
NHỮNG BÀI THUỐC HAY VỀ MẮT
CHẢY NƯỚC MẮT DO CAN THẬN HƯ HÀN
(Trích trong ‘ Cuộc Đời Và Kinh Nghiệm Của Người Thợ Già Trị
Bệnh’ của Lê Đức Thiếp Việt Nam).
ông Vũ Bá H, 50 tuổi, hai tròng trắng tinh, không đỏ, không sưng
nhức gì cả, cứ chảy nước mắt sống (mắt, không nĩng), rịng rịng cả ngày,
mỗi ngày phải dùng 5 -7 khăn nhỏ để thấm ướt đẫm, nhiều khi nước mắt cịn
chảy xuống giấy tờ trên bàn làm việc, bệnh đã ba tháng. Mạch hai bộ xích
Trầm và không lực, mạchtả quan Huyền và Trì. Đã được khám theo YHHĐ
và được kết luận phải mổ, nhưng mổ vẫn chưa chắc đã khỏi hẳn. Vì sợ mổ
nên tìm thuốc YHCTuống.
Dựa vào mạch, tôi chẩn đốn là Can Thận hư hàn, cho dùng bài Lý Âm
Tiễn (Xuyên quy 20g, Thục địa40g, Hắc khưông 8g, Cam thảo 4g, Phụ tử
8g), thêm Ngũ vị tử 12 hạt (1g), Ngưu tất 4g, Xa tiềntử 6g). Uống 3 thang,
bệnh bớt 7/10, uống thêm 3 thang nữa, khỏi hẳn.
CÁC Y ÁN HAY VỀ MẮT

MẮT MỜ DO ÂM HUYẾT HƯ HÀN
(Trích trong ‘ Cuộc Đời Và Kinh Nghiệm Của Người Thợ Già Trị
Bệnh’ của Lê Đức Thiếp Việt Nam).
Huỳnh thị H, 30 tuổi, thợ may, độc thân. Gần tết, nhận đồ may quá
nhiều, phải thức sáng đêm may cho kịp hàng cho thân chủ, sau đó bị mệt
nhồi, mắt mờ không đọc được báo. Đã uống 1 ít thang thuốc của thầy thuốc
ở gần nhà nhưng không thấy bớt. Khám thấy tròng trắng ở 2 mắt trắng tươi,
tròng đen đen nhánh, hai đồng tử tinh nhanh như thường. Bệnh đã 3 tuần,
mạch 2 bộ xích Trầm, Vi, không có lực.
Chấn đốn: Can Thận hư hàn.
Xử phương: Phụ Tứ Lý Âm Tiễn: Xuyên quy 12g, Hắc khương 8g,
Thục địa 12g, Cam thảo 4g, Phụ tử 8g.
Sắc uống 2 thang. Khám lại, mắt đã đọc được báo, mạch hai bộ xích
đã hơi có lực. Cho uống tiếp hai thang thì bệnh khỏi.
Khi trở lại tái khám, người bệnh cho biết: "hôm đầu con cầm thuốc về,
mẹ con cũng biết ít về thuốc, bà mở thuốc ra xem và lựa bỏ những miếng
thuốc đen đem ra bỏ đi (con không biết đó là vị thuốc gì). Mẹ con nói: "

Bệnh mắt mà ông ấy cho mày uống thứ này để mày mau mù à, lựa hết ra”.
Con liền đáp: "Thầy đã cam đoan với con là thuốc này thế nào cũng khỏi rất
nhanh. Xin mẹ cứ để nguyên cả cho con uống. Thật ra con uống lần đầu
cũng hơi ngờ ngợ, nhưng rồi không thấy sao, khi uống hết lại thấy mắt sáng
ra. Con mừng quá, cứ đem báo ra đọc thử hồi hồi. Bấy giờ mẹ con cũng
mừng quá. Mẹ con bảo: "Lạ nhỉ, bệnh mắt mà uống Can khương, Phụ tử mà
khỏi, nay tao mới thấy!
Nếu hỏi rằng tôi căn cứ vào đâu mà dám mạnh dạn cho bệnh mắt này
uống Khương, Phụ thì xin thưa là tôi chỉ căn cứ vào mạch 2 bộ xích Trầm,
Vi, không có lực mà quyết đốn là 'Can Thận hư hàn’ và cho uống Khương,
Phụ chứ không nghi ngờ gì cả".
GIÁC MẠC LOÉT
(Trích trong ‘ Tạp Chí Đông Y’ số 58, Việt Nam).
Hồng Trạch T, 30 tuổi, mắt bên phải đau đã 2 tháng, ở bệnh viện khu
tự trị Đã chích 3 lọ Peniciline, không bớt, mắt bên phải đau nhức, nước tiểu
vàng.
YHHĐ: Giác mạc trung tâm bị loét.

YHCT: Phong nhiệt xâm nhập phong luân.
Điều trị: Khu phong, thanh nhiệt.
Xử phưông: Sinh địa 16g, Chi tử 12g, Tiền hồ 12g, Trùng thối 8g,
Hồng cầm8g, Thạch cao 32g, Liên kiều 12g. Sắc uống.
Sau 6 tháng, hết loét. Dùng bài Lục Vị (Đơn bì, Hồi sơn, Sơn thù,
Phục linh, Thục địa, Trạch tả) uống thêm 4 thang để củng cố kết qủa.
GIÁC MẠC VIÊM DO SIÊU VI
(Trích trong ‘ Tạp Chí Đông Y’ số 122, Việt Nam).
Trần Văn T..., 30 tuổi. Mắt bên phải đỏ, cộm, nhức chĩi, chảy nước
mắt nhưng không có dử, nhìn mờ dần, người mệt mỏi, sốt nhẹ 3705 – 380,
ăn ít, tiểu bình thường, đại tiện 2 ngày một lần.
Khám chuyên khoa: Mắt phải 1/ 10, Mắt trái l5/ 10.
Chẩn đốn theo YHHD: Giác mạc viêm do siêu vi.
Chẩn đốn theo YHCT: Ngoại cảm phong nhiệt ẩn nấp ở Tỳ.
Xử phưông: Tiểu Thừa Khi Thang Gia Giảm:

Cam thảo 4g, Hậu phác 6g, Trần bì 4g, Đại hồng (để sống) 6g, Chỉ
xác 8g, Bạch thược 8g, Hoạt thạch 4g, Kinh giới 6g
Xa tiền 6g, Mạn kinh 4g, Sinh địa 8g. Uống 4 thang, ngày 1 thang, M
P không cịn kích thích, chỉ cịn mờ, thị lực tăng 5/ 10.
Cho uống tiếp 3 thang Lục Vị (Đơn bì, Hồi sơn, Phục linh, Sơn thù,
Thục địa, Trạch tả) thêm Đưông quy 18g, Ngưu tất 10g, Cát căn 10g, Mạch
mơn 8g, Mộc tặc 4g,.
Sau 14 ngày điều trị, Mắt bên phải trở lại bình thường.
HỒNG ĐIỂM VIÊM (Viêm VõngMạc Trung Tâm Tiết Dịch)
(Trích trong ‘ Tạp Chí Đông Y’ số 122, Việt Nam).
Phạm Xuân H, 28 tuổi. Đang công tác bình thường, tự nhiên thấy
nhức đầu nhẹ, 2 mắt có cảm giác nặng, lau dụi không mất, rất khĩ nhìn, có
một quầng màu xanh thẫm che trước mắt, to bằng cái chén uống nước, vì
vậy đọc sách không được, đi lại khó khăn. Khám chức năng thị giác theo
chuyên khoa:
Thị lực mắt phải: 6/ 10, kính (không tăng).
Mắt trái:4/ 10, (nt).

