Bài giảng Pháp Luật Việt Nam đại cương: Bài 6

ạ ọ

ườ

ạ

ả

ậ

ị

Th c sĩ – Gi ng viên chính Vũ Th Bích H ng – Đ i h c Lu t Tp.HCM

Ậ Ố Ụ

Ự

Ậ

Ề

Ự

Bài 6: KHÁI QUÁT V LU T DÂN S , LU T T T NG DÂN S

Ậ

Ự

A. LU T DÂN S

ệ ươ ề ỉ .

ậ ng pháp đi u ch nh ậ ề ạ ợ ỉ

ệ ấ

ề ự ị ạ ủ ộ ậ ơ ở

ự ề ề ữ ệ ậ ỉ ỉ : Lu t dân s đi u ch nh nh ng nhóm quan h sau ệ ố ượ ng đi u ch nh

ậ ự ố ượ I/ Khái ni m lu t dân s , đ i t ng và ph Khái ni mệ ổ ự : Lu t dân s là t ng h p các quy ph m pháp lu t, đi u ch nh 1 ộ ố ề ệ ả ệ và m t s quan h nhân thân các quan h tài s n mang tính ch t hàng hóa ti n t ủ ể ẳ đ nh đo t c a các ch th khi tham gia trên c s bình đ ng, đ c l p, quy n t vào các quan h đó. 2 Đ i t đây:

ườ ườ ớ i v i ng

ị

ậ ể

ề ấ ị ả ả : Là quan h gi a ng ệ ữ ộ ư ệ ấ li u s n xu t, m t t ự ụ ề ộ ệ ậ ả

ậ ề ấ ỉ

ệ ữ : là quan h gi a ng

ề ề ầ

ể ch c và không chuy n d ch đ ượ i ho c m t t ườ ị c.

ượ ứ ề ệ ẩ ậ

ượ ọ ủ ề ệ ệ ả ộ ệ ả ộ i thông qua m t tài s n +Quan h tài s n ộ ư ệ ả ướ ạ ộ ụ ạ ặ i d ng m t t d li u tiêu dùng ho c d ch v t o ra m t ượ ả ả tài s n nh t đ nh. Tài s n trong lu t dân s VN đ c hi u theo nghĩa r ng, bao ả ả ề ồ g m: Tài s n, quy n v tài s n và nghĩa v v tài s n. Do v y, quan h tài s n ạ do lu t dân s VN đi u ch nh r t phong phú và đa d ng. ườ ớ i không mang tính kinh i v i ng ớ ắ ộ c thành ti n, nó phát sinh do m t giá tr tinh th n g n li n v i ộ ổ ứ ị c đ ng tên trên các tác ph m văn h c ngh thu t, công trình ; Quy n v nhãn hi u hàng hóa c a m t doanh nghi p. ự ệ +Quan h nhân thân ế , không tính đ t ặ ườ ộ m t ng ụ Ví d : Quy n đ ườ mà ng

ề ượ ạ i đó là tác gi Quan h nhân thân đ

ệ ế ệ c chia thành 2 lo i:  Quan h nhân thân không liên quan đ n tài s n

ủ ề ọ

ấ ị

ấ ữ ả là nh ng quan ẩ ệ ắ ự ớ h g n li n v i tên g i, danh d , nhân ph m, uy tín c a công dân ặ ủ ị ho c c a m t t ch c nh t đ nh (các giá tr này không làm phát sinh ở ủ ể ợ ch th l ộ ổ ứ ậ i ích v t ch t).

ế ệ ữ ệ ả là nh ng quan h là  Quan h nhân thân có liên quan đ n tài s n

ả ệ

ả ụ ệ

, quy n phát minh sáng ch . ị ườ ạ

ề ế ẩ

ờ ớ ườ ể

ả ề ẩ ậ ư i đó đ

ườ ừ ộ ượ ệ ơ ở c s làm phát sinh quan h tài s n. ề ề Ví d : Quy n tác gi ẳ ơ ở thân là c s kh ng đ nh ng ả ủ ch … là tác gi ạ ủ ị chuy n d ch c a ng ả ủ nh n là tác gi c a tác ph m, ng ấ ấ ở ậ đây xu t phát t ích v t ch t ế Ở đây quan h nhân ẩ i sáng t o ra tác ph m, phát minh sáng ể ờ c a tác ph m. Đây là quy n nhân thân không th tách r i, ừ ượ ồ ệ c th a i sáng t o. Nh ng đ ng th i v i vi c đ ả ư ậ ợ i . Nh v y l c tr ti n tác gi ướ m t quan h nhân thân có tr c.

ậ ủ ươ ữ

ứ ề ộ ệ ệ ự ỉ : Là nh ng bi n pháp, cách ng pháp đi u ch nh c a lu t dân s ệ ả c tác đ ng lên các quan h tài s n, các quan h nhân thân làm

ướ ệ

ươ ể Ph

3 Ph th c mà nhà n ứ cho các quan h này phát sinh, thay đ i hay ch m d t. ặ ỉ ự ủ ể ề ả ả

ệ

ủ ể ả ổ ấ ự ủ ụ ng pháp đi u ch nh c a l ât dân s có đ c đi m:  B o đ m s bình đ ng v m t pháp lý gi a các ch th tham ề ặ ẳ ữ ự ậ gia quan h pháp lu t dân s . ạ ủ đ nh đo t c a các ch th trong vi c tham

 B o đ m quy n t ề ự ị ả ệ ủ ể ự ả gia vào các quan h tài s n do các ch th t ệ ế ị quy t đ nh.

ậ

ệ

ạ ươ

t nam đ i c

Trang 1 – Môn Pháp lu t Vi

ạ ọ

ườ

ạ

ả

ậ

ị

Th c sĩ – Gi ng viên chính Vũ Th Bích H ng – Đ i h c Lu t Tp.HCM

ẳ ủ ủ ể  Xu t phát t ấ

ệ ừ ự ủ ể

ấ ủ i ho c t

ọ

ế ử ỏ ậ ủ ụ ố ụ ự ẩ ộ c thì xét x theo th t c t

Ch th c a lu t dân s

ự : là cá nhân ( công dân, ng ộ ổ ợ ườ ướ ườ ướ i n c ngoài, h p tác theo quy c, h gia đình, t

ậ i không qu c t ch), pháp nhân, Nhà n ủ

ạ ề ự ị s bình đ ng c a các ch th , quy n t đ nh đo t ặ ệ ủ c a các ch th trong vi c tham gia vào các quan h đó nên đ c ả ậ ặ ự ỏ ự ư th a thu n tr ng c a các tranh ch p dân s là hòa gi ả ượ ủ i c a các bên. N u không th a thu n đ c h ăc không hòa gi ề ượ t ng dân s thu c th m quy n đ ủ c a tòa án. ủ ể ủ 4 ố ị ng ự ậ ị đ nh c a lu t dân s . ố ớ ể ở ự ệ ậ

ự ự ả

ủ ể ự ậ ự ủ ự ự ậ

ự ủ ườ ủ ể 4.1 Đ i v i cá nhân, đ tr thành ch th quan h pháp lu t dân s , cá nhân ph i có năng l c ch th (năng l c pháp lu t, năng l c hành vi) Theo lu t dân s , năng l c hành vi dân s c a cá nhân đ  Năng l c hành vi dân s c a ng ượ i thành niên (ng

ề ườ ể ị ư c qui đ nh nh sau: ườ ừ ủ i t đ 18 ệ ng v trí tu ) có năng

ư ự ự ổ ở tu i tr lên và có s phát tri n bình th ự ầ ủ ự l c hành vi dân s đ y đ .  Năng l c hành vi dân s c a ng ự ủ i ch a thành niên:

ổ ự ư ủ  Ng

ả ườ ọ ự ườ i ch a đ 6 tu i thì không có năng l c hành vi dân s . M i ườ ạ ị i đ i ự ổ ề i ch a đ 6 tu i đ u ph i do ng

ườ ậ

ệ  Ng ổ đ 6 tu i đ n ch a đ 18 tu i khi xác l p, th c hi n các

ườ ừ ủ i t ị ự ệ ậ ồ

ả ệ ố ư ủ ự ệ ư ủ ườ ạ c ng ư

ự ể ự ậ i đ i di n theo pháp lu t đ ng ý. ủ đ 15 tu i đ n ch a đ 18 tu i có tài s n riêng đ đ ụ ủ ể ậ mình xác l p và

ị

ấ ự ầ ự ủ giao d ch dân s c a ng ậ di n theo pháp lu t xác l p, th c hi n. ổ ế ự ả ượ giao d ch dân s ph i đ  Ng ổ ế ườ ừ ủ i t ả ả ệ ệ b o đ m vi c th c hi n nghĩa v thì có th t ự ệ ự th c hi n giao d ch dân s .  M t năng l c hành vi dân s : Ng

ứ ệ

ủ ườ ị ệ ậ ề i có quy n và l

ườ ố ấ ự

ơ ở ế ủ ơ ẩ

ườ ị i m t năng l c hành vi dân s

ặ ự i b b nh tâm th n ho c ủ ể ắ m c các b nh khác mà không th nh n th c, làm ch hành vi ầ ợ ủ i ích liên c a mình, thì theo yêu c u c a ng ế ị quan, Tòa án ra quy t đ nh tuyên b m t năng l c hành vi dân ậ ự ề ướ c có th m quy n. s trên c s k t lu n c a c quan nhà n ự ự ự ủ ọ M i giao d ch dân s c a ng ề ệ đ u do ng ế ạ ườ ạ ự ự ệ

ấ ậ i đ i di n theo pháp lu t xác l p, th c hi n. ự ẫ ả ủ ệ

ầ ủ ườ ợ  H n ch năng l c hành vi dân s : Ng ườ ế i có quy n, l

i ích liên quan, c ố ổ

chúc h u quan, Tòa án ra quy t đ nh tuyên b là ng ự ề ế ị ọ ự ế ị

ự ả ủ ự ế ế

ườ ị ạ ườ ạ ủ ệ ậ ậ ệ ặ i nghi n ma túy ho c ấ nghi n các ch t kích thích khác d n đ n phá tán tài s n c a gia ơ đình, thì theo yêu c u c a ng ườ ữ quan t i ị ạ b h n ch năng l c hành vi dân s . M i giao d ch dân s liên ự quan đ n tài s n c a ng ự ồ ph i có s đ ng ý c a ng i b h n ch năng l c hành vi dân s i đ i di n theo pháp lu t.

ả Quy n nhân thân: ượ ề ộ ậ ị

ớ ườ ừ ể ự ắ c quy đ nh trong B lu t dân s là quy n dân s g n ữ nh ng ề i khác, tr

ề ườ ồ ể ị c pháp lu t qui đ nh: Bao g m:

ố ớ ọ ổ ọ ề ự Quy n nhân thân đ ỗ li n v i m i cá nhân, không th chuy n giao cho ng ậ ợ ượ ng h p đ tr ề 5.1 Quy n đ i v i h tên; ề 5.2 Quy n thay đ i h tên;

ậ

ệ

ạ ươ

t nam đ i c

Trang 2 – Môn Pháp lu t Vi

ạ ọ

ườ

ạ

ả

ậ

ị

Th c sĩ – Gi ng viên chính Vũ Th Bích H ng – Đ i h c Lu t Tp.HCM

ử ; ị ộ c khai sinh; c khai t

ố ớ

ả ̀ ứ ẻ ạ ể c b o đ m an toàn vê tính m ng, s c kho , thân th ;

ề ề ượ ề ượ ề ủ ề ượ ả ế ề ộ ế ề ế

ậ i;

ạ ớ

ẩ

;

ế

ượ ưở ữ 5.3 Quy n xác đ nh dân t c; 5.4 Quy n đ 5.5 Quy n đ 5.6 Quy n c a cá nhân đ i v i hình nh; ả 5.7 Quy n đ ậ ơ ể 5.8 Quy n hi n b ph n c th ; ậ ơ ể ộ 5.9 Quy n hi n xác, b ph n c th sau khi ch t; ậ ơ ể ườ ộ ề 5.10 Quy n nh n b ph n c th ng ị ề i tính; i gi 5.11 Quy n xác đ nh l ề ượ ả ự ệ c b o v danh d , nhân ph m, uy tín; 5.12 Quy n đ ậ ờ ư ề 5.13 Quy n bí m t đ i t ề 5.14 Quy n k t hôn; ề ẳ Quy n bình đ ng c a v ch ng; 5.15 ề c h Quy n đ 5.16 ủ ợ ồ ự ng s chăm sóc gi a các thành viên trong gia

đình;

ề ượ ậ c nuôi con nuôi và quy n đ c nh n làm con nuôi;

ố ị

ạ ề ỗ ở ;

ưỡ ạ ự i,t

ạ ề 5.17 Quy n ly hôn; ề ượ 5.18 Quy n đ ề ố ớ Quy n đ i v i qu c t ch; 5.19 ề ả ấ 5.20 Quy n b t kh xâm ph m v ch ề ự ng, tôn giáo; do tín ng 5.21 Quy n t ư ề ự do c trú; do đi l Quy n t 5.22 ề ộ 5.23 Quy n lao đ ng; ề ự 5.24 Quy n t ề ự 5.25 Quy n t do kinh doanh; ứ do nghiên c u, sáng t o.

ậ ả ề ấ ờ ề ả có giá và các quy n tài s n

ạ Các lo i tài s n:

ả

ậ

ượ ượ c;

ậ

ậ ặ ị

ề ượ ể ằ

ồ 6 Tài s n: Bao g m v t, ti n, gi y t ả  B t đ ng s n; ấ ộ  Đ ng s n; ả ộ  Hoa l i;ợ  L i t c; ợ ứ  V t chính và v t ph ; ụ ậ  V t chia đ ậ ậ c và v t không chia đ  V t tiêu hao và v t không tiêu hao; ậ  V t cùng lo i và v t đ c đ nh; ạ ậ  V t đ ng b . ộ ậ ồ  Quy n tài s n:Là quy n tr giá đ ả ề ự ể ả ể ề c b ng ti n và có th chuy n ề ở ữ ị ị ệ giao trong giao d ch dân s , k c quy n s h u trí tu .

ủ ộ ố ế ị ậ

ế hình thành và t n t

ồ ạ ậ ề ệ ả ế ấ ự ọ II/ M t s ch đ nh quan tr ng c a lu t dân s . ề ở ữ . ế ị 1Ch đ nh quy n s h u 1.1 Khái ni m:ệ ở ữ là m t ph m trù kinh t ạ ộ S h u ệ ữ ữ nh ng quan h gi a các cá nhân, các giai c p, t p đoàn v vi c chi m gi i khách quan, ph n ánh ữ

ậ

ệ

ạ ươ

t nam đ i c

Trang 3 – Môn Pháp lu t Vi

ạ ọ

ườ

ạ

ả

ậ

ị

Th c sĩ – Gi ng viên chính Vũ Th Bích H ng – Đ i h c Lu t Tp.HCM

ộ ư ệ c h t là các t

ể vi c n m gi ấ ả li u s n xu t. ữ ủ c a

ữ ủ ả ậ ư ậ S h u ấ ở ữ là m t quan h xã h i đ ệ ủ ở ữ

ổ ộ ườ i khác. ạ ồ ở ữ là m t ph m trù pháp lý g m t ng h p các quy ph m pháp

ỉ ộ ậ ữ

ể ượ

ộ ặ

ả ạ ữ ậ ế

ử ự ủ ị ề ở ữ

ị ế ủ ữ ử ụ ủ ở ữ ậ ả ị

ề ệ ữ ạ ự ạ ự ơ ở ủ ệ ị

ạ

ộ ủ ậ ồ ề ở ữ : Bao g m 3 quy n năng: ướ ế ấ nh ng c a c i v t ch t trong xã h i mà tr ệ ở ệ ắ ộ ượ ệ ộ c bi u hi n Nh v y, ủ ộ ậ ố ớ ả ậ c i v t ch t thông qua quan h c a s h u ch m t v t đ i v i ng ợ ạ ề Quy n s h u ệ ề ở ữ ề lu t đi u ch nh nh ng quan h v s h u trong xã h i ạ ệ ố ề ở ữ Theo nghĩa khách quan, quy n s h u đ c hi u là h th ng các quy ph m ướ ệ ỉ ề ằ pháp lu t do Nhà n c đ t ra nh m đi u ch nh các quan h xã h i trong lĩnh ử ụ ự v c chi m h u, s d ng và đ nh đo t tài s n. Theo nghĩa ch quan thì quy n s h u là cách x s c a ch s h u trong vi c chi m h u, s d ng,và đ nh đo t tài s n trong ph m vi lu t đ nh. ấ Nh ng quy n ch quan này xu t hi n d a trên c s do s qui đ nh c a các quy ph m pháp lu t khách quan. 1.2N i dung quy n s h u

ế  Quy n chi m h u

ỗ . Quy n năng này đ

ữ ậ ế ự ế ậ ch : V t th c t ế ề v t trên do ai ữ ố ậ , làm ch và chi ph i v t. Quy n chi m h u

ề ế ợ

ượ

ơ ở ợ ượ ủ c ch ả c tài s n do

ồ ệ ượ ả

ự

ơ ở ủ ế ữ ế ạ

ề ể ề ữ : Là quy n ki m soát và chi m gi ề ể ệ ở ượ ự ế c th hi n th c t ủ ữ ể ki m soát, chi m gi ấ ợ ể này có th là h p pháp hay b t h p pháp. ự ữ ậ ế ữ ợ ế : là chi m h u d a trên c s pháp lu t.(vd: đ Chi m h u h p pháp ộ ợ ơ ở ủ ậ ở ữ s h u giao v t trên c s c a m t h p đ ng h p pháp; có đ ệ ể ự c giao tài s n đ th c hi n công vi c chuyên môn…) thuê; đ ậ ữ ế ữ ấ ợ ế : là chi m h u không d a trên c s c a pháp lu t. Chi m h u b t h p pháp ấ ấ ợ ữ ượ Đ c chia thành 2 lo i: Chi m h u b t h p pháp ngay tình, Chi m h u b t ợ h p pháp không ngay tình.

ợ ấ ủ ậ ữ i ích v t ch t c a tài  Quy n s d ng:

ề ề ử ụ Là quy n khai thác nh ng l ậ ạ

ả s n trong ph m vi pháp lu t cho phép. ủ ề ể ế ị ủ ở ữ ạ : Là quy n năng c a ch s h u đ quy t đ nh

ướ ữ ả c: Là s h u đ i v i nh ng tài s n mà Nhà n

ở ữ ố ớ ề ế ề

ị ổ ứ ộ ị  Quy n đ nh đo t ề ị ậ ủ ậ ố s ph n c a v t. ứ ở ữ 1.3 Các hình th c s h u:  S h u nhà n ướ ở ữ c là ủ ở ữ ệ ạ đ i di n ch s h u.(đi u 17 hi n pháp, đi u 200 BLDS năm 2005)  S h u t p th .(đi u 208 BLDS 2005 ) ề ể ở ữ ậ  S h u t ề ở ữ ư nhân. (đi u 211 BLDS 2005)  S h u chung.(đi u 214 BLDS 2005) ề ở ữ  S h u c a t ở ữ ủ ổ ứ ch c chính tr xã h i.(227 BLDS ch c chính tr , t

2005)

ị ệ ề ổ ứ ộ ch c xã h i,

ề ệ

ế ị ợ ồ  S h u c a t ộ ở ữ ủ ổ ứ ch c chính tr xã h i – ngh nghi p, t ề ộ ổ ứ ch c xã h i ngh nghi p.(đi u 230 BLDS 2005) t ự : H p đ ng dân s

ậ ườ ữ ể ệ ả i, vi c chuy n giao quy n tài s n gi a ng

ề ọ

i này v i ng ả ữ ậ

ườ ộ ả ự ự ể ệ ỏ ồ ấ ố 2 Ch đ nh ộ ố ự ườ 2.1 Khái ni mệ : Trong nh ng giao l u dân s th ng nh t trong cu c s ng ườ ữ ề ớ ủ c a con ng i ể ệ ữ khác đóng m t vai trò quan tr ng. Nh ng vi c chuy n giao quy n tài s n đó ữ ả nhiên hình thành mà ph i thông qua nh ng th a thu n gi a các không ph i t ợ ượ ọ c g i là “H p đ ng”. bên. S th hi n và th ng nh t ý chí đó đ

ậ

ệ

ạ ươ

t nam đ i c

Trang 4 – Môn Pháp lu t Vi

ạ ọ

ườ

ạ

ả

ậ

ị

Th c sĩ – Gi ng viên chính Vũ Th Bích H ng – Đ i h c Lu t Tp.HCM

ự ỏ ề ệ ự ữ ậ

ợ ồ ặ ậ ụ ứ ấ ổ H p đ ng dân s là s th a thu n gi a các bên v vi c xác l p, thay đ i ự ề ho c ch m d t quy n và nghĩa v dân s .

ệ ợ ồ

ủ ệ

ợ

ệ ự ủ ự 2.2 Đi u ki n có hi u l c c a H p đ ng dân s ề ệ ự ự ồ ủ ề ấ ự ự ạ ộ ề ồ ợ * H p đ ng dân s có hi u l c khi có đ các đi u ki n sau đây: ự ự ườ i tham gia H p đ ng dân s có năng l c hành vi dân s ; Ng ủ ồ ụ M c đích và n i dung c a H p đ ng dân s không vi ph m đi u c m c a

ộ ợ pháp lu t, không trái đ o đ c xã h i;

ự ệ ồ nguy n.

ị

ợ ể ệ ự ượ ủ ả ằ ặ ị ậ ườ i tham gia H p đ ng dân s hoàn toàn t Ng ậ ứ ồ ợ H p đ ng dân s ph i phù h p v i hình th c theo quy đ nh c a pháp lu t: ằ ờ ằ i nói, b ng văn b n ho c b ng ạ ứ ợ ự ả * Giao d ch dân s đ ự ớ c th hi n b ng l

ụ ể hành vi c th .

ị ự ươ ệ ử ướ ng ti n đi n t * Giao d ch dân s thông qua ph ứ i hình th c thông d

ị đi p d li u đ

ự ợ ả ng h p pháp lu t quy đ nh giao d ch dân s ph i đ

ệ ệ ữ ệ ượ c coi là giao d ch b ng văn b n. ườ * Trong tr ả ằ ả ượ c th ặ ằ ậ ứ ị ự ị ặ ứ ệ ả ả

ả ị

ợ ồ ự ể hi n b ng văn b n, ph i có công ch ng ho c ch ng th c, ph i đăng ký ho c xin phép thì ph i tuân theo các quy đ nh đó. ệ 2.3 H p đ ng dân s vô hi u

ề ộ ợ ồ 2.3.1 Khái ni m: H p đ ng dân s ự không có m t trong các đi u ki n đ ệ ượ c

ệ nêu trên thì vô hi u.ệ ườ ợ ệ ng h p vô hi u ph bi n:

ổ ế ạ ấ ệ ủ ự 2.3.2 Các tr H p đ ng

ụ ậ ề

ậ ủ

ệ ậ ậ ạ ữ ấ ị ự ề ộ ủ ể ự

ử ườ ườ ớ i v i ng

ọ ậ ẩ ồ

ậ ự t o: khi các bên xác l p giao d ch dân s

ị ả ạ ự ứ ừ ả ạ dân s vô hi u do gi ộ

ỏ ấ ằ ị ấ ẫ ị ệ ự ế ề

ư ệ ấ ồ dân s vô hi u do vi ph m đi u c m c a pháp lu t, trái đ o ề ợ ạ ấ ộ H p đ ng ủ ộ ồ dân s có m c đích và n i dung vi ph m đi u c m c a ợ ứ đ c xã h i: ị ủ ấ ứ ạ pháp lu t, trái đ o đ c xã h i; đi u c m c a pháp lu t là nh ng quy đ nh c a ứ ạ ữ pháp lu t không cho phép ch th th c hi n nh ng hành vi nh t đ nh. Đ o đ c ữ ữ ộ ờ ố xã h i là nh ng chu n m c ng x chung gi a ng i trong đ i s ng ượ ộ ộ c c ng đ ng th a nh n và tôn tr ng. xã h i, đ ồ ị ệ ợ ự H p đ ng ả ạ ộ t o vô t o nh m che gi u m t giao d ch khác thì giao d ch gi m t cách gi ệ ủ ị ệ hi u, còn giao d ch b che gi u v n có hi u l c n u th a mãn các đi u ki n c a ự ợ h p đ ng dân s . ồ dân s vô hi u do ng

ườ i ch a thành niên, ng ậ ế ệ

ợ ự l c hành vi dân s , ng ợ ườ ự ầ ự ộ ệ ẫ ỗ ồ H p đ ng ự H p đ ng

ủ ẫ ị

ồ dân s vô hi u do b nh m l n: Khi m t bên có l ầ ẫ ự ổ ộ ầ ầ ị

ậ ủ ầ ề ầ ẫ ậ ị

ị

ự ị ừ ố ệ ặ ị ộ ầ

ị ừ ọ ừ ố ố ệ dân s đó là vô hi u. L a d i trong

ằ ộ

ự ủ h p đ ng

ồ

ườ ứ ộ ặ ng ho c n i dung c a ợ h p đ ng ự ườ ệ ạ ề ợ ố ồ ằ ả ợ ự i m t năng ự ườ ị ạ i b h n ch năng l c hành vi dân s xác l p, th c hi n. ự ị i vô ý làm ị ề ộ cho bên kia nh m l n v n i dung c a giao d ch dân s mà xác l p giao d ch thì ị ề bên b nh m l n có quy n yêu c u bên kia thay đ i n i dung c a giao d ch đó, ấ ế n u bên kia không ch p nh n thì bên b nh m l n có quy n yêu c u Toà án tuyên ệ ố b giao d ch vô hi u. ồ dân s vô hi u do b l a d i, đe d a: khi m t bên tham gia ợ ố ọ H p đ ng ự ồ ợ ề dân s do b l a d i ho c b đe d a thì có quy n yêu c u Toà án tuyên h p đ ng ồ b ố h p đ ng ủ ự ồ ợ ợ là hành vi c ý c a h p đ ng ề ủ ể ể ặ ủ i th ba nh m làm cho bên kia hi u sai l ch v ch th , m t bên ho c c a ng ậ h pợ ấ ủ ố ượ tính ch t c a đ i t ứ đ ng ồ ọ i th ba đó. Đe d a trong ộ t h i v tính làm cho bên kia bu c ph i th c hi n ệ ồ dân s nên đã xác l p ủ ặ ộ là hành vi c ý c a m t bên ho c ng ệ h p đ ng nh m tránh thi

ậ

ệ

ạ ươ

t nam đ i c

Trang 5 – Môn Pháp lu t Vi

ạ ọ

ườ

ạ

ả

ậ

ị

Th c sĩ – Gi ng viên chính Vũ Th Bích H ng – Đ i h c Lu t Tp.HCM

ả ẩ ự ứ ủ ặ ủ

ủ ạ ẹ ợ ẻ m ng, s c kho , danh d , uy tín, nhân ph m, tài s n c a mình ho c c a cha, m , v , ch ng, con c a mình.

ị ề H p đ ng

ề ệ ủ ị ệ ị ự ậ

ị ự ầ ủ ộ

ơ ề ộ

ệ ự ế ị ờ ạ ộ

ệ

ồ ứ ồ dân s vô hi u do không tuân th quy đ nh v hình th c: ợ ườ ứ ợ ng h p pháp lu t quy đ nh hình th c giao d ch dân s là đi u ki n có Trong tr ặ ệ ự ủ hi u l c c a giao d ch mà các bên không tuân theo thì theo yêu c u c a m t ho c ẩ c có th m quy n khác quy t đ nh bu c các bên các bên, Toà án, c quan nhà n ị ờ ạ ị ề th c hi n quy đ nh v hình th c c a giao d ch trong m t th i h n; quá th i h n ệ ự đó mà không th c hi n thì giao d ch vô hi u. ả ự ệ ị ướ ứ ủ ị 2.3.3 H u qu pháp lý c a giao d ch dân s vô hi u

ậ ị ứ ự ấ ổ

ụ ậ

ự ủ nghĩa v dân s c a các bên k t ị ự ạ

ả

ả ằ ế ợ ề ả

ậ ỗ ị ụ ạ ả ượ ằ ị ng h p tài s n giao d ch, hoa l i gây thi ầ i tình tr ng ban đ u, ậ ệ c b ng hi n v t thì ợ ợ ứ i t c thu i, l ả ồ ệ ạ t h i ph i b i

ủ ệ ề Giao d ch dân s vô hi u không làm phát sinh, thay đ i, ch m d t quy n, ể ể ừ ờ th i đi m xác l p. ệ ậ ữ ừ ườ b ng ti n, tr tr ủ ị ị c b t ch thu theo quy đ nh c a pháp lu t. Bên có l ng. Khi giao d ch dân s vô hi u thì các bên khôi ph c l hoàn tr cho nhau nh ng gì đã nh n; n u không hoàn tr đ ả ph i hoàn tr ượ đ ườ th

ồ ủ ể ặ ộ

2.4 Các lo i h p đ ng dân s ồ đ ng dân s , có th chia ra các lo i h p đ ng sau:

ự ợ ồ ồ ạ ợ ể  H p đ ng song v : ồ

ợ ự: D a vào đ c đi m và n i dung c a h p ự ạ ợ ợ ề ủ ụ ề ớ ụ là h p đ ng mà trong đó các bên đ u có ề ụ ủ ươ ứ ng ng v i nghĩa v c a

quy n và nghĩa v .Quy n c a bên này t bên kia. VD: HĐ mua, bán, thuê tài s n.ả

ề ộ  H p đ ng đ n v ồ

ợ ộ ợ ề ề ậ ồ ơ ụ: Là HĐ mà trong dó m t bên mang quy n và ượ ợ Các bên trong h p đ ng đ u nh n đ ượ ợ i c l ụ m t bên mang nghĩa v . VD:HĐ vay, m n.  H p đ ng có đ n bù:

ấ ừ ả ồ ậ ích v t ch t t bên kia. VD: HĐ cho thuê tài s n.

 H p đ ng không có đ n bù:

ấ ị ấ ậ

i ích v t ch t nh t đ nh. Ng ấ ộ ượ ạ c l ượ ậ ộ ợ ậ Là HĐ mà trong đó m t bên nh n ộ i m t ử i ích v t ch t nào.VD: cho m n, g i,

ợ ượ ừ đ c t bên không nh n đ gi

ợ ỗ ề ồ ộ ố ợ bên kia m t s l ậ ượ c m t l không có thù lao.  H p đ ng h n h p

ộ

ầ ề ự ồ ồ

ồ ợ ệ ợ

ị ủ ặ ậ

ả ả ả ả ấ ị ả ộ

ự ụ 2.3 Các h p đ ng dân s thông d ng:

ổ

ữ ợ : Là h p đ ng mà trong đó các bên tham gia ký ợ ồ ồ ệ ế ợ ồ ủ ợ k t h p đ ng mà trong n i dung c a h p đ ng đó có nhi u quan h ồ ợ ủ c a h p đ ng khác. VD: H p đ ng th u khoán xây d ng. Trong ồ ậ ệ ợ h p đ ng này có 2 quan h h p đ ng: mua bán nguyên v t li u, ậ ệ ặ bên đ t hàng ph i tr cho bên nh n đ t hàng giá tr c a v t li u. Ngoài ra còn ph i tr cho bên kia m t kho n thù lao nh t đ nh (HĐ khoán vi c).ệ ợ ồ ồ ợ ồ ợ ồ ợ ồ ợ ồ ợ ồ ợ  H p đ ng mua bán tài s n; ả  H p đ ng mua bán nhà;  H p đ ng trao đ i tài s n; ả  H p đ ng t ng cho tài s n; ả ặ  H p đ ng vay tài s n; ả  H p đ ng thuê tài s n; ả

ậ

ệ

ạ ươ

t nam đ i c

Trang 6 – Môn Pháp lu t Vi

ạ ọ

ườ

ả

ạ

ậ

ị

Th c sĩ – Gi ng viên chính Vũ Th Bích H ng – Đ i h c Lu t Tp.HCM

ả

ể ượ ị ậ

ả

ợ ợ ợ ợ ợ ợ ợ

ự 2.4 Hình th c ký k t h p đ ng dân s .

 H p đ ng m n tài s n; ồ  H p đ ng d ch v ; ụ ồ  H p đ ng v n chuy n; ồ  H p đ ng gia công; ồ  H p đ ng g i gi ồ ữ ử tài s n;  H p đ ng b o hi m; ể ồ ả  H p đ ng u quy n ỷ ồ ề ế ợ ồ ứ ờ ằ ủ ề  Hình th c b ng l ứ

ả ấ ớ ượ ề ộ ố

ế ằ c giao k t b ng i nói: Các đi u kho n c a HĐ đ ờ ợ ủ l i nói. Sau khi các bên đã th ng nh t v i nhau v n i dung c a h p ẽ ắ ầ ồ đ ng, các bên s b t đ u th c hi n HĐ.

ế ỏ ố  Hình th c vi

ự ế ợ ợ ệ ồ ồ ậ ả ế

ế ủ t c a h p đ ng, sau đó l p văn b n vi ầ ậ ặ ạ ệ ả ợ

ấ ứ t; Khi ký k t h p đ ng, các bên th a thu n và th ng nh t ặ ề ộ v n i dung chi ti t tay ho c đánh máy. Các bên c n ph i ký tên mình ho c đ i di n h p pháp ký tên ả vào văn b n đã l p.

ữ ứ ố ớ

ậ ả ứ ướ ứ ả ự ự ủ ơ

ả ế  Hình th c văn b n có ch ng th c; đ i v i nh ng HĐ mà pháp lu t quy ậ ư ợ c nh h p ể ứ

ậ ủ ứ ơ ị ươ ng.

ị đ nh ph i có ch ng th c c a c quan công ch ng Nhà n ồ ộ đ ng mua bán nhà ứ ự ch ng th c, ho c ph i có xác nh n c a UBND đ a ph ́ ́ ̣ ̣

ệ

ề ủ ổ ứ  Khái ni m:ệ Quy n s h u trí tu là quy n c a t

ệ ề ả ả

ồ ở ữ ố ớ ả

ở , bu c các bên ph i đ n c quan công ch ng đ ả ặ ̃ ̀ ở ư 3. Chê đinh Quyên s h u tri tuê. ể ặ 3.1 Khái ni m đ c đi m: ố ề ở ữ ch c, cá nhân đ i ế ề ệ ớ và quy n liên quan đ n v i tài s n trí tu , bao g m quy n tác gi ố ề ệ ề ề quy n tác gi , quy n s h u công nghi p và quy n đ i v i gi ng cây tr ngồ  Đ c đi m: ể ặ

ộ ả  Tài s n thu c QSHTT th hi n d i d ng vô hình , g mồ :

ể ệ ướ ạ ợ ặ ể ệ ẽ ớ ố ế  G m các thông tin, thông s k t h p ch t ch v i nhau th hi n d ướ i

ứ ậ nh ng v t th h u hình (t c các b n sao)

ể ữ ả ứ ự ứ ả  B n thân các b n sao hay các hình th c ch a đ ng thông tin là tài s n ả

ộ ề ủ ể ồ ữ ả ữ h u hình nên có th thu c v ch th khác

 ể ề ở ữ ế ạ QSHTT là quy n s h u k t qu lao đ ng mang tính sáng t o,

ấ ị ự ộ ể ế

ưở ề ở ữ ng quy n s h u

ề ả ẩ ả s n ph m đó nên không đ t ra v n đ SHTT.

ả ộ có đóng góp nh t đ nh cho s phát tri n kinh t xã h i:  Nhi u s n ph m trí tu nh ng ng ườ ạ ẩ i t o ra không h ề ấ ề ọ ố ượ ủ ủ ả ẩ ệ ư ặ ề ng c a quy n SHTT đ u là s n ph m c a trí  Không ph i m i đ i t ả

ấ ế ồ ế tu . ệ  QSHTT không nh t thi ề t bao g m quy n hi m h u:

ữ ố  Vì SHTT là s h u các thông tin nên ngoài CSH, ch th khác cũng có c (nh t là nh ng thông tin đã đ th chi m gi

ệ ủ ữ ủ ể c công b ); ữ ượ ậ ấ i c a ch SHTT, pháp lu t c m nh ng hành vi s ử

ở ữ ữ ượ ế đ  Ð b o v quy n l ị ạ ấ ể ề ợ ủ ể ả ụ d ng, đ nh đo t trái phép;

ậ

ệ

ạ ươ

t nam đ i c

Trang 7 – Môn Pháp lu t Vi

ạ ọ

ườ

ạ

ả

ậ

ị

Th c sĩ – Gi ng viên chính Vũ Th Bích H ng – Đ i h c Lu t Tp.HCM

ậ ầ ả ế  CSH c n gi

ữ ố ậ bí m t nh ng thông tin liên quan đ n tài s n mà pháp lu t ộ

ả ớ

ả ệ ố ả

ư ả ữ không b t bu c công b  B o v QSHTT là b o v thành qu lao đ ng có “tính m i”: ế ả c đó cho đ n khi đ c công b hay b o h tr ộ ạ ộ ộ ướ ố ượ ộ ư ả

c).

ể ẫ ạ ả ớ ợ  S n ph m tái t o hay phái sinh (phù h p v i lu t đ nh) v n có th có

ả

ắ ả ệ  S n ph m ch a đ ượ ẩ c ố công b hay b o h (L u ý: ph m vi công b hay b o h là trong và ướ ngoài n ẩ ớ ẩ ự ả ẩ sáng t o l ư  S n ph m đ ượ c “

tính m i (nh tác ph m phái sinh: c i biên, chuy n th ,…) ạ ạ i trên s sáng t o c a ng ớ ộ ậ ị ể ể ạ ườ ủ i khác trái ụ ượ ả c b o h (Ví d : hành vi

, đ o văn,...)

pháp lu t”ậ là không có tính m i nên không đ sao chép, nhái, làm gi ạ ề ả ạ 3.2 Phân lo i quy n SHTT

ố ớ ẩ ạ ả là quy n đ i v i tác ph m do mình sáng t o

ề 3.2.1 Quy n tác gi ặ ở ữ ồ ề ra ho c s h u , g m:

ệ ậ ẩ ọ

ướ ạ ữ ế ọ ượ ẩ Tác ph m văn h c, khoa h c, sách giáo khoa, giáo trình, ngh thu t dân ự ể ệ c th hi n d i d ng ch vi ặ t ho c ký t

gian và tác ph m khác đ khác;

ể

ệ ả ả ẩ ạ ỹ Bài gi ng, bài phát bi u và bài nói khác; ậ ứ ấ Tác ph m báo chí; âm nh c; sân kh u; đi n nh; t o hình, m thu t ng

ế ả ế

ồ ả ẽ ế ị ạ ụ d ng; nhi p nh; ki n trúc; ả ồ ơ ồ ả ọ B n h a đ , s đ , b n đ , b n v liên quan đ n đ a hình, công trình

khoa h c;ọ ươ Ch

ề ề

ả ư ậ ữ ệ ề ế ộ ố ớ

ươ ễ ệ

ế

ề ạ ẫ

ng trình máy tính, s u t p d li u. ọ ả (sau đây g i là quy n liên 3.2.2 Quy n liên quan đ n quy n tác gi ể ề quan) là quy n đ i v i cu c bi u di n, b n ghi âm, ghi hình, ệ ươ ng trình phát sóng, tín hi u v tinh mang ch ch ng trình ượ c mã hóa. đ ở ữ ề 3.2.3 Quy n s h u công nghi p ế ế ố ỉ ẫ ệ ị

ể ố ớ ệ là quy n đ i v i sáng ch , ki u ệ ợ t k b trí m ch tích h p bán d n, nhãn ậ ng m i, ch d n đ a lý, bí m t kinh doanh do mình ặ ở ữ ố ồ là quy n c a t

ề ủ ổ ứ ọ ạ ể ồ

ộ ố ư

ượ ả

ẩ c b o h s n ph m thì ph i làm th ộ hay ch s h u mu n đ ộ ộ ả ặ ả ọ ủ ả ạ ở i S ho c B “khoa h c và công

dáng công nghi p, thi ạ ươ hi u, tên th ạ sáng t o ra ho c s h u,... ố ớ ề ch c, cá nhân 3.2.4.Quy n đ i v i gi ng cây tr ng ặ ố ố ớ ớ đ i v i gi ng cây tr ng m i do mình ch n t o ho c phát tri n . ề ệ ả ộ * M t s l u ý v vi c b o h QSHTT ủ ở ữ ố Tác gi ề ả ụ t c đăng ký “b o h quy n SHTT” t ộ ằ c c p văn b ng b o h ; ngh ” đ đ

ượ

, s ạ c có hành vi xâm ph m d ng không xin phép, sao chép trái pháp

ả ượ ậ ượ ể ả ng QSHTT ph i đ c l p thành văn b n d ướ ạ i d ng

Vi c chuy n nh ồ ả ệ ể ượ ấ ộ ủ ể ả ờ ạ Trong th i h n b o h , ch th khác không đ ả ử ụ QSHTT (làm nhái, gi ậ lu t,...). ệ ợ h p đ ng.

ế ị ừ ế 4. Ch đ nh th a k :

ậ

ệ

ạ ươ

t nam đ i c

Trang 8 – Môn Pháp lu t Vi

ạ ọ

ườ

ạ

ả

ậ

ị

Th c sĩ – Gi ng viên chính Vũ Th Bích H ng – Đ i h c Lu t Tp.HCM

ủ ế ệ ể ả ị ườ ừ ừ ế Th a k là vi c chuy n d ch tài s n c a ng ế i ch t

ố ườ i còn s ng.

ề

i ch t theo m t trình t c h

ế ướ ừ ưở ủ ể ộ ả ề  KN1: Là m t lo i quan h pháp lu t dân s , trong đó các ch th tham gia ự ậ ấ ự ườ ả ủ nh t ng di s n c a ng ừ ế ủ ậ ng di s n th a k c a c t h

ữ

ệ 4.1 Khái ni m th a k : ữ cho nh ng ng ừ ế ệ 4.2 Khái ni m quy n th a k : ệ ộ ườ ượ ưở ữ là nh ng ng ị ị đ nh, xác đ nh n i dung quy n nh n, kh ườ nh ng ng ề ạ i đ ộ ừ ế i th a k . ừ ế

ạ ợ ỉ ệ

ự ổ ề ữ ườ ế ề ả ả ậ ả i ch t cho nh ng ng

 KN2: Quy n th a k là m t ch đ nh pháp lu t dân s , t ng h p các quy ộ ế ị ự ệ ị ậ ề ừ ế ph m pháp lu t v th a k , quy đ nh vi c b o v và đi u ch nh trình t ườ ủ ể chuy n tài s n và quy n tài s n c a ng i khác còn s ng.ố

ề ủ

ệ ự ừ ế ả  KN3:Quy n th a k là quy n c a ch th th a k . ủ ể ừ ế ừ ế ỉ ượ ườ i ệ c th c hi n khi ng ừ ế : Vi c th a k ch đ i di s n th a k

ả ườ ể ạ i cho ế i mà sau khi ch t có tài s n đ l

ặ th a k theo di chúc ho c theo pháp lu t.

ỉ ể i di s n th a k ch có th là cá nhân, là ng ậ ặ ườ i thành niên ho c

ồ ả ườ ủ ế i ch t,

ả ườ i khác.

ế ể ạ ườ ả ả ề ớ ả i ch t trong tài s n chung v i ng i ch t đ l c ng i cho di s n theo di chúc

ở ừ ể

ờ i còn s ng vào th i đi m m th a k ế ư

ừ i th a k là cá nhân ph i là n ượ c khi ng ườ ể ạ i đ l

ặ ậ ả ứ ừ ừ ế ả ơ ế

ườ ợ

ừ ế ừ ườ ườ ờ ậ ả ủ

ng h p vi c t i khác; Vi c t ự ủ ố ớ ặ

ả ể ườ ơ ị

ề ườ ể ạ i đ l 4.3. Ng ế ả có tài s n ch t. ế ừ ườ ề ạ ả i di s n th a k là ng Ng i đ l ự ừ ế ườ i khác theo trình t ng ừ ế ả ườ ể ạ i đ l Ng ư ch a thành niên có tài s n riêng.. ừ ế Di s n th a k theo đi u 634 BLDS – 2005 g m Tài s n riêng c a ng ế ườ ả ủ ầ ph n tài s n c a ng ườ ượ ừ ế Là ng ườ i đ i th a k : 4.4. Ng ậ ủ ị ặ ho c theo qui đ nh c a pháp lu t. ừ ế ố ườ ả ế ườ Ng ể ố ở ừ ờ ặ c sinh ra và còn s ng sau th i đi m m th a k nh ng đã thành thai ho c đ ế ả ườ ề ướ ế i di s n th a k ch t. (đi u 635 BLDS – 2005). Ng i tr ừ ế ậ ừ ế ậ ể th a k là cá nhân có th nh n di s n th a k theo di chúc ho c theo pháp lu t. ỉ ượ ổ ườ ch c, pháp nhân ch đ i th a k là c quan, t c nh n di s n th a k Ng ồ ạ ở ừ ế ể ả i vào th i đi m m th a k . theo di chúc và ph i còn t n t ừ ế ả ề ừ ố ệ ừ ch i nh n di s n th a k , tr tr i th a k có quy n t Ng ụ ố ằ ố ệ ừ ch i nh m tr n tránh nghĩa v tài s n c a mình đ i v i ng ứ ứ ả ượ ậ ố c l p thành văn b n có công ch ng ho c ch ng th c c a UBND ch i ph i đ ể ừ ờ ạ ở ừ ế ị ấ xã, ph ng, th tr n n i có đ a đi m m th a k và trong th i h n 6 tháng k t ở ừ ế ngày m th a k .

ả 4.5 Ng i không đ ng di s n:

ề ưở c quy n h ề ẻ ố ườ a. Ng

ứ ả ượ ặ ạ ườ ị ế i b k t án v hành vi c ý xâm ph m tính m ng s c kho ho c ạ ượ i di s n, xâm ph m ọ c đãi nghiêm tr ng, hành h ng ạ ườ ể ạ i đ l

ủ ẩ ườ

ạ i đó; ụ ưỡ

ườ ể ạ i đ l ườ ạ

ề v hành vi ng ự nghiêm tr ng danh d , nhân ph m c a ng ườ ạ ườ ị ế ộ ưở ề ầ ặ ườ ầ ả ọ i vi ph m nghiêm tr ng nghĩa v nuôi d ng ng ạ ố i b k t án v hành vi c ý xâm ph m tính m ng ng ộ ng m t ph n ho c toàn b ph n di s n mà ng ả i di s n; ừ ế i th a k ề i đó có quy n

ọ b. Ng c. Ng ằ khác nh m h ượ ưở ng; c h đ

ậ

ệ

ạ ươ

t nam đ i c

Trang 9 – Môn Pháp lu t Vi

ạ ọ

ườ

ạ

ả

ậ

ị

Th c sĩ – Gi ng viên chính Vũ Th Bích H ng – Đ i h c Lu t Tp.HCM

ặ ả i có hành vi l a d i, c

ng ép ho c ngăn c n ng ữ

ử ớ ầ i di s n.

ữ ườ ể ạ ừ ố ưỡ ả i đ l i di s n ỷ ằ ả ạ m o di chúc, s a ch a di chúc, hu di chúc nh m ặ ườ ể ạ ả ộ ng m t ph n ho c tòan b di s n trái v i ý chí c a ng i đ l ế ườ i nêu trên v n đ ả ả ườ ể ạ i di s n i đ l ượ ưở c h

ẫ ư ườ ế ả ẫ ườ d. Ng ệ ậ trong vi c l p di chúc; gi ưở ộ h ư L u ý: Nh ng ng ủ đã bi ủ ả ng di s n n u ng ọ ưở ng di s n theo di chúc. i đó, nh ng v n cho h h t hành vi c a ng

̀ ở ư ̀ ơ ̉ ̣ ̉ ́ 4.6 Th i điêm, đia điêm m th a kê:

ờ ế ể ở ừ ế • Th i đi m m th a k là th i đi m ng

ở ừ

ề

ượ ể • Đ a đi m m th a k là n i c trú cu i cùng c a ng

ườ i có tài s n ch t. Trong tr ế ố ộ ể ủ ạ i kho n 2 Đi u 81 c a B lu t DS. ố ế ố ượ ườ ể ạ i đ l ể ị ườ ả ể ng ờ ế i là đã ch t thì th i đi m m th a k là ộ ậ ả ủ i di s n; ở ừ ế c n i c trú cu i cùng thì đ a đi m m th a k là

ả ộ

̀ ờ ườ ợ h p Toà án tuyên b m t ng ả ị c xác đ nh t ngày đ ơ ư ở ừ ị ơ ư ị ế n u không xác đ nh đ ơ ặ n i có toàn b ho c ph n l n di s n. ̀ ơ ̣ ̣

ầ ớ ̀ ư ể ừ ệ ệ ế

ầ ừ ế ủ ườ ừ ề ậ i th a k yêu c u chia di s n, xác nh n i khác là

ể

ụ ề

ệ i th a k th c hi n nghĩa v v tài ở ừ ế ể ừ ờ ́ ở 4.7 Th i hiêu kh i kiên vê th a kê: ở ả ườ • Th i hi u kh i ki n đ ng ế ủ ặ ỏ quy n th a k c a mình ho c bác b quy n th a k c a ng ở ừ ế ể ừ ờ m i năm, k t th i đi m m th a k . ườ ầ ể ệ ở ệ • Th i hi u kh i ki n đ yêu c u ng ế ể ạ ườ i ch t đ l ờ ề ườ ờ ả ủ s n c a ng i là ba năm, k t ừ ế ự ể th i đi m m th a k .

ạ ừ ế:

ệ ườ ế i ch t cho

ố

ườ ừ ế ườ ườ ậ

ặ ợ ng h p ng ậ

ị ủ ổ có

ườ ộ ồ ừ ườ tr ứ ể ư ủ ổ ế đ 15 tu i đ n ch a đ 18 tu i ặ i giám h đ ng ý.

ườ ả ủ ng di s n c a ng 4.8. Các lo i th a k ừ ế ủ ả ể là vi c chuy n di s n th a k c a ng 4.8.1 Th a k theo di chúc: ạ ủ ườ ư ị ố ữ i đó khi còn s ng. i còn s ng theo s đ nh đo t c a ng nh ng ng  Ng ườ i đó b (tr i l p di chúc: i đã thành niên Ng ệ ắ ầ ệ b nh tâm th n ho c m c b nh khác mà không th nh n th c và làm ch ượ ườ ừ ủ ủ đ c hành vi c a mình); i t Ng ẹ ể ậ c cha, m ho c ng th l p di chúc n u đ ườ ậ i th a k ; tru t quy n h ừ ế i th a k ;

ị

ể ặ ờ

ườ ữ ả ả ả ị i qu n lý di s n, ng i phân chia di s n.

ệ ằ ả : Di chúc b ng văn b n; di chúc mi ng

ườ ậ ả ả

ứ ườ i làm ch ng: Ng ề ế

ỗ ị ữ ỉ ể và có ch ký ho c đi m ch và theo qui đ nh t

ứ ờ i làm ch ng: Có th nh ng

ể ườ ậ ả ấ

ườ ứ i làm ch ng; ng ữ i khác vi ả ữ ư ể ườ ứ ặ ỉ ế ượ  Quy n c a ng ề ủ i l p di chúc: ề ưở ừ ế ườ ấ ị ỉ Ch đ nh ng ừ ế ườ ả ầ i th a k ; Phân đ nh ph n di s n cho ng ả ầ ả ố ộ Dành m t ph n tài s n trong kh i di s n đ di t ng, th cúng; ụ ừ ế ườ i th a k ; Giao nghĩa v cho ng ườ ườ ỉ Ch đ nh ng i gi di chúc, ng ế ử ổ ỷ ỏ ổ Thay th , s a đ i, b sung, hu b di chúc.  Các hình th c c a di chúc ứ ủ  Di chúc b ng văn b n: ằ ả ằ i l p di chúc ph i Di chúc b ng văn b n không có ng ả ế ự t và ký vào b n di chúc. n u di chúc nhi u trang thì m i trang tay vi t ạ ặ ố ứ ự ả ượ i c đánh s th t ph i đ ề đi u 653 BLDS – 2005. ằ Di chúc b ng văn b n có ng ườ ả nh ng ph i có ít nh t 2 ng ướ c m t nh ng ng đi m ch vào di chúc tr ế ườ t ặ i l p di chúc ph i ký ho c ườ i i làm ch ng; Nh ng ng

ậ

ệ

ạ ươ

t nam đ i c

Trang 10 – Môn Pháp lu t Vi

ạ ọ

ườ

ạ

ậ

ả

ị

Th c sĩ – Gi ng viên chính Vũ Th Bích H ng – Đ i h c Lu t Tp.HCM

ứ ỉ ủ ể ậ ườ ậ i l p di chúc và ký vào

ữ làm ch ng xác nh n ch ký, đi m ch c a ng ả b n di chúc.

ả ả

ộ ế ứ ự ợ ứ ườ ng h p tính m ng m t ng

ạ ệ

ệ

ặ ấ ườ ệ ườ ể ệ ữ i làm ch ng và ngay sau đó nh ng ng

ạ ờ ạ

ặ ể ệ i di chúc mi ng th hi n ý chí cu i cùng thì di chúc ph i đ

ể ứ

ố ẫ ệ ặ ườ ị ạ i b cái ch t đe ằ ể ậ t ho c các nguyên nhân khác mà không th l p di chúc b ng ủ ườ i di chúc mi ng th hi n ý chí c a ứ i làm ỉ ể ừ ể i, cùng ký tên ho c đi m ch ; trong th i h n 5 ngày, k t ả ượ ố c ệ ể ừ ờ th i đi m di chúc mi ng mà ị i di chúc còn s ng, minh m n, sáng su t thì di chúc mi ng m c nhiên b

ượ ứ : i không đ

c làm ch ng cho vi c l p di chúc ườ ậ i l p di chúc;

ườ ừ ế ề ư ủ ổ ặ i th a k theo di chúc ho c theo pháp lu t c a ng ả ụ i có quy n, nghĩa v tài s n liên quan t i ch a đ 18 tu i, ng

ủ ộ ằ Di chúc b ng văn b n có công ch ng: ằ Di chúc b ng văn b n có ch ng th c:  Di chúc mi ngệ . Trong tr ặ ậ do do b nh t ể ả văn b n thì có th di chúc mi ng; Ng ướ c m t ít nh t hai ng mình tr ứ ch ng ghi chép l ệ ườ ngày ng ự ứ công ch ng, ch ng th c; sau 3 tháng, k t ườ ố ng ỷ ỏ hu b .  Nh ng ng ữ ườ Ng ườ Ng ườ Ng i th a k không ph thu c vào n i dung c a di chúc:  Ng

ụ ượ ườ ậ ả ặ ệ ậ ậ ủ ớ ộ i n i dung di chúc; ự ự ườ i không có năng l c hành vi dân s . ộ c ng ng h p không đ

ấ ủ ườ ậ

ừ ấ

ườ ừ ế ợ ườ ả ng di s n ít h n 2/3 su t c a ng i đây đ ậ ơ ượ ưở c h ả ấ ằ ọ ặ ưở ỉ ng di s n ho c ch ữ i th a k theo lu t, thì nh ng ậ ừ ng ít nh t b ng 2/3 su t th a k theo lu t tr khi ừ ả ừ ế ng di s n th a

ẹ ợ ư ồ

ườ ế ậ : Là vi c đ l

ưở Trong tr i l p di chúc cho h ưở ế cho h ừ ế ườ ướ i d ng ề ọ ừ ố h t ch i nh n di s n th a k ho c h không có quy n h k : ế Con ch a thành niên, cha, m , v , ch ng; ộ Con đã thành niên mà không có kh năng lao đ ng. ả ủ i tài s n c a ng ị ừ ế ế ừ ả ả ệ ể ạ i th a k không ph i theo di chúc, mà theo các qui đ nh c a pháp lu t v ữ i ch t cho nh ng ậ ề ủ

4.8.2 Th a k theo pháp lu t ườ ng ừ ế th a k .

ữ ụ ườ ừ ế ậ ượ ợ ng h p sau c áp d ng trong nh ng tr

ế

ớ ch c đ c h

ừ ế ậ ả ch i quy n nh n di s n;

ệ ự ủ ế

 Th a k theo pháp lu t đ đây: Không có di chúc; ợ Di chúc không h p pháp; ừ ườ ữ ờ ế ặ ế ướ ề Nh ng ng i th a k theo di chúc đ u ch t tr c ho c ch t cùng th i ơ ườ ậ ể ừ ế ổ ứ ượ ưở đi m v i ng i l p di chúc; c quan, t ng th a k theo di ở ừ ế ờ ể chúc không còn vào th i đi m m th a k ; ườ ị ỉ ườ ượ ữ i đ c ch đ nh làm ng i th a k theo di chúc mà không có Nh ng ng ặ ừ ố ề ưở ề ả ng di s n ho c t quy n h ả ầ ạ ượ ị Ph n di s n không đ c đ nh đo t trong di chúc; ầ ả ầ Ph n di s n có liên quan đ n ph n c a di chúc không có hi u l c pháp lu t;ậ ầ Ph n di s n có liên quan đ n ng

ả ả

ng di s n, t ớ ề ờ ế ả ưở có quy n h ể cùng th i đi m v i ng ọ ư ườ ừ ế ế th a k theo di chúc nh ng h không ừ ố ế ặ ề ế ướ ậ c ho c ch t ch i quy n nh n di s n, ch t tr ứ ổ ơ ườ ậ ch c i l p di chúc; liên quan đ n c quan, t

ậ

ệ

ạ ươ

t nam đ i c

Trang 11 – Môn Pháp lu t Vi

ạ ọ

ườ

ậ

ả

ạ

ị

Th c sĩ – Gi ng viên chính Vũ Th Bích H ng – Đ i h c Lu t Tp.HCM

ư ể ả ờ ở ừ ng di s n theo di chúc, nh ng không còn vào th i đi m m th a

ượ ứ ự ậ ị ế ừ ườ i th a k theo pháp lu t: Đ c qui đ nh theo th t ắ và nguyên t c

ượ ưở c h i th a k cùng hàng đ

ầ ỉ ượ ừ hàng th a k sau ch đ c th a k n u không còn ai

ả ng ph n di s n b ng nhau; ừ ề ằ ế ế ưở ả ị ế ế ở ấ ng di s n, b tru t c do đã ch t, không có quy n h

ặ ừ ố ả ậ ch i nh n di s n.

Th t

ẻ ẹ ẻ ừ ế ứ ẹ

ượ ưở đ c h k .ế  Ng sau: ừ ế ườ Ng ườ ở ữ i Nh ng ng ế ướ ừ hàng th a k tr ả ề ưở ng di s n ho c t quy n h ừ ế ư ứ ự hàng th a k nh sau: ấ ồ ủ ẻ nuôi, con đ , con nuôi c a ng

ạ  Hàng th a k th nh t g m: V , ch ng, cha đ , m đ , cha nuôi, m ồ ợ ế ườ i ch t. ộ ộ

ế ườ ườ ạ ế ộ ủ i ch t mà ng  Hàng th a k th hai: Ông n i, bà n i, ông ngo i, bà ngo i, anh ru t, ộ ườ i

ạ ị ộ ế ộ ủ ộ

ụ ộ ườ ộ

ừ ậ ế i ch t; cháu ru t c a ng

i ch t; cháu ru t c a ng ạ ạ ủ ườ ộ ế ứ ộ ườ ộ

ộ ế ắ ế ế

ườ ườ

ớ ừ ế ế ướ

ợ ể ẹ ặ ầ c h

ế

ộ c ho c ch t cùng m t th i đi m v i ng ả ắ ượ ầ ừ ế ứ ch ru t, em ru t c a ng ộ ch t ông n i, bà n i, ông ngo i, bà ngo i.  Hàng th a k th ba: c n i, c ngo i c a ng ụ i ch t; bác ru t, chú ộ ủ ườ ế ộ ộ ủ i ru t, c u ru t, cô ru t, dì ru t c a ng ộ ộ ậ ế ộ i ch t là bác ru t, chú ru t, c u ru t, cô ru t, dì ru t; ch t mà ng ụ ộ ụ ườ ộ ủ i ch t là c n i, c ngo i. i ch t mà ng ch t ru t c a ng ừ ế ế ị: Trong tr ủ ng h p con c a ng Th a k th v ờ ế ộ c ho c ch t cùng m t th i đi m v i ng ặ ả ng ph n di s n mà cha ho c m cháu đ ặ ờ ế ướ ưở c h ạ ả ườ ể ạ i di s n i đ l ả ườ ể ạ i di s n thì i đ l ế ưở ượ ng n u còn c h ườ ể ớ ể i đ ắ ẹ ặ ng ph n di s n mà cha ho c m ch t

ườ ế ố ng n u còn s ng. ừ ế Vi c th a k trong tr

ườ ườ ợ i mà sau đó m t ng ả ng h p v , ch ng đã chia tài s n chung ẫ ố ộ i còn s ng v n ồ ợ ế i ch t thì ng

ồ ạ ả

ồ ợ ợ ườ ư ượ ng h p v , ch ng xin ly hôn mà ch a đ

ế ộ

ườ ườ

ặ c ho c đã ế ị ặ c Toà án cho ly hôn b ng b n án ho c quy t đ nh ch a có hi u l c pháp ẫ ượ ố i còn s ng v n đ ủ ồ ộ ặ ườ ớ ế ệ ự ư ả ằ ả ừ ế ườ c th a k di s n. i ch t thì ng ể ờ ườ ạ ợ i th i đi m i t i đang là v ho c ch ng c a m t ng ừ ế ượ ẫ c th a k di i đó ch t thì dù sau đó đã k t hôn v i ng i khác v n đ

ng, m k n u có quan h chăm sóc, nuôi

ố ượ ẹ ệ ả ủ ừ ế ượ ư  th a k ch t tr ưở ượ cháu đ ế ố s ng; n u cháu cũng ch t tr ừ ả ạ i di s n th a k thì ch t đ l ế ượ ưở c h đ  ệ khi hôn nhân còn t n t ừ ế ượ c th a k di s n. đ  Trong tr ượ đ ế ậ lu t, n u m t ng  Ng ế ườ ng s n.ả  ưỡ d Con riêng và b d ng nhau nh cha con, m con thì đ ẹ ế ế c th a k di s n c a nhau.

Ậ Ố Ụ

Ự

B. LU T T T NG DÂN S

ệ ậ ố ụ ự

ự ể

ậ ố ụ ứ ằ ấ ả

t ng nh m gi ợ ướ ợ ơ ự: Lu t T t ng dân s là ngành lu t ậ ủ ể ự ủ ụ , th t c đ Tòa án và các ch th th c ầ ế i quy t các tranh ch p dân s , các yêu c u dân ổ ứ ch c ự c, cá nhân, c quan, t

i ích h p pháp cho nhà n ậ 1. Khái ni m ngành lu t T t ng dân s ị ứ hình th c, quy đ nh cách th c, trình t ố ụ ệ hi n các hành vi t ề ệ ự ả s , b o v quy n và l ủ ị theo quy đ nh c a pháp lu t.

ậ

ệ

ạ ươ

t nam đ i c

Trang 12 – Môn Pháp lu t Vi

ạ ọ

ườ

ậ

ạ

ả

ị

Th c sĩ – Gi ng viên chính Vũ Th Bích H ng – Đ i h c Lu t Tp.HCM

ỉ ươ ố ượ

ng và ph ề ề ạ ỉ 1.1 Đ i t 1.1.1 Đ i t

ộ : Các m i quan h thu c ph m vi đi u ch nh c chia làm ba nhóm:

ữ ớ ơ

t ng phát sinh gi a Tòa án nhân dân v i các c t ng khác

ề ng pháp đi u ch nh ệ ố ỉ ố ượ ng đi u ch nh ự ượ ậ ố ụ ủ c a ngành lu t T t ng dân s đ ệ ố ụ ố ụ ệ ố ụ ữ ớ t ng phát sinh gi a Tòa án nhân dân v i các bên

ự  Nhóm quan h t ế quan ti n hành t  Nhóm quan h t ng s ươ đ

ữ ươ  Nhóm quan h phát sinh gi a Tòa án nhân dân, đ

ớ ệ ố ụ ủ ể ự ơ ng s , c quan t ng khác v i các ch th khác tham gia vào quá trình

ế ụ ệ ự i quy t các v vi c dân s .

ự ủ ộ

ề ị i quy t các v vi c dân s đ quy đ nh quy n và nghĩa v c th

ụ ệ ệ

ủ ể ụ Lu t T t ng dân s tùy thu c vào m c đích tham gia c a các ch th vào ụ ụ ể ự ể ậ ố ụ ỉ ự ử ụ ậ

ươ ệ ỉ ế ti n hành t ả gi ậ ố ụ ả ế quá trình gi ừ ủ ể ủ cho t ng ch th c a quan h pháp lu t t ươ ng pháp đi u ch nh 1.1.2 Ph ươ ề ng pháp đi u ch nh: Ph ự t ng dân s . ố ụ : Lu t T t ng dân s s d ng hai ẳ ệ ng pháp bình đ ng ề ng pháp m nh l nh và ph

ạ ươ ph ị đ nh đo t.

ỉ ề ệ ệ ươ Trong đó ph ụ ng pháp m nh l nh ch áp d ng đi u ch nh các m i quan h

ộ ố ệ

ư ướ ủ ể ề ự

ệ ố ớ ầ ả ằ

ụ ệ ự ậ ị ỉ ệ ố ố ụ t ng mà m t bên ch th là Tòa án nhân dân và trong m i quan h đó Tòa án t ề c có quy n đ a ra các yêu c u mang tính nhân dân nhân danh quy n l c nhà n ệ ả ố ụ ủ ể ấ t ng nh m b o đ m cho vi c ch t m nh l nh đ i v i các ch th tham gia t ủ ả i quy t các v vi c dân s theo đúng quy đ nh c a pháp lu t. gi

ụ ỉ ị ng pháp bình đ ng đ nh đo t ch áp d ng trong quan h t

ẳ ươ ọ

ủ

ề ự ộ

ự ượ ươ ẳ ả ng s đ

ả ụ ệ ả ệ ế ệ ố ụ ạ ươ t ng mà Ph ả ẳ ự ả ủ ể ề ng s , b o đ m cho h hoàn toàn bình đ ng trong ch th đ u là các bên đ ơ ở ả ự ể ụ ố ụ ệ ệ t ng c a mình đ Tòa án có c s gi vi c th c hi n các quy n và nghĩa v t i ế ụ ệ ậ quy t v vi c dân s m t cách khách quan và đúng pháp lu t. Tòa án nhân dân có ố ụ ệ t ng c bình đ ng trong quá trình t trách nhi m b o đ m cho các đ ự ế i quy t các v vi c dân s . gi

ệ ự ố ụ ả ế ụ ệ ự ạ t ng gi t i quy t v vi c dân s t i Tòa án 1.2 Khái ni m trình t

nhân dân

t Trình t

ự ố ụ ị ụ ệ ế ế ự ể ả i quy t các v vi c dân t ng là quá trình Tòa án ti n hành gi ế ụ ệ th i đi m th lý v vi c dân s cho đ n khi k t

ế ụ ế ị

ự ượ ệ ả ệ ự c phân bi t ng gi ữ t khác nhau gi a

ự ượ ắ ầ ừ ờ s , đ c xác đ nh b t đ u t ệ ằ ặ ả thúc b ng vi c tuyên các b n án ho c quy t đ nh có hi u l c thi hành. ự ố ụ ế ụ ệ i quy t v vi c dân s đ Trình t t ự ệ ự ụ v án dân s và vi c dân s .

ụ ự bao g m:ồ Trình t i quy t ế v án dân s

ử ơ ẩ ẩ

ự ả gi  Kh i ki n ệ ở  Th lý; ụ  Chu n b xét x s th m; ị  Xét x s th m; ử ơ ẩ  Xét x phúc th m; ẩ ử  Thi hành án;

ậ

ệ

ạ ươ

t nam đ i c

Trang 13 – Môn Pháp lu t Vi

ạ ọ

ườ

ả

ậ

ạ

ị

Th c sĩ – Gi ng viên chính Vũ Th Bích H ng – Đ i h c Lu t Tp.HCM

ủ ụ ẩ ẩ  Th t c giám đ c th m; tái th m. ố

Trình t ự bao g m:ồ i quy t ệ ế vi c dân s

ọ ơ ẩ ẩ ị ọ

      ủ ụ ẩ ố ự ả gi ử ơ G i đ n, Th lý;ụ ẩ Chu n b phiên h p s th m; Phiên h p phúc th m; Thi hành án; Th t c giám đ c th m.

ệ ố ụ

ệ ệ

ữ ộ ớ ự ệ ự 2. Khái quát v các quan h T t ng dân s ữ ộ

ả ế ụ ệ

ể ề ậ ố ụ ậ ố ụ Quan h pháp lu t t t ng dân s là nh ng quan h xã h i do Lu t T t ng ủ ể ữ ỉ ự ề dân s đi u ch nh. Đó là nh ng quan h xã h i gi a Tòa án v i các ch th trong quá trình gi ặ t ng dân s ự i quy t v vi c dân s . Đ c đi m c a quan h pháp lu t t

ậ ố ụ ệ ủ ủ ể ắ

ơ ậ ứ ướ

ả ự ả ủ ể ắ ự t ng dân s ế i quy t các v ộ

ầ ế ầ ủ ươ i yêu c u.

ệ ự ườ ự ậ ố ụ ữ ẳ ự ậ ố ụ ụ c thành l p có ch c năng gi ệ ố ụ t ng Tòa án là ch th b t bu c ph i có ự ng s , ng t ng dân s không có s bình đ ng gi a Tòa

ủ ể án v i các ch th khác

ụ ệ ử ự ế ơ

ề ề ự ụ ệ

ụ ủ ể ế ị ủ

ẽ ị ưỡ ả

ủ ề

ị ọ ị ọ ặ ậ ạ ề ế ị ệ ộ Tòa án là ch th b t bu c trong quan h pháp lu t t Tòa án là c quan do Nhà n ệ vi c dân s , do đó trong các quan h t ể ả i quy t các yêu c u c a đ đ gi Trong quan h pháp lu t t ớ ả i quy t các v vi c dân s có các Tòa án nhân dân là c quan xét x , gi ậ ướ c trong vi c áp d ng pháp lu t. quy n, nghĩa v mang tính quy n l c nhà n ị Các quy t đ nh c a Tòa án nhân dân đã có giá tr thi hành, các ch th liên quan ế ủ ế ph i tuân th , n u không s b c ng ch . ầ ườ ự Đ ng s và ng ữ i quy t nh ng quy n l

ề ợ ủ ậ ữ

ườ ụ ầ

đ a v pháp lý và t

ệ ấ Quan h pháp lu t t ố ụ t ng

ể ệ ướ ữ th hi n d

ậ ố ụ ủ ể Quan h pháp lu t t

ề ươ ủ ể ế ứ ở

ạ ộ ạ ầ ươ i yêu c u, theo quy đ nh c a lu t, h có quy n yêu c u ả i c a h b xâm ph m ho c đ ngh Tòa án Tòa án gi ộ ự ệ ậ ấ ị công nh n hay không công nh n m t s ki n pháp lý nh t đ nh. Gi a Tòa án và ươ ề ẳ ự i yêu c u có các quy n, nghĩa v khác nhau, không bình đ ng ng s , ng đ ư ủ ể ị ừ ị ấ cách ch th . xu t phát t ỉ ệ ự ậ ố ụ t ng dân s ch xu t hi n trong quá trình t ứ ố ụ ấ ị i nh ng hình th c t t ng nh t đ nh ệ t ng phát sinh khi có các ch th có quy n ti n hành ớ ng ng v i ề t ng giai đo n khác nhau, các ho t đ ng t

ầ ố ụ t ng là khác nhau v ậ ủ ể ề ỉ

ệ ị kh i ki n, kháng cáo, kháng ngh và các ch th khác yêu c u. T ủ ụ ở ừ ừ t ng th t c, ế ươ ự , ph trình t ng pháp ti n hành, ch th tham gia và pháp lu t đi u ch nh. ử ủ ề ẩ 3. Th m quy n xét x c a Toà án nhân dân

ẩ ẩ 3.1 Th m quy n chung:

ớ ạ ề Th m quy n chung là gi ề ụ ệ ệ ị

ụ ự ế ả ề ả i h n (kh năng) do ạ ủ ự ể pháp lu t quy đ nh đ Tòa án nhân dân th c hi n nhi m v , quy n h n c a mình ụ ệ trong vi c th lý và gi i quy t các v vi c dân s .

ồ ẩ ậ ệ ộ ề N i dung th m quy n chung bao g m:

ậ

ệ

ạ ươ

t nam đ i c

Trang 14 – Môn Pháp lu t Vi

ạ ọ

ườ

ậ

ả

ạ

ị

Th c sĩ – Gi ng viên chính Vũ Th Bích H ng – Đ i h c Lu t Tp.HCM

ẩ ấ ề ề ủ

ố ớ ệ t Nam 2004, Tòa án nhân dân có

ạ ề ụ ự Th m quy n c a Tòa án nhân dân đ i v i các tranh ch p v dân s . ự ộ ậ ố ụ Theo Đi u 25 B lu t t ữ ế ả i quy t nh ng lo i vi c sau: ề quy n th lý, gi (cid:0) ề ệ ố ị t Nam. (cid:0) ả

(cid:0)

(cid:0) ệ

ị ạ ườ ệ ề ấ ấ ấ ấ ợ ộ ậ ố ụ ồ ề ng h p quy đ nh t ừ ể ở ữ ủ ả i kho n 2 Đi u 29 c a B lu t T t ng dân

(cid:0)

(cid:0) t h i ngoài h p đ ng. (cid:0) ợ ả ồ ắ ớ ấ ề

ị ủ ả ng thi ề ử ụ ậ ề ấ

(cid:0) ấ ệ ụ ế ị

(cid:0) ự ề

ị ấ ấ ẩ

ậ ề ượ ề ề ủ ụ ử ị

t ng dân s Vi ệ ớ ữ Tranh ch p gi a cá nhân v i cá nhân v qu c t ch Vi ề ở ữ ề Tranh ch p v quy n s h u tài s n. ề ợ ự Tranh ch p v h p đ ng dân s . ề Tranh ch p v quy n s h u trí tu , chuy n giao công ngh , tr tr s .ự ề ừ ế ấ Tranh ch p v th a k tài s n. ườ ề ồ ấ ệ ạ Tranh ch p v b i th ấ ề ấ Tranh ch p v quy n s d ng đ t và tài s n g n li n v i đ t theo quy đ nh c a pháp lu t v đ t đai. ạ ộ Tranh ch p liên quan đ n ho t đ ng nghi p v báo chí theo quy đ nh ậ ủ c a pháp lu t. ấ Các tranh ch p khác v dân s mà pháp lu t có quy đ nh. ẩ 3.2 Th m quy n theo c p Tòa án: ẩ ấ ụ ệ ự ề

Th m quy n theo c p Tòa án là b ế c ti n hành th lý gi ấ ứ ẩ ấ ự ể ệ ậ ị

ụ ệ ề ẩ

ụ ệ ị

ộ ả ậ ph n c a th m quy n xét x , xác đ nh c p Tòa án đ i ủ ụ ơ ẩ ế quy t các v vi c dân s theo th t c s th m. Th m quy n theo c p Tòa án là ả ớ ạ i h n do pháp lu t quy đ nh đ Tòa án các c p th c hi n ch c năng gi gi i ự ế quy t các v vi c dân s . ấ Th m quy n theo c p Tòa án có th đ ấ ủ ự ượ

ấ ủ ấ ấ

ể ượ c phân chia theo các tiêu chí: Giá ả ấ ả ặ ị tr tranh ch p, tính ch t c a v vi c ho c b n ch t c a tài s n. Theo quy đ nh ề ẩ ộ ậ ố ụ ủ c phân chia c a B lu t t t ng dân s 2004, th m quy n theo c p Tòa án đ ố ớ ị ề ẩ ứ căn c vào tính ch t c a v vi c. Th m quy n theo c p Tòa án quy đ nh đ i v i Tòa án nhân dân c p huy n và c p t nh.

ấ ỉ ấ ộ

ấ ẩ

ệ ố ớ ề ệ ấ ẩ ấ ủ ụ ệ ệ ấ ề ẩ N i dung th m quy n theo c p Tòa án ề ủ 3.2.1 Th m quy n c a Tòa án nhân dân c p huy n ấ ủ Th m quy n c a Tòa án nhân dân c p huy n đ i v i các tranh ch p dân

s .ự

ề ộ ậ ố ụ ự ệ ấ ề t ng dân s , Tòa án nhân dân c p huy n có quy n

ế ấ ả gi

ộ ậ ố ụ ề t ng dân s

ấ ấ Theo Đi u 33 B lu t t i quy t các tranh ch p sau: ự ự Các tranh ch p dân s theo Đi u 25 B lu t t ộ ậ ố ụ ề Các tranh ch p hôn nhân và gia đình theo Đi u 27 B lu t t t ng dân s ự

gôm:̀

ề ả ấ

ờ ỳ ủ ề ả ấ ồ ợ

 Ly hôn, tranh ch p v nuôi con, chia tài s n khi ly hôn.  Tranh ch p v chia tài s n chung c a v ch ng trong th i k hôn

nhân.

i tr c ti p nuôi con sau khi ly hôn. ặ ề ề ấ ấ ổ ị ị ườ ự ế  Tranh ch p v thay đ i ng ẹ  Tranh ch p v xác đ nh cha, m cho con ho c xác đ nh con cho cha,

m .ẹ

ề ấ ưỡ ấ  Tranh ch p v c p d ng.

ậ

ệ

ạ ươ

t nam đ i c

Trang 15 – Môn Pháp lu t Vi

ạ ọ

ườ

ả

ạ

ậ

ị

Th c sĩ – Gi ng viên chính Vũ Th Bích H ng – Đ i h c Lu t Tp.HCM

ề ậ ấ

 Các tranh ch p khác v hôn nhân và gia đình mà pháp lu t có quy

ị đ nh.

ị ấ ươ ạ ể i các đi m a, b, c, d,

ả ủ ề ề ạ ộ ậ ố ụ

ấ ạ ộ ạ

ớ ề ụ ậ ồ ợ ch c có đăng ký kinh doanh v i nhau và đ u có m c đích l ữ ng m i gi a cá nhân, i nhu n bao g m:

ị ứ

ạ

ậ

ườ ườ ằ ộ ườ ắ ng s t, đ ng b , đ ỷ ộ ng thu n i

ng m i quy đ nh t Các tranh ch p v kinh doanh, th ự t ng dân s : đ, e, g, h và i kho n 1 Đi u 29 c a B lu t t ươ “1. Tranh ch p phát sinh trong ho t đ ng kinh doanh, th ổ ứ t a) Mua bán hàng hoá; ụ b) Cung ng d ch v ; c) Phân ph i;ố ệ ạ d) Đ i di n, đ i lý; đ) Ký g i;ử e) Thuê, cho thuê, thuê mua; g) Xây d ng;ự ỹ ư ấ h) T v n, k thu t; ể ậ i) V n chuy n hàng hoá, hành khách b ng đ đ a;ị

ấ ộ ị ạ ủ ề ả ề Các tranh ch p v lao đ ng quy đ nh t i kho n 1 Đi u 31 c a B lu t t ộ ậ ố

ớ ườ

ộ

ậ

ừ ị

ế ế ả ườ ử ụ ộ ộ i s d ng lao đ ng i lao đ ng v i ng ủ ơ ộ ả i viên lao đ ng c a c quan qu n ả ộ ỉ ố i ả i quy t trong th i h n do pháp lu t quy đ nh, tr các ấ i t

t ph i qua hoà gi ả ứ ề ườ ộ ợ ị ơ ng h p b đ n

ươ

ồ ệ ạ ườ ử ụ ữ ộ i s d ng lao đ ng; v ộ i lao đ ng và ng ứ ợ ng thi ề

ộ t h i gi a ng ồ

ộ

ườ ữ ấ ẩ ộ ườ ấ ườ ử ụ ườ i s d ng lao đ ng; i giúp vi c gia đình v i ng ậ ề ể ủ ộ ớ ườ i lao đ ng v i doanh nghi p xu t kh u lao ớ ị t h i gi a ng ng thi

ự ụ t ng dân s . ộ ữ ấ 1. Tranh ch p lao đ ng cá nhân gi a ng ơ ở ả ả ộ ồ i lao đ ng c s , hoà gi mà H i đ ng hoà gi ề ị ệ ộ ướ c v lao đ ng qu n, huy n, th xã, thành ph thu c t nh hoà gi lý nhà n ậ ờ ạ ặ không thành ho c không gi ả ạ ơ ở ấ i c s : tranh ch p sau đây không nh t thi ặ ỷ ậ ề ử a) V x lý k lu t lao đ ng theo hình th c sa th i ho c v tr ấ ng ch m d t h p đ ng lao đ ng; ph ườ ề ồ b) V b i th ộ ứ ợ ợ ấ tr c p khi ch m d t h p đ ng lao đ ng; ệ ữ c) Gi a ng ộ ề ả d) V b o hi m xã h i theo quy đ nh c a pháp lu t v lao đ ng; ệ ệ ạ ề ồ đ) V b i th đ ng.ộ

ẩ ề ủ ấ ỉ

ề ủ ố ớ ấ ỉ ấ ẩ 3.2.2. Th m quy n c a Tòa án nhân dân c p t nh Th m quy n c a Tòa án nhân dân c p t nh đ i v i các tranh ch p dân

s ự

ề ộ ậ ố ụ ự

ụ ả ề Theo kho n 3 Đi u 33 và Đi u 34 B lu t t ả ề ế ữ ấ ấ ỉ c p t nh có quy n th lý, gi

ủ ụ ơ ẩ ự ấ

ầ ươ

ề ự ự ủ ệ ơ t ng dân s , Tòa án nhân dân i quy t theo th t c s th m nh ng tranh ch p sau: Nh ng tranh ch p, yêu c u v dân s , hôn nhân và gia đình, kinh doanh, ả ặ ầ ặ ộ ng m i, lao đ ng mà có đ c ngoài ho c c n ph i ng s ho c tài s n c ngoài, cho Toà án ữ ạ ư pháp cho c quan Lãnh s c a Vi ả ở ướ n ở ướ n t Nam

ươ th ỷ u thác t ướ n c ngoài.

ậ

ệ

ạ ươ

t nam đ i c

Trang 16 – Môn Pháp lu t Vi

ạ ọ

ườ

ả

ậ

ạ

ị

Th c sĩ – Gi ng viên chính Vũ Th Bích H ng – Đ i h c Lu t Tp.HCM

ự ề ấ

Nh ng tranh ch p v dân s , hôn nhân và gia đình, kinh doanh, th ề ế ủ ữ ộ ả ẩ ộ ươ ng ấ i quy t c a Toà án nhân dân c p

ạ m i, lao đ ng không thu c th m quy n gi huy n. ệ

ả ộ

ụ ệ ư ẩ ấ ỉ i quy t c a Toà án nhân ế ể ả ề ấ ữ ệ ự Nh ng v vi c dân s thu c th m quy n gi ấ dân c p huy n nh ng Toà án nhân dân c p t nh l y lên đ gi ế ủ i quy t.

ẩ ẩ ề

ổ Th m quy n theo lãnh th là gi ả ế ị

ề 3.4. Th m quy n theo lãnh th : ậ ơ ẩ

ự

ứ ụ ể ủ ươ : n i c trú c a đ ủ ể ế ố ơ ư ậ ủ ỏ ự ng s , ng ặ

ớ ạ ổ i h n ụ ệ ị ả i quy t các v vi c dân (kh năng) do pháp lu t quy đ nh xác đ nh ch c năng gi ổ ượ ề ự ủ ị c s c a Tòa án theo đ n v hành chính c th . Th m quy n theo lãnh th đ ơ ầ ườ ị i yêu c u; n i có tài quy đ nh d a vào các y u t ự ệ ơ ả ấ ả s n tranh ch p; theo th a thu n c a các ch th ho c n i x y ra s ki n pháp lý.

ề

ổ ượ ề ị ạ ộ ậ ố ụ ề ẩ N i dung th m quy n theo lãnh th Th m quy n theo lãnh th đ ổ c quy đ nh t i Đi u 35 B lu t t t ng dân

ề ả ế ụ ự ủ ổ ượ ộ ẩ ự s 2004. ẩ Th m quy n gi i quy t v án dân s c a Toà án theo lãnh th đ c xác

ị đ nh:

ơ ị ơ ị ơ ế Toà án n i b đ n c trú, làm vi c (n u b đ n là cá nhân), n i b đ n có

ụ ở ế ơ ị ơ ư ơ ị ơ tr s (n u b đ n là c quan, t

ế ệ ổ ứ ch c). ệ ủ

ự ự ị ơ ơ Tòa án n i c trú, làm vi c c a nguyên đ n (n u nguyên đ n là cá nhân), ả ơ ổ ứ ch c) khi các đ ơ ươ ng s t tho

ề ậ ơ ư ụ ở ế ơ ị ơ n i b đ n có tr s (n u b đ n là c quan, t ằ ớ thu n v i nhau b ng văn b n v v n đ trên.

ề ẩ ả ữ ế ả ấ ộ ề ấ ả Toà án n i có b t đ ng s n có th m quy n gi ấ i quy t nh ng tranh ch p

ơ ề ấ ộ v b t đ ng s n. ề ẩ ả ự ủ ổ ượ ệ ế ả Th m quy n gi i quy t vi c dân s c a Toà án theo lãnh th đ c xác

ị đ nh:

ườ ị Toà án n i ng

ế ố ấ ệ ự ẩ ả

ơ ự ố ộ ề ị ạ ườ ự ặ ấ ự ặ ị i b yêu c u tuyên b m t năng l c hành vi dân s ho c b ế i quy t yêu ự ế ự i m t năng l c hành vi dân s ho c b h n ch năng l c

ầ ự ư ạ h n ch năng l c hành vi dân s c trú, làm vi c có th m quy n gi ầ c u tuyên b m t ng hành vi dân s ;ự

ơ ườ ị ắ Toà án n i ng

i b yêu c u thông báo tìm ki m v ng m t t ế ầ ặ

ế i quy t yêu c u thông báo tìm ki m ng

ố ấ ầ ườ ế ả ủ ố ộ ầ ặ ạ ơ ư ế ơ ư ố ườ ắ i v ng m t t ấ ườ i đó, yêu c u tuyên b m t ng

i n i c trú, ẩ ầ ị b yêu c u tuyên b m t tích ho c là đã ch t có n i c trú cu i cùng có th m ặ ạ ơ ư ả ề i n i c trú và quy n gi ặ ả i m t tích ho c là đã qu n lý tài s n c a ng ch t;ế

ố ộ ườ ế ấ

ế ị Toà án đã ra quy t đ nh tuyên b m t ng ế ị ỷ ỏ ế ặ ầ ả ề ặ i m t tích ho c là đã ch t có ố ấ i quy t yêu c u hu b quy t đ nh tuyên b m t tích ho c là đã

ẩ th m quy n gi ch t;ế

ơ ả ự

ả ạ ườ ươ ộ

ườ ườ ả ả

ơ ế ị ủ ả

ề ế ị ế ạ ả ầ Toà án n i ng đình, kinh doanh, th ế n u ng i ph i thi hành án là cá nhân ho c n i ng ế n u ng i ph i thi hành án là c quan, t ệ vi c thi hành b n án, quy t đ nh c a Toà án n ậ i Vi quy t yêu c u công nh n và cho thi hành t ế ị i ph i thi hành b n án, quy t đ nh dân s , hôn nhân và gia ủ ệ ư ướ c ngoài c trú, làm vi c, ng m i, lao đ ng c a Toà án n ườ ặ ơ ụ ở ả i ph i thi hành án có tr s , ặ ơ ế ổ ứ ả ch c ho c n i có tài s n liên quan đ n ả ẩ ướ c ngoài có th m quy n gi i ệ t Nam b n án, quy t đ nh dân

ậ

ệ

ạ ươ

t nam đ i c

Trang 17 – Môn Pháp lu t Vi

ạ ọ

ườ

ạ

ả

ậ

ị

Th c sĩ – Gi ng viên chính Vũ Th Bích H ng – Đ i h c Lu t Tp.HCM

ươ ủ ạ ộ ng m i, lao đ ng c a Toà án n ướ c

ự s , hôn nhân và gia đình, kinh doanh, th ngoài;

ế ườ ử ơ ườ ử ơ ư Toà án n i ng i g i đ n c trú, làm vi c, n u ng

ụ ở ế ườ ử ơ ườ ử ơ s , n u ng

ề ế ặ ẩ

ạ ả ộ ướ ủ ng m i, lao đ ng c a Toà án n ơ ệ i g i đ n là cá nhân ứ ơ ổ i g i đ n là c quan, t i g i đ n có tr ch c có ự ế ị ậ ầ ả i quy t yêu c u không công nh n b n án, quy t đ nh dân s , hôn c ngoài

ươ t Nam;

c ngoài c ả ạ i Vi ả ả ọ ơ

ặ ơ ườ ườ i ph i thi hành là c quan, t

ế ị ủ ế

ế ị ủ ậ i Vi

ự ệ ế ơ ơ ho c n i ng th m quy n gi nhân và gia đình, kinh doanh, th ầ ệ không có yêu c u thi hành t ủ ế ị ư ướ ơ i ph i thi hành quy t đ nh c a Tr ng tài n Toà án n i ng ườ ặ ế ệ i ph i thi hành i ph i thi hành là cá nhân ho c n i ng trú, làm vi c, n u ng ả ụ ở ế ơ ổ ứ ả ườ ch c ho c n i có tài s n liên có tr s , n u ng ề ọ ệ ả ẩ ướ quan đ n vi c thi hành quy t đ nh c a Tr ng tài n i c ngoài có th m quy n gi ọ ệ ạ ầ ế quy t yêu c u công nh n và cho thi hành t t Nam quy t đ nh c a Tr ng tài ướ c ngoài; n Toà án n i vi c đăng ký k t hôn trái pháp lu t đ ẩ ệ c th c hi n có th m

