T
Th
hS
S.
.
L
LƯ
ƯU
U
HUỲ
HUỲN
NH
H
V
VN
N
L
LO
ON
NG
G
(
(0
09
98
86
6.
.6
61
16
6.
.2
22
25
5)
)
(
(Gi
Gin
ng
g
v
vi
iê
ên
n
T
Tr
rư
ưn
ng
g
ð
ðH
H
Th
Th D
D
u
u
M
M
t
t)
)
----
----




 


LƯU NH NI B
1
2
/12
/2012
c chuyên ñ trc nghim LTðH ñăng trên o a hc & ng dng (Hi a hc Vit Nam)
ThS. LƯU HUỲNH VN LONG (Ging viên Trưng ðH Th Du Mt)

Lp bi dưng kin thc luyn thi tt nghip THPT, Cao ñng ði hc môn A HC
ð tìm hiu và ñăng kí hc, hãy gi ñin ti s 0986.616.225 (gp Thy Vn Long)
Ghi danh ng tu n và hc gn Trưng THPT Tân Phưc Khánh o c 17
h
30-19
h
c ngày trong tun (CN nguyên ngày)
GII THIU MT S BÀI VITC CHUYÊN
ð! TR"C NGHIM LTðH C#A TH$Y
LƯU HUỲNH V%N LONG ðà ðĂNG TRÊN
O A H)C & *NG D,NG
(HI A H)C VIT NAM)
c chuyên ñ trc nghim LTðH ñăng trên o a hc & ng dng (Hi a hc Vit Nam)
ThS. LƯU HUỲNH VN LONG (Ging viên Trưng ðH Th Du Mt)

Lp bi dưng kin thc luyn thi tt nghip THPT, Cao ñng ði hc môn A HC
ð tìm hiu và ñăng kí hc, hãy gi ñin ti s 0986.616.225 (gp Thy Vn Long)
Ghi danh ng tu n và hc gn Trưng THPT Tân Phưc Khánh o c 17
h
30-19
h
c ngày trong tun (CN nguyên ngày)
PHƯƠNG PHÁP NH NHANH HI+U SU,T C-A
PH.N NG CRACKINH
Thc s0 LƯU HUỲNH V%N LONG
Trư1ng ðH Th2 D u Mt -nh Dương
I- CƠ S5 LÝ THUY8T
i toán tính hiu su0t c1a ph3n 4ng crackinh ankan là m5t d7ng i t9p khó ñi vi hc sinh.
Hc sinh thưng r0t ng ng khi gp i toán này và thưng gi3i r0t i ng không cn thi>t. V9y ñ
m tt v0n ñ? y, chúng ta cn ph3i m hiu b3n ch0t c1a ph3n 4ng crackinh ankan ñ? ra
phương pháp gi3i nhanh phù hEp vi nh th4c thi trFc nghim hin nay:
Dưi c dGng c1a nhit ñ5 cao xúc c thích hEp thì ankan thx3y ra nhi?u lo7i ph3n
4ng crackinh sau:
Ankan

Ankan + anken [1]
VD: C
n
H
2n+2

C
m
H
2m+2
+ C
n-m
H
2(n-m)
Ankan

Anken + H
2
[2]
VD: C
n
H
2n+2

C
n
H
2n
+ H
2
Ankan

Ankin + 2H
2
[3]
VD: C
n
H
2n+2

C
n
H
2n-2
+ 2H
2
ðc bit: 2CH
4



C
2
H
2
+ 3H
2
[4]
Gi3 sJ ta sơ ñK sau:
Hn hp ankan X
Hn hp khí Y
Ta th0y trong c ph3n 4ng crackinh trên thì smol khí sau ph3n 4ng luôn tăng nên: n
X
< n
Y
Mt khác theo ðLBTKL : m
X
= m
Y
nên suy ra
>
TL ñó: d
X/Y
=
= = = =
(do ñó: d
X/Y
> 1)
Vi>t gn l7i: d
X/Y
=
= =
[5]
DMa o biu th4c ta nh ñưEc n
Y
, tL ñó tính Hiu su0t ph3n 4ng.
Nhn t :
* DMa o hs ph3n 4ng c1a c ph3n 4ng [1], [2], [4] ta t ra k>t qu3 quan trng:
“Th tích (hay smol) khí tăng sau phn ng bng th tích( hay smol) ankan tham gia phn ng
crackinh” [6]
c chuyên ñ trc nghim LTðH ñăng trên o a hc & ng dng (Hi a hc Vit Nam)
ThS. LƯU HUỲNH VN LONG (Ging viên Trưng ðH Th Du Mt)

Lp bi dưng kin thc luyn thi tt nghip THPT, Cao ñng ði hc môn A HC
ð tìm hiu và ñăng kí hc, hãy gi ñin ti s 0986.616.225 (gp Thy Vn Long)
Ghi danh ng tu n và hc gn Trưng THPT Tân Phưc Khánh o c 17
h
30-19
h
c ngày trong tun (CN nguyên ngày)
** Trong nh toán ta thưng ng phương pháp tM chn lưEng ch0t xem như hPn hEp ban ñu 1
mol.
*** TL c k>t qu3 trên ta th áp dGng m m5t s d7ng i t9p liên quan ñ>n ph3n 4ng
crackinh.
II-I T:P ÁP D<NG
i 1: Nhit phân CH
4
thu ñưEc hPn hEp X gKm C
2
H
2
, CH
4
H
2
. TR khi hơi so vi H
2
bSng 5.
Hiu su0t quá trình nhit phân :
A. 50% B. 60% C. 70% D. 80%
Hưng d=n gi@i
Gi3 sJ ban ñu 1 mol CH
4
2CH
4

C
2
H
2
+ 3H
2
Trưc pư: 1mol
Pư: x(mol) 0,5x 1,5x
Sau pư: 1 – x 0,5x 1,5x

= 1 + x
DMa o [5] ta :

 
=
Hiu su0t =

 
=
. Chn B
* Ta th gi3i nhanh i toán y dMa o nh9n t [6]:
m
X
= 16 g n
X
=



=
H =
 
=
i 2: Nhit phân 8,8 gam C
3
H
8
, gi3 sJ x3y ra hai ph3n 4ng sau:
C
3
H
8

CH
4
+ C
2
H
4
C
3
H
8

C
3
H
6
+ H
2
Ta thu ñưEc hPn hEp X, bi>t
= 23,16. Hiu su0t c1a ph3n 4ng nhit phân trên :
A. 60% B. 70% C. 80% D. 90%
Hưng d=n gi@i
DMa o [5]


 

==
DMa o [6] H =

 

=
Chn D
i 3: Crackinh C
4
H
10
ñưEc hPn hEp chV gKm 5 hiñrocacbon có
=36,25vC.
Hiu su0t ph3n 4ng crackinh là :
A.60% B.20% C.40% D.80%
Hưng d=n gi@i
t 1 mol C
4
H
10
c chuyên ñ trc nghim LTðH ñăng trên o a hc & ng dng (Hi a hc Vit Nam)
ThS. LƯU HUỲNH VN LONG (Ging viên Trưng ðH Th Du Mt)

Lp bi dưng kin thc luyn thi tt nghip THPT, Cao ñng ði hc môn A HC
ð tìm hiu và ñăng kí hc, hãy gi ñin ti s 0986.616.225 (gp Thy Vn Long)
Ghi danh ng tu n và hc gn Trưng THPT Tân Phưc Khánh o c 17
h
30-19
h
c ngày trong tun (CN nguyên ngày)
DMa o [5]




==
DMa o [6] H =
 
=
Chn A
i 4: Crackinh V lit C
4
H
10
thu ñưEc 35 lit hPn hEp A gKm H
2
, CH
4
, C
2
H
4
, C
3
H
6
, C
4
H
8
m5t
phn C
4
H
10
chưa bX crackinh. Cho hPn hEp A ñi qua tL tL qua nh ñMng brom dư th0y th tích n l7i
20 lit. nh hiu su0t c1a ph3n 4ng crackinh:
A. 25% B. 60% C. 75% D. 85%
Hưng d=n gi@i
ðt x, y, z, t ln lưEt th tích C
3
H
6
, C
2
H
4
, C
4
H
8
, C
4
H
10
dư:
C
4
H
10

CH
4
+ C
3
H
6
x x x
C
4
H
10

C
2
H
6
+ C
2
H
4
y y y
C
4
H
10

C
4
H
8
+ H
2
z z z
Khi dYn hPn hEp ñi qua dung dXch brom thì anken bX giZ l7i n H
2
, CH
4
, C
2
H
6
C
4
H
10
dư thoát
ra:
Ta : x + y + z = 35 – 20 = 15 (1)
Mt khác: V
(C4H10 ban ñu)
= V
(C4H10 pư)
+ V
C4H10 n l7i
= x + y + z + t = 20 (2)
TL (1) (2) t = 5
H =

 

= Chn C
i 5: Crackinh 560 lit C
4
H
10
thu ñưEc 1036 lit hPn hEp khí X khác nhau. Bi>t c th tích khí ñ?u
ño [ ñktc. Hiu su0t ph3n 4ng crackinh :
A. 75% B. 80% C. 85% D. 90%
Hưng d=n gi@i
Theo [6] H =
 
 

=
Chn C
i 6: HPn hEp khí A gKm etan propan có tR khi so vi H
2
là 20,25 ñưEc nung trong nh vi
ch0t xúc c ñ thMc hin ph3n 4ng ñ? hiñro a. Sau m5t thi gian thu ñưEc hPn hEp khí B có tR khi
so vi H
2
16,2 gKm c ankan, anken hiñro. nh hiu su0t ph3n 4ng ñ? hiñro a bi>t rSng tc
ñ5 ph3n 4ng c1a etan propan như nhau ?
A. 30% B. 250% C. 50% D. 40%
Hưng d=n gi@i
   
= = = =
t smol hPn hEp A 1 mol: