Đầu tư quốc tế: Bài giảng Kinh tế quốc tế

7/25/2018

CHƯƠNG 3

ĐẦU TƯ QUỐC TẾ

Nội dung chương

3.1 Khái niệm và vai trò của đầu tư quốc tế

3.2 Các hình thức chủ yếu của đầu tư quốc tế

Đầu tư trực tiếp

Đầu tư gián tiếp

3.3 Các xu hướng chủ yếu của đầu tư quốc tế hiện nay

3.1 Khái niệm và vai trò của đầu tư quốc tế

3.1.1 Khái niệm

là một quá trình trong đó có sự di chuyển vốn đầu tư từ quốc gia này

sang quốc gia khác để thực hiện một hoặc một số dự án đầu tư nhằm

đem lại lợi ích cho các bên tham gia.

Chủ thể KD: Là chủ đầu tư và chủ tiếp nhận vốn đầu tư có quốc tịch

khác nhau (tổ chức, các cá nhân, chính phủ).

Vốn đầu tư:tiền (nội tệ,ngoại tệ mạnh); tài sản hữu hình (thiết bị, máy

móc, dây chuyền công nghệ…); tài sản vô hình (bí quyết công nghệ,

phát minh, sáng chế,dịch vụ ngân hàng, dịch vụ viễn thông..); tài sản

đặc biệt (cổ phiếu, trái phiếu, vàng, bạc, kim loại quý…)

Chủ đầu tư Chủ tiếp nhận

Vốn đầu tư

Tổng vốn đầu tư của VN ra nước ngoài

tính đến tháng 2/2016 là 20.4 tỷ USD, đầu tư tại 68

quốc gia và vùng lãnh thổ

Nguồn: Cục đầu tư nước ngoài, Bộ KH& ĐT

Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer (http://www.novapdf.com)

7/25/2018

So sánh ĐTQT và TMQT

TMQT

Hàng hóa

Tạo ra giá trị thặng

dư ở trong nước

Do hàng hóa được

tao ra ởtrong nước

Có sự di chuyển

quyền sở hữu

hàng hóa từ người

bán sang người

mua

ĐTQT

Vốn

Tạo ra giá trị thặng

dư ở nước ngoài

Do hàng hóa được

tạo ra ở nước tiếp

nhận vốn

Quyền sở hữu:Vốn

vẫn thuộc quyền sở

hữu của các nhà

đầu tư nước ngoài.

-nếu có cũng chỉ là sự

di chuyển tạm thời

quyền sử dụng vốn.

Tiêu chí

Đối tượng

kinh doanh

Về thực hiện

giá trị thặng dư

Về quyền

sở hữu

Sự di chuyển vốn và tác động đến thị trường

vốn quốc tế

PKPK

PAA

K1K’1K’2K2

BPB

DK1 SK1

S’K1 DK2 SK2

S’K2

Quốc gia 1 Quốc gia 2

3.1.2 Vai trò của đầu tư quốc tế

Đối với nước đầu tư

Ưu điểm

Giảm chi phí sản xuất -> tăng tỷ suất lợi nhuận.

Tận dụng ưu đãi của nước sở tại.

Samsung – nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại VN, thuế TNDN miễn 4

năm và giảm 50% trong 9 năm tiếp theo, hưởng thuế TNDN 10% trong 30

năm.

Khắc phục tình trạng lão hoá sản phẩm, kéo dài tuổi thọ các loại

máy móc thiết bị -chuyển giao công nghệ lạc hậu ra nước ngoài.

Vượt qua hàng rào bảo hộ nhằm mở rộng và chiếm lĩnh thị

trường ở nước ngoài.

Bành trướng sức mạnh kinh tế và nâng cao uy tín chính trị trên

trường quốc tế

Nhược điểm:

Giảm sản lượng hàng hoá trong nước, không khuyến khích SX

trong nước.

Rủi ro ở nơi nhận đầu tư:chiến tranh, thiên tai....

Có thể sẽ bị chảy máu chất xám trong quá trình chuyển giao

KHCN

3.1.2 Vai trò của đầu tư quốc tế

Đối với nước nhận vốn đầu tư

Ưu điểm

Vốn: K tăng, góp phần giải quyết khó

khăn do thiếu vốn.

VN: để tăng 1% GDP có sự đóng góp của vốn

vàotăng trưởng đó là 73%

TNTN: khai thác nguồn tài nguyên

thiên nhiên có hiệu quả.

Lao động:tạo công ăn việc làm, tăng

thu nhập cho người lao động.Học

tập kinh nghiệm quản lý và tác phong

làm việc tiến tiến.

KHCN: tiếp nhận công nghệ hiện đại

(cũ người, mới ta)

-> QG: thúc đẩy nhanh quá trình

chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng

CNH- HĐH và tăng trưởng kinh tế.

Nhược điểm

Tạo ra sự phân hoá, tăng

khoảng cách giữa các vùng và

các tầng lớp dân cư.

Quản lý không tốt, có thể gây ô

nhiễm môi trường, dẫn tới cạn

kiệt nguồn tài nguyên thiên

nhiên.

Có sự cạnh tranh giữa các

doanh nghiệp -> có thể gây ra

sự phá sản hàng loạt của

doanh nghiệp nôị địa.

Doanh nghiệp FDI chiếm 2.8%, nhưng sử dụng đến 28.6% lượng lao

động, tương ứng 3.38 triệu lao động của VN

28.6%

3,38

triệu lđ

Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer (http://www.novapdf.com)

7/25/2018

3.1.3 Lý thuyết lợi ích cận biên

Hiệu quả của đầu tư quốc tế

Giả định:

+ Thế giới có 2 quốc gia: quốc gia 1 và quốc gia 2

+ Tổng vốn đầu tư của toàn thế giới được biểu diễn trên hình vẽ

là đoạn OO’, vốn được di chuyển tự do giữa các quốc gia

3.1.3 Lý thuyết lợi ích cận biên

Hiệu quả của đầu tư quốc tế

Giả định:

+ Thế giới có 2 quốc gia: quốc gia 1 và quốc gia 2

+ Tổng vốn đầu tư của toàn thế giới được biểu diễn trên hình vẽ

là đoạn OO’, vốn được di chuyển tự do giữa các quốc gia

3.1.3 Lý thuyết lợi ích cận biên

Hiệu quả của đầu tư quốc tế

Giả định:

+ Thế giới có 2 quốc gia: quốc gia 1 và quốc gia 2

+ Tổng vốn đầu tư của toàn thế giới được biểu diễn trên hình vẽ

là đoạn OO’, vốn được di chuyển tự do giữa các quốc gia

3.1.3 Lý thuyết lợi ích cận biên

Hiệu quả của đầu tư quốc tế

Giả định:

+ Thế giới có 2 quốc gia: quốc gia 1 và quốc gia 2

+ Tổng vốn đầu tư của toàn thế giới được biểu diễn trên hình vẽ

là đoạn OO’, vốn được di chuyển tự do giữa các quốc gia

1. Hiệu quả sử dụng vốn tăng lên

QG1: GDP tăng thêm diện tích tam giác ERG = ABER - ABEG

QG2: GDP tăng thêm diện tích hình tam giác EMR = ABEM -

ABER

Thế giới:tổng sản phẩm tăng thêm diện tích EMG

2. Phân phối lại thu nhập

QG1:

Chủ sở hữu vốn: thu nhập tăng diện tích PK1PwRG = PK1PwEI

(do giá vốn trong nước tăng) + ERGI (do giá vốn tại QG2 cao hơn

giá vốn của QG1).

thu nhập từ các yếu tố khác: thu nhập giảm diện tích PK1PWEG

= PK1PWEI (do giá lao động trong nội địa giảm) + EGI (do mất

việc làm)

QG2

Chủ sở hữu vốn: thu nhập giảm diện tích MPK2PwR (do giá vốn

trong nước giảm)

thu nhập từ các yếu tố khác : thu nhập tăng diện tích PK2MEP’W

= PK2MRP’W (do giá lao động nội địa tăng) + EMR (Do có thêm

việc làm)

Lý thuyết lợi ích cận biên

Hiệu quả của đầu tư quốc tế 3.2 Các hình thức chủ yếu của ĐTQT

Căn cứ vào phương thức quản lý đầu tư

Đầu tư trực tiếp - FDI (Foreign direct investment)

Đầu tư gián tiếp - FPI (Foreign Portfolio Investment)

Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer (http://www.novapdf.com)

7/25/2018

3.2.1 Đầu tư trực tiếp FDI

Khái niệm

Đầu tư trực tiếp là một hình thức đầu tư quốc tế trong đó chủ sở hữu

vốn đồng thời là người trực tiếp quản lý, điều hành hoạt động sử

dụng vốn ở nước nhận đầu tư.

Quyền điều hành và quản lý (quyền sử dụng):

Phụ thuộc vào mức đóng góp của mỗi bên vào vốn pháp định của dự

án đầu tư.

Lợi nhuận và rủi ro:

Phụ thuộc vào kết quả kinh doanh của dự án đầu tư và được phân

chia theo tỷ lệ góp vốn (rủi ro cũng phân chia theo tỷ lệ góp vốn) sau

khi đã nộp thuế cho nước sở tại và trả lợi tức cổ phần.

Chủ đầu tư:

Chủ yếu là nguồn vốn tư nhân – chủ đầu tư là tư nhân

Chủ đầu tư phải đóng góp một số vốn tối thiểu vào vốn pháp định tuỳ

thuộc vào luật đầu tư của từng nước và dự án đầu tư.

VD: Theo luật đầu tư Việt Nam: tối thiểu 30%

Theo luật đầu tư Mỹ:tối thiểu 10%

3.2.1 Đầu tư trực tiếp FDI

Các hình thức

Hợp tác kinh doanh: trên cơ sở ký kết hợp đồng hợp tác kinh

doanh (Contractual Business Corporation)

Hợp đồng được ký kết giữa 2hoặc nhiều bên.

Không hình thành một pháp nhân mới (không thành lập xí nghiệp

Liên doanh)

Thường áp dụng trong khai thác TNTN, bất động sản, VD xây

dựng khu chung cư Hà nội, TPHCM.

Doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài (100% foreign capital

enterprise): Cty TNHH Canon VN, Cty pepsico VN, cty coca

cola VN..

Doanh nghiệp liên doanh (Joint Venture Enterprise): Cty TNHH

liên doanh topcake (VN – australia - Philipines), CT liên doanh

sx thép Vinausteel (thép Việt Úc)

Các hình thức đầu tư trong xây dựng cơ sở hạ tầng

BOT (Build – Operation – Transfer): xây dựng, kinh doanh, chuyển

giao

BTO: xây dựng, chuyển giao, kinh doanh

BT: xây dựng, chuyển giao

Khu công nghiệp Khu chế xuất

- KN:

Khu CN là một khu vực hoạt

động với mục đích sản xuất

hàng hóa phục vụ thị trường

trong nước là chính.

- VD: KCN Phú Thị, KCN Như

Quỳnh, KCN Phố Nối, KCN

Sài Đồng.

- KN:

Khu chế xuất là khu công nghiệp

hoạt động với mục đích sản xuất,

gia công hàng hóa xuất khẩu là

chính.

- VD: KCX Tân thuận – TPHCM (

có 150 dn nước ngoài đầu tư, là

khu chế xuất đầu tiên tại VN),

KCX Linh Trung…

3.2.1 Đầu tư trực tiếp FDI

Các hình thức Vai trò của FDI

Đối với nước đi đầu tư (chủ đầu tư)

Tác động tích cực

Hiệu quả sử dụng vốn đầu tư thường rất cao

do tự chịu trách nhiệm điều hành

giảm giá thành sản phẩm do:

khai thác nguồn nhân công với giá rẻ

gần nguồn nguyên liệu đầu vào.

Gần thị trường tiêu thụ.

Tránh được hàng rào bảo hộ mậu dịch của nước sở tại

Tác động tiêu cực

Rủi ro nếu không hiểu rõ môi trường đầu tư.

Chảy máu chất xám -> ảnh hưởng đến nền kinh tế nước

nhà

Vai trò của FDI

Đối với nước tiếp nhận vốn đầu tư (nước sở tại)

Tác động tích cực:

FDI chỉ quy định tỷ lệ vốn góp tối thiểu, từ đó cho phép nước

sở tại tăng cường khai thác được nhiều nguồn vốn từ bên

ngoài.

Tạo điều kiện cho nước sở tại có thể tiếp thu công nghệ kỹ

thuật tiên tiến và kinh nghiệm quản lý kinh doanh của chủ

đầu tư.

Tạo điều kiện cho nước sở tại có thể khai thác đầy đủ và

hiệu quả lợi thế của mình về tài nguyên thiên nhiên và vị trí

địa lý.

