèc kh¸ng sinh cã hiÖu qu¶ vµ Ýt ®éc, th­êng ®­îc chän ®Ó ®iÒu trÞ c¸c vi khuÈn cßn nh¹y c¶m. HÇu hÕt Penicilline ®­îc th¶i trõ nhanh qua thËn v× thÕ ph¶i gi¶m liÒu khi bÖnh nh©n suy thËn. Ph¶n øng qu¸ mÉn th­êng gÆp khi dïng penicilline. BÖnh nh©n cã dÞ øng víi penicilline th× kh«ng nªn cho c¸c lo¹i kh¸ng sinh cïng nhãm, cÇn ph¶i thö ph¶n øng víi penicilline. 1.1.1. Penicilline G (Benzyl penicilline) BÞ thuû ph©n bíi acid trong d¹ dµy nªn kh«ng dïng ®­êng uèng. §Ò kh¸ng víi penicilline cña phÕ cÇu ngµy cµng t¨ng. V× thÕ khi quyÕt ®Þnh sö dông penicilline ph¶i dùa trªn c¸c chñng g©y bÖnh vµ møc ®é nh¹y c¶m cña nã. LiÒu l­îng thay ®æi tuú thuéc vµo bÖnh - Penicilline G t¸c dông nhanh (tiªm b¾p hoÆc tÜnh m¹ch) HiÖn nay ®­îc chØ ®Þnh cho c¸c bÖnh uèn v¸n, bÖnh do leptospirose ë d¹ng muèi kali (1.7 mEq/1 triÖu ®v) v× thÕ cÇn thËn träng khi sö dông cho bÖnh nh©n t¨ng kali m¸u hoÆc suy thËn. - Procaine penicilline G ChØ dïng ®­êng tiªm b¾p. Sö dông cho ®iÒu trÞ c¸c nhiÔm trïng liªn cÇu - Benzathine penicilline G (tiªm b¾p) Nång ®é trong huyÕt thanh kÐo dµi tõ 1 - 3 tuÇn. ChØ ®Þnh ®iÒu trÞ bÖnh giang mai, nhiÔm trïng do liªn cÇu häng, phßng bÖnh thÊp tim. 1.1.2. Penicilline V (250 - 500 mg uèng) Penicilline uèng ®­îc chän ®Ó ®iÒu trÞ nhiÔm trïng do liªn cÇu nhãm A 1.1.3. Penicilline tæng hîp ®Ò kh¸ng víi penicillinase (PRSP) §­îc chØ ®Þnh trong ®iÒu trÞ nhiÔm trïng tô cÇu s¶n sinh ra penicillinase. Chóng t¸c dông kÐm h¬n penicilline ®èi víi ®iÒu trÞ c¸c cÇu khuÈn Gram (+) 6
  2. kh«ng sinh beta lactamase. NÕu tô cÇu kh¸ng víi 1 lo¹i PRSP th× còng sÏ kh¸ng víi c¸c PRSP kh¸c, cephlosporine vµ imipenem. Nh÷ng t¸c dông cã thÓ ®­îc ghi nhËn bao gåm: Viªm thËn kÏ, t¨ng men gan, vµng da, t¨c mËt vµ h¹ b¹ch cÇu. - Oxacilline (1 - 2g tiªm tÜnh m¹ch 4 - 6h/lÇn) vµ nafcillin ThÝch hîp ®iÒu trÞ toµn th©n - Dicloxacillin (125 - 500 mg uèng 6h/lÇn), Cloxacillin (0.25 - 0.5g uèng 6h/lÇn) T¸c dông t­¬ng tù nh­ oxacillin, sö dông ®­êng uèng khi ®ãi 1.1.4. Amino – PCN Lµ penicilline b¸n tæng hîp cã t¨ng c­êng ho¹t ®éng chèng l¹i vi khuÈn gram (-) - Ampicillin (500 mg uèng 6h/lÇn hoÆc 1 - 2 g tiªm tÜnh m¹ch 4 - 6h/lÇn) Chèng l¹i c¸c vi khuÈn ®­êng ruét ë céng ®ång, Neisseria spp. Ampicillin cßn t¸c dông víi cÇu khuÈn Gram (+), liªn cÇu nhãm A, phÕ cÇu. Ampicillin t¸c dông tèt ®Ó ®iÒu trÞ Listeria monocytogenes vµ nhiÒu Enterocccus spp, Leptospira. Tuy nhiªn ampicillin bÞ bÊt ho¹t bëi beta lactamase cña c¸c vi khuÈn H. influenzae, Staphylococcus, Klebsiella vµ c¸c trùc khuÈn gram (-) trong bÖnh viÖn. Nªn cho uèng lóc ®ãi - Amoxicillin (250 - 500 mg uèng 8h/lÇn) T­¬ng tù nh­ ampicillin nh­ng kh¶ n¨ng hÊp thu tèt h¬n. 1.1.5. Carboxy vµ Acylamino penicilline Lµ kh¸ng sinh phæ réng chØ ®Þnh ®Ó ®iÒu trÞ nhiÔm trïng do trùc khuÈn mñ xanh, c¸c trùc khuÈn gram (-) kh¸c, vi khuÈn kÞ khÝ Bacteroides fragilis, tô cÇu. Trong ®iÒu trÞ nªn phèi hîp víi aminoglycoside cã t¸c dông hiÖp ®ång. Ýt ngÊm vµo mµng n·o nªn kh«ng dïng ®Ó ®iÒu trÞ viªm mµng n·o mñ. - Ticarcillin (3g tiªm tÜnh m¹ch 4h/lÇn hoÆc 4g tiªm tÜnh m¹ch 6h/lÇn) Lµ 1 carboxy penicilline chèng l¹i c¸c trùc khuÈn gram (-) nh­ng kh«ng cã t¸c dông víi Enterococcus vµ Klebsiella spp. Ticarcillin chøa 5.2 mEq/g - Acylamino penicilline bao gåm Mezlocillin vµ Piperacillin (3g tiªm tÜnh m¹ch 4h/lÇn hoÆc 4g tiªm tÜnh m¹ch 6h/lÇn) Cã t¸c dông chèng l¹i Klebsiella spp, P. aeruginosa, Enteroccus 1.2. Nh÷ng chÊt øc chÕ beta lactamase (cÊu tróc penam) Acid clavulanic, sulbactam vµ tazobactam lµ c¸c ph©n tö beta lactam ho¹t ®éng chèng vi khuÈn kÐm nªn øc chÕ nhiÒu beta lactamase. Chóng th­êng kÕt hîp víi c¸c penicilline cã phæ chèng vi khuÈn. §­îc chØ ®Þnh cho ®iÒu trÞ c¸c nhiÔm trïng do Enterobacter spp, tô cÇu vµng kh¸ng methicillin. Ticarcillin - 7
  3. clavulanate vµ piperacillin - tazobactam cã t¸c dông chèng l¹i P. aeruginosa nh­ng ®ßi hái ph¶i liÒu cao. NgÊm vµo mµng n·o Ýt nªn kh«ng dïng ®Ó ®iÒu trÞ viªm mµng n·o. 1.2.1. Amoxicillin - Clavulanic (Augmentin) - LiÒu dïng: 500 - 875 mg uèng 12h/lÇn hoÆc 250 - 500 mg uèng 8h/lÇn. - Dïng ®Ó ®iÒu trÞ nhiÔm trïng ®­êng tiÕt niÖu, viªm xoang vµ vÕt th­¬ng - T¸c dông phô víi d¹ dµy ruét, ®Æc biÖt lµ Øa ch¶y cao h¬n so víi dïng amoxicillin ®¬n ®éc 1.2.2. Ampicillin - Sulbactam (Unasyn) - LiÒu dïng: 1.5 - 3g tiªm tÜnh m¹ch hoÆc tiªm b¾p 6h/lÇn - Cã t¸c dông trong ®iÒu trÞ nhiÔm trïng tæ chøc phÇn mÒn m¾c ph¶i ë céng ®ång, nhiÔm trïng trong æ bông vµ tiÓu khung, nhiÔm trïng ®­êng h« hÊp trªn vµ d­íi. 1.2.3. Ticarcillin - Clavulanate (3.1g tiªm tÜnh m¹ch 4 - 6h/lÇn) vµ Piperacillin - Tazobactam (Tazocin: 3.375 tiªm tÜnh m¹ch 6h/lÇn) Dïng ®Ó ®iÒu trÞ nhiÔm trïng phÇn mÒn, nhiÔm trïng trong æ bông, nhiÔm trïng tiÓu khung, nhiÔm trïng ®­êng h« hÊp d­íi. 1.2.4. Cefoperazone - Sulbactam (Sulpezarone) Dïng ®Ó ®iÒu trÞ c¸c nhiÔm khuÈn bÖnh viÖn kh¸ng kh¸ng sinh ®Æc biÖt vi khuÈn gram ©m ®­êng ruét vµ trùc khuÈn mñ xanh. 1.3. Cephalosporine, cephamycin vµ carbacephem C¸c lo¹i nµy cïng thÕ hÖ vµ cã t¸c dông t­¬ng tù chèng vi khuÈn. Cã ho¹t phæ réng chèng l¹i c¸c vi khuÈn gram (-), mét sè chñng Enterobacter, Pseudomonas, Serrattia vµ Citrobacter spp kh¸ng víi kh¸ng sinh. Cephalosporin kh«ng cã t¸c dông víi Enterococcus vµ ORSA. Nh÷ng thuèc cã thÓ cã ph¶n øng dÞ øng vµ cã ph¶n øng chÐo víi bÖnh nh©n dÞ øng víi penicilline. HÇu hÕt c¸c cephalosporin ®­îc th¶i trõ qua thËn nªn ph¶i gi¶m liÒu ®èi víi bÖnh nh©n suy thËn. 1.3.1. Cephalosporine thÕ hÖ 1 Chóng cã t¸c dông chèng l¹i hÇu hÕt c¸c cÇu khuÈn gram (+) bao gåm c¶ nh÷ng chñng s¶n sinh beta lactamse. Thuèc Ýt ngÊm vµo mµng n·o nªn kh«ng ®iÒu trÞ cho bÖnh nh©n viªm mµng n·o. - Cefazolin 1 - 2g tiªm tÜnh m¹ch hoÆc tiªm b¾p 8h/lÇn - Cephalotin, cefapirin vµ cefradin (0.5 - 2g tiªm tÜnh m¹ch hoÆc tiªm b¾p 4 - 6h/lÇn) - Cephalexin (250 - 500 mg uèng 6h/lÇn) vµ cefadroxin (1 - 2g/ngµy uèng). §iÒu trÞ nhiÔm trïng da vµ phÇn mÒm nhÑ, kh«ng dïng ®Ó ®iÒu trÞ toµn th©n. 8
  4. 1.3.3. Cephalosporine thÕ hÖ 2 Phæ t¸c dông réng h¬n ®Ó chèng l¹i trùc khuÈn gram (-) so víi thÕ hÖ 1. CÇn ph¶i thö ®é nh¹y c¶m cña vi khuÈn víi thuèc. Kh«ng dïng ®iÒu trÞ viªm mµng n·o mñ. - Cefamandole (1 - 2g tiªm b¾p hoÆc tiªm tÜnh m¹ch 4 - 6h/lÇn) vµ cefonicid (1 - 2g tiªm b¾p hoÆc tiªm tÜnh m¹ch) Cã t¸c dông chèng l¹i Enterobacteriaceae vµ H. influenzae. Kh«ng cã t¸c dông víi P. aeruginosa vµ B. fragilis - Cefuroxime (0.75 - 1.5g tiªm tÜnh m¹ch hoÆc tiªm b¾p 8h/lÇn) Cã ho¹t phæ t­¬ng ®­¬ng víi cefamandole. T¸c dông víi H. influenzae. Dïng ®Ó ®iÒu trÞ c¸c nhiÔm trïng ®­êng h« hÊp. - Cefoxitin (1 - 2g tiªm b¾p hoÆc tÜnh m¹ch 4 - 6h/lÇn), cefotetan (1 - 3g tiªm b¾p hoÆc tiªm tÜnh m¹ch 12h/lÇn) vµ cefmetazole (2g tiªm tÜnh m¹ch 6 - 12h/lÇn) Lµ c¸c cephamycin chèng l¹i c¸c vi khuÈn sinh beta lactamase, vi khuÈn gram (+), gram (-), vi khuÈn kÞ khÝ vµ lËu cÇu. Kh«ng cã t¸c dông víi P. aeruginosa vµ Enterobacter. - C¸c cephlosporin thÕ hÖ 2 ®­êng uèng bao gåm cefuroxime axetil (250 mg uèng 12h/lÇn), cefrozil (250 - 500 mg uèng 12 - 24h/lÇn) vµ Loracarbef (200 - 400 mg uèng 12 - 24/lÇn) lµ 1 carbacephem. T¸c dông chèng H. influenza sinh beta lactamase, M. catarharis vµ c¸c cÇu khuÈn Gram (+). Chóng ®­îc sö dông ®iÒu trÞ viªm tai gi÷a, nhiÔm trïng ®­êng tiÕt niÖu, phÇn mÒn vµ ®­êng h« hÊp. 1.3.3. C¸c cephalosporin thÕ hÖ III Chóng cã t¸c dông tèt h¬n chèng l¹i trùc khuÈn gram (-) so víi thÕ hÖ I vµ II. Nh­ng t¸c dông víi cÇu khuÈn gram (+) l¹i kÐm h¬n. Cephalosporin thÕ hÖ III ®­îc chän ®Ó ®iÒu trÞ c¸c viªm mµng n·o mñ, c¸c nhiÔm trïng do trùc khuÈn gram (-). Nh­ng khi ®iÒu trÞ cã thÓ dÉn ®Õn béi nhiÔm do Enterococcus, c¸c vi khuÈn kh¸ng thuèc kh¸c vµ nÊm. Kh«ng ®­îc dïng ®Ó ®iÒu trÞ dù phßng trong ngo¹i khoa. - Cefotaxime (1 - 2g tiªm tÜnh m¹ch 4 - 12h/lÇn), ceftizoxime (1 - 4g tiªm tÜnh m¹ch 8 - 12h/lÇn), ceftriaxone (1 - 2g tiªm tÜnh m¹ch 12 - 24h/lÇn), kh«ng cã t¸c dông víi P. aeruginosa, gi¶m liÒu khi suy thËn. - Ceftazidime (1 - 2g tiªm tÜnh m¹ch hoÆc tiªm b¾p 8 - 12h/lÇn), cefoperazone (1 - 2g tiªm tÜnh m¹ch hoÆc tiªm b¾p 8 - 12h/lÇn), cã t¸c dông víi trùc khuÈn gram (-) c¶ víi P. aeruginosa. - Cefixime (400 mg uèng 24h/lÇn 1 – 2 lÇn), cefpodoxime proxetil (100 - 400 mg uèng 12h/lÇn) vµ ceftibuten (400 mg uèng 24h/lÇn) lµ c¸c cephalosporine thÕ hÖ III d¹ng uèng. Cã t¸c dông víi Streptococcus, 9
  5. Enterobacteriaceae, N. gonorrhoeae, H. influenza, M. catarhalis. Dïng ®Ó ®iÒu trÞ viªm tai gi÷a, viªm ®­êng h« hÊp trªn vµ d­íi, viªm ®­êng tiÕt niÖu. 1.3.4. Cefepime (Axepim 1 - 2g tiªm tÜnh m¹ch 12h/lÇn) Lµ 1 cephalosporine thÕ hÖ IV. §­îc t¨ng c­êng t¸c dông chèng l¹i c¸c trùc khuÈn Gram (-), S. areus vµ Streptococcus, Ýt t¸c dông víi vi khuÈn kÞ khÝ. 1.4. Aztreonam (0.5 - 2g tiªm tÜnh m¹ch 6 - 12h/lÇn) Lµ 1 monobactam cã t¸c dông chèng l¹i vi khuÈn Gram (-) ¸i khÝ bao gåm c¶ P. aeruginosa. Cã thÓ sö dông ë bÖnh nh©n dÞ øng víi penicillin 1.5. Imipenem vµ Meropenem Lµ c¸c carbapenem cã ho¹t phæ réng, chèng l¹i nhiÒu lo¹i vi khuÈn bao gåm vi khuÈn kÞ khÝ, hÇu hÕt c¸c cÇu khuÈn Gram (+) (trõ Enterococcus feacium vµ ORSA), c¸c trùc khuÈn Gram (-) bao gåm c¶ Stenotrophomonas maltophilia vµ Burkhoderia cepacia. Mét sè chñng phÕ cÇu kh¸ng penicillin th× gi¶m nh¹y c¶m víi carbapenem. - ChØ ®Þnh Imipenem vµ Meropenem ®­îc dïng ®Ó ®iÒu trÞ c¸c nhiÔm trïngdo c¸c vi khuÈn kh¸ng nhiÒu lo¹i thuèc bao gåm P. aeruginosa, Enterobacter spp, Acinetobacter spp, nhiÔm trïng phèi hîp ¸i khÝ vµ kÞ khÝ, nhiÔm trïng ë bÖnh nh©n kiÖt b¹ch cÇu - D¹ng thuèc vµ liÒu l­îng Imipenem kÕt hîp víi cilastatin (Tienam) 0.5 - 1g tiªm tÜnh m¹ch 6 - 8h/lÇn Meropenem 1g tiªm tÜnh m¹ch 8h/lÇn Gi¶m liÒu khi bÖnh nh©n suy thËn - T¸c dông phô §éc tÝnh t­¬ng tù nh­ penicilline, cã ph¶n øng dÞ øng chÐo víi c¸c bÖnh nh©n dÞ øng víi penicilline 2. Macrolide vµ Azalide Lµ thuèc kh¸ng sinh cã nång ®é cao trong tæ chøc nh­ng Ýt vµo dÞch n·o tuû, thuèc ®­îc th¶i trõ qua gan. Clarythromycin cÇn ph¶i gi¶m liÒu khi bÖnh nh©n suy thËn. Erythromycin vµ Clarithromycin cã thÓ lµm t¨ng nång ®é trong huyÕt t­ong cña Theophyline, Warfarin vµ 1 sè thuèc kh¸c. N«n möa, Øa ch¶y lµ ph¶n øng phô th­êng gÆp. 2.1. Erythromycin (250 - 500 mg uèng 6h/lÇn) §­îc dïng ®Ó thay thÕ cho bÖnh nh©n dÞ øng víi penicilline ®iÒu trÞ nhiÔm trïng do liªn cÇu vµ tô cÇu. Erythromycin ®­îc dïng ®Ó ®iÒu trÞ nhiÔm trïng do Legionella, Mycoplasma, Chlamydia. 2.2. Dirithromycin (500 mh uèng 24h/lÇn) 10
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản