Bài giảng LTTCTT
1 Lòch söû hình thaønh vaø phaùt trieån ngaân haøng treân theá giôùi
Thôøi kyø thöôïng coå (tröôùc coâng nguyeân ñeán TK5) Giai ñoaïn theá kyû 5 ñeán 15
CHƯƠNG 10
Giai ñoaïn theá kyû 15 ñeán 18
NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
ThS. Đặng Thị Quỳnh Anh Khoa Tài chính – ĐHNH TPHCM
Giai ñoaïn theá kyû 18 – 20 Theá kyû 20 ñeán nay
Giai ñoaïn theá kyû 5-15 SCN
Thôøi kyø thöôïng coå
Hoạt ñoäng cuûa caùc thöông nhaân laøm ngheà ñoåi tieàn ñuùc:
Ñoåi caùc loaïi tieàn cuûa caùc quoác gia, vuøng khaùc nhau
cho nhöõng ngöôøi coù nhu caàu
Xuaát hieän theâm nhieàu nghieäp vuï môùi
Nhaän giöõ hoä tieàn cho caùc nhaø buoân, daân chuùng coù
thu phí
Söû duïng keá toaùn keùp, thöïc hieän caùc nghieäp vuï hoái ñoaùi trao tay, buø tröø caùc soá nôï laãn nhau ôû hai nôi, chieát khaáu thöông phieáu. Ñaëc ñieåm: mang saéc thaùi ngheà cho vay naëng laõi Hình thaønh trung taâm taøi chính thöông maïi ôû YÙ (Florence), Taây Ban Nha (Barcelona)
Giai ñoaïn theá kyû 5-15
Giai ñoaïn theá kyû 15 -18
1. Ngaân haøng Amsterdam(1609 -1819) Haø Lan
1609 moät ngaân haøng lôùn, chính thöùc ñöôïc nhaø nöôùc caáp giaáy pheùp hoaït ñoäng, coù toå chöùc, ra ñôøi ôû Amsterdam.
Nghieäp vuï:
Nhaän tieàn göûi döôùi daïng tieàn ñoàng, vaøng neùn, baïc vaø caáp chöùng chæ
xaùc nhaän vieäc göûi tieàn
Phaùt haønh chöùng chæ xaùc nhaän soá tieàn göûi
Chuyeån ngaân, baûo laõnh, buø tröø, giöõ taøi saûn cho chính quyeàn vaø coâng
chuùng.
Cho chính quyeàn thaønh phoá vaø caùc coâng ty vay nhöõng khoaûn tieàn
lôùn
Suïp ñoå naêm 1819 sau 210 naêm hoaït ñoäng
1401 NH Barcelona ôû Taây Ban Nha, 1409 NH Valence ôû YÙ ñöôïc thaønh laäp Nghieäp vuï: nhaän kyù thaùc, cho vay, thu xuaát ngaân, chuyeån ngaân cho khaùch haøng, giöõ taøi saûn, baûo laõnh nôï… Ñaëc ñieåm Caùc ngaân haøng hoaït ñoäng ñoäc laäp, chöa taïo thaønh moät heä thoáng Nghieäp vuï cuûa caùc ngaân haøng töông ñoái gioáng nhau.
ThS.Đặng Thị Quỳnh Anh
1
Bài giảng LTTCTT
Giai ñoaïn theá kyû 15 -18
Giai ñoaïn theá kyû 18 -20
2. Ngaân haøng Anh Quoác (Bank of England) 1694
Hoaït ñoäng caùc ngaân haøng ñaõ taïo thaønh heä thoáng TK 18 caùc ngaân haøng phaùt haønh tieàn ngaân haøng Chính phuû caùc nöôùc ñaõ ban haønh caùc ñaïo luaät ñeå haïn cheá soá
Heä thoáng ngaân haøng chia thaønh 2 nhoùm:
1694 Quoác hoäi Anh chaáp nhaän cho pheùp thaønh laäp Ngaân haøng Anh löôïng ngaân haøng ñöôïc pheùp phaùt haønh giaáy baïc. 1826 NH Anh ñöôïc ñoäc quyeàn phaùt haønh tieàn trong phaïm vi Luaân Ñoân vôùi baùn kính 65 daëm.
- Nhoùm ñöôïc pheùp phaùt haønh tieàn - Nhoùm khoâng ñöôïc pheùp phaùt haønh tieàn.
1833 NH Anh ñöôïc ñoäc quyeàn phaùt haønh tieàn phaùp ñònh treân toaøn xöù Anh vaø caùc ngaân haøng khaùc khoâng ñöôïc phaùt haønh theâm tieàn nöõa. NH Anh trôû thaønh nôi cung caáp taøi chính cho caùc hoaït ñoäng cuûa chính phuû, laø nôi göûi tieàn thueá cuûa chính phuû vaø laøm ñaïi lyù cho chính phuû trong caùc giao dòch vôùi nöôùc ngoaøi
Heä thoáng ngaân haøng ôû Vieät Nam
Giai ñoaïn ñaàu theá kyû 20 ñeán nay
Sau cuoäc khuûng hoaûng 1929 -1933 chính quyeàn caùc nöôùc thöïc hieän quoác höõu hoùa caùc ngaân haøng phaùt haønh: Canada (1938), Ñöùc (1939), Phaùp (1945), Anh (1946).
Khaùi nieäm Ngaân haøng trung öông ra ñôøi thay theá cho khaùi nieäm
ngaân haøng phaùt haønh.
Heä thoáng ngaân haøng 2 caáp ñöôïc thieát laäp:
Ngaân haøng trung öông
Ngaân haøng trung gian
• •
a.Giai ñoaïn töø naêm 1951 ñeán 1975 b. Giai ñoaïn töø naêm 1975 – 1988 c. Giai ñoaïn töø naêm 1988 ñeán nay
Heä thoáng ngaân haøng ôû Vieät Nam
3.Heä thoáng ngaân haøng ôû Vieät Nam
Thôøi kyø 1954 -1964
a.Giai ñoaïn töø naêm 1951 ñeán 1975 a.Giai ñoaïn töø naêm 1951 ñeán 1975 ÔÛ mieàn Nam ÔÛ mieàn Baéc Thôøi kyø 1951 -1954
Thôøi kyø 1964 - 1975
6/5/1951 Chuû tòch Hoà Chí Minh kyù saéc leänh soá 15 thaønh laäp Ngaân haøng Quoác gia Vieät Nam 31/12/1954 Baûo Ñaïi kyù quyeát ñònh thaønh laäp NHQG ôû mieàn Nam Vieät Nam. Toå chöùc heä thoáng ngaân haøng theo moâ hình hai caáp • Thôøi kyø 1955 - 1975
21/1/1960 NHQG Vieät Nam ñöôïc ñoåi teân thaønh NHNN Vieät Nam toå chöùc theo moâ hình ngaân haøng moät caáp Tröôùc 30/04/1975 coù 32 NHTM vôùi 180 chi nhaùnh ôû khaép caùc tænh, thaønh phía Nam.
ThS.Đặng Thị Quỳnh Anh
2
Bài giảng LTTCTT
Heä thoáng ngaân haøng ôû Vieät Nam
Heä thoáng ngaân haøng ôû Vieät Nam
b. Giai ñoaïn töø naêm 1975 – 1988 d. Giai ñoaïn töø naêm 1990 ñeán nay
Nhaø nöôùc tieán haønh quoác höõu hoùa heä thoáng ngaân haøng cuûa cheá ñoä Saøi Goøn vaø toå chöùc thanh lyù caùc ngaân haøng tö nhaân 04/01/1990 thaønh laäp heä thoáng Kho baïc nhaø nöôùc tröïc thuoäc Boä taøi chính, thöïc hieän nhieäm vuï quaûn lyù quyõ ngaân saùch nhaø nöôùc Toaøn boä heä thoáng ngaân haøng ñöôïc toå chöùc theo moâ hình ngaân haøng moät caáp 24/05/1990 Phaùp leänh NHNN Vieät Nam vaø Phaùp leänh Ngaân c. Giai ñoaïn töø naêm 1988 – 1990 haøng, HTX tín duïng vaø coâng ty taøi chính. 26/12/1997 ra ñôøi Luaät NHNN Vieät Nam vaø Luaät caùc toå chöùc tín 26/03/1988 HÑBT ban haønh NÑ 53 taùch heä thoáng ngaân haøng Vieät Nam thaønh 2 caáp: duïng NHNN VN laø ngaân hàng trung ương cuûa VN, ñöôïc toå chöùc thaønh heä thoáng, thoáng nhaát trong caû nöôùc. Caùc ngaân haøng chuyeân doanh tröïc thuoäc NHNN
2.Khaùi nieäm ngaân haøng thöông maïi
Giôùi thieäu heä thoáng NHTM ôû Vieät Nam hieän nay
NHTM laø moät toå chöùc tín duïng thöïc hieän toaøn boä hoaït ñoäng ngaân haøng vaø caùc hoaït ñoäng kinh doanh khaùc coù lieân quan.
NHTM nhaø nöôùc (6) NHTM coå phaàn (38) Ngaân haøng lieân doanh (5) Chi nhaùnh ngaân haøng nöôùc ngoaøi (40) Văn phoøng ñaïi dieän NH nöôùc ngoaøi taïi Vieät Nam (50) NHTM 100% voán nöôùc ngoaøi (5)
Toå chöùc tín duïng laø doanh nghieäp ñöôïc thaønh laäp theo quy ñònh cuûa luaät naøy vaø caùc quy ñònh khaùc cuûa phaùp luaät ñeå hoaït ñoäng kinh doanh tieàn teä, laøm dòch vuï ngaân haøng
Hoaït ñoäng ngaân haøng laø hoaït ñoäng kinh doanh tieàn teä vaø dòch vuï ngaân haøng vôùi noäi dung chuû yeáu vaø thöôøng xuyeân laø nhaän tieàn göûi, söû duïng soá tieàn naøy ñeå caáp tín duïng vaø cung caáp caùc dòch vuï thanh toaùn. (Theo Luaät caùc Toå chöùc tín duïng 12/12/1997)
2.Khaùi nieäm ngaân haøng thöông maïi
2.Khaùi nieäm ngaân haøng thöông maïi
Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận.
Ngân hàng là loại hình tổ chức tín dụng có thể được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng theo quy định của Luật này. Theo tính chất và mục tiêu hoạt động, các loại hình ngân hàng bao gồm ngân hàng thương mại, ngân hàng chính sách, ngân hàng hợp tác xã. (Theo Luaät caùc Toå chöùc tín duïng 16/6/2010) • Tổ chức tài chính vi mô là loại hình tổ chức tín dụng chủ yếu thực hiện một số hoạt động ngân hàng nhằm đáp ứng nhu cầu của các cá nhân, hộ gia đình có thu nhập thấp và doanh nghiệp siêu nhỏ. (Theo Luaät caùc Toå chöùc tín duïng 16/6/2010)
ThS.Đặng Thị Quỳnh Anh
3
Bài giảng LTTCTT
2.Khaùi nieäm ngaân haøng thöông maïi
Moâ hình hoaït ñoäng cuûa NHTM
Ngaân haøng chuyeân doanh Ngaân haøng kinh doanh toång hôïp Ngaân haøng ña naêng
Ngaân haøng ña naêng tröïc tieáp Ngaân haøng ña naêng giaùn tieáp
Là tổ chức kinh doanh đặc biệt, chuyên hoạt động trong lĩnh vực tiền tệ và các dịch vụ ngân hàng vì mục tiêu lợi nhuận
Mô hình NH đa năng trực tiếp
Nghieân cöùu
Ưu điểm Nhược điểm
Phaân tích öu nhöôïc ñieåm cuûa moâ hình ngaân haøng taùch bieät vôùi coâng nghieäp chöùng khoaùn vaø ngaân haøng gaén lieàn vôùi coâng nghieäp chöùng khoaùn.
Ngaân haøng chuyeân doanh
Ngaân haøng ña naêng coù hai loaïi:
Moâ hình hoaït ñoäng cuûa NHTM Moâ hình hoaït ñoäng cuûa NHTM
Ngaân haøng kinh doanh toång hôïp laø nhöõng ngaân haøng coù theå thöïc hieän ñoàng thôøi nhieàu loaïi nghieäp vuï truyeàn thoáng trong nhieàu lónh vöïc.
Ngaân haøng ña naêng tröïc tieáp: ngoaøi caùc nghieäp vuï truyeàn thoáng cuûa moät ngaân haøng kinh doanh toång hôïp coøn tröïc tieáp kinh doanh chöùng khoaùn, laøm caùc dòch vuï veà chöùng khoaùn, baûo hieåm. Moâ hình ngaân haøng taïi Ñöùc, Haø Lan, Thuïy Syõ Ngaân haøng ña naêng giaùn tieáp: caùc NHTM khoâng tröïc tieáp kinh doanh chöùng khoaùn vaø thöïc hieän caùc dòch vuï chöùng khoaùn vaø baûo hieåm maø ñöôïc thöïc hieän giaùn tieáp thoâng qua caùc coâng ty con cuûa ngaân haøng. Ñieån hình thöïc hieän moâ hình naøy laø Ngaân haøng lieân hieäp Vöông quoác Anh
Ngaân haøng ña naêng laø nhöõng ngaân haøng ngoaøi thöïc hieän caùc nghieäp vuï nhö ngaân haøng kinh doanh toång hôïp coøn thöïc hieän caùc nghieäp vuï cuûa ngaân haøng hieän ñaïi nhö: kinh doanh vaø laøm caùc nghieäp vuï veà chöùng khoaùn, nghieäp vuï baûo hieåm
Laø nhöõng ngaân haøng chæ chuyeân hoaït ñoäng trong moät lónh vöïc nhaát ñònh nhaèm phaùt huy lôïi theá so saùnh, ñi saâu vaøo chuyeân moân hoùa.
ThS.Đặng Thị Quỳnh Anh
4
Bài giảng LTTCTT
3.Chöùc naêng cuûa NHTM
Sô ñoà chöùc naêng trung gian tín duïng cuûa NHTM
a. Chöùc naêng quaûn lyù tieàn göûi
b. Chöùc naêng trung gian tín duïng
c. Chöùc naêng trung gian thanh toaùn
Huy ñoäng voán
Caáp tín duïng
ñình,
- Toå chöùc kinh teá - Doanh nghieäp - Toå chöùc xaõ hoäi - Hoä gia ñình, daân cö…
- Toå chöùc kinh teá - Doanh nghieäp - Toå chöùc xaõ hoäi - Hoä gia daân cö…
NGAÂN HAØNG THÖÔNG MAÏI
b.Chöùc naêng trung gian thanh toaùn
Thoâng qua chöùc naêng trung gian tín duïng NHTM taïo lôïi ích cho taát caû caùc chuû theå tham gia vaø neàn kinh teá.
Ngaân haøng thöïc hieän chöùc naêng trung gian thanh toaùn khi thöïc hieän yeâu caàu cuûa khaùch haøng nhö trích moät khoaûn tieàn treân taøi khoaûn tieàn göûi ñeå thanh toaùn tieàn haøng hoaù, dòch vuï hoaëc traû nôï. Ñoàng thôøi ngaân haøng theo doõi caùc khoaûn thu, chi treân taøi khoaûn tieàn göûi cuûa khaùch haøng.
Trong chöùc naêng trung gian thanh thanh toaùn, ngaân haøng thöïc hieän caùc nhieäm vuï nhö sau:
Ñoái vôùi ngöôøi göûi tieàn: thu ñöôïc laõi tieàn göûi, ñöôïc ñaûm baûo an toaøn cho caùc khoaûn tieàn göûi vaø ñöôïc cung caáp caùc dòch vuï thanh toaùn tieän lôïi.
Môû taøi khoaûn tieàn göûi giao dòch cho khaùch haøng:
Quaûn lyù vaø cung caáp caùc phöông tieän thanh toaùn cho
khaùch haøng
Toå chöùc vaø kieåm soaùt quy trình thanh toaùn giöõa caùc
khaùch haøng
Ñoái vôùi ngöôøi vay: thoaû maõn ñöôïc nhu caàu veà voán vaø taän duïng ñöôïc cô hoäi kinh doanh maø ko phaûi tieâu toán nhieàu chi phí tìm kieám. Ñoái vôùi baûn thaân ngaân haøng: thu ñöôïc lôïi nhuaän töø cheânh leäch giöõa laõi suaát tieàn vay vaø tieàn göûi.
Ñoái vôùi neàn kinh teá: chöùc naêng naøy coù vai troø thuùc ñaåy kinh teá taêng tröôûng vì giuùp cho quaù trình taùi saûn xuaát ñöôïc thöïc hieän lieân tuïc vôùi quy moâ ngaøy caøng môû roäng.
b.Chöùc naêng trung gian thanh toaùn
4. Caùc nghieäp vuï cuûa NHTM
YÙ nghóa
Nghieäp vuï taïo voán Nghieäp vuï söû duïng voán Nghieäp vuï trung gian hoa hồng
Giaûm chi phí vaø löôïng tieàn maët trong löu thoâng Ñaûm baûo an toaøn trong thanh toaùn Taêng toác ñoä löu thoâng haøng hoùa, toác ñoä luaân chuyeån voán vaø hieäu quaû cuûa quaù trình taùi saûn xuaát xaõ hoäi Giuùp ngaân haøng thu huùt nguoàn voán tieàn göûi
ThS.Đặng Thị Quỳnh Anh
5
Bài giảng LTTCTT
Nghieäp vuï tạo voán
Nghieäp vuï tạo voán
Voán ñieàu leä:
a.Voán chuû sôû höõu cuûa NHTM
Laø voán rieâng cuûa ngaân haøng do caùc chuû sôû höõu ñoùng goùp, phaûi lôùn hôn hoaëc baèng voán phaùp ñònh vaø phuï thuoäc vaøo hình thöùc sôû höõu cuûa ngaân haøng. ÔÛ Vieät Nam hieän nay, voán phaùp ñònh cuûa caùc toå chöùc tín duïng ñöôïc quy ñònh trong Danh muïc voán phaùp ñònh cuûa caùc TCTD ban haønh keøm theo Nghò ñònh 141/CP ngaøy 12/11/2006 cuûa Thuû töôùng chính phuû
Caùc quyõ
Quyõ döï tröõ boå sung voán ñieàu leä Quyõ phaùt trieån nghieäp vuï kinh doanh ngaân haøng Lôïi nhuaän giöõ laïi Caùc quyõ khaùc
a.Voán chuû sôû höõu cuûa NHTM b. Voán huy ñoäng töø tieàn göûi cuûa khaùch haøng c. Voán vay d. Voán taøi trôï uûy thaùc ñaàu tö
c. Voán vay
Nghieäp vuï tạo voán
b. Voán huy ñộng Tieàn göûi khaùch haøng NHTM coù theå vay voán töø NHTW, caùc NHTM hoaëc caùc trung gian taøi chính khaùc hoaëc vay daân cö thoâng qua phaùt haønh caùc chöùng töø coù giaù: chöùng chæ tieàn göûi (certificate deposit), kyø phieáu, traùi phieáu.
Thoâng qua caùc nghieäp vuï nhaän tieàn göûi thöôøng xuyeân, ngaân haøng ñaõ huy ñoäng ñöôïc moät löôïng voán lôùn töø khaùch haøng (caù nhaân, hoä gia ñình, doanh nghieäp, toå chöùc xaõ hoäi) Vay cuûa caùc NHTM vaø caùc trung gian taøi chính khaùc thoâng qua thò tröôøng tieàn teä nhaèm ñieàu hoøa voán khaû duïng vaø ñaûm baûo khaû naêng thanh khoaûn cuûa ngaân haøng. Caên cöù vaøo thôøi gian vaø muïc ñích cuûa khaùch haøng, tieàn göûi ñöôïc chia thaønh caùc loaïi sau:
Vay cuûa Ngaân haøng trung öông thoâng qua hình thöùc taùi chieát khaáu vaø cho vay caàm coá caùc loaïi chöùng töø coù giaù nhaèm ñaùp öùng nhu caàu thanh khoaûn, giaûi quyeát caùc vaán ñeà caáp baùch naûy sinh, ko vay ñeå cho vay. Tieàn göûi khoâng kyø haïn Tieàn göûi coù kyø haïn Tieàn göûi tieát kieäm Vay coâng chuùng thoâng qua phaùt haønh caùc loaïi kyø phieáu, traùi phieáu ngaân haøng ñeå ñaàu tö vaøo caùc chöông trình, döï aùn lôùn
Nghieäp vuï söû duïng voán
Nghieäp vuï ngaân quyõ
Nghieäp vuï tín duïng
