intTypePromotion=1

Báo cáo " Khái niệm ngân hàng thương mại theo pháp luật Việt Nam "

Chia sẻ: Phung Han | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:6

0
123
lượt xem
21
download

Báo cáo " Khái niệm ngân hàng thương mại theo pháp luật Việt Nam "

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Khái niệm ngân hàng thương mại theo pháp luật Việt Nam Sơ cứu, cấp cứu, điều trị kịp thời. - Trả đủ lương và toàn bộ chi phí y tế cho người lao động trong thời gian điều trị. - Sau khi điều trị, doanh nghiệp phải bố trí công việc phù hợp với mức độ suy giảm khả năng lao động của người lao động và phải khám sức khoẻ định kì 6 tháng/lần cho người lao động. - Doanh nghiệp phải bồi thường hoặc trợ cấp cho người lao động. Cụ thể, doanh nghiệp phải bồi thường khi người lao động...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Báo cáo " Khái niệm ngân hàng thương mại theo pháp luật Việt Nam "

  1. nghiªn cøu - trao ®æi Ng« quèc Kú * N g©n h ng th−¬ng m¹i l ®Þnh chÕ t i chÝnh (financial institution) trung t©m v l ®Þnh chÕ quan träng nhÊt vÒ c¸c tæ chøc tÝn dông. ViÖc t×m ®¸ quý trong n−íc v ngo i n−íc theo ph¸p luËt; - Huy ®éng v khai th¸c c¸c nguån vèn nh n rçi b»ng nh÷ng biÖn ph¸p kinh tÕ n¨ng ®éng, cã hiÖu hiÓu kh¸i niÖm ph¸p lÝ cïng víi viÖc t×m hiÓu lÞch qu¶ (kÓ c¶ cæ phÇn, cæ phiÕu....); thùc hiÖn cho vay sö ph¸t triÓn cña nã sÏ gãp phÇn hiÓu s©u s¾c h¬n vèn hoÆc hïn vèn khi cÇn thiÕt ®èi víi c¸c th nh phÇn b¶n chÊt, chøc n¨ng v vai trß cña ng©n h ng kinh tÕ. th−¬ng m¹i trong nÒn kinh tÕ. Th«ng qua ®ã sÏ - Thùc hiÖn cÊp ph¸t v cho vay vèn ®Çu t− cho chóng ta nhËn diÖn s©u s¾c h¬n c¸c yªu cÇu x©y dùng c¬ b¶n theo kÕ ho¹ch nh n−íc v v néi dung cña viÖc ®iÒu chØnh ph¸p luËt ®èi víi trong ph¹m vi nguån vèn ng©n s¸ch nh n−íc ®Þnh chÕ t i chÝnh quan träng n y. chuyÓn sang. 1. Kh¸i niÖm ng©n h ng th−¬ng m¹i theo VÊn ®Ò cã ý nghÜa ®Æc biÖt quan träng l t¹i Ph¸p lÖnh ng©n h ng, hîp t¸c x· tÝn dông v NghÞ ®Þnh sè 53 H§BT, lÇn ®Çu tiªn c¸c nghiÖp c«ng ti t i chÝnh (sau ®©y gäi t¾t l Ph¸p lÖnh vô cña ng©n h ng th−¬ng m¹i ®−îc ph¸p luËt ng©n h ng) ®iÒu chØnh v ho¹t ®éng cña ng©n h ng th−¬ng a. Kh¸i niÖm ng©n h ng chuyªn doanh m¹i ®−îc thÓ hiÖn d−íi kh¸i niÖm “ng©n h ng Tr−íc khi cã Ph¸p lÖnh ng©n h ng, ph¸p luËt chuyªn doanh”. Cã thÓ coi NghÞ ®Þnh sè n−íc ta ch−a quy ®Þnh v ®Ò cËp kh¸i niÖm ng©n 53/H§BT l b−íc chuyÓn biÕn quan träng trong h ng th−¬ng m¹i. Thùc hiÖn chÝnh s¸ch ®æi míi vÒ viÖc chuyÓn tõ hÖ thèng ng©n h ng mét cÊp tæ chøc v ho¹t ®éng cña ng©n h ng, Héi ®ång bé th nh hÖ thèng ng©n h ng hai cÊp, coi ®ã l kh©u tr−ëng ® ban h nh ChØ thÞ sè 218/CT ng y ®ét ph¸ trong c«ng cuéc ®æi míi c¬ chÕ ho¹t 13/7/1987 cho phÐp ng©n h ng thÝ ®iÓm chuyÓn ®éng cña ng©n h ng. Tuy nhiªn, viÖc ®æi míi sang hÖ thèng ng©n h ng 2 cÊp. NghÞ ®Þnh sè thêi k× n y cßn chËm, thiÕu ®ång bé thèng nhÊt 53/H§BT ng y 26/3/1988 ®−îc coi l b−íc khëi nªn ng nh ng©n h ng vÉn buéc ph¶i sö dông mét ®Çu ®ét ph¸ ®Ó chuyÓn ®æi qua hÖ thèng ng©n sè c¬ chÕ cò, thÓ hiÖn dÊu Ên cña thêi k× qu¸ ®é h ng 2 cÊp, lÇn ®Çu tiªn ® ®Ò cËp kh¸i niÖm trong qu¶n lÝ kinh tÕ. ng©n h ng chuyªn doanh. Theo §iÒu 3 NghÞ b. Kh¸i niÖm ng©n h ng th−¬ng m¹i theo ®Þnh sè 53/H§BT, c¸c ng©n h ng chuyªn doanh Ph¸p lÖnh ng©n h ng, hîp t¸c x tÝn dông v l tæ chøc kinh doanh trùc tiÕp; cã t− c¸ch ph¸p c«ng ti t i chÝnh n¨m 1990 nh©n; b×nh ®¼ng trong quan hÖ kinh doanh ®èi VÒ mÆt lÞch sö, ng©n h ng th−¬ng m¹i víi c¸c ®¬n vÞ v c¸c th nh phÇn kinh tÕ tõ c¬ së (Commercial Bank) hay cßn gäi l ng©n h ng kÝ v trong hÖ thèng mçi ng©n h ng chuyªn doanh. th¸c (Deposit Bank) thuéc lo¹i ng©n h ng ra ®êi C¸c ng©n h ng chuyªn doanh cã nhiÖm vô v sím nhÊt. MÆc dï cã nhiÒu quan niÖm kh¸c nhau quyÒn h¹n sau ®©y: song hÇu hÕt c¸c nh kinh tÕ v c¸c luËt gia ®Òu - Tæ chøc kinh doanh vÒ tÝn dông v dÞch vô ng©n h ng; vÒ ngo¹i hèi, v ng b¹c, kim khÝ quÝ, * Ng©n h ng ngo¹i th−¬ng ViÖt Nam T¹p chÝi luËt häc - 25
  2. nghiªn cøu - trao ®æi cã thÓ nhÊt trÝ víi nhau ë ®iÓm chung l kh¸i h×nh tæ chøc tÝn dông kh¸c n÷a nh− ng©n h ng niÖm ng©n h ng th−¬ng m¹i ®−îc sö dông ®Ó chØ ®Çu t− v ph¸t triÓn, hîp t¸c x tÝn dông, c«ng ti tæ chøc l m chøc n¨ng thu nhËn tiÒn göi cña t i chÝnh. c«ng chóng v ®em sè tiÒn ®ã ®Ó cho ng−êi Tõ ®Þnh nghÜa trªn cña Ph¸p lÖnh ng©n h ng, ta kh¸c vay. thÊy r»ng theo ph¸p luËt, ng©n h ng th−¬ng m¹i ViÖt Do viÖc ®−a ra ®Þnh nghÜa vÒ ng©n h ng rÊt Nam cã nh÷ng ®Æc tr−ng c¬ b¶n: phøc t¹p nªn ph¸p luËt c¸c n−íc th−êng nªu ra - L tæ chøc kinh doanh (doanh nghiÖp) ho¹t mét sè khÝa c¹nh sau ®©y ®Ó ph©n biÖt c¸c ho¹t ®éng trong lÜnh vùc tiÒn tÖ; ®éng ng©n h ng víi c¸c ho¹t ®éng kh¸c: - Cã ph¹m vi ho¹t ®éng chñ yÕu v th−êng - C¸c thao t¸c giao dÞch ng©n h ng (cßn gäi xuyªn l nhËn tiÒn göi cña kh¸ch h ng (bao gåm l c¸c thao t¸c nghiÖp vô ng©n h ng); c¸c c¬ quan nh n−íc, c¸c tæ chøc kinh tÕ, x héi - C¸c thao t¸c giao dÞch phi ng©n h ng v d©n c− v cã tr¸ch nhiÖm ho n tr¶); v nh−ng g¾n víi ho¹t ®éng ng©n h ng; - Sö dông nguån tiÒn göi ®ã ®Ó cho vay, - C¸c tæ chøc ®−îc l m c¸c thao t¸c giao chiÕt khÊu v l m ph−¬ng tiÖn thanh to¸n. dÞch ®ã khi ®−îc phÐp cña c¬ quan cã thÈm C¸c ®Æc tr−ng c¬ b¶n nªu trªn cña ng©n h ng quyÒn. Trong sè c¸c thao t¸c nghiÖp vô ng©n th−¬ng m¹i ViÖt Nam theo Ph¸p lÖnh Ng©n h ng h ng kÓ trªn th× c¸c ho¹t ®éng nghiÖp vô cña nã 1990 ® ph¶n ¸nh t−¬ng ®èi bao qu¸t c¸c khÝa c¹nh chñ yÕu l : ph¸p lÝ cña ®Þnh nghÜa vÒ ng©n h ng th−¬ng m¹i + Thu nhËn tiÒn göi cña d©n c−, chñ yÕu l trong thùc tiÔn ho¹t ®éng ng©n h ng cña c¸c n−íc tiÒn göi ng¾n h¹n (tæ chøc, c¸ nh©n) v cã ho n trªn thÕ giíi. tr¶. Thø nhÊt, l mét tæ chøc kinh doanh (doanh + CÊp tÝn dông cho ng−êi ®i vay d−íi nhiÒu nghiÖp) ho¹t ®éng trong lÜnh vùc tiÒn tÖ nªn h×nh thøc kh¸c nhau. ng©n h ng th−¬ng m¹i l tæ chøc cã ®Çy ®ñ t− + L m trung gian thanh to¸n v qu¶n lÝ c¸c c¸ch ph¸p nh©n theo c¸c ®iÒu kiÖn quy ®Þnh cña ph−¬ng tiÖn thanh to¸n. ph¸p luËt. T− c¸ch ph¸p nh©n n y ph¶n ¸nh râ Ph¸p lÖnh ng©n h ng, hîp t¸c x tÝn dông v nÐt ®Þa vÞ ph¸p lÝ cña ng©n h ng th−¬ng m¹i, cho c«ng ti t i chÝnh ®−îc Héi ®ång nh n−íc th«ng phÐp ng©n h ng th−¬ng m¹i cã quyÒn tù chñ trong qua ng y 23/05/1990 (cã hiÖu lùc tõ ng y kinh doanh, quyÕt ®Þnh mét c¸ch ®éc lËp kh«ng phô 01/10/1990) ® ®Þnh nghÜa ng©n h ng th−¬ng thuéc v o ý chÝ cña tæ chøc, c¸ nh©n kh¸c. ThÈm m¹i nh− sau: quyÒn kinh tÕ cña ng©n h ng th−¬ng m¹i ®−îc Ng©n h ng th−¬ng m¹i l tæ chøc kinh doanh quy ®Þnh trong c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt v chñ yÕu tiÒn tÖ m ho¹t ®éng chñ yÕu v th−êng xuyªn l ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng kinh doanh, nhËn tiÒn göi cña kh¸ch h ng víi tr¸ch nhiÖm th«ng qua c¸c quyÕt ®Þnh cña m×nh phï hîp víi ho n tr¶ v sö dông sè tiÒn ®ã ®Ó cho vay, thùc môc ®Ých, lÜnh vùc v ph¹m vi ho¹t ®éng ® ®−îc hiÖn nghiÖp vô chiÕt khÊu v l m ph−¬ng tiÖn x¸c ®Þnh. thanh to¸n. ViÖc x¸c ®Þnh t− c¸ch ph¸p nh©n cho ng©n Còng theo Ph¸p lÖnh ng©n h ng, hÖ thèng h ng th−¬ng m¹i nãi riªng v tæ chøc tÝn dông ng©n h ng th−¬ng m¹i cña n−íc ta bao gåm ng©n nãi chung th−êng ®−îc ph¸p luËt coi l mét h ng th−¬ng m¹i quèc doanh, ng©n h ng th−¬ng trong sè c¸c yªu cÇu h ng ®Çu trong viÖc t¹o c¬ m¹i cæ phÇn, ng©n h ng liªn doanh, chi nh¸nh së ph¸p lÝ cho ho¹t ®éng cña chóng trong thùc ng©n h ng n−íc ngo i. Ngo i ra, Ph¸p lÖnh ng©n tiÔn. HÇu hÕt ph¸p luËt c¸c n−íc ®Òu quy ®Þnh vÒ h ng cßn ®Þnh nghÜa v quy ®Þnh vÒ mét sè lo¹i vÊn ®Ò n y, ch¼ng h¹n, LuËt vÒ ng nh tÝn dông 26 - T¹p chÝ luËt häc
  3. nghiªn cøu - trao ®æi §øc 1992 (§iÒu 1), hay nh− LuËt ng©n h ng Ba chÆt chÏ. Tuy nhiªn, tuú thuéc v o ®iÒu kiÖn lÞch Lan 1989 (§iÒu 2.1). LuËt vÒ c¸c tæ chøc t i sù cô thÓ, ®iÒu kiÖn chÝnh trÞ, kinh tÕ x héi v chÝnh v ng©n h ng Malaysia 1989 ® x¸c ®Þnh truyÒn thèng lËp ph¸p cña tõng n−íc m ph¸p t− c¸ch ph¸p nh©n cña ng©n h ng th−¬ng m¹i luËt vÒ ng©n h ng cã nh÷ng ®iÓm ®Æc thï vÒ tæ ngay ë PhÇn I - PhÇn më ®Çu: “Ng©n h ng” chøc v ho¹t ®éng. Tr−íc khi ®i v o xem xÐt lo¹i nghÜa l mét ph¸p nh©n thùc hiÖn ho¹t ®éng kinh h×nh v m« h×nh ng©n h ng th−¬ng m¹i theo LuËt doanh ng©n h ng”.(1) c¸c tæ chøc tÝn dông 1997, cÇn ®Ò cËp mét sè m« Thø hai, vÒ ph¹m vi ho¹t ®éng v nghiÖp vô h×nh ®iÓn h×nh vÒ ng©n h ng th−¬ng m¹i cña c¸c ng©n h ng chñ yÕu cña ng©n h ng th−¬ng m¹i n−íc. Nh×n chung, cho ®Õn nay, viÖc tæ chøc v còng ® ®−îc Ph¸p lÖnh ng©n h ng chØ ra. Quy ho¹t ®éng cña ng©n h ng th−¬ng m¹i ë c¸c n−íc ®Þnh n y còng ®−îc hÇu hÕt ph¸p luËt c¸c n−íc ghi ph¸t triÓn trªn thÕ giíi ®−îc x©y dùng theo 3 m« nhËn trong ph¸p luËt ng©n h ng cña hä (§iÒu 2 h×nh d−íi ®©y: LuËt ng©n h ng th−¬ng m¹i cña n−íc Céng ho - M« h×nh ng©n h ng th−¬ng m¹i kinh doanh nh©n d©n Trung Hoa 1995)(2). tæng hîp ®a n¨ng: Tån t¹i kh¸ phæ biÕn ë CHLB §©y l lÇn ®Çu tiªn ph¸p luËt n−íc ta ®−a ra §øc, H lan. Theo m« h×nh n y, ph¸p luËt c¸c ®Þnh nghÜa v c¸c ®Æc tr−ng ph¸p lÝ cña ng©n n−íc kh«ng cã sù quy ®Þnh ph©n biÖt gi÷a ho¹t h ng th−¬ng m¹i. Tuy nhiªn, thùc tiÔn qua mét ®éng kinh doanh tæng hîp truyÒn thèng víi c¸c sè n¨m triÓn khai hai ph¸p lÖnh ng©n h ng còng ho¹t ®éng xuÊt hiÖn sau n y nh− chøng kho¸n, b¶o ® béc lé mét sè h¹n chÕ v bÊt cËp vÒ ®Þnh chÕ hiÓm. ng©n h ng th−¬ng m¹i. Mét sè quy ®Þnh ch−a ®ñ - M« h×nh ng©n h ng th−¬ng m¹i ®a n¨ng v râ r ng, ch−a cô thÓ (nh− t− c¸ch ph¸p nh©n theo kiÓu Anh, Australia, Canada, ë c¸c n−íc ViÖt Nam cña tæ chøc tÝn dông n−íc ngo i) hoÆc n y, ph¸p luËt cho phÐp c¸c ng©n h ng th−¬ng kh«ng cßn phï hîp (nh− quy ®Þnh vÒ tØ lÖ hïn m¹i ®−îc kinh doanh ®a n¨ng (bao gåm c¸c ho¹t vèn mua cæ phÇn cña tæ chøc kinh tÕ kh¸c, møc ®éng ng©n h ng truyÒn thèng v c¶ c¸c nghiÖp huy ®éng vèn so víi vèn tù cã v quü dù tr÷...). vô chøng kho¸n, b¶o hiÓm) trªn c¬ së v th«ng 2. Kh¸i niÖm ng©n h ng th−¬ng m¹i theo qua viÖc c¸c Ng©n h ng th−¬ng m¹i th nh lËp LuËt c¸c tæ chøc tÝn dông 1997 c¸c c«ng ti con cã t− c¸ch ph¸p nh©n ®Ó kinh Ng©n h ng th−¬ng m¹i l tæ chøc trung gian doanh chøng kho¸n, b¶o hiÓm. t i chÝnh cã vÞ trÝ quan träng nhÊt trong nÒn kinh - M« h×nh ng©n h ng th−¬ng m¹i chuyªn tÕ thÞ tr−êng. Theo gi¸o s− Peter S.Rose (Hoa K×) doanh: Ng©n h ng th−¬ng m¹i ë c¸c n−íc nh− th× “Ng©n h ng l lo¹i h×nh tæ chøc t i chÝnh MÜ, NhËt... ®−îc x©y dùng theo m« h×nh n y cung cÊp mét danh môc c¸c dÞch vô t i chÝnh ®a ®−îc ph¸p luËt x¸c ®Þnh râ ph¹m vi kinh doanh d¹ng nhÊt ®Æc biÖt l tÝn dông, tiÕt kiÖm v dÞch cña nã ph¶i t¸ch biÖt gi÷a ho¹t ®éng ng©n h ng vô thanh to¸n - v thùc hiÖn nhiÒu chøc n¨ng t i víi ho¹t ®éng chøng kho¸n v b¶o hiÓm. Tuy chÝnh nhÊt so víi bÊt k× mét tæ chøc kinh doanh nhiªn, cã mét thùc tÕ cÇn l−u ý l sau nh÷ng biÕn n o trong nÒn kinh tÕ”.(3) §iÒu n y thÓ hiÖn râ ®éng cña c¸c thêi k× ph¸t triÓn kinh tÕ, c¸c ng©n qua ph¹m vi, quy m«, vai trß cña nã trªn thÞ h ng th−¬ng m¹i c¶ ë MÜ v NhËt ng y c ng tr−êng tiÒn tÖ, ¶nh h−ëng cña nã ®èi víi sù ph¸t tham gia nhiÒu h¬n v o ho¹t ®éng chøng kho¸n triÓn nÒn kinh tÕ cña mét n−íc. §ã l mét trong v cã xu h−íng ph¸t triÓn theo m« h×nh ng©n nh÷ng lÝ do quan träng nhÊt m luËt ph¸p c¸c h ng ®a n¨ng kiÓu Anh.(4) n−íc ®Òu quan t©m xem xÐt v ®iÒu chØnh kh¸ a. VÒ kh¸i niÖm ng©n h ng th−¬ng m¹i theo T¹p chÝ luËt häc - 27
