1
THỦY NĂNG & THỦY ĐIỆN
Chương 6: Công trình lấy nước & dẫn nước
PGS. TS. Nguyễn Thống 1
TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA TPỒ CHÍ MINH
KHOA KỸ THUẬT XÂY DỰNG
BỘ MÔN KỸ THUẬT TÀI NGUYÊN NƯỚC
PGS. TS. NGUYỄN THỐNG
Email: nguyenthong@hcmut.edu.vn or nthong56@yahoo.fr
Web: //www4.hcmut.edu.vn/~nguyenthong
Tél. (08) 38 640 979 - 098 99 66 719
THỦY NĂNG & THỦY ĐIỆN
Chương 6: Công trình lấy nước & dẫn nước
PGS. TS. Nguyễn Thống 2
Chương 1 : Tổng quan.
Chương 2 : Tài nguyên nước và quy hoạch
khai thác
Chương 3 : Các phương pháp khai thác năng
lượng nước.
Chương 4 : Điều tiết hồ chứa thuỷ điện.
Chương 5 : Đập dâng & công trình tháo lũ.
Chương 6 : Công trình lấy nước và dẫn nước.
Chương 7 : Tháp (giếng) điều áp.
Chương 8 : Đường ống áp lực & hiện tượng
nước va.
Chương 9 : Nhà máy Thuỷ điện.
THỦY NĂNG & THỦY ĐIỆN
Chương 6: Công trình lấy nước & dẫn nước
PGS. TS. Nguyễn Thống 3
CÔNG TRÌNH LẤY NƯỚC, DẪN NƯỚC
1. Tổng quát.
2. Lấy nước từ sông.
3. Lấy nước từ hồ chứa.
4. Công trình dẫn nước.
THỦY NĂNG & THỦY ĐIỆN
Chương 6: Công trình lấy nước & dẫn nước
PGS. TS. Nguyễn Thống 4
TỔNG QUÁT
Lấy nước từ sông hoặc hồ chứa
với lưu lượng yêu cầu nhằm
cung cấp cho tuabin.
Loại bỏ được các hạt lơ lửng
(kích thước >= 0.1 mm).
THỦY NĂNG & THỦY ĐIỆN
Chương 6: Công trình lấy nước & dẫn nước
PGS. TS. Nguyễn Thống 5
LẤY NƯỚC TỪ SÔNG
-Cửa lấy nước,
-Cửa van điều tiết lưu lượng,
mực nước,
-Công trình lắng.
Cửa lấy nước nên đặt tại vị trí có
lợi về mặt thuỷ lực (c ch về
mặt điạ chất).
THỦY NĂNG & THỦY ĐIỆN
Chương 6: Công trình lấy nước & dẫn nước
PGS. TS. Nguyễn Thống 6
BỐ TRÍ CỬA LẤY NƯỚC
Bể lắng cát
Công trình nâng mực nước
Lưới chắn
rác “thô” Lưới chắn
rác “tinh”
Van xã cát
2
THỦY NĂNG & THỦY ĐIỆN
Chương 6: Công trình lấy nước & dẫn nước
PGS. TS. Nguyễn Thống 7
THỦY NĂNG & THỦY ĐIỆN
Chương 6: Công trình lấy nước & dẫn nước
PGS. TS. Nguyễn Thống 8
BỂ LẮNG CÁT
THỦY NĂNG & THỦY ĐIỆN
Chương 6: Công trình lấy nước & dẫn nước
PGS. TS. Nguyễn Thống 9
BỂ LẮNG CÁT
Bùn cát lắng đọng Vị trí nạo vét
bùn cát lắng
đọng
Lưới chắn rác “mịn”
THỦY NĂNG & THỦY ĐIỆN
Chương 6: Công trình lấy nước & dẫn nước
PGS. TS. Nguyễn Thống 10
Kè hướng
dòng (tạo
dòng chủ
lưu) LẤY NƯỚC Ở ĐOẠN SÔNG THẲNG
THỦY NĂNG & THỦY ĐIỆN
Chương 6: Công trình lấy nước & dẫn nước
PGS. TS. Nguyễn Thống 11
CÔNG TRÌNH NÂNG MỰC NƯỚC
Chủ yếu sử dụng đập dâng để tạo mực
nước cần thiết cho phép lấy nước.
CÔNG TRÌNH LẮNG CÁT
Nhằm mục đích loại các hạt (vật) lơ lửng
(0.05 1.5mm) và bùn cát đáy ra khỏi
nước.
THỦY NĂNG & THỦY ĐIỆN
Chương 6: Công trình lấy nước & dẫn nước
PGS. TS. Nguyễn Thống 12
LẤY NƯỚC TỪ HỒ CHỨA
Khi xây dựng đập tạo hồ chứa:
Tạo hiện tượng lắng đọng bùn cát trong
hồ bắt đầu từ cuối hồ và di chuyển về
phía đập.
Hạt lớn lắng đọng trước và các hạt bé
theo sau.
Bùn cát lơ lửng sau khi lắng đọng có thể
được nén chặt theo thời gian.
Dung tích chết.
3
THỦY NĂNG & THỦY ĐIỆN
Chương 6: Công trình lấy nước & dẫn nước
PGS. TS. Nguyễn Thống 13
Dung tích chết
LẤY NƯỚC TỪ HỒ CHỨA
MNC
MNDBT
Cao trình cửa lấy nước
Cát, sỏi thô
“Lưi” bùn cát
THỦY NĂNG & THỦY ĐIỆN
Chương 6: Công trình lấy nước & dẫn nước
PGS. TS. Nguyễn Thống 14
LẤY NƯỚC TỪ HỒ CHỨA
Thường là dòng chảy có áp qua cửa lấy
nước DƯỚI SÂU (mực nước hồ dao
động nhiều).
Cao trình ngưỡng cửa lấy nước phụ
thuộc vào DUNG TÍCH CHẾT
Cao trình trần cửa nằm ĐỦ SÂU để
không xảy ra hiện tượng không khí bị lôi
vào cửa lấy nước (hồ MNC)
a=(35)V2/2g.
THỦY NĂNG & THỦY ĐIỆN
Chương 6: Công trình lấy nước & dẫn nước
PGS. TS. Nguyễn Thống 15
CỬA LẤY NƯỚC TỪ HỒ
MNC
a>(3-5)V2/2g
Q, V
Cao trình max bùn cát lắng đọng
Lưới chắn
rác
THỦY NĂNG & THỦY ĐIỆN
Chương 6: Công trình lấy nước & dẫn nước
PGS. TS. Nguyễn Thống 16
CỬA LẤY NƯỚC TỪ HỒ
Lưới chắn rác
THỦY NĂNG & THỦY ĐIỆN
Chương 6: Công trình lấy nước & dẫn nước
PGS. TS. Nguyễn Thống 17
Lưới chắn rác
(bê tông cốt thép)
Khe van
THỦY NĂNG & THỦY ĐIỆN
Chương 6: Công trình lấy nước & dẫn nước
PGS. TS. Nguyễn Thống 18
RM (MNC)
Ống thép
D=5.75m
4
THỦY NĂNG & THỦY ĐIỆN
Chương 6: Công trình lấy nước & dẫn nước
PGS. TS. Nguyễn Thống 19
CÔNG TRÌNH DẪN NƯỚC
Kênh dẫn (chảy không áp). Dùng khi mực
nước hồ dao động bé. Địa hình đường
dẫn đi qua tương đối bằng phẳng.
Đường hầm (chảy có áp). Dùng khi mực
nước hồ dao động lớn.
Mục đích: Đưa nước từ cửa lấy nước đến bể
áp lực (kênh dẫn) hoặc giếng điều áp
(đường hầm với dòng chảy có áp) đi
vào NMTĐ.
THỦY NĂNG & THỦY ĐIỆN
Chương 6: Công trình lấy nước & dẫn nước
PGS. TS. Nguyễn Thống 20
KEÂNH DAÃN NÖÔÙC
Hình daïng keânh phuï thuoäc vaøo ñieàu kieän ñòa
chaát, ñòa hình keânh ñi qua.
Thoâng thöôøng coù daïng hình thang caân.
m h
m=ctg() b
THỦY NĂNG & THỦY ĐIỆN
Chương 6: Công trình lấy nước & dẫn nước
PGS. TS. Nguyễn Thống 21
KÊNH DẪN
THỦY NĂNG & THỦY ĐIỆN
Chương 6: Công trình lấy nước & dẫn nước
PGS. TS. Nguyễn Thống 22
KÊNH ĐẮP
KÊNH ĐO
THỦY NĂNG & THỦY ĐIỆN
Chương 6: Công trình lấy nước & dẫn nước
PGS. TS. Nguyễn Thống 23
Kênh
Đường ống áp lực
BỂ ĐIU ÁP
THỦY NĂNG & THỦY ĐIỆN
Chương 6: Công trình lấy nước & dẫn nước
PGS. TS. Nguyễn Thống 24
Công thức Manning:
(chảy đều J=i)
V: vận tốc TB, J : độ dốc thuỷ lực.
R: bán kính thuỷ lực, i: độ dốc đáy kênh.
n: hệ số nhám
RiCRJCV
n
iR
V2/13/2
6/1
R
n
1
C
5
THỦY NĂNG & THỦY ĐIỆN
Chương 6: Công trình lấy nước & dẫn nước
PGS. TS. Nguyễn Thống 25
VẼ ĐƯỜNG MẶT NƯỚC CHẢY ỔN
ĐỊNH KHÔNG ĐU
Phương pháp cộng trực tiếp (TL 2 Ch.1):
2
2
g2
Q
hvoi
Ji
l

Năng lượng riêng đơn vị của mặt cắt
THỦY NĂNG & THỦY ĐIỆN
Chương 6: Công trình lấy nước & dẫn nước
PGS. TS. Nguyễn Thống 26
D=3,5m, L=9065m
i=0,0061
Đường hầm dẫn nước
THỦY NĂNG & THỦY ĐIỆN
Chương 6: Công trình lấy nước & dẫn nước
PGS. TS. Nguyễn Thống 27
CÔNG TRÌNH DẪN NƯỚC C ÁP
Đường hầm dẫn nước
THỦY NĂNG & THỦY ĐIỆN
Chương 6: Công trình lấy nước & dẫn nước
PGS. TS. Nguyễn Thống 28
ĐƯỜNG HẦM DẪN NƯỚC
Đường hầm
vừa thi
công thô
Đường hầm
đ xử l đáy
THỦY NĂNG & THỦY ĐIỆN
Chương 6: Công trình lấy nước & dẫn nước
PGS. TS. Nguyễn Thống 29
ĐƯỜNG HẦM DẪN NƯỚC
Mặt cắt dạng
mng ngựa
Mặt cắt
dạng tròn
THỦY NĂNG & THỦY ĐIỆN
Chương 6: Công trình lấy nước & dẫn nước
PGS. TS. Nguyễn Thống 30
TIẾT DIỆN
ĐƯỜNG HẦM
HON CHỈNH
LOẠI BÊ TÔNG
CỐT THP
Đường hầm
kiểm tra
Thu và thoát
nước thấm