http://lophocthem.com Phone: 01689.996.187 vuhoangbg@gmail.com
1
I. KIẾN THỨC
1. Dòng điện
- Dòng điện là dòng dịch chuyển có hướng của các hạt tải điện, có chiều quy ước là chiều
chuyển động của các hạt điện tích dương. Tác dụng đặc trưng của dòng điện là tác dụng từ.
Ngoài ra dòng điện còn có thể có các tác dụng nhiệt, hoá và một số tác dụng khác.
- Cường độ dòng điện là đại lượng đặc trưng định lượng cho tác dụng của dòng điện. Đối với
dòng điện không đổi thì
t
q
I=
2. Nguồn điện
Nguồn điện là thiết bị để tạo ra và duy trì hiệu điện thế nhằm duy trì dòng điện. Suất điện động
của nguồn điện được xác định bằng thương số giữa công của lực lạ làm dịch chuyển điệ tích
dương q bên trong nguồn điện và độ lớn của điện tích q đó.
E =
q
A
Máy thu điện chuyển hoá một phần điện năng tiêu thụ thành các dạng năng lượng khác có ích,
ngoài nhiệt. Khi nguồn điện đang nạp điện, nó là máy thu điện với suất phản điện có trị số
bằng suất điện động của nguồn điện.
3. Định luật Ôm
- Định luật Ôm với một điện trở thuần:
R
U
I
AB
=
hay U
AB
= V
A
– V
B
= IR
Tích ir gọi là độ giảm điện thế trên điện trở R. Đặc trưng vôn – ampe của điện trở thuần có đồ
thị là đoạn thẳng qua gốc toạ độ.
- Định luật Ôm cho toàn mạch
E = I(R + r) hay
rR
I+
=
E
- Định luật Ôm cho đoạn mạch chứa nguồn điện:
U
AB
= V
A
– V
B
= E - Ir, hay
r
I
AB
U
+
=
E
(dòng điện chạy từ A đến B, qua nguồn từ cực âm sang cực dương)
- Định luật Ôm cho đoạn mạch chứa máy thu
U
AB
= V
A
– V
B
= Ir’ + E
p
, hay
'r
U
I
pAB
E
-
=
(dòng điện chạy từ A đến B, qua máy thu từ cực dương sang cực âm)
4. Mắc nguồn điện thành bộ
- Mắc nối tiếp:
CHỦ ĐỀ 5. Ôn tập - Dòng điện không đổi
http://lophocthem.com Phone: 01689.996.187 vuhoangbg@gmail.com
2
E
b
= E
1
+ E
2
+ ...+ E
n
r
b
= r
1
+ r
2
+ ... + r
n
Trong trường hợp mắc xung đối: Nếu E
1
> E
2
thì
E
b
= E
1
- E
2
r
b
= r
1
+ r
2
và dòng điện đi ra từ cực dương của E
1.
- Mắc song song: (n nguồn giống nhau)
E
b
= E
và r
b
=
n
r
4. Điện năng và công suất điện. Định luật Jun – Lenxơ
- Công và công suất của dòng điện ở đoạn mạch (điện năng và công suất điện ở đoạn mạch)
A = UIt; P = UI
- Định luật Jun – Lenxơ:
Q = RI
2
t
- Công và công suất của nguồn điện:
A = EIt; P = EI
- Công suất của dụng cụ tiêu thụ điện:
Với dụng cụ toả nhiệt: P = UI = RI
2
=
R
U
2
Với máy thu điện: P = EI + rI
2
(P
/
= EI là phần công suất mà máy thu điện chuyển hoá thành dạng năng lượng có ích, không
phải là nhiệt)
- Đơn vị công (điện năng) và nhiệt lượng là jun (J), đơn vị của công suất là oát (W).
II. CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP
Dòng điện không đổi. Nguồn điện
2.1 Phát biểu nào sau đây là không đúng?
A. Dòng điện là dòng các điện tích dịch chuyển có hướng.
B. Cường độ dòng điện là đại lượng đặc trưng cho tác dụng mạnh, yếu của dòng điện và
được đo bằng điện lượng chuyển qua tiết diện thẳng của vật dẫn trong một đơn vị thời gian.
C. Chiều của dòng điện được quy ước là chiều chuyển dịch của các điện tích dương.
D. Chiều của dòng điện được quy ước là chiều chuyển dịch của các điện tích âm.
Chọn: D
Hướng dẫn: Chiều của dòng điện được quy ước là chiều chuyển dịch của các điện tích
dương
2.2 Phát biểu nào sau đây là không đúng?
A. Dòng điện có tác dụng từ. Ví dụ: nam châm điện.
http://lophocthem.com Phone: 01689.996.187 vuhoangbg@gmail.com
3
B. Dòng điện có tác dụng nhiệt. Ví dụ: bàn là điện.
C. Dòng điện có tác dụng hoá học. Ví dụ: acquy nóng lên khi nạp điện.
D. Dòng điện có tác dụng sinh lý. Ví dụ: hiện tượng điện giật.
Chọn: C
Hướng dẫn: Acquy nóng lên khi nạp điện đó là tác dụng nhiệt của dòng điện chứ không phải
là tác dụng hoá học.
2.3 Phát biểu nào sau đây là đúng?
A. Nguồn điện là thiết bị để tạo ra và duy trì hiệu điện thế nhằm duy trì dòng điện trong
mạch. Trong nguồn điện dưới tác dụng của lực lạ các điện tích dương dịch chuyển từ cực
dương sang cực âm.
B. Suất điện động của nguồn điện là đại lượng đặc trưng cho khả năng sinh công của nguồn
điện và được đo bằng thương số giữa công của lực lạ thực hiện khi làm dịch chuyển một
điện tích dương q bên trong nguồn điện từ cực âm đến cực dương và độ lớn của điện tích q
đó.
C. Suất điện động của nguồn điện là đại lượng đặc trưng cho khả năng sinh công của nguồn
điện và được đo bằng thương số giữa công của lực lạ thực hiện khi làm dịch chuyển một
điện tích âm q bên trong nguồn điện từ cực âm đến cực dương và độ lớn của điện tích q đó.
D. Suất điện động của nguồn điện là đại lượng đặc trưng cho khả năng sinh công của nguồn
điện và được đo bằng thương số giữa công của lực lạ thực hiện khi làm dịch chuyển một
điện tích dương q bên trong nguồn điện từ cực dương đến cực âm và độ lớn của điện tích q
đó.
Chọn: B
Hướng dẫn: Theo định nghĩa về suất điện động của nguồn điện: Suất điện động của nguồn
điện là đại lượng đặc trưng cho khả năng sinh công của nguồn điện và được đo bằng thương
số giữa công của lực lạ thực hiện khi làm dịch chuyển một điện tích dương q bên trong
nguồn điện từ cực âm đến cực dương và độ lớn của điện tích q đó.
2.4 Điện tích của êlectron là - 1,6.10
-19
(C), điện lượng chuyển qua tiết diện thẳng của dây dẫn
trong 30 (s) là 15 (C). Số êlectron chuyển qua tiết diện thẳng của dây dẫn trong thời gian một
giây là
A. 3,125.10
18
. B. 9,375.10
19
. C. 7,895.10
19
. D. 2,632.10
18
.
Chọn: A
Hướng dẫn: Số êlectron chuyển qua tiết diện thẳng của dây dẫn trong thời gian một giây là
N = t.e
q= 3,125.10
18
.
2.5 Đồ thị mô tả định luật Ôm là:
I
I
I
I
http://lophocthem.com Phone: 01689.996.187 vuhoangbg@gmail.com
4
Chọn: A
Hướng dẫn: Biểu thức định luật Ôm I = U/R đường đặc trưng V – A là một đường thẳng đi
qua gốc toạ độ.
2.6 Suất điện động của nguồn điện đặc trưng cho
A. khả năng tích điện cho hai cực của nó.
B. khả năng dự trữ điện tích của nguồn điện.
C. khả năng thực hiện công của nguồn điện.
D. khả năng tác dụng lực của nguồn điện.
Chọn: C
Hướng dẫn:Suất điện động của nguồn điện đặc trưng cho khả năng thực hiện công của
nguồn điện.
2.7 Đoạn mạch gồm điện trở R
1
= 100 (Ω) mắc nối tiếp với điện trở R
2
= 300 (Ω), điện trở toàn
mạch là:
A. R
TM
= 200 (Ω). B. R
TM
= 300 (Ω). C. R
TM
= 400 (Ω). D. R
TM
= 500 (Ω).
Chọn: C
Hướng dẫn: Điện trở của đoạn mạch mắc nối tiếp là R = R
1
+ R
2
+.....+ R
n
.
2.8 Cho đoạn mạch gồm điện trở R
1
= 100 (Ω), mắc nối tiếp với điện trở R
2
= 200 (Ω), hiệu
điên thế giữa hai đầu đoạn mạch là 12 (V). Hiệu điện thế giữa hai đầu điện trở R
1
là
A. U
1
= 1 (V). B. U
1
= 4 (V). C. U
1
= 6 (V). D. U
1
= 8 (V).
Chọn: B
Hướng dẫn:
- Điện trở toàn mạch là: R = R
1
+ R
2
= 300 (Ω).
- Cường độ dòng điện trong mạch là: I = U/R = 0,04 (A).
- Hiệu điện thế giữa hai đầu điện trở R
1
là U
1
= I.R
1
= 4 (V).
2.9 Đoạn mạch gồm điện trở R
1
= 100 (Ω) mắc song song với điện trở R
2
= 300 (Ω), điện trở
toàn mạch là:
A. R
TM
= 75 (Ω). B. R
TM
= 100 (Ω). C. R
TM
= 150 (Ω). D. R
TM
= 400 (Ω).
Chọn: A
http://lophocthem.com Phone: 01689.996.187 vuhoangbg@gmail.com
5
Hướng dẫn:
Điện trở đoạn mạch mắc song song được tính theo công thức: R
-1
= R
1-1
+ R
2-1
suy ra
R = 75 (Ω).
2.10 Cho đoạn mạch gồm điện trở R
1
= 100 (Ω), mắc nối tiếp với điện trở R
2
= 200 (Ω). đặt
vào hai đầu đoạn mạch một hiệu điện thế U khi đó hiệu điên thế giữa hai đầu điện trở R
1
là 6
(V). Hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch là:
A. U = 12 (V). B. U = 6 (V). C. U = 18 (V). D. U = 24 (V).
Chọn: C
Hướng dẫn:
- Điện trở toàn mạch là: R = R
1
+ R
2
= 300 (Ω).
- Cường độ dòng điện trong mạch là: I = U
1
/R
1
= 0,06 (A).
- Hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch là U = I.R = 18 (V).
Pin và ácquy
2.11 Phát biểu nào sau đây là đúng?
A. Trong nguồn điện hoá học (pin, ácquy), có sự chuyển hoá từ nội năng thành điện năng.
B. Trong nguồn điện hoá học (pin, ácquy), có sự chuyển hoá từ cơ năng thành điện năng.
C. Trong nguồn điện hoá học (pin, ácquy), có sự chuyển hoá từ hoá năng thành điên năng.
D. Trong nguồn điện hoá học (pin, ácquy), có sự chuyển hoá từ quang năng thành điện năng.
Chọn: C
Hướng dẫn: Trong nguồn điện hoá học (pin, ácquy), có sự chuyển hoá từ hoá năng thành
điên năng.
2.12 Phát biểu nào sau đây là đúng?
A. Nguồn điện hoá học có cấu tạo gồm hai điện cực nhúng vào dung dịch điện phân, trong
đó một điên cực là vật dẫn điện, điện cực còn lại là vật cách điện.
B. Nguồn điện hoá học có cấu tạo gồm hai điện cực nhúng vào dung dịch điện phân, trong
đó hai điện cực đều là vật cách điện.
C. Nguồn điện hoá học có cấu tạo gồm hai điện cực nhúng vào dung dịch điện phân, trong
đó hai điện cực đều là hai vật dẫn điện cùng chất.
D. Nguồn điện hoá học có cấu tạo gồm hai điện cực nhúng vào dung dịch điện phân, trong
đó hai điện cực đều là hai vật dẫn điện khác chất.
Chọn: D
Hướng dẫn: Nguồn điện hoá học có cấu tạo gồm hai điện cực nhúng vào dung dịch điện
phân, trong đó hai điện cực đều là hai vật dẫn điện khác chất.
2.13 Trong nguồn điện lực lạ có tác dụng
A. làm dịch chuyển các điện tích dương từ cực dương của nguồn điện sang cực âm của
nguồn điện.
