Bài giảng môn Nguyên lý kế toán: Chương 1 - Tổng quan về kế toán

NGUYÊN LÝ KẾ TOÁN

GIỚI THIỆU MÔN HỌC

1. ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC (xem chi tiết trong file) 2. MỤC TIÊU VÀ YÊU CẦU MÔN HỌC 3. KẾ HOẠCH HỌC TẬP 4. TÀI LIỆU HỌC TẬP 5. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP

MỤC TIÊU VÀ YÊU CẦU MÔN HỌC

A. MỤC TIÊU: Môn học trang bị cho sinh viên kiến thức tổng quan về nghề nghiệp kế toán, cụ thể là đối tượng kế toán; vai trò và chức năng của kế toán; các phương pháp kế toán như phương pháp chứng từ, kiểm kê, tài khoản, ghi sổ, tính giá, tổng hợp và cân đối kế toán; tổ chức công tác kế toán, các hình thức kế toán, hệ thống báo cáo tài chính.

Sau khi học xong môn học, người học có thể: - Định nghĩa và mô tả các vấn đề cơ bản của kế toán - Giải thích và minh họa các vấn đề cơ bản của kế toán - Xây dựng, thực hiện quy trình kế toán một số nghiệp vụ kinh tế chủ yếu trong doanh nghiệp và lập báo cáo kế toán đơn giản

MỤC TIÊU VÀ YÊU CẦU MÔN HỌC

B. YÊU CẦU CỦA MÔN HỌC:

◦ Yêu cầu về kiến thức: Không yêu cầu

◦ Môn học trước: Không yêu cầu

◦ Yêu cầu về kỹ năng: Sinh viên có kỹ năng làm việc độc

◦ Yêu cầu về thái độ:

lập, làm việc nhóm, tự nghiên cứu.

- Chủ động, nghiêm túc, tích cực tham gia trên 80% số tiết

- Sinh viên phải nghiên cứu trước những tài liệu do giảng

của môn học

viên giới thiệu và làm đầy đủ bài tập.

KẾ HOẠCH HỌC TẬP

 Số giờ học: 45 tiết ◦ Lý thuyết: 30 tiết ◦ Thực hành/Thảo luận: 5 tiết ◦ Tiểu luận/Bài tập: 10 tiết ◦ Kiến tập: không yêu cầu

Chương 2 : Báo cáo tài chính

4 tiết

Chương 1: Tổng quan về kế toán 8 tiết

Chương 3: Tài khoản và ghi sổ 11 tiết

Chương 4: Chứng từ kế toán và kiểm kê tài sản 4 tiết

Chương 5: Tính giá các đối tượng kế toán 4 tiết

8 tiết

Chương 7: Sổ kế toán và hình thức kế toán

3 tiết

Chương 6: Kế toán các nghiệp vụ kinh tế chủ yếu trong doanh nghiệp

Chương 8: Tổ chức công tác kế toán 3 tiết

 Giáo trình hoặc tài liệu tham khảo chính:

Lê Thị Thanh Hà và Trần Thị Kỳ (Đồng chủ biên, 2014), Giáo trình Nguyên lý kế toán, Nhà xuất bản Tài chính.

 Tài liệu tham khảo khác:

Võ Văn Nhị (Chủ biên, 2012), Giáo trình Nguyên lý

kế toán, Nhà xuất bản Phương Đông.

 Các loại học liệu khác:

◦ Website của Bộ tài chính : www.mof.gov.vn

◦ Website của Tổng cục thuế : www.gdt.gov.vn

◦ Website của Hội tư vấn thuế: www.vtca.vn

◦ Website kế toán: www.webketoan.vn

Phương thức đánh giá Thành phần đánh giá Tỷ lệ (%)

A1.1 Chuyên cần

A1.2 Thảo luận nhóm 20

A1.3 Bài tập A1. Đánh giá quá trình

A1.4 Kiểm tra viết cá nhân giữa kỳ

20

A2.1 Thi viết cá nhân

60 A2. Đánh giá cuối kỳ

Chương 1 TỔNG QUAN VỀ KẾ TOÁN

Khoa KTKT – Bộ môn Kế toán

Mục tiêu Sau khi học xong chương 1 người học có khả năng:

 Hiểu được định nghĩa về kế toán, đối tượng của kế toán  Nhận thức được quá trình hình thành và phát triển kế toán.  Giải thích được cách thức phân loại kế toán  Phân biệt được Tài sản và Nguồn vốn của một đơn vị kế toán  Hiểu được các nguyên tắc, phương pháp kế toán  Nhận thức được môi trường pháp lý của kế toán

2

Nội dung

3

1.1 Định nghĩa kế toán 1.2 Vai trò và chức năng của kế toán 1.3 Quá trình hình thành và phát triển của kế toán 1.4 Đối tượng của kế toán 1.5 Phân loại kế toán 1.6 Các phương pháp kế toán 1.7 Các nguyên tắc và yêu cầu của kế toán 1.8 Môi trường pháp lý

Tài liệu tham khảo

 Luật kế toán

 Chuẩn mực kế toán Việt Nam

 Thông tư /TT-BTC ng n /

n doanh p

 TS. Lê Thị Thanh Hà và TS. Trần Thị Kỳ (Đồng chủ

biên, 2014), Giáo trình Nguyên lý kế toán, Nhà xuất

bản Tài chính.

 Võ Văn Nhị (Chủ biên, 2012), Giáo trình Nguyên lý kế

4

toán, Nhà xuất bản Phương Đông

1.1. Định nghĩa kế toán

Keá toaùn laø coâng vieäc tính toaùn, ghi cheùp baèng con soá bieåu hieän giaù trò tieàn teä taát caû caùc nghieäp vuï kinh teá phaùt sinh trong caùc ñôn vò.

Keá toaùn laø moät ngheä thuaät ghi cheùp, phaân loaïi, toùm löôït moät caùch coù yù nghóa tieàn baïc qua caùc khoaûn thöông vuï vaø caùc söï kieän maø qua ñoù phaàn naøo theå hòeân ñöôïc tính chaát taøi chính.

5

Keá toaùn laø moät moân khoa hoïc veà ghi nhaän coù heä thoáng nhöõng dieãn tieán hoaït ñoäng lieân quan ñeán taøi chính cuûa moät toå chöùc kinh doanh . . .

1.1. Định nghĩa kế toán

6

Theo Luật kế toán 2003, điều 4 “Keá toaùn laø vieäc thu thaäp, xöû lyù, kieåm tra, phaân tích vaø cung caáp thoâng tin kinh teá, taøi chính döôùi hình thöùc giaù trò, hieän vaät vaø thôøi gian lao ñoäng”.

1.2. Vai trò và chức năng của kế toán

1.2.1. Vai trò của kế toán

7

Kế toán là công cụ quản lý, giám sát chặt chẽ, có hiệu quả mọi hoạt động kinh tế, tài chính, cung cấp thông tin đầy đủ, trung thực, kịp thời, công khai, minh bạch, đáp ứng yêu cầu tổ chức, quản lý điều hành của cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân.

1.2.2 Chức năng của Kế toán

Quyeát ñònh kinh tế

Các hoạt động kinh doanh

Người sử dụng thông tin

Thoâng tin

Nhu caàu thoâng tin

Döõ lieäu

HỆ THỐNG KẾ TOÁN

Thông tin

Phản ánh

Xử lý

Ghi chép Dữ liệu

Phân loại, sắp xếp

Báo cáo, truyền tin

8

1.2.2 Chức năng của Kế toán

Người sử dụng thông tin

NHÀ QUẢN TRỊ

NGƯỜI CÓ LỢI ÍCH TRỰC TIẾP

NGƯỜI CÓ LỢI ÍCH GIÁN TIẾP

-Tổng hợp số liệu -Đề ra chính sách, luật lệ …

-Đánh giá tình hình hoạt động SXKD. -Quyết định đầu tư , cho vay

-Đánh giá kết quả -Ra quyết định kinh tế -Điều hành HĐKD

9

1.3 Quá trình hình thành và phát triển của kế toán

1.3.1. Trên thế giới

Kế toán đã xuất hiện trong hoạt động thương mại cách đây hàng ngàn năm dưới những hình thức giản đơn. Qua thời gian, hoạt động kế toán phát triển thành các qui tắc mang tính ước lệ của mỗi quốc gia.

10

Kế toán trên thế giới chia thành 2 trường phái chính gồm nhóm các nước Anglo-Saxon (Anh, Mỹ..) và nhóm châu Âu lục địa (Pháp, Đức..) và mỗi nhóm có những đặc trưng kế toán riêng do có sự khác biệt về môi trường kinh doanh, pháp lý, chính trị, văn hóa.

1.3 Quá trình hình thành và phát triển của kế toán

1.3.1. Trên thế giới

Sang thế kỷ 20, để giảm khoảng cách khác biệt giữa các quốc gia, CMKT quốc tế (IAS) được hình thành với các qui định và những nguyên tắc để hòa hợp kế toán quốc tế.

11

Trong xu hướng toàn cầu hóa kinh tế, nhu cầu thông tin đòi hỏi mang tính chuẩn tắc nhằm giúp so sánh được để đáp ứng yêu cầu thị trường vốn quốc tế. Với yêu cầu này, kế toán đã có sự chuyển hướng từ hòa hợp sang hội tụ bằng việc xây dựng IFRS chất lượng cao mang tính toàn cầu.

1.3 Quá trình hình thành và phát triển của kế toán

1.3.1. Trên thế giới

ANGLO - SAXON (Anh – Mỹ)

Xu hướng hội tụ kế toán quốc tế HỆ THỐNG IAS/ IFRS

12

CHÂU ÂU LỤC ĐỊA (Pháp – Đức)

1.3 Quá trình hình thành và phát triển của kế toán

1.3.2. ÔÛ Vieät Nam

Là một quốc gia thuộc địa của Pháp trong gần một trăm năm, Việt Nam chịu ảnh hưởng của Pháp trên nhiều phương diện trong đó có kế toán. Sau năm 1954, Việt Nam bị chia đôi và ở hai miền, kế toán có những sự phát triển khác nhau.

- Miền Bắc chịu ảnh hưởng nhiều của hệ thống kế toán Trung Quốc với các chế độ kế toán quy định cách thức ghi chép các nghiệp vụ. Từ năm 1970, Bộ Tài chính bắt đầu đổi mới kế toán theo hướng hệ thống thống nhất của Liên Xô (cũ) với Hệ thống tài khoản kế toán thống nhất năm 1970 và một loạt các quy định về chế độ báo cáo kế toán, chế độ ghi chép ban đầu…

- Tại miền Nam, trong giai đoạn 1954 - 1975, hệ thống kế toán Pháp theo Tổng hoạch đồ vẫn được các doanh nghiệp sử dụng.13

1.3 Quá trình hình thành và phát triển của kế toán

1.3.2. ÔÛ Vieät Nam

Sau ngày thống nhất đất nước năm 1975, hệ thống kế toán thống nhất 1970 được tiếp tục sử dụng trong cả nước cho đến khi Việt Nam tiến hành đổi mới.

14

Trong xu hướng chuyển đổi nền kinh tế từ kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế thị trường, Nhà nước đã có nhiều thay đổi trong chính sách kế toán nhằm nâng cao tính pháp lý trong quản lý kinh tế như ban hành Pháp lệnh kế toán thống kê (1988). Trong thời gian này, đây là văn bản pháp lý cao nhất về kế toán và thống kê của Việt Nam.

1.3 Quá trình hình thành và phát triển của kế toán

1.3.2. ÔÛ Vieät Nam

Hệ thống kế toán đầu tiên thể hiện hướng cải cách này được áp dụng năm 1990 nhưng chỉ dừng lại ở việc hướng dẫn ghi chép trên tài khoản.

15

Quá trình thực hiện chính sách đa phương hóa về ngoại giao và kinh tế, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định 1141 TC/QĐ/CĐKT năm 1995 về việc ban hành hệ thống Chế độ kế toán doanh nghiệp được áp dụng cho tất cả các doanh nghiệp thuộc mọi lĩnh vực, mọi thành phần kinh tế. Đây được coi là Chế độ kế toán đầy đủ và hoàn chỉnh so với những lần trước.

1.3 Quá trình hình thành và phát triển của kế toán

1.3.2. ÔÛ Vieät Nam

Cùng với xu hướng phát triển trong khu vực và quốc tế được sự trợ giúp của EU, Việt Nam bắt đầu triển khai nghiên cứu và soạn thảo các chuẩn mực kế toán Việt Nam từ năm 1999.

16

Trong gần 7 năm sau đó, cho đến năm 2006, Việt Nam đã ban hành được 26 chuẩn mực kế toán Việt Nam trên nền tảng các chuẩn mực kế toán quốc tế của Hội đồng chuẩn mực kế toán quốc tế (IASB).

1.3 Quá trình hình thành và phát triển của kế toán

1.3.2. ÔÛ Vieät Nam

Trên cơ sở nội dung các chuẩn mực kế toán Việt Nam, Bộ Tài chính đã ban hành Chế độ kế toán cho các doanh nghiệp SXKD theo Quyết định 15/2006 và cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Quyết định 48/2006.

17

Hiện nay, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 200/2014 TT-BTC về Chế độ kế toán cho các doanh nghiệp SXKD, áp dụng cho năm tài chính bắt đầu hoặc sau ngày 1/1/2015.

1.4. Đối tượng của kế toán

Đối tượng chung của kế toán là quá trình hoạt động của một tổ

chức.

Quá trình hoạt động của một tổ chức thể hiện qua sự hình thành

và vận động của tài sản

18

 Ñoái töôïng cuûa keá toaùn laø taøi saûn vaø söï vaän ñoäng cuûa taøi saûn trong quaù trình saûn xuaát – phaân phoái - trao ñoåi – tieâu duøng caùc saûn phaåm xaõ hoäi.

1.4. Đối tượng của kế toán

Kết cấu tài sản Nguoàn hình thaønh TS

1 Nôï phaûi traû 1 Taøi saûn ngaén haïn

19

2 Voán chuû sôû höõu 2 Taøi saûn daøi haïn

1.4.1 Kết cấu tài sản (Tài sản)

TÀI SẢN:

- Là nguồn lực kinh tế - Do đơn vị kiểm soát - Có khả năng mang lại lợi ích kinh tế trong tương lai - Được hình thành từ giao dịch trong quá khứ

(VAS 01 – chuẩn mực chung)

20

TÀI SẢN = VỐN = TÀI NGUYÊN KINH TẾ

1.4.1 Kết cấu tài sản (Tài sản)

Tài sản ngắn hạn

TÀI SẢN

Tài sản dài hạn

21

1.4.1 Kết cấu tài sản (Tài sản)

Tài sản ngắn hạn

TÀI SẢN

-Tiền -Khoản tương đương tiền -Đầu tư tài chính ngắn hạn -Phải thu khách hàng ngắn hạn -Phải thu khác -Nguyên vật liệu -Công cụ, dụng cụ -Chi phí SXKD dở dang -Thành phẩm -Hàng hóa …

Tài sản dài hạn

22

1.4.1 Kết cấu tài sản (Tài sản)

Tài sản ngắn hạn

TÀI SẢN

-TSCĐ hữu hình -TSCĐ vô hình -TSCĐ thuê tài chính -Đầu tư tài chính dài hạn -Phải thu dài hạn -Ký quỹ, ký cược dài hạn …

Tài sản dài hạn

23

1.4.1 Kết cấu tài sản (Tài sản)

Tài sản ngắn hạn

-Tiền -Các khoản tương đương tiền -Đầu tư tài chính ngắn hạn -Phải thu khách hàng ngắn hạn -Phải thu khác -Nguyên vật liệu -Công cụ, dụng cụ -Chi phí SXKD dở dang -Thành phẩm -Hàng hóa …

TÀI SẢN

Tài sản dài hạn

-Tài sản cố định hữu hình -Tài sản cố định vô hình -Tài sản cố định thuê tài chính -Đầu tư tài chính dài hạn -Phải thu dài hạn -Ký quỹ, ký cược dài hạn …

24

1.4.2. Nguồn hình thành tài sản (Nguồn vốn)

Là nghĩa vụ hiện tại của DN

phát sinh từ các giao dịch và sự kiện đã qua

NỢ PHẢI TRẢ

DN phải thanh toán từ các nguồn lực của mình.

NGUỒN VỐN

Là giá trị vốn của DN

NGUỒN VỐN CSH

(VAS 01 – Chuẩn mực chung)

25

Được tính bằng số chênh lệch giữa giá trị Tài sản của doanh nghiệp trừ (-) Nợ phải trả

1.4.2 Nguồn hình thành tài sản (Nguồn vốn)

Nợ Ngắn Hạn

NỢ PHẢI TRẢ

Nợ Dài Hạn

NGUỒN VỐN

NGUỒN VỐN CSH

26

1.4.2. Nguồn hình thành tài sản (Nguồn vốn)

Nợ Ngắn Hạn

-Vay và nợ ngắn hạn -Phải trả NB -Thuế phải nộp …

NỢ PHẢI TRẢ

Nợ Dài Hạn

-Vay dài hạn -Nợ dài hạn -Phải trả, phải nộp dài hạn khác …

NGUỒN VỐN

NGUỒN VỐN CSH

27

1.4.2 Nguồn hình thành tài sản (Nguồn vốn)

NỢ PHẢI TRẢ

NGUỒN VỐN

-Vốn CSH -Các khoản chênh lệch -Nguồn kinh phí và các quỹ

NGUỒN VỐN CSH

28

1.4.2 Nguồn hình thành tài sản (Nguồn vốn)

Nợ Ngắn Hạn

-Vay và nợ ngắn hạn -Phải trả NB -Thuế phải nộp …

NỢ PHẢI TRẢ

Nợ Dài Hạn

-Vay dài hạn -Nợ dài hạn -Phải trả, phải nộp dài hạn khác…

NGUỒN VỐN

NGUỒN VỐN CSH

-Vốn CSH -Các khoản chênh lệch -Nguồn kinh phí và các quỹ

29

BẢNG CÂN ĐỐI KẾ TOÁN

TÀI SẢN

NGUỒN VỐN

A. Nợ phải trả I. Nợ ngắn hạn II. Nợ dài hạn

A. Tài sản ngắn hạn I. Tiền và các khoản tương đương tiền II. Các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn III. Các khoản phải thu IV. Hàng tồn kho V. Tài sản ngắn hạn khác

B. Vốn chủ sở hữu I. Vốn chủ sở hữu II. Nguồn kinh phí và các quỹ

B. Tài sản dài hạn I. Các khoản phải thu dài hạn II. Tài sản cố định III. Bất động sản đầu tư IV. Các khoản đầu tư tài chính dài hạn V. Tài sản dài hạn khác

Tổng cộng tài sản

Tổng cộng nguồn vốn

30

1.4.3 Mối quan hệ giữa tài sản và nguồn vốn

• Tài sản = Nguồn vốn • Nguồn vốn=Nợ phải trả+Vốn CSH • Tài sản=Nợ phải trả+Vốn CSH • Vốn CSH= Tài sản-Nợ phải trả

31

Ví dụ về lập bảng cân đối kế toán

Ví dụ: Lập bảng cân đối kế toán (giản đơn) của công ty BCA 31/12/N và tính X

5.

1. 2. Hàng hóa: 500 3. Vay dài hạn: 2100 4. Nguồn vốn KD: 7000 Thành phẩm: 3200 Phải thu KH: 1500

6. 7. Vay ngắn hạn: 1800

Phải trả CNV: 800

8. Tiền gửi NH: 2000 9. Thuế phải nộp NN: 550 10. Tài sản cố định: 7300 11. Tiền mặt: 800 12. Phải trả ng.bán: 900 13. Công cụ dụng cụ: 200 14. Lợi nhuận chưa phân

phối: X

32

Đvt: triệu đồng

1.5. Phân loại kế toán

- Kế toán hoạt động sản xuất kinh doanh - Kế toán công

1.5.1. Phân loại theo hoạt động

- Kế toán tài chính - Kế toán quản trị - Kiểm toán - Hệ thống thông tin kế toán

33

1.5.2. Phân loại theo lĩnh vực

1.6. Caùc phöông phaùp keá toaùn

Phöông phaùp taäp hôïp chi phí

Phöông phaùp ghi soå keùp

Phöông phaùp tính giaù thaønh

Phöông phaùp chöùng töø Phöông phaùp taøi khoaûn Phöông phaùp baùo caùo taøi chính

34

Phöông phaùp tính giaù Phöông phaùp kieåm keâ

1.7. Caùc nguyeân taéc và yêu cầu của keá toaùn

1.7.1. Caùc nguyeân taéc keá toaùn

(VAS 01 – Chuẩn mực chung)

1. Nguyeân taéc doàn tích

35

Moïi nghieäp vuï kinh teá, taøi chính cuûa doanh nghieäp lieân quan ñeán taøi saûn, nôï phaûi traû, nguoàn voán chuû sôû höõu, doanh thu, chi phí phaûi ñöôïc ghi soå keá toaùn vaøo thôøi ñieåm phaùt sinh, khoâng caên cöù vaøo thôøi ñieåm thöïc teá thu hoaëc thöïc teá chi tieàn hoaëc töông ñöông tieàn. Baùo caùo taøi chính laäp treân cô sôû doàn tích phaûn aûnh tình hình taøi chính cuûa doanh nghieäp trong quaù khöù, hieän taïi vaø töông lai.

1.7. Caùc nguyeân taéc và yêu cầu của keá toaùn

1.7.1. Caùc nguyeân taéc keá toaùn

2. Nguyeân taéc hoaït ñoäng lieân tuïc

36

Baùo caùo taøi chính phaûi ñöôïc laäp treân cô sôû giaû ñònh laø doanh nghieäp ñang hoaït ñoäng lieân tuïc vaø seõ tieáp tuïc hoaït ñoäng kinh doanh bình thöôøng trong töông lai gaàn, nghóa laø doanh nghieäp khoâng coù yù ñònh cuõng nhö khoâng buoäc phaûi ngöøng hoaït ñoäng hoaëc phaûi thu heïp ñaùng keå quy moâ hoaït ñoäng cuûa mình. Tröôøng hôïp thöïc teá khaùc vôùi giaû ñònh hoaït ñoäng lieân tuïc thì baùo caùo taøi chính phaûi laäp treân moät cô sôû khaùc vaø phaûi giaûi thích cô sôû ñaõ söû duïng ñeå laäp baùo caùo taøi chính

1.7. Caùc nguyeân taéc và yêu cầu của keá toaùn

1.7.1. Caùc nguyeân taéc keá toaùn

3. Nguyeân taéc giaù gốc

37

Taøi saûn phaûi ñöôïc ghi nhaän theo giaù goác. Giaù goác cuûa taøi saûn ñöôïc tính theo soá tieàn hoaëc khoaûn töông ñöông tieàn ñaõ traû, phaûi traû hoaëc tính theo giaù trò hôïp lyù cuûa taøi saûn ñoù vaøo thôøi ñieåm taøi saûn ñöôïc ghi nhaän. Giaù goác cuûa taøi saûn khoâng ñöôïc thay ñoåi tröø khi coù quy ñònh khaùc trong chuaån möïc keá toaùn cuï theå.

1.7. Caùc nguyeân taéc và yêu cầu của keá toaùn

1.7.1. Caùc nguyeân taéc keá toaùn

4. Nguyeân taéc phuø hôïp

38

Vieäc ghi nhaän doanh thu vaø chi phí phaûi phuø hôïp vôùi nhau. Khi ghi nhaän moät khoaûn doanh thu thì phaûi ghi nhaän moät khoaûn chi phí töông öùng coù lieân quan ñeán vieäc taïo ra doanh thu ñoù. Chi phí töông öùng vôùi doanh thu goàm chi phí cuûa kyø taïo ra doanh thu vaø chi phí cuûa caùc kyø tröôùc hoaëc chi phí phaûi traû nhöng lieân quan ñeán doanh thu cuûa kyø ñoù

1.7. Caùc nguyeân taéc và yêu cầu của keá toaùn

1.7.1. Caùc nguyeân taéc keá toaùn

5. Nguyeân taéc nhaát quaùn

39

Caùc chính saùch vaø phöông phaùp keá toaùn doanh nghieäp ñaõ choïn phaûi ñöôïc aùp duïng thoáng nhaát ít nhaát trong moät kyø keá toaùn naêm. Tröôøng hôïp coù thay ñoåi chính saùch vaø phöông phaùp keá toaùn ñaõ choïn thì phaûi giaûi trình lyù do vaø aûnh höôûng cuûa söï thay ñoåi ñoù trong phaàn thuyeát minh baùo caùo taøi chính

1.7. Caùc nguyeân taéc và yêu cầu của keá toaùn

1.7.1. Caùc nguyeân taéc keá toaùn

6. Nguyeân taéc thaän troïng

Thaän troïng laø vieäc xem xeùt, caân nhaéc, phaùn ñoaùn caàn thieát ñeå laäp caùc öôùc tính keá toaùn trong caùc ñieàu kieän khoâng chaéc chaén. Nguyeân taéc thaän troïng ñoøi hoûi:

(a) Phaûi laäp caùc khoaûn döï phoøng nhöng khoâng laäp quaù lôùn

40

(b) Khoâng ñaùnh giaù cao hôn giaù trò cuûa caùc taøi saûn vaø caùc khoaûn thu nhaäp

1.7. Caùc nguyeân taéc và yêu cầu của keá toaùn

1.7.1. Caùc nguyeân taéc keá toaùn

6. Nguyeân taéc thaän troïng

(c) Khoâng ñaùnh giaù thaáp hôn giaù trò cuûa caùc khoaûn nôï phaûi traû vaø chi phí

41

(d) Doanh thu vaø thu nhaäp chæ ñöôïc ghi nhaän khi coù baèng chöùng chaéc chaén vaø khaû naêng thu ñöôïc lôïi ích kinh teá, coøn chi phí phaûi ñöôïc ghi nhaän khi coù baèng chöùng veà khaû naêng phaùt sinh chi phí

1.7. Caùc nguyeân taéc và yêu cầu của keá toaùn

1.7.1. Caùc nguyeân taéc keá toaùn

7. Nguyeân taéc troïng yeáu

Thoâng tin ñöôïc coi laø troïng yeáu trong tröôøng hôïp neáu thieáu thoâng tin hoaëc thieáu chính xaùc cuûa thoâng tin ñoù coù theå laøm sai leäch ñaùng keå BCTC, laøm aûnh höôûng ñeán quyeát ñònh kinh teá cuûa ngöôøi söû duïng BCTC.

42

Tính troïng yeáu phuï thuoäc vaøo ñoä lôùn vaø tính chaát cuûa thoâng tin hoaëc caùc sai soùt ñöôïc ñaùnh giaù trong hoaøn caûnh cuï theå. Tính troïng yeáu cuûa thoâng tin phaûi ñöôïc xem xeùt treân caû phöông dieän ñònh löôïng vaø ñònh tính

1.7. Caùc nguyeân taéc và yêu cầu của keá toaùn

1.7.2. Caùc yêu cầu keá toaùn

1. Chính xaùc

43

Caùc thoâng tin vaø soá lieäu keá toaùn phaûi ñöôïc ghi cheùp vaø baùo caùo treân cô sôû caùc baèng chöùng ñaày ñuû, khaùch quan vaø ñuùng vôùi thöïc teá veà hieän traïng, baûn chaát noäi dung vaø giaù trò cuûa nghieäp vuï kinh teá phaùt sinh.