Nghieäp vuï ngaân quyõ Nghieäp vuï tín duïng Nghieäp vuï ñaàu tö
Tieàn maët taïi quyõ Tieàn göûi Nghieäp vuï cho vay Nghieäp vuï chieát khaáu giaáy tôø coù giaù taïi caùc ngaân haøng vaø toå chöùc tín duïng khaùc Nghieäp vuï baûo laõnh Tieàn göûi taïi NHTW Nghieäp vuï bao thanh toaùn
ThS.Đặng Thị Quỳnh Anh
6
Bài giảng LTTCTT
Nghieäp vuï ngaân quyõ
Nghieäp vuï cho vay
Khaùi nieäm
Cho vay laø moät hình thöùc caáp tín duïng, theo ñoù toå chöùc tín duïng giao cho khaùch haøng moät khoaûn tieàn ñeå söû duïng vaøo muïc ñích vaø thôøi haïn nhaát ñònh theo thoûa thuaän vôùi nguyeân taéc coù hoaøn traû caû goác vaø laõi
Tieàn maët taïi quyõ: ngaân haøng phaûi duy trì trong quyõ cuûa mình moät löôïng tieàn maët nhaát ñònh ñeå ñaùp öùng nhu caàu thanh toaùn vaø ruùt tieàn maët trong ngaøy cuûa khaùch haøng.
Tieàn göûi taïi caùc ngaân haøng vaø toå chöùc tín duïng khaùc: nhaèm thuaän tieän cho quaù trình thanh toaùn, ñöôïc höôûng laõi suaát thaáp.
Cho vay ngaén haïn (döôùi 12 thaùng) Cho vay trung haïn (töø treân 12 ñeán 60 thaùng) Cho vay daøi haïn (treân 60 thaùng)
Tieàn göûi taïi NHTW: goàm tieàn göûi döï tröõ baét buoäc theo quy ñònh cuûa NHTW vaø tieàn göûi thanh toaùn. Tieàn göûi döï tröõ baét buoäc vöøa phoøng ngöøa ruûi ro trong kinh doanh vöøa laø coâng cuï ñeå thöïc thi chính saùch tieàn teä cuûa NHTW. Thôøi haïn cho vay: laø khoaûng thôøi gian ñöôïc tính töø khi khaùch haøng baét ñaàu nhaän tieàn vay cho ñeán thôøi ñieåm traû heát nôï goác vaø laõi voán vay ñaõ ñöôïc thoûa thuaän trong hôïp ñoàng tín duïng giöõa TCTD vaø khaùch haøng. Caên cöù vaøo thôøi gian cho vay:
Nghieäp vuï chieát khaáu giaáy tôø coù giaù
Nghieäp vuï baûo laõnh
Khaùi nieäm
Khaùi nieäm
Chieát khaáu laø vieäc toå chöùc tín duïng mua thöông phieáu, giaáy tôø coù giaù ngaén haïn khaùc cuûa ngöôøi thuï höôûng tröôùc khi ñeán haïn thanh toaùn (luật caùc TCTD)
Baûo laõnh ngaân haøng laø cam keát baèng vaên baûn cuûa toå chöùc tín duïng (beân baûo laõnh) vôùi beân coù quyeàn (beân nhaän baûo laõnh) veà vieäc thöïc hieän nghóa vuï taøi chính thay cho khaùch haøng (beân ñöôïc baûo laõnh) khi khaùch haøng khoâng thöïc hieän hoaëc thöïc hieän khoâng ñuùng nghóa vuï ñaõ cam keát vôùi beân nhaän baûo laõnh. Khaùch haøng phaûi nhaän nôï vaø hoaøn traû cho TCTD soá tieàn ñaõ ñöôïc traû thay
Taùi chieát khaáu laø vieäc mua laïi caùc giaáy tôø coù giaù ngaén haïn ñaõ ñöôïc chieát khaáu tröôùc khi ñeán haïn thanh toaùn (Luaät caùc TCTD)
Nghieäp vuï bao thanh toaùn (factoring)
Nghieäp vuï ñaàu tö
Khaùi nieäm
Ñaàu tö tröïc tieáp:
Ñaàu tö giaùn tieáp (ñaàu tö taøi chính)
NHTM ñaàu tö tröïc tieáp vaøo caùc doanh nghieäp döôùi caùc hình thöùc goùp voán, mua coå phaàn, goùp voán lieân doanh vaø boû voán ra thaønh laäp coâng ty tröïc thuoäc.
