Bài giảng Kinh doanh quốc tế: Môi trường kinh doanh quốc gia (Bài 2)

Bài 2: Môi trường kinh doanh quốc gia

IBS101_Bai2_v1.0013110214 25

BÀI 2 MÔI TRƯỜNG KINH DOANH QUỐC GIA

Hướng dẫn học

Để học tốt bài này, sinh viên cần tham khảo các phương pháp học sau:

 Học đúng lịch trình của môn học theo tuần, làm các bài luyện tập đầy đủ và tham gia

thảo luận trên diễn đàn.

 Đọc tài liệu:

1. Nguyễn Thị Hường (Chủ biên) (2001), Giáo trình Kinh doanh quốc tế, Tập 1, Nhà

xuất bản Thống kê, Hà Nội.

2. Nguyễn Thị Hường (Chủ biên) (2003), Giáo trình Kinh doanh quốc tế, Tập 2, Nhà

xuất bản Lao động – Xã hội, Hà Nội.

3. Ball D. A, Geringer J. M, Minor M. S, McNett J. M, (2010), International Business

– The Challenge Of Global Competition, McGraw-Hill/Irwin.

4. Hill, Charles W. T. (2001), Kinh doanh toàn cầu ngày nay, Sách biên dịch, Nhà

xuất bản Thống kê, Hà Nội.

5. Wild, J. J, Kenneth L. Wild, J. C. Y. Han (2000), International Business: An

Integrated Approach, Prentice Hall, New Jersey 07458.

 Sinh viên làm việc theo nhóm và trao đổi với giảng viên trực tiếp tại lớp học hoặc

qua email.

 Trang Web môn học.

Nội dung

hư các bạn đã biết, các hoạt động của doanh nghiệp không bao giờ tách rời được môi

trường kinh doanh. Hay nói một cách khác, môi trường kinh doanh sẽ thường xuyên tác

động đến hoạt động của doanh nghiệp theo cả chiều hướng mang lại thuận lợi cũng nh

thách thức. Việc nghiên cứu môi trường xung quanh tìm ra những cơ hội và né tránh các

nguy cơ sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao được vị thế cạnh tranh của mình.

Môi trường kinh doanh được hiểu là tất cả các yếu tố bao quanh và tác động đến quá trình

hát triển, hoạt động và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Khi doanh nghiệp tiến

hành kinh doanh ở bất kỳ một quốc gia nào đều sẽ phải chịu ảnh hưởng từ môi trường

kinh doanh của quốc gia đó. Môi trường kinh doanh của mỗi quốc gia bao gồm nhiều yếu

tố và thường được phân thành ba môi trường chính: Môi trường chính trị - phát luật; Môi

trường kinh tế; Môi trường văn hóa. Kết cấu của bài 2 cũng sẽ được thiết kế dựa trên 3

môi trường chính, đó là:

2.1. Môi trường chính trị - pháp luật

2.2. Môi trường kinh tế

2.3. Môi trường văn hóa

Bài 2: Môi trường kinh doanh quốc gia

26 IBS101_Bai2_v1.0013110214

Mục tiêu

 Nhận biết được các nhân tố thuộc môi trường kinh doanh quốc gia.

 Hiểu được các tác động của môi trường kinh tế, chính trị - pháp luật và văn hóa đến

hoạt động KDQT của doanh nghiệp.

 Nhận biết được các rủi ro chính trị cũng như có biện pháp phòng tránh những rủi

ro này.

 Đánh giá được mức độ phát triển của từng nền kinh tế.

 Thấy được tầm quan trọng của yếu tố văn hóa tác động đến hoạt động kinh doanh quốc tế.

 Phát hiện được các vấn đề cần quan tâm thuộc môi trường kinh doanh quốc gia khi

doanh nghiệp tiến hành hoạt động KDQT.

Bài 2: Môi trường kinh doanh quốc gia

IBS101_Bai2_v1.0013110214 27

Tình huống dẫn nhập

THÀNH CÔNG VÀ THẤT BẠI CỦA CÔNG VIÊN DISNEYLAND

Tại sao Disneyland Paris lại gặp vấn đề giảm lượng khách và

doanh thu trong khi Disneyland ở Tokyo lại có số lượt khách

tăng đều và trở thành công viên có lợi nhuận cao nhất trong hệ

thống Disney. Các chuyên gia đã từng dự đoán rằng Công viên

Tokyo Disney sẽ đạt được số lượng khách lớn nhất ngay năm

đầu tiên và sau đó sẽ giảm dần. Điều này đã không đúng khi

trên thực tế số lượng khách đến Tokyo Disney luôn tăng lên

đều đặn. Điều tạo nên thành công này được biết đến là vị trí

đặt công viên ở ngay trong khu đô thị với hơn 30 triệu dân, tuy nhiên việc thích nghi văn hóa địa

phương mới được cho là nguyên nhân chính đem lại thành công của công viên Tokyo Disney.

Một số người nói rằng Tập đoàn Walt Disney đã viết một chương mới vào trong lịch sử xã hội

của Nhật Bản khi đã phổ biến văn hóa du ngoại gia đình. Lượng khách của của công viên hiện

nay chiếm phân nửa là khách hàng gia đình. Một giám đốc điều hành của Disney nói rằng:

“Trước đây, thư giãn không phải luôn luôn là một phần trong lối sống của người Nhật. Các ông

bố thường coi việc đi chơi cùng gia đình là một nghĩa vụ”.

Những tổn thất ở Disneyland Paris gặp phải xuất phát từ tổng chi phí và lãi suất cao, nguyên

nhân chủ yếu khác nữa là những sai lầm về văn hóa. Để trang trải cho khoản chi phí 4 tỷ đô của

dự án, Disney đã chi ra 170 triệu USD để nắm giữ 49% cổ phần, các cổ đông thường nắm giữ 1

tỷ đô tương đương với 51% cổ phần. Để bù đắp 2.9 tỷ đô còn thiếu, Disney đã đi vay với lãi suất

lên đến 11%. Ban quản trị Disney đã hy vọng cắt giảm khoản nợ đó bằng việc kinh doanh 6

khách sạn lớn mà nó đã xây dựng trước đó, nhưng với mức giá 340 đô một đêm, các khách sạn

này chỉ duy trì được nửa số phòng kín khách. Hơn nữa, khách không ở lại lâu hoặc chi tiều nhiều

như Disney đã dự tính.

Các giám đốc điều hành Disney đã tin tưởng, mặc dù không hề đúng, rằng họ có thể thay đổi thái

độ của người Pháp là họ chỉ muốn một kỳ nghỉ dài vào tháng tám mà không muốn cho con nghỉ

học trong suốt năm học – như người Mỹ thường làm, hoặc không muốn có thêm các kỳ nghỉ

ngắn trong suốt năm học. Nếu điều này xảy ra sẽ giúp cho Disney ở châu Âu giữ được doanh thu

ổn định, với số lượng khách cao trong cả năm hơn là việc chỉ trong một tháng. Giá vé cao là lý

do khiến cho du khách không hứng thú nhiều với công viên Disneyland. Sau gần 2 năm, Disney

mới giảm giá vé của mình. Ngoài ra, một lý do khác khiến cho số lượng khách của Disney không

được như mong muốn là một vấn đề liên quan đến văn hóa về bữa ăn sáng. Một sự thật hiển

nhiên là một quyết định đáng giá hàng triệu đô lại chỉ được dựa trên những gì họ nghe kể mà

không dựa vào những cuộc điều tra nghiên cứu. Một giám đốc điều hành nói rằng: “Chúng tôi

được nghe kể rằng “Người dân châu Âu không dùng bữa sáng, nên chúng tôi đã cắt giảm số

lượng các nhà hàng”. Tuy nhiên, khi công viên đi vào hoạt động, họ thấy rằng, người dân ở đây

đều muốn dùng bữa sáng ở đây, và họ không thích bánh sừng bò và cà phê, họ muốn có thịt xông

khói và trứng. Disney đã cố gắng phục vụ 2.500 suất ăn sáng trong nhà hàng của khách sạn với

sức chứa 350 người. Để đáp ứng nhu cầu của người dân Pháp, những vị khách nổi tiếng về độ

Bài 2: Môi trường kinh doanh quốc gia

28 IBS101_Bai2_v1.0013110214

sành ăn trên toàn thế giới, Disney đã thực hiện giải pháp đóng gói và chuyển bữa ăn sáng đến tận

các phòng trong khách sạn.

Sau năm 1995, Disneyland Paris bắt tay vào khắc phục những sai lầm mắc phải về văn hóa và tài

chính. Họ đã cắt giảm 22% giá vé vào cửa và giá khách sạn giảm 1/3. Thay vì những nhà hàng

có chỗ ngồi đắt đỏ mà Disney đã sai lầm tin tưởng rằng tất cả những khách hàng Châu Âu đều

thích, là các nhà hàng tự phục vụ cung cấp đồ ăn nhanh giá rẻ. Công viên Disney Paris đã thay

thế chiến lược quảng bá Disney chung cho toàn bộ thị trường Châu Âu như thể nó là một quốc

gia bằng việc mở văn phòng đặt tại tất cả các thủ đô chính của Châu Âu, và mỗi văn phòng sẽ

thay đổi tạo ra những gói tour du lịch cho phù hợp vớp thị trường của mình. Vào năm 1998,

Disneyland Paris đã trở thành địa điểm du lịch lớn nhất nước Pháp.

Disney cũng tiếp tục xây dựng các chi nhánh ở Châu Á. Công viên thứ hai được đặt ngay gần

Tokyo với cái tên DinseySea mở của vào năm 2001. Tại Trung Quốc, Disney vừa khai trường

công viên Disneyland Hồng Kông. Lại một lần nữa, ngay từ ban đầu Disney đã gặp thất bại với

số lượng du khách thấp và không đáp ứng được nhu cầu của người dân bản địa. Disney đã phải

đưa ra một chiến lược marketing mới và có sự thay đổi rất nhiều về thiết kế bên trong công viên,

như việc thiết lập nhiều ghế ngồi hơn bởi vì trung bình một người Trung Quốc có thói quen dùng

bữa lâu hơn người Mỹ khoảng 10 phút. Ban quản trị đã tiến hành các bước để nhận ra rằng

những khách hàng nói tiếng Trung không nghe các hướng dẫn bằng tiếng anh. Disney dự định sẽ

xây dựng thêm một công viên thứ 2 tại Trung Quốc được đặt tại Thượng Hải, sẽ được mở cửa

vào năm 2010, công viên này sẽ có sức chứa gấp 4 lần công viên Disney Hong Kong.

1. Tại sao Disneyland Paris lại gặp thất bại?

2. Disneyland Paris đã làm gì để tăng lượng khách và doanh số?

3. Disneyland đã rút ra được bài học kinh nghiệm gì khi tiến hành xâm nhập thị

trường châu Á?

Để trả lời những vấn đề đặt ra ở đây, chúng ta sẽ cùng đi nghiên cứu những

lý luận chung về các môi trường trong môi trường kinh doanh quốc gia:

Nó là gì? Nó ảnh hưởng đến hoạt động của các doanh nghiệp như thế nào?

Bài 2: Môi trường kinh doanh quốc gia

IBS101_Bai2_v1.0013110214 29

2.1. Môi trường chính trị - pháp luật

2.1.1. Các hệ thống chính trị trên thế giới

2.1.1.1. Hệ thống chính trị là gì?

Hệ thống chính trị bao gồm những cấu trúc, các quá trình và những hoạt động mà dựa

vào đó các dân tộc có quyền tự quyết. Chẳng hạn hệ thống chính trị ở Nhật Bản có đặc

trưng là thủ tướng được bầu cử bới Quốc hội và Chính phủ được điều hành bởi nội các

bao gồm các Bộ trưởng.

2.1.1.2. Phân loại hệ thống chính trị

Chế độ dân chủ: Chế độ dân chủ là hệ thống chính trị mà ở đó những người đứng đầu

chính phủ được bầu cử trực tiếp bởi người dân hoặc những đại cử tri.

Với những cản trở như dân số quá đông, sự xa cách

về không gian cũng như thời gian mà khả năng

tham gia của người dân vào chính trị bị hạn chế,

cho nên nền dân chủ “thuần túy” chỉ là lý tưởng.

Trên thực tế, nhiều quốc gia đã lựa chọn một nền

dân chủ đại nghị, có nghĩa là những công dân giới

thiệu những cá nhân đại diện cho họ để thực hiện

những quan điểm chính trị cũng như nhu cầu về chính trị của họ.

Tất cả những nền dân chủ đại nghị thỏa mãn 5 quyền tự quyết:

 Quyền phát ngôn: Quyền tự do phát ngôn cho phép người ta có quyền bày tỏ

quan điểm một cách tự do và không sợ bị trừng phạt;

 Bầu cử theo nhiệm kỳ: Mỗi người được bầu ra phục vụ trong một thời gian

nhất định;

 Quyền của các dân tộc thiểu số: Nền dân chủ cố gắng duy trì hòa bình giữa các

nhóm người khác nhau về văn hóa, tôn giáo và màu da;

 Quyền sở hữu và quyền công dân: Quyền sở hữu là những đặc quyền và trách

nhiệm về tài sản. Quyền công dân bao gồm quyền tự do ngôn luận, quyền tự do

chính trị, quyền được đối xử công bằng;

 Quyền tự quyết: là một quyền của chính phủ thực thi những đạo luật đã được

thông qua.

Chế độ chuyên chế

Trong chế độ chuyên chế, cá nhân thống trị xã hội mà không cần sự ủng hộ của dân

chúng. Chính phủ kiểm soát mọi hoạt động trong cuộc sống của dân chúng và những

người đứng đầu chế độ loại trừ mọi quan điểm đối lập.

Chính quyền của chế độ chuyên chế có xu hướng chia thành 3 điểm:

 Có quyền lực thông qua áp đặt: Một cá nhân hoặc tổ chức tạo dựng hệ thống chính

trị mà không cần sự chấp thuận tuyệt đối của người dân.

 Thiếu sự đảm bảo từ hiến pháp: Họ hạn chế, lạm dụng, loại bỏ ngay lập tức những

định chế quyền tự do ngôn luận, bầu cử định kỳ, quyền sở hữu, quyền được bảo

đảm của công dân và quyền của các dân tộc thiểu số.

 Sự tham gia hạn chế: Những người làm chính trị được giới hạn hoặc trong những

đảng hoặc thông qua áp đặt.

Bài giảng Kinh doanh quốc tế - Bài 2: Môi trường kinh doanh quốc gia

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

AI tóm tắt

Giới thiệu tài liệu

Đối tượng sử dụng

Từ khoá chính

Nội dung tóm tắt

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi