QUYẾT ĐỊNH HÌNH PHẠT
MIỄN HÌNH PHẠT
MIỄN CHẤP HÀNH HÌNH PHẠT
Bài 5
BÀI GIẢNG LUẬT HÌNH SỰ - NGUYỄN ĐÌNH SƠN
1. Quyết định hình phạt
1.1 Khái niệm
Quyết định hình phạt là việc tòa án lựa chọn loại hình phạt với mức
hình phạt cụ thể trong phạm vi luật định để áp dụng đối với người
phạm tội.
1.2. Nguyên tắc quyết định hình phạt
Các nguyên tắc quyết định hình phạt là những tư tưởng xuất phát, tư
tưởng chỉ đạo được quy định trong pháp luật hình sự và do giải thích
pháp luật mà có, xác định và định hướng hoạt động của tòa án khi áp
dụng chế tài luật hình sự đối với người phạm tội
♦Nguyên tắc pháp chế XHCN:
(Có thể áp dụng hình phạt chỉ đối với hành vi phạm tội được quy định
trong LHS- Quyết định hình phạt là thẩm quyền của Tòa án - Khi quyết
định hình phạt Tòa án phải tuân theo trình tự và các điều kiện áp dụng
các loại hình phạt cụ thể, và chỉ có thể tuyên những hình phạt được quy
định trong LHS - Khi quyết định một hình phạt phải có tính xác định,có
căn cứ lập luận và có lý do
)
♦Nguyên tắc nhân đạo
(có nhiều quy định giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, quyết định
hình phạt nhẹ hơn quy định của BLHS, án treo. Khi quyết định
hình phạt tòa án phải cân nhắc và có thái độ đúng đắn đối với lợi
ích của nhà nước, xã hội và của người phạm tội)
♦Nguyên tắc cá thể hóa hình phạt
(các quy định của LHS về: phân loại tội phạm, các giai đoạn
phạm tội, đồng phạm, hệ thống hình phạt và các điều kiện áp
dụng, quyết định hình phạt đối với người chưa thành niên, người
già yếu, người phụ nữ có thai, quy định các chế tài)
♦Nguyên tắc công bằng
( hình phạt đã tuyên phải tương xứng với tội đã phạm, nhân thân
người phạm tội)
1.3. Căn cứ quyết định hình phạt Điều 45/BLHS
Căn cứ quyết định hình phạt là những đòi hỏi cơ bản có tính
nguyên tắc do LHS quy định hoặc do giải thích pháp luật mà có, buộc
Tòa án phải tuân theo khi quyết định hình phạt đối với người thực
hiện tội phạm
các căn cứ quyết định hình phạt bao gồm
- Các qui định của Bộ luật hình sự
- Tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội
- Nhân thân người phạm tội
- Những tình tiết giăm nhẹ, tăng nặng TNHS
1.4. Quyết định hình phạt trong trường hợp đặc biệt
1.4.1 Quyết định hình phạt nhẹ hơn quy định của BLHS
(Điều 47/BLHS năm 1999 sửa đổi bổ sung năm 2009)
♣ Khái niệm: Quyết định hình phạt nhẹ hơn quy định của Bộ Luật hình sự
là trường hợp tòa án có thể áp dụng mức hình phạt dưới mức thấp nhất mà điều
luật đã quy định hoặc chuyển sang một loại hình phạt khác thuộc loại nhẹ hơn ▪
♣ Điều kiện: Có ít nhất hai tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 1 Điều
46 BLHS ▪ ▪
♣Yêu cầu:
- Hình phạt dưới mức thấp nhật mà điều luật đã quy định phải là hình phạt nằm
trong khung hình phạt liền kề nhẹ hơn của điều luật
- Nếu khung hình phạt đó là khung hình phạt nhẹ nhất, hoặc điều luật chỉ có một
khung hình phạt thì Toà án có thể quyết định một hình phạt dưới mức thấp nhất
của khung hoặc chuyển sang một hình phạt khác thuộc loại nhẹ hơn. ▪
- Lý do của việc giảm nhẹ phải được ghi rõ trong bản án.
Quan hệ với Đ 74, Đ 52 ▪ ▪