Laø hình thöùc ñaàu tö baèng caùch mua caùc taøi saûn taøi chính ñang giao dòch treân thò tröôøng taøi chính nhaèm muïc tieâu sinh lôïi.
Bao thanh toaùn laø moät hình thöùc taøi trôï cho nhöõng hoaït ñoäng mua baùn nhöõng khoaûn thanh toaùn chöa ñeán haïn töø hoaït ñoäng saûn xuaát kinh doanh, cung öùng haøng hoùa vaø dòch vuï. Phaân loaïi Bao thanh toaùn truy ñoøi: Ñôn vò bao thanh toaùn coù quyeàn ñoøi laïi soá tieàn ñaõ öùng tröôùc cho beân baùn haøng khi beân mua haøng khoâng coù khaû naêng thanh toaùn caùc khoaûn phaûi thu Bao thanh toaùn mieãn truy ñoøi: ñôn vò bao thanh toaùn chòu toaøn boä ruûi ro khi beân mua haøng khoâng coù khaû naêng hoaøn thaønh nghóa vuï thanh toaùn khoaûn phaûi thu.
ThS.Đặng Thị Quỳnh Anh
7
Bài giảng LTTCTT
Nghieäp vuï trung gian hoa hoàng
5. Quaù trình taïo tieàn cuûa NHTM
Cơ cheá taïo tieàn
Dieãn bieán quaù trình taïo tieàn
Ñieàu kieän taïo buùt teä toái ña vaø phi toái ña
Dòch vuï chuyeån tieàn: trong nöôùc vaø quoác teá Dòch vuï thanh toaùn chuyeån khoaûn Dòch vuï khaáu tröø töï ñoäng (uûy nhieäm chi ñònh kyø) Dòch vuï cho thueâ keùt saét Dòch vuï ngaân haøng taïi nhaø (Home banking), mobile banking,
internet banking, dòch vuï thanh toaùn ñieän töû (e-banking)
Dòch vuï kieàu hoái Dòch vuï uûy thaùc Dòch vuï tö vaán Dòch vuï baûo hieåm Dòch vuï mua baùn ngoaïi teä
Dieãn bieán quaù trình taïo tieàn
Cô cheá taïo tieàn
Khaùch haøng A göûi 100 trieäu ñoàng vaøo NHTM 1.
Ví duï:
Taøi saûn
Nguoàn voán
Từ moät khoaûn tieàn göûi ban ñaàu thoâng qua hoaït ñoäng cho vay baèng chuyeån khoaûn keát hôïp vôùi thanh toaùn khoâng duøng tieàn maët, NHTM coù khaû naêng taïo buùt teä cho löu thoâng.
Tieàn maët taïi quyõ: 100 trñ
Tieàn göûi khaùch haøng A: 100 trñ
D = M x m vôùi m = 1/r
△D = M (m -1)
Tyû leä döï tröõ baét buoäc laø 5% NHTM 1
Tieàn göûi khaùch haøng A: 100 trñ
Tieàn göûi döï tröõ baét buoäc: 5 trñ Cho vay khaùch haøng B: 95 trñ
D : toång tieàn göûi môû roäng △D : toång tieàn göûi môùi ñöôïc taïo theâm M : tieàn göûi ban ñaàu r : tyû leä döï tröõ baét buoäc
Taøi saûn Nguoàn voán
Baûng toång hôïp quaù trình taïo tieàn cuûa NHTM
Giaû söû khaùch haøng B vay ñeå traû tieàn cho khaùch haøng
C coù taøi khoaûn taïi NHTM 2.
Ngaân haøng Tieàn göûi Cho vay Döï tröõ baét buoäc
NHTM 2
1 100 95 5 Taøi saûn Nguoàn voán 2 95 90,25 4,75 Tieàn göûi taïi NHTW 95 trñ Tieàn göûi khaùch haøng C : 95 3 90,25 85,74 4,51 trñ … NHTM 2 Toång 2.000 1.900 100 Taøi saûn
Nguoàn voán Tieàn göûi khaùch haøng C: 95 trñ Tieàn göûi döï tröõ baét buoäc:4,75 trñ Cho vay khaùch haøng D: 90,25 trñ
ThS.Đặng Thị Quỳnh Anh
8
Bài giảng LTTCTT
Đieàu kieän ñeå taïo buùt teä toái ña
Taïo tieàn phi toái ña
Heä soá môû roäng tieàn göûi
MD
e
c
1 r
Cho vay 100% baèng chuyeån khoaûn Cho vay 100% soá dö döï tröõ
D : toång tieàn göûi môû roäng M : tieàn göûi ban ñaàu r : tyû leä döï tröõ baét buoäc c: tyû leä tieàn maët treân tieàn göûi thanh toaùn e: tyû leä döï tröõ thöøa treân tieàn göûi thanh toaùn
Taïo tieàn phi toái ña
Baøi taäp 1
Heä soá taïo tieàn
MD
e
1 rc
1
NHTM nhaän ñöôïc tieàn göûi ban ñaàu laø 20.000 trieäu ñoàng, tyû leä döï tröõ baét buoäc 10%, tyû leä döï tröõ thöøa 20%, tyû leä cho vay tieàn maët 30%. Haõy xaùc laäp baûng môû roäng tieàn göûi cuûa heä thoáng NHTM vaø xaùc ñònh heä soá taïo tieàn. Giaû ñònh tyû leä döï tröõ thöøa vaø tyû leä cho vay tieàn maët cuûa caùc ngaân haøng laø nhö nhau.
∆D : toång tieàn göûi môùi ñöôïc taïo theâm M : tieàn göûi ban ñaàu r : tyû leä döï tröõ baét buoäc c: tyû leä tieàn maët treân tieàn göûi thanh toaùn e: tyû leä döï tröõ thöøa treân tieàn göûi thanh toaùn
Baøi taäp 2
Baøi taäp 3
NHTM A nhaän ñöôïc tieàn göûi thanh toaùn töø khaùch haøng laø 1.200 trieäu ñoàng, tyû leä döï tröõ baét buoäc laø 10%, tyû leä döï tröõ thöøa 20%, tyû leä cho vay tieàn maët 30%. Thieát laäp baûng môû roäng tieàn göûi vaø xaùc ñònh heä soá taïo tieàn cuûa NHTM trong caùc tröôøng hôïp sau: TH1: Quy trình cho vay ñöôïc thöïc hieän qua 3 theá heä
ngaân haøng vaø chaám döùt ôû theá heä thöù 4.
TH2: Quy trình cho vay ñöôïc thöïc hieän qua nhieàu theá heä ngaân haøng nhöng ñeán theá heä thöù 4 thì tyû leä döï tröõ baét buoäc giaûm xuoáng coøn 8%, tyû leä döï tröõ thöøa giaûm xuoáng coøn 15%.
•NHTM theá heä thöù nhaát nhaän ñöôïc tieàn göûi ban ñaàu, bao goàm 10.000 tyû ñoàng tieàn göûi coù kyø haïn vaø 5.000 tyû ñoàng tieàn göûi khoâng kyø haïn. Quaù trình cho vay ñöôïc thöïc hieän qua 4 theá heä ngaân haøng vaø chaám döùt ôû theá heä ngaân haøng thöù 5. Tyû leä döï tröõ baét buoäc quy ñònh ñoái vôùi tieàn göûi khoâng kyø haïn laø 8% vaø tieàn göûi coù kyø haïn laø 4%. Tyû leä döï tröõ thöøa laø 20%. Tyû leä cho vay baèng tieàn maët laø 10% a.Haõy xaùc laäp baûng môû roäng tieàn göûi cuûa heä thoáng ngaân haøng thöông maïi b.Haõy xaùc ñònh heä soá taïo tieàn cuûa heä thoáng ngaân haøng thöông maïi c.Döïa treân baûng môû roäng tieàn göûi treân, haõy phaân tích ñieàu kieän taïo tieàn toái ña cuûa caùc NHTM

