Ờ Ớ Ệ L I GI I THI U
ự ệ ố ọ Cu n “Th c hành Thí nghi m sinh h c 9” làm tài li u dùng cho giáo viên, h c sinh ệ ọ ọ ạ ọ ươ ng trình sinh h c 9. ự ố ụ ươ ệ ị t các bài th c hành trong ch ố ng trình qui đ nh, ế ụ ự ệ ự ứ ự ứ ố ế ọ ậ ế ạ ứ ọ ậ ứ ự ụ ề ỹ ứ ộ làm các bài th c hành, các bài t p ng d ng, cung c p thêm nhi u thông ổ khi d y và h c các bài th c hành trong ch ủ M c đích c a cu n sách: ọ Giúp giáo viên, h c sinh th c hi n t ở ộ ủ c ng c , m r ng ki n th c lý thuy t, hoàn thi n k năng th c hành, ng d ng ki n ự ễ ứ th c vào th c ti n, t o h ng thú h c t p, nghiên c u b môn sinh h c. ấ ự ọ Giúp h c sinh t tin b ích và lí thú. ộ ự ươ ọ ỗ ộ N i dung: ồ ệ Tài li u g m 11 bài th c hành trong ch ng trình sinh h c 9, m i bài có 3 n i dung
ự ẩ ự ứ ồ ướ ế ị ầ t b c n thi ọ ổ ợ ế ỗ ậ ỏ ậ ụ ự ậ ở ộ ệ ỏ ế t, ự c ti n hành, câu h ibài t p: sau m i bài có các câu h i và bài t p cho h c sinh t ệ ế lu n, câu h i nâng cao, m r ng, v n d ng và liên h ki n ứ ự ế ỏ ả ờ ế ọ ề ơ ả c b n: ụ 1M c đích bài th c hành ị ộ 2N i dung bài: chu n b bài th c hành, b tr ki n th c, các đ dùng thi ế ậ ỏ các b ỏ ắ làm (câu h i tr c nghi m, t th c th c t ). 3H itr l ầ ế ọ L n đ u ra m t b n đ c không tránh kh i sai sót, khi m khuy t, r t mong đ c ồ i theo chuyên đ : giúp h c sinh m r ng, bi ầ ệ ọ ỉ t thêm thông tin chuyên sâu. ế ấ ượ i: ườ ế ử ớ ế . M i ý ki n xin g i t ng THCS Qu NhamTân Yên, ĐT: 0912.716.203.
Ụ Ấ C NXB GIÁO D C IN N, PHÁT HÀNH THÁNG 02/2012 ở ộ ỏ ắ ạ ả các đ ng nghi p đóng góp và ch giáo cho tác gi Bùi Văn ThêmTr Buivanthembg@yahoo.com.vn ƯỢ SÁCH ĐÃ Đ ả : Bùi Văn Thêm Tác gi
ọ ự Các bài th c hành ươ ơ ả c b n trong ch ng trìnhsgk sinh h c 9
ộ TT N i dung TN, TH SGK trang t ế Ti trong CT Bài, ph n ầ trong bài ấ ệ ặ ủ
Th1
1 6 6 20 ấ ạ ắ ể ễ
ộ ế ắ ộ ườ
TH2 Th3 Th4 Th5 TH6
ấ 2 3 4 5 6 14 20 26 27 38 14 20 27 28 41 44 60 74 76 112 ự ạ t m t vài d ng đ t bi n. ế ng bi n t thao tác giao ph n. ố ậ ọ
TH7
7 39 42 114
ủ ng c a
Th8
ưở ờ ố 8 47 ườ ả ng và nh h sinh thái lên đ i s ng 4546 135
Th9
ệ 9 5455 5152 154 ở ị ườ đ a ng
Th10
10 5960 5657 170
Th11
11 64 62 186 ệ Tính xác su t xu t hi n các m t c a ồ đ ng kim lo i. Quan sát hình thái Nhi m s c th Quan sát và l p mô hình ADN. ế ậ Nh n bi Quan sát th ậ ượ T p d ể Tìm hi u thành t u ch n gi ng v t nuôi và cây tr ng.ồ ể Tìm hi u môi tr ố ộ ố m t s nhân t sinh v t.ậ H sinh thái. ể Tìm hi u tình hình môi tr ngươ ph ậ ả ậ ụ V n d ng lu t b o v môi tr ở ị ệ ả vi c b o v môi tr ng vào ươ ng. ườ đ a ph ệ ườ ng
Ậ ƯỢ
TH 6 – T P D
T THAO TÁC GIAO
PH NẤ
ế (Ti t 41 Bài 38 SGK.Tr 112)
ể ự ụ ấ ệ ượ ấ ở ấ th ph n và cây giao ph n. c các thao tác giao ph n cây t ế ố ụ ự ế t, hi u và th c hi n đ ứ ề ỹ ứ ậ ụ ứ ự IM c đích: Bi ự ễ Có ki n th c v lai gi ng trong th c ti n ậ ệ ợ ệ Rèn luy n k năng h p tác, làm vi c theo nhóm, ý th c v n d ng các tri th c vào bài t p, th c hành.