Giúp nước sở tại sử dụng có hiệu quả phần vốn đóng góp

của mình, mở rộng tích luỹ để nâng cao nhịp độ tăng trưởng

kinh tế trong nước.

Tạo thêm công ăn việc làm cho người lao động, giảm thiểu

tỷ lệ thất nghiệp, tăng kim ngạch xuất khẩu và cải thiện đời

sống của nhân dân.

Vai trò của FDI

Đối với nước tiếp nhận vốn đầu tư (nước sở tại)

Tác động tiêu cực:

Nếu nước sở tại không có quy hoạch đầu tư cụ thể và

khoa học sẽ dẫn đến đầu tư tràn lan kém hiêụ quả, tài

nguyên thiên nhiên bị khai thác quá mức và gây ô nhiễm

môi trường nghiêm trọng.

Nước sở tại phải đương đầu với các chủ đầu tư giàu kinh

nghiệm., sành sỏi trong kinh doanh nên trong nhiều

trường hợp dễ bị thua thiệt.

Nước sở tại khó chủ động trong việc bố trí cơ cấu đầu tư

theo ngành và lãnh thổ vì điều này phụ thuộc vào sự lựa

chọn của chủ đầu tư.

Nếu nước sở tại không tiến hành thẩm định kỹ sẽ dẫn đến

sự du nhập của các công nghệ không phù hợp với nền

kinh tế trong nước, công nghệ lạc hậu và gây ô nhiễm môi

trường.

Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer (http://www.novapdf.com)

7/25/2018

3.2.2 Đầu tư gián tiếp - FPI

(Foreign Portfolio Investment)

Khái niệm

Là hình thức đầu tư quốc tế trong đó chủ đầu tư nước

ngoài không trực tiếp quản lý và điều hành các hoạt

động sử dụng vốn đầu tư.

VD: chủ đầu tư nước ngoài đầu tư dưới hình thức cho vay

lấy lãi suất or mua cổ phiếu, trái phiếu hưởng lợi tức...

Chủ đầu tư

Chính phủ các nước

Tổ chức quốc tế

Tổ chức phi chính phủ

Tư nhân

3.2.2 Đầu tư gián tiếp FPI

Đặc điểm:

Quyền sở hữu vốn và sử dụng vốn tách rời nhau

Nếu là vốn đầu tư của các tổ chức quốc tế, nhà nước:

thường có khối lượng lớn, thời gian dài và kèm theo là

các điều kiện ưu đãi.

Nếu là vốn đầu tư của tư nhân: được thực hiện thông

qua việc mua cổ phiếu, trái phiếu. Và bị khống chế mức

vốn đóng góp/ tỷ lệ góp vốn ở một mức độ tối đa

Tuỳ theo luật của từng nước quy định, thường quy định tối

đa 10-25% vốn pháp định.

Hỗ trợ phát triển chính thức ODA

Offical Development Assistance/aid

Khái niệm

Là hoạt động hợp tác phát triển thông qua các khoản

viện trợ không hoàn lại, các khoản cho vay ưu đãi và

các khoản viện trợ hỗn hợp

của các chính phủ các nước phát triển, các tổ chức

quốc tế (tổ chức kinh tế tài chính quốc tế, các tổ chức

thuộc Liên Hiệp Quốc, các tổ chức phi chính phủ, liên

chính phủ)

dành cho chính phủ các nước đang và chậm phát triển,

nhằm hỗ trợ cho sự phát triển của các nước này.

Cam kết vốn ODA của các nhà tài trợ -> VN

thời kỳ 1993 –2012 (đơn vị: tỷ USD)

ODA ký kết theo ngành và lĩnh vực -> VN

thời kỳ 1993 - 2012 Hỗ trợ phát triển chính thức ODA

Offical Development Assistance/aid

Hình thức

ODA không hoàn lại (viện trợ không hoàn lại)

ODA cho vay ưu đãi

ODA hỗn hợp

Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer (http://www.novapdf.com)

Bài giảng Kinh tế quốc tế - Chương 3: Đầu tư quốc tế

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

Xác nhận đăng nhập

Đăng nhập từ tài khoản này?

AI tóm tắt

Giới thiệu tài liệu

Đối tượng sử dụng

Từ khoá chính

Nội dung tóm tắt

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi