
T
Th
hS
S.
.
L
LƯ
ƯU
U
HUỲ
HUỲN
NH
H
V
VN
N
L
LO
ON
NG
G
(
(0
09
98
86
6.
.6
61
16
6.
.2
22
25
5)
)
(
(Gi
Gin
ng
g
v
vi
iê
ên
n
T
Tr
rư
ưn
ng
g
ð
ðH
H
Th
Th D
D
u
u
M
M
t
t)
)
----
----
LƯU HÀNH NI B
1
2
/12
/2012

Các chuyên ñ trc nghim LTðH ñăng trên Báo Hóa hc & ng dng (Hi Hóa hc Vit Nam)
ThS. LƯU HUỲNH VN LONG (Ging viên Trưng ðH Th Du Mt)
Lp bi dưng kin thc và luyn thi tt nghip THPT, Cao ñng – ði hc môn HÓA HC
ð tìm hiu và ñăng kí hc, hãy gi ñin ti s 0986.616.225 (gp Thy Vn Long)
Ghi danh hàng tu n và hc gn Trưng THPT Tân Phưc Khánh vào lúc 17
h
30-19
h
các ngày trong tun (CN nguyên ngày)
GII THIU MT S BÀI VIT CÁC CHUYÊN
ð! TR"C NGHIM LTðH C#A TH$Y
LƯU HUỲNH V%N LONG ðà ðĂNG TRÊN
BÁO HÓA H)C & *NG D,NG
(HI HÓA H)C VIT NAM)

Các chuyên ñ trc nghim LTðH ñăng trên Báo Hóa hc & ng dng (Hi Hóa hc Vit Nam)
ThS. LƯU HUỲNH VN LONG (Ging viên Trưng ðH Th Du Mt)
Lp bi dưng kin thc và luyn thi tt nghip THPT, Cao ñng – ði hc môn HÓA HC
ð tìm hiu và ñăng kí hc, hãy gi ñin ti s 0986.616.225 (gp Thy Vn Long)
Ghi danh hàng tu n và hc gn Trưng THPT Tân Phưc Khánh vào lúc 17
h
30-19
h
các ngày trong tun (CN nguyên ngày)
PHƯƠNG PHÁP TÍNH NHANH HI+U SU,T C-A
PH.N NG CRACKINH
Thc s0 LƯU HUỲNH V%N LONG
Trư1ng ðH Th2 D u Mt -Bình Dương
I- CƠ S5 LÝ THUY8T
Bài toán tính hiu su0t c1a ph3n 4ng crackinh ankan là m5t d7ng bài t9p khó ñi vi hc sinh.
Hc sinh thưng r0t lúng túng khi gp bài toán này và thưng gi3i r0t dài dòng không cn thi>t. V9y ñ
làm tt v0n ñ? này, chúng ta cn ph3i tìm hiu rõ b3n ch0t c1a ph3n 4ng crackinh ankan và ñ? ra
phương pháp gi3i nhanh phù hEp vi hình th4c thi trFc nghim hin nay:
Dưi tác dGng c1a nhit ñ5 cao và xúc tác thích hEp thì ankan có th x3y ra nhi?u lo7i ph3n
4ng crackinh sau:
Ankan
→
Ankan + anken [1]
VD: C
n
H
2n+2
→
C
m
H
2m+2
+ C
n-m
H
2(n-m)
Ankan
→
Anken + H
2
[2]
VD: C
n
H
2n+2
→
C
n
H
2n
+ H
2
Ankan
→
Ankin + 2H
2
[3]
VD: C
n
H
2n+2
→
C
n
H
2n-2
+ 2H
2
ðc bit: 2CH
4
→
C
2
H
2
+ 3H
2
[4]
Gi3 sJ ta có sơ ñK sau:
Hn hp ankan X
→
Hn hp khí Y
Ta th0y trong các ph3n 4ng crackinh trên thì s mol khí sau ph3n 4ng luôn tăng nên: n
X
< n
Y
Mt khác theo ðLBTKL : m
X
= m
Y
nên suy ra
>
TL ñó: d
X/Y
=
= = = =
(do ñó: d
X/Y
> 1)
Vi>t gn l7i: d
X/Y
=
= =
[5]
DMa vào biu th4c ta tính ñưEc n
Y
, tL ñó tính Hiu su0t ph3n 4ng.
Nhn xét :
* DMa vào h s ph3n 4ng c1a các ph3n 4ng [1], [2], [4] ta rút ra k>t qu3 quan trng:
“Th tích (hay s mol) khí tăng sau phn ng bng th tích( hay s mol) ankan tham gia phn ng
crackinh” [6]

Các chuyên ñ trc nghim LTðH ñăng trên Báo Hóa hc & ng dng (Hi Hóa hc Vit Nam)
ThS. LƯU HUỲNH VN LONG (Ging viên Trưng ðH Th Du Mt)
Lp bi dưng kin thc và luyn thi tt nghip THPT, Cao ñng – ði hc môn HÓA HC
ð tìm hiu và ñăng kí hc, hãy gi ñin ti s 0986.616.225 (gp Thy Vn Long)
Ghi danh hàng tu n và hc gn Trưng THPT Tân Phưc Khánh vào lúc 17
h
30-19
h
các ngày trong tun (CN nguyên ngày)
** Trong tính toán ta thưng dùng phương pháp tM chn lưEng ch0t xem như hPn hEp ban ñu là 1
mol.
*** TL các k>t qu3 trên ta có th áp dGng làm m5t s d7ng Bài t9p liên quan ñ>n ph3n 4ng
crackinh.
II- BÀI T:P ÁP D<NG
Bài 1: Nhit phân CH
4
thu ñưEc hPn hEp X gKm C
2
H
2
, CH
4
và H
2
. TR khi hơi so vi H
2
bSng 5.
Hiu su0t quá trình nhit phân là:
A. 50% B. 60% C. 70% D. 80%
Hưng d=n gi@i
Gi3 sJ ban ñu có 1 mol CH
4
2CH
4
→
C
2
H
2
+ 3H
2
Trưc pư: 1mol
Pư: x(mol) 0,5x 1,5x
Sau pư: 1 – x 0,5x 1,5x
∑
= 1 + x
DMa vào [5] ta có:
=⇒ ⇒
Hiu su0t =
=
. Chn B
* Ta có th gi3i nhanh bài toán này dMa vào nh9n xét [6]:
m
X
= 16 g → n
X
=
=
→ H =
−
=
Bài 2: Nhit phân 8,8 gam C
3
H
8
, gi3 sJ x3y ra hai ph3n 4ng sau:
C
3
H
8
→
CH
4
+ C
2
H
4
C
3
H
8
→
C
3
H
6
+ H
2
Ta thu ñưEc hPn hEp X, bi>t
= 23,16. Hiu su0t c1a ph3n 4ng nhit phân trên là:
A. 60% B. 70% C. 80% D. 90%
Hưng d=n gi@i
DMa vào [5] →
=⇒=
DMa vào [6] → H =
−
=
Chn D
Bài 3: Crackinh C
4
H
10
ñưEc hPn hEp chV gKm 5 hiñrocacbon có
=36,25vC.
Hiu su0t ph3n 4ng crackinh là :
A.60% B.20% C.40% D.80%
Hưng d=n gi@i
Xét 1 mol C
4
H
10

Các chuyên ñ trc nghim LTðH ñăng trên Báo Hóa hc & ng dng (Hi Hóa hc Vit Nam)
ThS. LƯU HUỲNH VN LONG (Ging viên Trưng ðH Th Du Mt)
Lp bi dưng kin thc và luyn thi tt nghip THPT, Cao ñng – ði hc môn HÓA HC
ð tìm hiu và ñăng kí hc, hãy gi ñin ti s 0986.616.225 (gp Thy Vn Long)
Ghi danh hàng tu n và hc gn Trưng THPT Tân Phưc Khánh vào lúc 17
h
30-19
h
các ngày trong tun (CN nguyên ngày)
DMa vào [5] →
=⇒=
DMa vào [6] → H =
−
=
Chn A
Bài 4: Crackinh V lit C
4
H
10
thu ñưEc 35 lit hPn hEp A gKm H
2
, CH
4
, C
2
H
4
, C
3
H
6
, C
4
H
8
và m5t
phn C
4
H
10
chưa bX crackinh. Cho hPn hEp A ñi qua tL tL qua bình ñMng brom dư th0y th tích còn l7i
20 lit. Tính hiu su0t c1a ph3n 4ng crackinh:
A. 25% B. 60% C. 75% D. 85%
Hưng d=n gi@i
ðt x, y, z, t ln lưEt là th tích C
3
H
6
, C
2
H
4
, C
4
H
8
, C
4
H
10
dư:
C
4
H
10
→
CH
4
+ C
3
H
6
x x x
C
4
H
10
→
C
2
H
6
+ C
2
H
4
y y y
C
4
H
10
→
C
4
H
8
+ H
2
z z z
Khi dYn hPn hEp ñi qua dung dXch brom thì anken bX giZ l7i còn H
2
, CH
4
, C
2
H
6
và C
4
H
10
dư thoát
ra:
Ta có: x + y + z = 35 – 20 = 15 (1)
Mt khác: V
(C4H10 ban ñu)
= V
(C4H10 pư)
+ V
C4H10 còn l7i
= x + y + z + t = 20 (2)
TL (1) và (2) → t = 5
H =
= Chn C
Bài 5: Crackinh 560 lit C
4
H
10
thu ñưEc 1036 lit hPn hEp khí X khác nhau. Bi>t các th tích khí ñ?u
ño [ ñktc. Hiu su0t ph3n 4ng crackinh là:
A. 75% B. 80% C. 85% D. 90%
Hưng d=n gi@i
Theo [6] → H =
−
=
Chn C
Bài 6: HPn hEp khí A gKm etan và propan có tR khi so vi H
2
là 20,25 ñưEc nung trong bình vi
ch0t xúc tác ñ thMc hin ph3n 4ng ñ? hiñro hóa. Sau m5t thi gian thu ñưEc hPn hEp khí B có tR khi
so vi H
2
là 16,2 gKm các ankan, anken và hiñro. Tính hiu su0t ph3n 4ng ñ? hiñro hóa bi>t rSng tc
ñ5 ph3n 4ng c1a etan và propan là như nhau ?
A. 30% B. 250% C. 50% D. 40%
Hưng d=n gi@i
= = = =
Xét s mol hPn hEp A là 1 mol:

