Chương 6

SẢN LƯỢNG QUỐC GIA

LYÙ DO NGHIEÂN CÖÙU

 Veà phía chính phuû:

 Veà

phía

caùc

doanh

nghieäp : SLQG aûnh höôûng - ñeán söùc mua cuûa toaøn xaõ hoäi - Laø taøi lieäu tham khaûo cho quaù trình hoaïch ñònh chieán löôïc kinh doanh

- SLQG laø thöôùc ño thaønh töïu kinh teá cuûa caùc quoác gia - SLQG laø moät trong 3 chæ tieâu cô baûn ñeå ñaùnh giaù moät neàn kinh teá - Do ñoù, SLQG laø cô sôû hoaïch ñònh caùc chính saùch kinh teá vó moâ

2

LYÙ DO NGHIEÂN CÖÙU

Veà phía ngöôøi daân:

GDP lieân quan ñeán thu nhaäp.

GDP lieân quan ñeán cô hoäi vieäc laøm.

3

1. MỤC TIÊU VÀ CÔNG CỤ VĨ MÔ

Mục tiêu ổn định

Mục tiêu tăng trưởng

MỤC TIÊU

4

1. MỤC TIÊU VÀ CÔNG CỤ VĨ MÔ

2 mục tiêu được diễn đạt qua các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô:

- Mức thất nghiệp thấp

- Mức giá chung của nền kinh tế ít biến động

- Sản lượng cao, tốc độ tăng trưởng nhanh

5

CÔNG CỤ ĐIỀU TIẾT VĨ MÔ

Chính sách tài khóa: là những chính sách

thuế và chi tiêu của chính phủ

Chính sách tiền tệ: là những chính sách tác

động đến lượng cung tiền

6

CÔNG CỤ ĐIỀU TIẾT VĨ MÔ

Chính sách kinh tế đối ngoại: là những thương và quản lý thị

chính sách ngoại trường ngoại hối

Chính sách thu nhập: là những chính sách

về tiền lương và giá cả

7

2. CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN

 Thu nhập khả dụng (Yd): là lượng thu nhập cuối cùng mà hộ

gia đình được tiêu dùng

Thu nhập khả dụng = Thu nhập – thuế trực thu (Yd = Y - Td)

Thu nhập khả dụng (Yd) = C + S

 Tiêu dùng (C): là lượng tiền hộ gia đình dùng mua hàng tiêu

dùng

 Tiết kiệm (S): là phần còn lại của thu nhập của hộ gia đình sau

khi đã tiêu dùng

 Khấu hao (De): là khoản tiền bù đắp giá trị hao mòn của tài sản

cố định

8

2. CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN

 Đầu tư tư nhân (I):

I = đầu tư mới + chênh lệch tồn kho

Chênh lệch tồn kho = tồn kho cuối năm – tồn kho đầu năm

xét về mặt nguồn vốn

I = Khấu hao + Đầu tư ròng (In)

9

2. CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN

 Thuế (Tx): là nguồn thu quan trọng nhất của chính

phủ để đáp ứng nhu cầu chi tiêu công

Thuế trực thu (Td): là loại thuế đánh trực tiếp vào

thu nhập của các thành phần dân cư

thu nhập

 Thuế gián thu (Ti): là loại thuế đánh gián tiếp vào

10

2. CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN

 Chi tiêu của chính phủ:

Chi mua hàng hóa dịch vụ (G): là khoản tiền chính phủ dùng để trả lương, mua sắm hàng hóa dịch vụ và đầu tư

Chi chuyển nhượng (Tr): là những khoản cho

không của chính phủ như trợ cấp, bù lỗ…

11

2. CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN

 Tiền lương (W): là thu nhập nhận được từ việc cung ứng sức

lao động

 Tiền thuê (R): là khoản thu nhập có được do cho thuê đất đai,

nhà cửa và các loại tài sản khác

 Tiền lãi (i): là thu nhập nhận được do cho vay, tính theo một

mức lãi suất nhất định

 Lợi nhuận (Pr): là phần còn lại sau khi lấy doanh thu – chi phí sản xuất. lợi nhuận (trước thuế thu nhập) của doanh nghiệp

12

Sơ đồ chu chuyển kinh tế

I =3000

M =800

C+ I + G

NƯỚC NGOÀI

G = 2000

S=500

X= 800

9200

Tr = 500

HỘ GIA ĐÌNH

CHÍNH PHỦ

DOANH NGHIỆP

Ti = 1500

GDP = 10.000

Td = 1000

W + R + i =6000

De = 2500

13

3. Chỉ tiêu GDP và GNP

 Tổng sản phẩm quốc nội (GDP – Gross Domestic Product): là chỉ tiêu phản ánh giá trị bằng tiền của toàn bộ sản phẩm cuối cùng được sản xuất ra trên lãnh thổ 1 nước, tính trong khoảng thời gian nhất định thường là 1 năm

 Tổng sản phẩm quốc dân (GNP – Gross National Product): là chỉ tiêu phản ánh giá trị bằng tiền của toàn bộ sản phẩm cuối cùng do công dân một nước sản xuất ra trong 1 khoảng thời gian nhất định thường là 1 năm

14

 Của toàn bộ: cố gắng biểu thị các hàng hoá

Những điểm cần lưu ý:

và dịch vụ được sản xuất và bán hợp pháp

trên thị trường.

 Cuối cùng: Sản phẩm cuối cùng là sản phẩm

được hiểu là dành cho tiêu dùng cuối cùng.

 Hàng hóa trung gian là hàng hóa được dùng

để sản xuất một hàng hóa khác.

15

=> tránh tính trùng hàng hoá trung gian.

Phân biệt “hàng hóa và dịch vụ cuối cùng” và “hàng hóa và dịch vụ trung gian”:

 Hàng hóa và dịch vụ cuối cùng: là những hàng

hóa và dịch vụ mà bản thân nó không được dùng để

sản xuất ra hàng hóa khác mà chỉ dùng để bán cho

NTD cuối cùng.

 Hàng hóa và dịch vụ trung gian: là những loại

hàng hóa và dịch vụ được dùng làm đầu vào để sản

xuất ra các loại hàng hóa khác.

Lưu ý: Hàng hóa được xem là hàng hóa cuối cùng hay

trung gian còn tùy thuộc vào mục đích sử dụng

hàng hóa đó.

16

Những điểm cần lưu ý (tiếp):

 Trong phạm vi một nước: các sản phẩm

 Được sản xuất ra: chỉ tính thời kỳ hiện tại. Không bao gồm những hàng hoá được sản xuất và đã giao dịch trong quá khứ (nhằm tránh tính nhiều lần).

trong phạm vi địa lý một nước, bất kể nhà sản xuất thuộc quốc tịch nước nào.

17

3.1 Phân biệt GDP và GNP

 Giống nhau:

Đều tính giá trị sản phẩm cuối cùng của nền kinh tế

- GDP tính theo lãnh thổ một nước

 Khác nhau:

- GNP tính theo quyền sở hữu (công dân của một

nước)

18

Phân biệt GDP và GNP

GNP = GDP + NIA

(Thu nhập ròng từ nước ngoài)

_

NIA =

Thu nhập từ các yếu tố nước ngoài chuyển về

Thu nhập từ các yếu tố nước ngoài chuyển ra

(Yếu tố xuất khẩu)

(Yếu tố nhập khẩu)

Caùc nöôùc phaùt trieån :

NIA > 0  GDP < GNP

NIA < 0  GDP > GNP

Caùc nöôùc ñang phaùt trieån:

2 tỉ USD 350 triệu USD

Ví dụ: Một Công ty Việt Nam có chi nhánh ở Nga. Chi nhánh có kết quả họat động năm 2007 như sau: - Doanh thu - Lợi nhuận - Chuyển lợi nhuận về VN (theo lệnh từ Công ty mẹ) 180 triệu USD

Câu hỏi: Số nào được tính vào GDP của Nga?

Số nào được tính vào GDP của Việt Nam? Số nào được tính vào GNP của Nga? Số nào được tính vào GNP của Việt Nam?

20

+350 triệu USD Số nào được tính vào GDP của Việt Nam?

Số nào được tính vào GDP của Nga?

Không có Số nào được tính vào GNI của Nga?

- 180 triệu USD Số nào được tính vào GNI củaViệt Nam? + 180 triệu USD

21

GDP phản ánh hai mặt: Tổng thu nhập và Tổng chi tiêu

Doanh thu (= GDP)

Chi tiêu (= GDP)

Thị trường hàng hoá, dịch vụ

Mua hàng hoá, dịch vụ

Bán hàng hoá, dịch vụ

Doanh nghiệp

Hộ gia đình

Đầu vào sản xuất

Lao động, đất, tư bản

Thị trường các nhân tố sản xuất

Thu nhập (= GDP)

Tiền lương, địa tô, lợi nhuận (= GDP)

22

3.2 CAÙC LOAÏI GIAÙ TÍNH GDP

Co 4 lọai giá để tính GDP:

 Giaù coá ñònh

 Giaù hieän haønh

. Giaù yeáu toá saûn xuaát

 Giaù thò tröôøng

23

3.2 CAÙC LOAÏI GIAÙ TÍNH GDP

Laø loaïi giaù hieän ñang löu haønh ôû moãi thôøi

ñieåm.

Tính GDP theo giaù hieän haønh ta ñöôïc chæ tieâu

a. Giá hiện hành

GDP danh nghóa (Nominal GDP : GDPn).

Söï gia taêng cuûa GDP danh nghóa qua caùc naêm

24

coù theå do laïm phaùt gaây neân.

a. Giá hiện hành

Ví dụ: Xét nền kinh tế A ở 2 năm , 2003 và

2007, giả sử có số liệu sau:

- Năm 2003, A sản xuất 3 triệu tấn xi măng, giá

1 triệu đ/tấn, và 4 triệu m vải, giá 50.000 đ/m .

 GO = 3 tr . 1 tr + 4 tr . 50 ng= 3 200 tỉ đ

25

a. Giá hiện hành

- Năm 2007, A sản xuất 3 triệu tấn xi măng, giá

2 triệu đ/tấn, và 5 triệu m vải, giá 90.000 đ/m .

 GO = 3 tr . 2 tr + 5 tr . 90 ng= 6 450 tỉ đ

26

a. Giá hiện hành

Giá trị SL

Năm

Xi măng

Vải

Q

P

Q

P

4 tr m 50 ng/m 3 200 tỉ đ

5 tr m 90 ng/m 6 450 tỉ đ

2003 3 tr T 1 tr đ/T 2007 3 tr T 2 tr đ/T

27

Không chính xác  Giá cố định

Laø giaù hieän haønh cuûa naêm goác (laø naêm coù neàn

kinh teá töông ñoái oån ñònh nhaát được chính phủ

chọn ).

Giaù cuûa naêm ñoù

laø giaù ñeå ban haønh baûng giaù coá

ñònh.

Tính GDP theo giaù coá ñònh ta ñöôïc chæ tieâu GDP

thöïc teá (Real GDP: GDPr).

b. Giá cố định

28

Giá trị SL

Năm

Xi măng

Vải

Q

P

Q

P

4 tr m 50 ng/m 3 200 tỉ đ

5 tr m 90 ng/m 6 450 tỉ đ

5 tr m 50 ng/m 3 450 tỉ đ

b. Giá cố định

Chỉ tiêu thực 2007

29

2003 3 tr T 1 tr đ/T 2007 3 tr T 2 tr đ/T 3 tr T 1 tr đ/T

COÂNG THÖÙC :

b. Giá cố định

GDP r = GDP n / D%

GDPn : GDP danh nghóa GDPr : GDP thöïc teá D% (GDP Deflator rate): heä soá giaûm phaùt, chỉ số điều chỉnh lạm phát, hệ số khử lạm phát, chỉ số giá

30

Laø giaù maø ngöôøi mua phaûi traû ñeå söû duïng

saûn phaåm , dòch vuï (töùc giaù hieän haønh)

Tính theo giaù naøy ta coù chæ tieâu theo giaù thò

tröôøng . Vd: GDPmp

c. Giá thị trường

31

Ví dụ: Khi quan sát hóa đơn tiền điện, ta thấy:

500 đ/ Kwh P của 100 Kwh điện đầu Thuế VAT 10% 50 đ/ Kwh P’ (là giá người mua phải trả) 550 đ/Kwh

Nhận xét:

P’ (là giá người mua phải trả, hay giá thị trường): 550 đ/Kwh P ( là giá người sản xuất được nhận ):500 đ/ Kwh Thuế VAT 10% (Chính phủ nhận): 50 đ/ Kwh

32

Laø giaù tính theo chi phí cuûa caùc yeáu toá saûn xuaát

ñaõ söû duïng ñeå taïo ra saûn phaåm, dòch vuï.

GDP fc = GDP mp - Ti

c. Giaù theo yeáu toá saûn xuaát (Factors Costs : FC)

33

4. Cách tính GDP danh nghĩa theo giá thị trường

 Phương pháp sản xuất (hay giá trị gia tăng - VA)

GDP = ∑ VA

_

VA = Xuất lượng của doanh nghiệp

Chi phí trung gian của doanh nghiệp

34

4. Cách tính GDP danh nghĩa theo giá thị trường

Xuất lượng của doanh nghiệp:

Là giá trị của toàn bộ hàng hóa và dịch vụ mà doanh

nghiệp sản xuất ra trong 1 năm

Chi phí trung gian của doanh nghiệp:

Là những chi phí vật chất và dịch vụ mua ngoài được sử

dụng hết một lần trong quá trình sản xuất.

35

 Phương pháp chi phí (hay thu nhập hay phân phối)

4. Cách tính GDP danh nghĩa theo giá thị trường

GDP = W + R + i + Pr + Ti + De

De : khấu hao

W: Tiền lương

R: Tiền thuê

i: Tiền lãi

Pr: Lợi nhuận

Ti: thuế gián thu

36

4. Cách tính GDP danh nghĩa theo giá thị trường

 Phương pháp chi tiêu (hay luồng sản phẩm)

GDP = C + I + G + X - M

C : tiêu dùng

I: Đầu tư

G: Chi tiêu của chính phủ

X: Xuất khẩu

M: Nhập khẩu

38

5. GDP và GNP theo các loại giá khác

GDP và GNP danh nghĩa theo giá thị trường (a)

GDP và GNP danh nghĩa theo giá yếu tố sản xuất (b)

GDP và GNP thực theo giá thị trường (c)

GDP và GNP thực theo giá yếu tố sản xuất (d)

(b) = (a) – thuế gián thu (Ti)

(c) = (a) /chỉ số giá

(d) = (b) /chỉ số giá

42

Sản phẩm quốc dân ròng (NNP):

NNP = GNP – De

Sản phẩm quốc nội ròng (NDP):

NDP = GDP – De

Thu nhập quốc dân

NI = NNP – thuế gián thu

Thu nhập cá nhân

PI = NI – Pr* + Tr ( Pr*: lợi nhuận giữ lại và nộp cho chính phủ)

Thu nhập khả dụng (DI hoặc Yd)

DI = PI – Td

43

Mối quan hệ giữa các chỉ tiêu tổng sản phẩm và thu nhập

NPI

NPI

Dp

NX

G

Te

GDP

GNP (theo giá thị trường)

I

Td – TR

NNP

NI

C

DI

44

6. Các chỉ tiêu dùng để so sánh

GDP, GNP, NNP, NI...bình quân đầu người = GDP,GNP,NNP,NI...

dân số

 Chỉ tiêu bình quân đầu người

 Tốc độ tăng hàng năm (tăng trưởng kinh tế)

chỉ tiêu năm (t) – chỉ tiêu năm (t-1)

V (t) =

* 100

chỉ tiêu năm (t-1)

Lưu ý: chỉ tiêu năm t và t-1 là chỉ tiêu thực không tính bằng chỉ tiêu danh nghĩa

45

6. Các chỉ tiêu dùng để so sánh

n-1 chỉ tiêu năm cuối

 Tốc độ tăng bình quân

V =

- 1 * 100

chỉ tiêu năm đầu

46