  4. nghiªn cøu - trao ®æi LuËt c¸c tæ chøc tÝn dông v NghÞ ®Þnh 49 ng y tiªu lîi nhuËn, gãp phÇn thùc hiÖn c¸c môc tiªu 12/9/2000 kinh tÕ cña Nh n−íc”. LuËt c¸c tæ chøc tÝn dông (®−îc Quèc héi Qua ®Þnh nghÜa nªu trªn cña LuËt c¸c tæ Céng hßa x héi chñ nghÜa ViÖt Nam th«ng qua chøc tÝn dông v NghÞ ®Þnh 49 ta thÊy ng©n h ng 12/12/1997 v cã hiÖu lùc tõ 1/10/1998) ® kÕ th−¬ng m¹i cã c¸c ®Æc ®iÓm nh− sau: thõa chÕ ®Þnh ng©n h ng th−¬ng m¹i trong - L ng©n h ng tiÕn h nh c¸c ho¹t ®éng kinh Ph¸p lÖnh ng©n h ng, hîp t¸c x tÝn dông v doanh tiÒn tÖ v dÞch vô ng©n h ng; c«ng ti t i chÝnh kh¸c v n©ng lªn mét b−íc - Néi dung ho¹t ®éng th−êng xuyªn v chñ ph¸t triÓn míi trong c¸c quy ®Þnh vÒ ng©n yÕu cña nã l nhËn tiÒn göi víi tr¸ch nhiÖm ho n h ng th−¬ng m¹i. tr¶ v sö dông tiÒn göi n y ®Ó cÊp tÝn dông; Theo §iÒu 20 cña LuËt c¸c tæ chøc tÝn dông - Thùc hiÖn c¸c dÞch vô thanh to¸n v cung th× tæ chøc tÝn dông l doanh nghiÖp ®−îc th nh øng c¸c dÞch vô ng©n h ng kh¸c theo quy ®Þnh. lËp theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt ®Ó ho¹t ®éng b. So s¸nh hai ®Þnh nghÜa vÒ ng©n h ng kinh doanh tiÒn tÖ, l m dÞch vô ng©n h ng víi th−¬ng m¹i néi dung nhËn tiÒn göi v sö dông tiÒn göi ®Ó cÊp Theo Ph¸p lÖnh ng©n h ng 1990 v theo tÝn dông, cung øng c¸c dÞch vô thanh to¸n. LuËt c¸c tæ chøc tÝn dông, NghÞ ®Þnh 49 ta thÊy Ng©n h ng l lo¹i h×nh tæ chøc tÝn dông ®−îc ®Þnh nghÜa vÒ ng©n h ng th−¬ng m¹i theo LuËt thùc hiÖn to n bé ho¹t ®éng ng©n h ng v c¸c c¸c tæ chøc tÝn dông, NghÞ ®Þnh 49 cã b−íc ph¸t ho¹t ®éng kinh doanh kh¸c cã liªn quan. Theo triÓn cao h¬n, bao qu¸t ®−îc ®Çy ®ñ néi h m tÝnh chÊt v môc tiªu ho¹t ®éng, c¸c lo¹i h×nh còng nh− b¶n chÊt cña ng©n h ng th−¬ng m¹i. ng©n h ng gåm ng©n h ng th−¬ng m¹i, ng©n §iÒu n y thÓ hiÖn ë mÊy ®iÓm sau: h ng ph¸t triÓn, ng©n h ng ®Çu t−, ng©n h ng - VÒ t− c¸ch v tÝnh chÊt cña lo¹i h×nh doanh chÝnh s¸ch, ng©n h ng hîp t¸c v c¸c lo¹i h×nh nghiÖp: ng©n h ng kh¸c. Còng theo LuËt n y th× ho¹t + Ph¸p lÖnh Ng©n h ng 1990 coi ng©n h ng ®éng ng©n h ng l ho¹t ®éng kinh doanh tiÒn tÖ th−¬ng m¹i l tæ chøc kinh doanh tiÒn tÖ. v dÞch vô ng©n h ng víi néi dung th−êng xuyªn + LuËt c¸c tæ chøc tÝn dông, NghÞ ®Þnh 49 coi l nhËn tiÒn göi, sö dông sè tiÒn n y ®Ó cÊp tÝn dông v cung øng c¸c dÞch vô thanh to¸n. ng©n h ng th−¬ng m¹i l tæ chøc ho¹t ®éng kinh Nh− vËy, mÆc dï LuËt c¸c tæ chøc tÝn dông doanh tiÒn tÖ v dÞch vô ng©n h ng. kh«ng trùc tiÕp v chÝnh thøc ®−a ra ®Þnh nghÜa - VÒ néi dung ho¹t ®éng: vÒ ng©n h ng th−¬ng m¹i nh−ng ® gi¸n tiÕp ®Ò + Theo Ph¸p lÖnh ng©n h ng 1990 th× Ng©n cËp c¸c néi dung chÝnh cña ®Þnh nghÜa vÒ ng©n h ng th−¬ng m¹i cã ho¹t ®éng chñ yÕu v h ng th−¬ng m¹i th«ng qua ®Þnh nghÜa “Ng©n th−êng xuyªn l nhËn tiÒn göi cña kh¸ch h ng h ng” v ®Þnh nghÜa “ho¹t ®éng ng©n h ng”. víi tr¸ch nhiÖm ho n tr¶, sö dông sè vèn ®ã ®Ó Kh¸i niÖm ng©n h ng th−¬ng m¹i ® ®−îc ®Ò cËp cho vay, thùc hiÖn nghiÖp vô chiÕt khÊu v l m v ®Þnh nghÜa râ r ng trong NghÞ ®Þnh sè ph−¬ng tiÖn thanh to¸n. 49/2000/N§-CP ng y 12/9/2000 cña ChÝnh phñ vÒ + Theo LuËt c¸c tæ chøc tÝn dông, NghÞ tæ chøc v ho¹t ®éng cña ng©n h ng th−¬ng m¹i ®Þnh 49 th× ng©n h ng th−¬ng m¹i cã ho¹t ngay trong §iÒu 1 nh− sau: ®éng th−êng xuyªn l nhËn tiÒn göi, sö dông “Ng©n h ng th−¬ng m¹i l ng©n h ng ®−îc sè tiÒn n y ®Ó cÊp tÝn dông v cung øng c¸c thùc hiÖn to n bé ho¹t ®éng ng©n h ng v c¸c dÞch vô thanh to¸n. ho¹t ®éng kinh doanh kh¸c cã liªn quan v× môc Nh− vËy, néi dung ho¹t ®éng cña ng©n h ng 28 - T¹p chÝ luËt häc
  5. nghiªn cøu - trao ®æi th−¬ng m¹i theo LuËt c¸c tæ chøc tÝn dông, NghÞ ngo i viÖc thùc hiÖn c¸c nghiÖp vô truyÒn thèng, ®Þnh 49 réng h¬n so víi Ph¸p lÖnh ng©n h ng ng©n h ng còng cßn ®−îc quyÒn thùc hiÖn thªm 1990 ë chç ho¹t ®éng cÊp tÝn dông réng h¬n ho¹t mét sè nghiÖp vô gièng c«ng ti t i chÝnh. §ã l ®éng cho vay. nghiÖp vô chøng kho¸n (cÊt gi÷, mua, b¸n, Qua nh÷ng ph©n tÝch trªn ®©y ta thÊy, so víi chuyÓn nh−îng, qu¶n lÝ c¸c chøng kho¸n v giÊy Ph¸p lÖnh ng©n h ng 1990, LuËt c¸c tæ chøc tÝn dông tê cã gi¸) v mét sè nghiÖp vô kh«ng mang tÝnh ® cã b−íc ph¸t triÓn míi víi quy ®Þnh ®Çy ®ñ, tiÕn th−¬ng m¹i thuÇn tuý (nh− cho thuª ®éng s¶n v bé v khoa häc h¬n. §iÒu n y thÓ hiÖn ë chç: bÊt ®éng s¶n, c¸c nghiÖp vô vÒ v ng, kim khÝ quý). - C¸c lo¹i h×nh tæ chøc tÝn dông ® ®−îc ®Ò Thùc chÊt ®©y l ho¹t ®éng cña ng©n h ng cËp ®Çy ®ñ h¬n: th−¬ng m¹i theo m« h×nh ®a n¨ng. Tuy nhiªn, + ë Ph¸p lÖnh Ng©n h ng 1990, 4 lo¹i h×nh quy ®Þnh n y kh«ng phï hîp víi thùc tiÔn ho¹t c¸c tæ chøc tÝn dông ®−îc ®Ò cËp chØ míi l ®éng ng©n h ng ë n−íc ta, ®Æc biÖt l trong giai ng©n h ng th−¬ng m¹i, ng©n h ng ®Çu t− v ph¸t ®o¹n ®Çu thùc hiÖn ®æi míi ng©n h ng. triÓn, hîp t¸c x tÝn dông v c«ng ti t i chÝnh. + §Õn LuËt c¸c tæ chøc tÝn dông, quan ®iÓm + §Õn LuËt c¸c tæ chøc tÝn dông ngo i ng©n ®Þnh h−íng m« h×nh cña ng©n h ng th−¬ng m¹i h ng th−¬ng m¹i cßn cã ng©n h ng ph¸t triÓn, ® ®−îc x¸c ®Þnh râ h¬n th«ng qua viÖc x©y dùng ng©n h ng ®Çu t−, ng©n h ng chÝnh s¸ch, ng©n ®Þnh nghÜa vÒ ng©n h ng, tæ chøc tÝn dông phi ng©n h ng hîp t¸c v c¸c lo¹i h×nh ng©n h ng kh¸c; h ng nhÊt l trong NghÞ ®Þnh sè 49/2000/N§-CP ngo i ng©n h ng cßn cã c¸c tæ chøc tÝn dông phi ng y 12/9/2000 cña ChÝnh phñ vÒ tæ chøc v ng©n h ng nh− c«ng ti t i chÝnh, c«ng ti cho thuª ho¹t ®éng ng©n h ng th−¬ng m¹i. Theo LuËt c¸c t i chÝnh, v c¸c tæ chøc tÝn dông phi ng©n h ng tæ chøc tÝn dông, viÖc x©y dùng v ph¸t triÓn m« kh¸c (nh− c«ng ti ®Çu t− tÝn th¸c; quü tÝn dông; h×nh ng©n h ng th−¬ng m¹i sÏ theo ®Þnh h−íng c«ng ti dÞch vô tiÕt kiÖm b−u ®iÖn ...). ®a n¨ng, tøc l ngo i viÖc thùc hiÖn c¸c nghiÖp - ViÖc ph©n lo¹i c¸c tæ chøc tÝn dông ® vô truyÒn thèng, ng©n h ng th−¬ng m¹i ViÖt khoa häc h¬n. Theo LuËt c¸c tæ chøc tÝn dông th× Nam cßn ®−îc tham gia v o ho¹t ®éng chøng c¸c tæ chøc tÝn dông ®−îc ph©n lo¹i th nh ng©n kho¸n, b¶o hiÓm th«ng qua viÖc th nh lËp c«ng h ng v c¸c tæ chøc tÝn dông phi ng©n h ng. MÆt ti trùc thuéc cã t− c¸ch ph¸p nh©n. §Þnh h−íng kh¸c, tuú theo tÝnh chÊt v môc tiªu ho¹t ®éng n y ® ®−îc cô thÓ ho¸ qua viÖc ph¸p luËt cho m c¸c ng©n h ng ®−îc ph©n th nh nhiÒu lo¹i phÐp ng©n h ng th−¬ng m¹i muèn tham gia kinh h×nh ng©n h ng kh¸c nhau. ViÖc ph©n biÖt ng©n doanh chøng kho¸n ph¶i th nh lËp c«ng ti chøng h ng víi c¸c tæ chøc tÝn dông phi ng©n h ng qua kho¸n ®éc lËp (NghÞ ®Þnh sè 48/1998/N§-CP ng y néi dung ho¹t ®éng - tæ chøc tÝn dông phi ng©n 11/07/1998) hoÆc l c¸c ng©n h ng th−¬ng m¹i h ng kh«ng ®−îc nhËn tiÒn göi kh«ng k× h¹n, ®−îc quyÒn th nh lËp c«ng ti cho thuª t i chÝnh ®éc kh«ng l m dÞch vô thanh to¸n ® l m râ h¬n b¶n lËp thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng kinh doanh cho thuª chÊt cña ng©n h ng nãi chung v ng©n h ng t i chÝnh (NghÞ ®Þnh sè 16/2001/N§-CP ng y th−¬ng m¹i nãi riªng. 02/05/2001). Mét ®iÓm n÷a l theo LuËt c¸c tæ chøc tÝn Tõ nh÷ng sù xem xÐt v ph©n tÝch trªn ®©y, dông, ®Þnh h−íng vÒ m« h×nh tæ chøc v ho¹t xuÊt ph¸t tõ quan ®iÓm chØ ®¹o, môc tiªu x©y ®éng cña c¸c ng©n h ng th−¬ng m¹i còng râ h¬n dùng LuËt c¸c tæ chøc tÝn dông v ®Þnh h−íng so víi Ph¸p lÖnh ng©n h ng 1990. x©y dùng m« h×nh ng©n h ng th−¬ng m¹i ViÖt + Theo Ph¸p lÖnh ng©n h ng 1990 (§iÒu 32), Nam, ta thÊy ng©n h ng th−¬ng m¹i theo LuËt T¹p chÝ luËt häc - 29
  6. nghiªn cøu - trao ®æi c¸c tæ chøc tÝn dông v NghÞ ®Þnh 49 cã mét sè h×nh ng©n h ng th−¬ng m¹i ®ã (nh− LuËt doanh ®Æc ®iÓm sau ®©y: nghiÖp nh n−íc, LuËt doanh nghiÖp, LuËt ®Çu t− Mét l , thùc hiÖn to n bé c¸c ho¹t ®éng ng©n n−íc ngo i t¹i ViÖt Nam). §Æc tr−ng n y ®Æt ra h ng (nhËn tiÒn göi, huy ®éng vèn, cÊp tÝn dông, yªu cÇu ho n thiÖn ph¸p luËt ®iÒu chØnh ho¹t cung øng dÞch vô thanh to¸n) v c¸c ho¹t ®éng ®éng ng©n h ng ®ang võa l c«ng viÖc cÊp b¸ch kinh doanh kh¸c cã liªn quan. §Æc tr−ng n y võa th−êng xuyªn l©u d i trong hÖ thèng ph¸p l m cho ng©n h ng th−¬ng m¹i kh¸c biÖt víi c¸c luËt vÒ doanh nghiÖp... tæ chøc tÝn dông phi ng©n h ng chØ thùc hiÖn mét N¨m l , trong bèi c¶nh quèc tÕ ho¸ ho¹t sè ho¹t ®éng ng©n h ng. ®éng t i chÝnh ng©n h ng hiÖn nay, ho¹t ®éng Hai l , tiÕn h nh ho¹t ®éng huy ®éng vèn v kinh doanh cña ng©n h ng th−¬ng m¹i cã tÝnh cÊp tÝn dông ng¾n h¹n l chñ yÕu ®ång thêi tõng chÊt quèc tÕ rÊt cao víi mét c«ng nghÖ hiÖn ®¹i. b−íc chuyÓn dÇn sang c¸c nghiÖp vô huy ®éng §Æc ®iÓm n y ®Æt ra nhiÖm vô x©y dùng v ho n vèn v cÊp tÝn dông d i h¹n, ®¸p øng quy m« më thiÖn ph¸p luËt ng©n h ng ph¶i ®¸p øng yªu cÇu réng ho¹t ®éng kinh doanh cña kh¸ch h ng v b¶o ®¶m chñ ®éng phôc vô tiÕn tr×nh héi nhËp nhu cÇu vèn cña nÒn kinh tÕ. §Æc tr−ng n y l m kinh tÕ khu vùc v quèc tÕ trªn c¬ së thõa nhËn cho ng©n h ng th−¬ng m¹i kh¸c víi thÞ tr−êng c¸c nguyªn t¾c chung cña ph¸p luËt, tËp qu¸n chøng kho¸n v t¹o ra mèi quan hÖ t−¬ng hç víi quèc tÕ trong lÜnh vùc ng©n h ng. thÞ tr−êng chøng kho¸n v× ho¹t ®éng cung cÇu S¸u l , ho¹t ®éng ng©n h ng th−¬ng m¹i ë vèn trong quan hÖ gi÷a thÞ tr−êng tiÒn tÖ v thÞ ViÖt Nam theo ®Þnh h−íng ®a n¨ng v kinh tr−êng vèn. doanh tæng hîp v ho¹t ®éng trong lÜnh vùc ®Æc Ba l , theo tÝnh chÊt v môc tiªu, ho¹t ®éng thï l kinh doanh tiÒn tÖ, tÝn dông. Do vËy, ng©n cña ng©n h ng th−¬ng m¹i lÊy lîi nhuËn l m h ng th−¬ng m¹i thuéc lo¹i h×nh doanh nghiÖp môc tiªu v gãp phÇn thùc hiÖn môc tiªu cña cã nhiÒu rñi ro nhÊt. §Æc tr−ng n y chØ ra yªu Nh n−íc l lîi Ých kinh tÕ - x héi. §Æc tr−ng cÇu x©y dùng v ho n thiÖn hÖ thèng ph¸p luËt n y nh»m ph©n biÖt ng©n h ng th−¬ng m¹i víi ®iÒu chØnh ho¹t ®éng ng©n h ng theo h−íng t¨ng ng©n h ng chÝnh s¸ch v ng©n h ng hîp t¸c. c−êng c¸c thiÕt chÕ an ninh t i chÝnh, an to n v ChÝnh ®Æc tr−ng n y còng ®Æt ra yªu cÇu cÇn b¶o ®¶m cho ho¹t ®éng cña ng©n h ng th−¬ng sím cã quy ®Þnh ph¸p luËt t¸ch h¼n tÝn dông m¹i, x©y dùng v thùc thi c¬ chÕ thanh tra, gi¸m chÝnh s¸ch ra khái tÝn dông th−¬ng m¹i trong s¸t, qu¶n lÝ chÆt chÏ v nghiªm ngÆt nhÊt ®Ó b¶o nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng nh»m gãp phÇn l m l nh ®¶m an to n cho c¸c ng©n h ng th−¬ng m¹i v c¶ m¹nh ho¸ ho¹t ®éng ng©n h ng. hÖ thèng c¸c tæ chøc tÝn dông./. Bèn l , hÖ thèng ng©n h ng th−¬ng m¹i ViÖt Nam ®−îc x©y dùng v thiÕt kÕ theo m« h×nh ®a (1), (2). Xem: Ng©n h ng Nh n−íc ViÖt Nam v Tæ së h÷u (th«ng qua c¸c ng©n h ng th−¬ng m¹i nh chøc hîp t¸c kÜ thuËt §øc: Ph¸p luËt vÒ ng©n h ng trung n−íc, ng©n h ng th−¬ng m¹i hîp t¸c, ng©n h ng −¬ng v ng©n h ng th−¬ng m¹i mét sè n−íc (s¸ch tham liªn doanh, chi nh¸nh ng©n h ng n−íc ngo i, kh¶o), Nxb. ThÕ giíi; H Néi, 1997, tr. 552, 467. ng©n h ng th−¬ng m¹i cæ phÇn cña Nh n−íc v (3)Xem:.Peter S.Rose: Qu¶n trÞ ng©n h ng th−¬ng m¹i- cña nh©n d©n). Do vËy, cïng mét lóc ng©n h ng §HKTQD, Nxb. T i chÝnh xuÊt b¶n, H Néi 2001, tr. 7. th−¬ng m¹i chÞu sù ®iÒu chØnh cña LuËt c¸c tæ (4).Xem: Frederic S.Mish kin: TiÒn tÖ, ng©n h ng v thÞ chøc tÝn dông, LuËt ng©n h ng nh n−íc v c¸c tr−êng t i chÝnh, Nxb. Khoa häc v kÜ thuËt, H Néi, ®¹o luËt t−¬ng øng víi h×nh thøc së h÷u cña lo¹i 1994, tr.380. 30 - T¹p chÝ luËt häc
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2