ộ ự ố ả ố ưở ố ờ ồ ướ ắ ố ệ ề ng nh ng khác nhau rõ r t v ậ ườ ườ ặ các thao tác lai gi ng lúa, ngô, quy trình lai gi ng… ư n tr c trong v ng ho c trong ch u, ề ờ ệ
ướ ạ c h t. (tr ng tr ườ ng) ậ ụ ấ ủ ơ ở ỏ ề ẹ ả IIN i dung: ị ẩ 1Chu n b cho bài th c hành: Tranh mô t Hai gi ng lúa và hai gi ng ngô có cùng th i gian sinh tr chi u cao cây, màu s c, kích th ầ nh các c s nông nghi p g n tr ạ ể ồ Kéo, k p nh , bao cách li, ghim, ch u, v i đ tr ng cây. ộ ố Phim, nh v quá trình th ph n c a m t s cây. ể Kính lúp đ quan sát.
ướ ế ẫ ướ ướ ụ ấ ấ 2Các b c ti n hành: B1 H ng d n các b c giao ph n khi th ph n cho lúa:
ị ự ẹ ể ỏ ể ộ ắ ỏ ấ 1.C t v tr u đ l ị ự rõ nh đ c ử ị 2. Dùng k p đ rút b nh đ c (kh nh đ c)ự
ẹ ị ử ị ự ể ư ắ ử ị ự ẹ ỏ 4.Nh tay nâng bông lúa ch a c t nh và ắ l c nh lên bông lúa đã kh nh đ c (sau ờ khi đã b bao kính m ) ấ ườ ự 3. Sau khi kh nh đ c bao bông lúa đ lai ằ b ng gi y kính m , có ghi ngày lai và tên ủ c a ng ờ ệ i th c hi n
ậ ự ự ộ ể 6.Các ch u th c hành đã hoàn thành đ vào m t khu v c chăn sóc, theo dõi
ấ ườ ờ ệ ự ứ ằ 5.Bao bông lúa đã lai b ng gi y kính m , ghi ạ l i ngày lai, công th c và ng i th c hi n
ế ướ ủ ự ạ c trên vào cây th c hành c a nhóm mình, ghi l i ế ầ ự t vào bài th c hành. ụ ấ B2Các nhóm ti n hành làm theo các b các thao tác và các thông tin c n thi B3 Th ph n cho ngô:
ấ ầ c r c lên đ u ấ ừ ố ấ L y ph n hoa t cây làm b ỵ ượ ắ ạ Dùng các h t ph n thu đ ẹ nhu cây cái (cây làm m )
ự ẹ ắ ỏ ố ẹ cây m (c t b hoa đ c khi ư ấ ụ ấ ừ ấ ấ ỵ ạ
ự ệ ọ 1.Ch n cây b m ử ự ở 2.Kh đ c ấ ch a có ph n hoa) 3.Th ph n (giao ph n): ố ự ế ấ Dùng ph u l y ph n hoa đ c (t cây b ) ầ ượ ắ ạ c r c lên đ u Dùng các h t ph n thu đ ẹ nhu cây cái (cây làm m ) i và ghi các thông 4.Dùng bao nilon bao l ố ấ ế ầ t (ngày giao ph n, gi ng cây là tin c n thi ườ ẹ ố b , m , ng i th c hi n) ấ ấ ấ Thao tác l y ph n và giao ph n
ế ộ ổ ườ ườ n tr ặ ề ng ho c v nhà ự ạ ế ở ự ệ ả ự Các nhóm ti n hành th c hi n trên các ru ng ngô đã tr hoa, v ệ ồ th c hi n r i ghi l i k t qu vào v th c hành.
ụ ấ ưở B4Th ph n cho hoa b i:
ọ ở ẹ ụ ặ ặ ụ ụ ậ
ể ử ụ ờ ề ệ trong đi u ki n bình ng. T t nh t là dùng ngay trong vòng 2 – ấ ấ ấ ấ ấ Cách l y ph n: ừ ữ Ch n nh ng hoa v a hé n , dùng panh k p ỏ b cánh và nh y hoa. ị Đ t nh hoa vào đĩa Pettri ho c d ng c có ắ n p đ y. ụ ấ ư L u ý: Ph n hoa có th s d ng cho th ấ ph n trong vòng 24 gi ườ ố th ế 3 ti ng sau khi l y ph n
ự ấ ầ
ụ ụ ổ ầ ề ừ ế ổ
ự ệ ổ ở ế ượ ắ ầ ụ ấ Cách th ph n: ằ ủ ệ Th c hi n th công b ng tay ụ ỏ Dùng hoa đã b cánh và nh y hoa quét ph n ầ ụ ủ ụ ấ lên đ u nh y c a hoa c n th ph n. ấ ỗ ư L u ý: M i hoa cho ph n dùng th b sung ổ ỗ ừ 8 – 10 hoa. M i ngày th 2 l n, bu i cho t ừ sáng t 2h 8h30 đ n 10h 30, bu i chi u t ế đ n 4h. ụ ấ ệ Vi c th ph n b sung đ c th c hi n ụ ừ khi hoa n đ n b t đ u tàn hoa. liên t c t
ụ ấ ấ ả ắ ằ c chính khi ti n hành th ph n b ng giao ph n cho hoa vào b ng:
ỏ ẹ Ch cây b m kh e m nh, cùng ra hoa ế ậ ỹ K thu t ọ ắ ỏ ố ẹ ị ướ B5 Tóm t B cướ ướ B c 1 ướ B c 2 ướ t các b ộ N i dung ố ọ Ch n cây b , m ự ử Kh hoa đ c C t b nh tr ạ c khi chín
ấ ở ắ ứ ặ ấ ấ ướ B c 3 ấ L y ph n hoa ể ấ ầ ắ ấ ổ ướ B c 4 Khi hoa n to, c t ho c quét, h ng l y ph n hóa thao ờ . tác nhanh không đ quá 2 gi ụ L y ph n hoa cho vào đ u nh y ( r c, quét hay đ )
ẹ ườ ướ B c 5 Bao kín, nh nhàng, chăm sóc th ng xuyên. ụ ấ Th ph n Bao gói, chăm sóc
ọ ố ơ ở ậ ọ ủ ự ố ệ ị ợ ả ợ ồ ạ ể ố ầ ệ ế ể c bi u hi n. ế ệ ứ ố ế ở ế ệ th h lai. ạ ả ờ i:
(ch n câu đúng): ệ
ọ ể ạ ợ i. ế ng u th lai là ạ ặ ộ ị ợ ủ ị ợ ộ ổ ợ ủ ộ ộ ộ ỏ 3Câu h ibài t p: ề 1C s di truy n h c c a s thoái hóa gi ng (ch n câu đúng): ẫ ố ầ aDo giao ph i g n d n đ n thoái hoá gi ng. ượ ộ bDo tính tr i không đ ề ặ ể cKhi giao ph i g n nhi u th h liên ti p, ki u gen d h p gi m, đ ng h p tăng, tính l n ả có h i bi u hi n làm gi m s c s ng ế ệ dCon lai phân tính m nh qua các th h . Tr l ệ ượ ư 2Nguyên nhân c a hi n t aTr ng thái d h p các gen l n có h i không bi u hi n. ộ ủ bTác đ ng c ng g p c a các gen tr i có l cTác đ ng b tr c a hai alen d h p trên cùng m t locut. ả dC a,b,c.
i: ………. ắ ộ ọ ố ả ờ ự ụ ấ ả ờ ọ ủ ế ế ậ ấ ậ ố ả ờ Tr l ố ầ 3T th ph n b t bu c và giao ph i g n trong ch n gi ng có vai trò gì? Tr l 4C s khoa h c c a lu t hôn nhân: c m k t hôn c n huy t th ng? Tr l i: ơ ở i:
ắ ẻ ở ườ ng i i da đen có đ ra con ra tr ng không?
ắ ầ ợ ồ ứ ẳ ổ ấ ổ ố ườ ấ c Anh đã r t ạ i Congo, 28 tu i, s ng t ắ ố ợ ướ ườ ổ i Congo, đã có m t c u ệ ố ẹ ậ ố ừ ồ ạ ậ ộ ậ ư ặ i g c Phi. Đ u tháng 3 v a r i, cô Arlette sinh h bé Daniel, c u bé có làn da ầ ơ ề ỏ H i đáp v con lai ỏ ố ườ ẹ ề H i: B , m đ u là ng ả ờ Tr l i ẻ ố ẹ B m da đen đ con da tr ng ấ ứ ắ ầ Khi l n đ u nhìn th y đ a con th hai da tr ng khác h n hai v ch ng, anh Francis đã ờ không nén n i b t ng . i Loughborough, n Anh Francis Tshibangu, ng ạ ộ ử s ng s t khi v mình sinh h m t bé trai có làn da tr ng và mái tóc vàng. ợ Theo Metro, anh Francis và v là cô Arlette, 25 tu i, cũng là ng ề ổ con trai hai tu i mang tên Seth, c u bé gi ng h t b m và đ u mang làn da đen đ c tr ng ườ ố ủ c a ng ắ tr ng bóc và mái tóc t màu vàng. ầ ầ ứ ấ ứ ổ ấ ự ệ ầ ự ự ỹ ạ ủ ủ i, tôi ấ ư ố ợ ồ ắ
ườ ạ ố ưở ng
ầ ệ ủ ấ ợ ồ ườ Ả V ch ng anh Francis và cô Arlette bên hai nh: Metro ng i con trai. ủ ữ
ậ ổ ắ ệ ả ạ Khi l n đ u nhìn th y đ a con th hai, ờ anh Francis đã không nén n i b t ng . Anh tâm s : "Suy nghĩ đ u tiên c a tôi là li u Daniel có th c s là con c a tôi không. Nh ng sau khi nhìn k l ả th y bé gi ng c hai v ch ng tôi". ờ ứ ầ ẻ Ban đ u, khi đ a tr da tr ng chào đ i, ộ ố ộ ủ ọ cu c s ng c a h có đôi chút xáo tr n ọ i nghĩ cô Arlette ngo i tình. vì m i ng ư Nh ng anh Francis đã s ng chung cùng ợ ố v su t 3 năm qua và luôn tin t ủ ủ ợ lòng chung th y c a v . Sau đó, hàng ớ ự xóm xung quanh cũng quen d n v i s ắ xu t hi n c a em bé da tr ng, tóc vàng ườ ố i g c Phi trong gia đình c a nh ng ng ế ẫ mang làn da đen s m. Các bác sĩ k t ị ế lu n, bé Daniel b bi n đ i gene, tuy ạ nhiên không ph i m c b nh b ch t ng
ế ủ Cô Arlette cho bi ế t: "Chúng tôi không quan tâm đ n màu da c a bé. Hai v ch ng ệ ế ượ ệ ỏ ấ ề ườ ng nào khác. Bé r t kh e m nh và vui v . Tôi cho r ng có th mình đ ằ ườ ố ề ủ ụ ố ạ ờ ủ ấ ể ư ẻ ụ ừ ưở ng ộ i g c Phi nh ng cũng sinh ra m t em ắ ợ ồ ổ ấ ắ tôi đ u yêu Daniel, ngoài vi c có làn da tr ng, con tôi không có d u hi u bi n đ i b t th c th a h gene di truy n c a c c sáu đ i c a tôi vì c là ng bé da tr ng".