1.7. Caùc nguyeân taéc và yêu cầu của keá toaùn

1.7.2. Caùc yêu cầu keá toaùn

2. Kòp thôøi

Caùc thoâng tin vaø soá lieäu keá toaùn phaûi ñöôïc ghi

44

cheùp vaø baùo caùo kòp thôøi, ñuùng hoaëc tröôùc thôøi haïn quy ñònh, khoâng ñöôïc chaäm treã.

1.7. Caùc nguyeân taéc và yêu cầu của keá toaùn

1.7.2. Caùc yêu cầu keá toaùn

3. Thoâng tin ñaày ñủ

45

Moïi nghieäp vuï kinh teá, taøi chính phaùt sinh lieân quan ñeán kyø keá toaùn phaûi ñöôïc ghi cheùp vaø baùo caùo ñaày ñuû, khoâng bò boû soùt.

1.7. Caùc nguyeân taéc và yêu cầu của keá toaùn

1.7.2. Caùc yêu cầu keá toaùn

4. Khaùch quan

46

Caùc thoâng tin vaø soá lieäu keá toaùn phaûi ñöôïc ghi cheùp vaø baùo caùo ñuùng vôùi thöïc teá, khoâng bò xuyeân taïc, khoâng bò boùp meùo.

1.7. Caùc nguyeân taéc và yêu cầu của keá toaùn

1.7.2. Caùc yêu cầu keá toaùn

5. Coù theå so saùnh ñöôïc

47

Caùc thoâng tin vaø soá lieäu keá toaùn giöõa caùc kyø keá toaùn trong moät doanh nghieäp vaø giöõa caùc doanh nghieäp chæ coù theå so saùnh ñöôïc khi tính toaùn vaø trình baøy nhaát quaùn. Tröôøng hôïp khoâng nhaát quaùn thì phaûi giaûi trình trong phaàn thuyeát minh ñeå ngöôøi söû duïng baùo caùo taøi chính coù theå so saùnh thoâng tin giöõa caùc kyø keá toaùn, giöõa caùc doanh nghieäp hoaëc giöõa thoâng tin thöïc hieän vôùi thoâng tin döï toaùn, keá hoaïch.

1.7. Caùc nguyeân taéc và yêu cầu của keá toaùn

1.7.2. Caùc yêu cầu keá toaùn

6. Coù theå hieåu ñöôïc

48

Caùc thoâng tin vaø soá lieäu keá toaùn trình baøy trong baùo caùo taøi chính phaûi roõ raøng, deã hieåu ñoái vôùi ngöôøi söû duïng. Ngöôøi söû duïng ôû ñaây ñöôïc hieåu laø ngöôøi coù hieåu bieát veà kinh doanh, veà kinh teá, taøi chính, keá toaùn ôû möùc trung bình. Thoâng tin veà nhöõng vaán ñeà phöùc taïp trong baùo caùo taøi chính phaûi ñöôïc giaûi trình trong phaàn thuyeát minh.

1.8. Moâi tröôøng phaùp lyù

Luaät keá toaùn

Tính pháp lý của kế toán có

thể sắp xếp theo trình tự từ

Hệ thống chuaån möïc keá toaùn Luật kế toán, Hệ thống

chuẩn mực kế toán, Chế độ

Chế độ kế toán kế toán và Đạo đức nghề

nghiệp.

49

Ñaïo ñöùc ngheà nghieäp

Bài tập

Câu hỏi và bài tập chương 1, Giáo trình Nguyên lý kế toán

(Lý thuyết, bài tập và bài giải), TS. Lê Thị Thanh Hà và TS.

50

Trần Thị Kỳ, Nhà xuất bản Thống kê, 2014.