ả ầ ậ ượ ậ ề quy n gi ỷ ệ ế i quy t yêu c u hu vi c k t hôn trái pháp lu t;

ế ơ

ả ậ ậ ả ế ầ ậ ẩ Toà án n i m t trong các bên thu n tình ly hôn, nuôi con, chia tài s n khi ly ư i quy t yêu c u công nh n thu n tình ly

ả ộ ề ệ hôn c trú, làm vi c có th m quy n gi hôn, nuôi con, chia tài s n khi ly hôn;

ề ậ ơ ổ Toà án n i m t trong các bên tho thu n v thay đ i ng

ộ ư ả ế ế ườ ự i tr c ti p nuôi ậ ầ i quy t yêu c u công nh n

ậ con sau khi ly hôn c trú, làm vi c có th m quy n gi ự s tho thu n v thay đ i ng ệ ề i tr c ti p nuôi con sau khi ly hôn;

ư ệ

ẹ ố ớ ề ơ ế ổ ặ ầ ư ề ả ả ẩ ườ ự ế ẹ ủ ạ ế

ề ả ẩ ư Toà án n i cha ho c m c a con ch a thành niên c trú, làm vi c có th m ủ ề quy n gi i quy t yêu c u h n ch quy n c a cha, m đ i v i con ch a thành ặ niên ho c quy n thăm nom con sau khi ly hôn;

ư ệ ặ ẩ ề Toà án n i cha, m nuôi ho c con nuôi c trú, làm vi c có th m quy n

ả ế ơ ầ ệ gi

ề ầ ế

ẹ ứ i quy t yêu c u ch m d t vi c nuôi con nuôi; ổ ả Th m quy n c a Toà án theo lãnh th gi ả ọ ấ i quy t các yêu c u liên quan ượ c

ệ t Nam gi ậ ề ọ ệ ệ ấ ủ ẩ ế ươ ạ ng m i Vi đ n vi c Tr ng tài th ủ ự th c hi n theo quy đ nh c a pháp lu t v Tr ng tài th

ế ươ ề ị ề 3.5. Th m quy n theo s l a ch n:

ẩ ệ ự ự ự ả ủ ể ọ ụ i quy t các v tranh ch p đ ạ ng m i ọ ọ Th m quy n theo s l a ch n là gi ế i quy t các v ớ i ụ

ẩ ậ ị ự

ọ ẩ

ự ự ạ h n do lu t đ nh cho các ch th trong vi c l a ch n Tòa án gi ệ vi c dân s ộ ẩ ự ự ọ ủ ố ớ ụ ơ ề ề N i dung th m quy n theo s l a ch n ự ự Th m quy n theo s l a ch n c a nguyên đ n đ i v i các v án dân

s ự

ộ ố ụ ề ự ể ơ ọ ở Nguyên đ n trong m t s v án có quy n l a ch n các Tòa án sau đ kh i

ki n:ệ

ệ N u không bi

ế ầ ụ ở ủ ị ơ ệ ụ ở ặ ố

ế ả ả

ạ ộ i quy t; ấ N u tranh ch p phát sinh t

ơ ổ ứ ặ ầ ừ ủ ho t đ ng c a chi nhánh t ụ ở ơ ổ ứ ch c có tr s ho c n i t ổ ứ ch c thì nguyên ch c có chi nhánh

ế ơ ế ơ ư t n i c trú, làm vi c, tr s c a b đ n thì nguyên đ n có ơ ị ơ ị ơ ư ể th yêu c u Toà án n i b đ n c trú, làm vi c, có tr s cu i cùng ho c n i b ơ đ n có tài s n gi ế ể i quy t; ơ đ n có th yêu c u Toà án n i t ả gi

ậ

ệ

ạ ươ

t nam đ i c

Trang 18 – Môn Pháp lu t Vi

ạ ọ

ườ

ạ

ả

ậ

ị

Th c sĩ – Gi ng viên chính Vũ Th Bích H ng – Đ i h c Lu t Tp.HCM

ế ị ơ ệ N u b đ n không có n i c trú, làm vi c, tr s

ưỡ ệ Vi ầ ơ ặ ụ ụ ở ở ơ ư t Nam ho c v án ơ ể ng thì nguyên đ n có th yêu c u Toà án n i mình

i quy t; ấ ng thi

ấ ề v tranh ch p vi c c p d ế ệ ư c trú, làm vi c gi ề ồ ế ơ ệ ạ ệ ợ ụ ở ườ ư ơ ả ầ

ế ả ệ ấ ả ơ ồ t h i ngoài h p đ ng thì nguyên đ n N u tranh ch p v b i th ệ ặ ể có th yêu c u Toà án n i mình c trú, làm vi c, có tr s ho c n i x y ra vi c gây thi

ệ ạ t h i gi ế i quy t; ấ ấ ợ ấ

ả ể ề ươ ng thi ợ

ồ ệ ạ ứ ợ t h i, tr c p khi ch m d t h p đ ng ệ ế i ích liên quan đ n vi c làm, ti n l ng, ơ ộ i lao đ ng thì nguyên đ n

ộ ầ ố ớ ơ

ộ ệ ủ ả ườ ừ ệ ử ụ ậ ườ ấ N u tranh ch p phát sinh t

ề ồ ườ N u tranh ch p v b i th ề ộ ộ lao đ ng, b o hi m xã h i, quy n và l ệ ườ ộ ề thu nh p và các đi u ki n lao đ ng khác đ i v i ng ư ể i lao đ ng có th yêu c u Toà án n i mình c trú, làm vi c gi là ng ế vi c s d ng lao đ ng c a ng ườ ầ ơ

ộ ủ i có vai trò trung gian thì nguyên đ n có th yêu c u Toà án n i ng ườ ơ

ể ặ ho c ng ử ụ s d ng lao đ ng là ch chính c trú, làm vi c, có tr ầ th u, ng

ườ ế ể ơ ế i quy t; ầ i cai th u ườ ơ i ụ ở ặ s ho c n i ng i cai ế i quy t; quan h h p đ ng thì nguyên đ n có th yêu ấ N u tranh ch p phát sinh t

ệ ệ ệ ợ ả ư ư ừ ự ơ ợ ượ c th c hi n gi

ơ ả i có vai trò trung gian c trú, làm vi c gi ồ ế i quy t; ụ ở ở s

ầ c u Toà án n i h p đ ng đ ư N u các b đ n c trú, làm vi c, có tr ầ ệ ơ ộ

ế ệ ề ệ nhi u n i khác nhau thì ị ơ ư nguyên đ n có th yêu c u Toà án n i m t trong các b đ n c trú, làm vi c, có tr s gi

ồ ế ị ơ ể ơ ụ ở ả i quy t; ế ấ ộ ấ ộ ề ả ả ấ ở ị nhi u đ a ph

N u tranh ch p b t đ ng s n mà b t đ ng s n có ộ ể ơ ơ

ế ươ ng ấ ộ ầ khác nhau thì nguyên đ n có th yêu c u Toà án n i có m t trong các b t đ ng ả s n gi

i quy t. ẩ ọ ủ ự ự ề ườ ầ ố ớ ệ ả Th m quy n theo s l a ch n c a ng i yêu c u đ i v i các vi c dân

sự.

ộ ố ệ ề ự ọ ự i yêu c u trong m t s vi c dân s có quy n l a ch n các Tòa án sau

ể ế ầ i quy t:

ườ Ng ả ầ đ yêu c u gi ố ớ ự i m t năng l c hành vi dân s ầ Đ i v i các yêu c u tuyên b m t ng

ế ự ườ ỷ ỏ

ự ự ố ộ ự ấ ế ị ố ạ ặ ị ạ ấ

ặ ế

ầ ầ ườ

ườ ố ộ ả ế ị ế i là đã ch t, hu b

ườ ườ ầ ấ ố ộ i v ng m t t ườ ấ ố ộ ườ ầ

ụ ở ả

ự ố ộ ườ ự ho c b h n ch năng l c hành vi dân s , hu b quy t đ nh tuyên b m t ng i ế ế ị m t năng l c hành vi dân s ho c quy t đ nh tuyên b h n ch năng l c hành vi ặ ạ ơ ư ườ ắ ự i n i c trú và qu n lý tài dân s ; yêu c u thông báo tìm ki m ng ỷ ỏ ủ ả ố ộ i m t tích, hu b quy t đ nh s n c a ng i đó; yêu c u tuyên b m t ng ỷ ỏ ầ tuyên b m t ng i m t tích; yêu c u tuyên b m t ng ể ế i yêu c u có th yêu c u Toà quy t đ nh tuyên b m t ng i là đã ch t thì ng ế ặ ệ ư i quy t; án n i mình c trú, làm vi c ho c có tr s gi ậ ỷ ệ ố ớ ườ ể

ế ế ả ơ ầ i yêu c u có th ậ i quy t;

ế yêu c u Toà án n i m t trong các bên đăng ký k t hôn trái pháp lu t gi ư ẹ ố ớ ầ ộ ầ ề ủ ế ạ

ườ ầ ầ ế ị ơ Đ i v i yêu c u hu vi c k t hôn trái pháp lu t thì ng ầ Đ i v i yêu c u h n ch quy n c a cha, m đ i v i con ch a thành niên ể i yêu c u có th yêu c u Toà án

ố ớ ề ư i con c trú gi

ế i quy t. ự ự ị

ể ướ ọ ố ẫ ầ

ọ

ặ ho c quy n thăm nom con sau khi ly hôn thì ng ườ ả ơ n i ng ề ẩ V th m quy n theo s l a ch n, t ộ ồ ủ ế ụ ệ ạ i cao h ị ọ ự ọ

i yêu c u. Đ i v i các v vi c dân s pháp lu t t

ị t ng dân s quy đ nh nguyên t c l a ch n Tòa án gi ề ụ ệ ơ ự ố ớ ọ ự ư ề ẩ ủ c a H i đ ng Th m phán Tòa án t ự ộ ậ ố ụ chung c a B lu t t ự ướ quy t v vi c dân s theo h ườ ơ ủ ầ c a nguyên đ n, ng ệ ự ề dân s có đ a ra đi u ki n l a ch n thì nguyên đ n, ng ế i đi m 5 Ngh quy t ngày 31.03.2005 ng d n thi hành ph n quy đ nh ả ắ ự i ệ ng: l a ch n có đi u ki n và l a ch n theo ý chí ậ ố ụ t ng ỉ ượ c ự ầ ườ i yêu c u ch đ

ậ

ệ

ạ ươ

t nam đ i c

Trang 19 – Môn Pháp lu t Vi

ạ ọ

ườ

ạ

ậ

ả

ị

Th c sĩ – Gi ng viên chính Vũ Th Bích H ng – Đ i h c Lu t Tp.HCM

ở ầ ặ ế ệ

ấ ẽ ệ ọ ụ

ầ ề

ợ ư

ả Tòa án s không ch p nh n vi c th lý và gi ủ ậ ố ụ ng h p pháp lu t t ọ ề ự ộ ố ậ ệ ủ ề i quy t khi h đã tuân th đi u ki n do lu t ế ụ ệ ả ậ i quy t v vi c dân ệ i yêu c u đã không tuân th đúng đi u ki n theo ữ t ng không đ a ra ườ i yêu c u có quy n l a ch n m t s các Tòa án

ệ ề ể ự ề

kh i ki n ho c yêu c u Tòa án gi ị quy đ nh. ườ ơ ự s khi nguyên đ n, ng ố ớ ầ ủ ậ Đ i v i nh ng tr yêu c u c a lu t. ơ ệ đi u ki n thì nguyên đ n, ng ệ ở đ th c hi n quy n kh i ki n, yêu c u c a mình. i yêu c u đ Tuy nhiên, khi nguyên đ n, ng

ề ệ ầ ự ề ẩ

ọ ế ầ ố ộ ườ ầ ầ ủ ơ ườ ế ụ ệ i thích cho h bi t là h ch đ

ế ế ả ả

ườ ặ

ệ ầ ơ ở i yêu c u n p đ n kh i ki n, đ n yêu c u t

ụ ế ẩ ầ ờ ọ ề ự ượ c quy n l a ch n nhi u Toà ơ ở ơ ậ ả i quy t v vi c dân s thì khi nh n đ n kh i ki n, đ n án có th m quy n gi ọ ọ ỉ ượ ả ả c ch n m t trong s các yêu c u, Toà án ph i gi ơ ọ ầ ệ ở ơ i quy t và h ph i cam k t trong đ n kh i ki n, đ n yêu c u là không Toà án gi ở ợ ườ ế ữ ả ầ ệ ở ng h p ng i quy t n a. Tr i kh i kh i ki n ho c yêu c u Toà án khác gi ề ầ ạ ơ ộ ườ ệ i nhi u Toà án khác nhau ki n, ng ả ề i quy t. thì Toà án đã th lý đ u tiên theo th i gian có th m quy n gi

H TẾ