Báo cáo khoa học
Xu hướng biến động dân số lao động nông nghiệp đất
canh tác sản lượng lúa của Thái Bình giai đoạn 2007 -
2020
T¹p chÝ KHKT N«ng nghiÖp 2007: TËp V, Sè 3: 87-94
§¹i häc N«ng nghiÖp I
XU H¦íNG BIÕN §éNG D¢N Sè - LAO §éNG N¤NG NGHIÖP, §ÊT CANH T¸C, S¶N
L¦îNG LóA CñA TH¸I B×NH GIAI §O¹N 2007-2020*
The trend of variation of population- agricultural labor, cultivated land,
and rice production in Thai Binh province in the period of 2007-2020
NguyÔn V¨n Song,
1
§ç ThÞ DiÖp, TrÇn TÊt NhËt
1
Summary
By using dynamic modeling, this study estimated the long run trends of population,
agricultural land, and agricultural labor force of Thai Binh from 2007 to 2020. The result of the
study shows that population and cultivated lands has been reaching 2.132.000 persons and
80.988 ha, respectively in 2020. Despite of the increasing population trend and decreasing
cultivated land, the average rice production per person is about 534kg in the year of 2020
ensuring food security. Expansion of husbandry, stabilizing population and improvement of
human resource’s quality are main sustainable development strategies for Thai Binh.
Key words: Dynamic modeling, population, cultivated land, agricultural labor force and
rice production.
. §ÆT VÊN §Ò
Th¸i B×nh lµ mét tØnh thuÇn n«ng, cã
truyÒn thèng s¶n xuÊt n«ng nghiÖp nãi chung
vµ s¶n xuÊt lóa g¹o nãi riªng víi d©n sè ®«ng
(1.860 ngh×n ng−êi), lao ®éng n«ng nghiÖp dåi
dµo (chiÕm 69,2% tæng sè lao ®éng toµn tØnh)
(Niªn gi¸m thèng kª tØnh Th¸i B×nh), ®iÒu
kiÖn tù nhiªn thuËn lîi cho s¶n xuÊt lóa g¹o.
ThÕ nh−ng, cïng víi sù gia t¨ng d©n sè nhanh,
diÖn tÝch ®Êt canh t¸c ngµy cµng bÞ thu hÑp do
qu¸ tr×nh ®« thÞ ho¸ dÉn tíi b×nh qu©n ®Êt canh
t¸c trªn ®Çu ng−êi cã xu h−íng gi¶m tõ 0,0523
ha (n¨m 2005) xuèng cßn 0,0519 ha (n¨m
2006) (Niªn gi¸m thèng kª tØnh Th¸i B×nh).
Giai ®o¹n 2001-2005 diÖn tÝch ®Êt lóa chuyÓn
cho thuû s¶n lµ 138 ha/n¨m; chuyÓn cho c«ng
nghiÖp ho¸ lµ 7,8 ha/n¨m; chuyÓn cho ®Êt
chuyªn dïng lµ 237 ha/n¨m. DiÖn tÝch lóa
gi¶m ®R ¶nh h−ëng trùc tiÕp ®Õn s¶n l−îng vµ
sè thãc b×nh qu©n trªn ®Çu ng−êi cña tØnh. Cô
thÓ lµ n¨m 2004, b×nh qu©n thãc/ng−êi cña
tØnh Th¸i B×nh lµ 581kg, ®Õn n¨m 2005 con sè
nµy chØ cßn 530 kg/ng−êi. Trong qu¸ tr×nh
chuyÓn ®æi cña tØnh theo h−íng c«ng nghiÖp
ho¸ (CNH) - hiÖn ®¹i ho¸ (HDH) c¸c nguån
lùc: ®Êt ®ai, d©n sè - lao ®éng n«ng nghiÖp...
®Òu ®−îc huy ®éng nh»m thùc hiÖn c¸c môc
tiªu ph¸t triÓn kinh tÕ-xR héi. ViÖc ph©n bæ
nguån lùc trong n«ng nghiÖp hîp lý sao cho
phï hîp víi xu h−íng chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh
tÕ, dù b¸o sù biÕn ®éng c¸c nguån lùc lµm c¬
së cho viÖc x©y dùng kÕ ho¹ch dµi h¹n lµ hÕt
søc cÇn thiÕt. Song vÊn ®Ò dù b¸o nguån lùc
ph©n bæ, s¶n l−îng lóa g¹o, l−îng lóa g¹o cña
Th¸i B×nh s¶n xuÊt hµng ho¸ vµ chuyÓn cho
ch¨n nu«i ®ãng vai trß quan träng cho viÖc
ho¹ch ®Þnh chÝnh s¸ch ph¸t triÓn vµ sö dông
nguån lùc. V× vËy, môc tiªu cña bµi viÕt nµy
nh»m ®Ò cËp tíi ¶nh h−ëng cña c¸c yÕu tè
trong tØnh Th¸i B×nh tíi xu h−íng chuyÓn ®æi
lao ®éng n«ng nghiÖp, d©n sè, ®Êt canh t¸c lóa
trong dµi h¹n.
2. PH¦¥NG PH¸P NGHI£N CøU
Nghiªn cøu sö dông m« h×nh ph©n tÝch hÖ
thèng ®éng (dynamic modelling) cña
BruceHanon & Matthias (1994) ®Ó xem xÐt sù
thay ®æi cña sù vËt hiÖn t−îng kinh tÕ - xR héi
1
Khoa Kinh tÕ & PTNT, §¹i häc N«ng nghiÖp I- Hµ Néi
NguyÔn V¨n Song, §ç ThÞ DiÖp, TrÇn TÊt NhËt
trong mét kho¶ng thêi gian dµi (dù b¸o). M«
h×nh ®−îc ¸p dông réng rRi trong nhiÒu lÜnh
vùc nh−: sinh häc, ho¸ häc vµ qu¶n lÝ m«i
tr−êng ë tÇm vÜ m« vµ vi m«. Lîi thÕ cña m«
h×nh c©n b»ng ®éng cho phÐp nghiªn cøu sù
thay ®æi tæng thÓ c¸c chØ tiªu, c¸c biÕn trong
m« h×nh trong ng¾n h¹n vµ dµi h¹n khi cã bÊt
kú mét yÕu tè nµo thay ®æi.
Nguån sè liÖu thø cÊp sö dông trong
nghiªn cøu ®−îc thu thËp tõ së N«ng nghiÖp
vµ Ph¸t triÓn n«ng th«n, Chi côc Thèng kª tØnh
Th¸i B×nh, Së KÕ ho¹ch vµ §Çu t−, Së Khoa
häc C«ng nghÖ tØnh Th¸i B×nh. Sè liÖu s¬ cÊp
®−îc thu thËp th«ng qua ®iÒu tra 50 hé n«ng
d©n trång lóa trong tØnh Th¸i B×nh ®¹i diÖn
cho c¸c nhãm hé kh¸, trung b×nh, nghÌo ®Ó
ph¶n ¸nh mét c¸ch toµn diÖn t×nh h×nh s¶n
xuÊt lóa cña tØnh. Nguån sè liÖu nµy ®−îc sö
dông ®Ó ch¹y hµm Cobb-Douglas ®Ó x©y dùng
mèi quan hÖ gi÷a n¨ng suÊt vµ s¶n l−îng lóa
cña mçi tØnh, xem xÐt c¸c yÕu tè ¶nh h−ëng
®Õn n¨ng suÊt vµ t×nh h×nh ph©n phèi lóa g¹o
cña tØnh cho c¸c môc ®Ých kh¸c nhau. Ph−¬ng
¸n gèc cña m« h×nh sö dông sè liÖu thùc tÕ
cña c¸c yÕu tè thu thËp ®−îc tõ c¸c nguån tµi
liÖu thø cÊp cña tØnh vµ sè liÖu s¬ cÊp th«ng
qua viÖc ®iÒu tra hé n«ng d©n trong tØnh.
C¸c yÕu tè nh h−ëng ®Õn n¨ng suÊt lµ
c¸c yÕu tè ®Çu vµo c¬ b¶n ¶nh h−ëng gi¸n tiÕp
®Õn tæng s¶n l−îng lóa s¶n xuÊt ra vµ biÕn c©n
b»ng lóa g¹o trong m« h×nh c©n b»ng ®éng.
Mèi quan hÖ gi÷a 3 biÕn chÝnh trong m«
h×nh: d©n sè-lao ®éng n«ng nghiÖp, ®Êt canh
t¸c lóa, c©n b»ng lóa g¹o lµ mèi quan hÖ
®éng theo thêi gian. D©n sè biÕn ®éng phô
thuéc vµo tØ lÖ sinh, tØ lÖ tö, di c−, nhËp
c−...d©n sè t¨ng lµm t¨ng lao ®éng tham gia
vµo s¶n xuÊt lóa, ®ång thêi d©n sè t¨ng lµm
t¨ng nhu cÇu lóa g¹o phôc vô tiªu dïng vµ
diÖn tÝch ®Êt lóa giµnh cho nhµ ë. DiÖn tÝch
®Êt lóa vµ n¨ng suÊt ¶nh h−ëng trùc tiÕp ®Õn
s¶n l−îng lóa s¶n xuÊt ra. DiÖn tÝch ®Êt lóa
l¹i chÞu ¶nh h−ëng cña ®Êt cã kh¶ n¨ng s¶n
xuÊt n«ng nghiÖp vµ tØ lÖ më réng ®Êt lóa.
Ngoµi hai yÕu tè nh h−ëng trùc tiÕp lµ
n¨ng suÊt vµ diÖn tÝch gieo trång lóa, c©n b»ng
lóa g¹o cña tØnh cßn bÞ ¶nh h−ëng cña c¸c yÕu
tè kh¸c nh− ph©n bãn, lao ®éng, tiªu dïng néi
tØnh, xuÊt khÈu (hay b¸n ra ngoµi tØnh).
3. KÕT QUNGHI£N CøU
3.1 Ph©n tÝch sù thay ®æi cña c¸c yÕu tè
trong m« h×nh
B¶ng 1. KÕt qu¶ ph−¬ng ¸n gèc
ChØ tiªu
§VT
2007 2010 2020
1. D©n
sè Ng−êi
1.878.248
1.934.075
2.132.427
2. §Êt
canh t¸c
lóa
Ha 82.815,88
82.401,09
80.988,48
2. S¶n
l−îng
lóa c©n
b»ng
TÊn
1.144.376
1.237.099
1.211.898
Nguån: KÕt qu¶ m« h×nh.
3.1.1. Xu h−íng biÕn ®éng cña d©n sè-lao
®éng n«ng nghiÖp
KÕt qu¶ m« h×nh cho thÊy, d©n sè cña tØnh
trong nh÷ng n¨m tiÕp theo tiÕp tôc t¨ng lªn
(B¶ng 1). N¨m 2010 d©n sè cña tØnh Th¸i B×nh
lµ 1.934.075 ng−êi, n¨m 2015 lµ 2.030.831
ng−êi vµ ®¹t møc 2.132.427 ng−êi vµo n¨m
2020. KÕt qu m« h×nh còng cho thÊy, lao
®éng n«ng nghiÖp vµ lao ®éng s¶n xuÊt lóa
vÉn tiÕp tôc t¨ng lªn. Tõ n¨m 2007 ®Õn n¨m
2017 (giai ®o¹n 1), tèc ®é t¨ng lao ®éng cho
s¶n xuÊt lóa nhanh h¬n tèc ®é t¨ng d©n sè. Tõ
n¨m 2017 ®Õn n¨m 2020 (giai ®o¹n 2), tèc ®é
nµy cã xu h−íng t¨ng chËm h¬n so víi tèc ®é
t¨ng d©n sè. Giai ®o¹n 1 kÐo dµi h¬n cã thÓ do
Th¸i B×nh ®ang trong giai ®o¹n ®Çu cña qu¸
tr×nh CNH nªn tØ lÖ lao ®éng n«ng nghiÖp
chuyÓn sang c¸c lÜnh vùc phi n«ng nghiÖp cßn
chËm. V× khu vùc c«ng nghiÖp cã nhiÒu kh¶
n¨ng lùa chän vµ øng dông tiÕn bé kÜ thuËt
c«ng nghÖ nªn cã thÓ tiÕp nhËn lao ®éng d−
thõa tõ n«ng nghiÖp. Nh−ng mét trong nh÷ng
®iÒu kiÖn ®ñ ë ®©y lµ c«ng nghiÖp chØ thu hót
®−îc lao ®éng d− thõa ë n«ng nghiÖp khi thu
nhËp tõ khu vùc c«ng nghiÖp (Tcn) lín h¬n
hoÆc Ýt ra còng b»ng thu nhËp ë n«ng th«n.
Tcn > = Tnn
Th¸i B×nh hiÖn ®ang ë trong giai ®o¹n ®Çu
cña qu¸ tr×nh CNH. Khi qu¸ tr×nh CNH ®i vµo
giai ®o¹n ph¸t triÓn th× tèc ®é dÞch chuyÓn c¬
cÊu lao ®éng sÏ t¨ng nhanh h¬n. Tuy nhiªn, sè
l−îng lao ®éng n«ng nghiÖp cña tØnh vÉn tiÕp
tôc t¨ng trong c¸c n¨m tíi.
Xu h−íng biÕn ®éng d©n sè - lao ®éng n«ng nghiÖp, ®Êt canh t¸c, s¶n l−îng lóa...
3.1.2. Xu h−íng biÕn ®éng cña ®Êt canh t¸c lóa
Cïng víi qu¸ tr×nh ph¸t triÓn chung cña
tØnh, qu¸ tr×nh CNH, ®« thÞ ho¸ sÏ diÔn ra
m¹nh mÏ, nh− vËy Th¸i B×nh sÏ ph¶i dµnh ra
mét phÇn diÖn tÝch ®Êt n«ng nghiÖp cho qu¸
tr×nh CNH, ®« thÞ ho¸. Theo dù b¸o cña tØnh
®Õn n¨m 2020, diÖn tÝch ®Êt ë ®« thÞ kho¶ng
3.340 ha vµ ®Êt dµnh cho ph¸t triÓn c«ng
nghiÖp kho¶ng 3.200 ha, chiÕm kho¶ng 1,94%
tæng diÖn tÝch ®Êt tù nhiªn cña toµn tØnh.
§Õn n¨m 2020, d©n sè sèng ë n«ng th«n
vÉn cßn kho¶ng 1.295.000 ng−êi, chiÕm 65%
d©n sè cña tØnh. V× vËy, Th¸i B×nh ph¶i dµnh
mét diÖn tÝch ®Êt lµm thæ c− vµ x©y dùng n«ng
th«n. Dù b¸o ®Õn n¨m 2020, diÖn tÝch ®Êt thæ
c− n«ng th«n Th¸i B×nh kho¶ng 11.200 ha
chiÕm 6,8% diÖn tÝch ®Êt tù nhiªn.
Do ph¶i c¶i t¹o n©ng cÊp hÖ thèng thuû
lîi nªn còng ph¶i dµnh ra mét diÖn tÝch ®Êt
cho môc ®Ých nµy. Dù b¸o ®Õn n¨m 2020
diÖn tÝch ®Êt thuû lîi cÇn kho¶ng 12.200 ha
chiÕm 7,4% diÖn tÝch ®Êt tù nhiªn (Theo quy
ho¹ch ph¸t triÓn tæng thÓ kinh tÕ - xR héi tØnh
®Õn n¨m 2020).
§èi víi tØnh Th¸i B×nh, n¬i mµ diÖn tÝch
®Êt lóa chiÕm 92% diÖn tÝch ®Êt n«ng nghiÖp
th× phÇn lín ®Êt ®ai dïng vµo c¸c môc ®Ých
trªn ®−îc chuyÓn tõ ®Êt lóa. Theo kÕt qu¶
ph−¬ng ¸n gèc cña m« h×nh, víi tèc ®é CNH
cßn rÊt chËm nh− hiÖn nay th× ®Õn n¨m 2020
diÖn tÝch ®Êt canh t¸c lóa gi¶m xuèng cßn
80.988ha. DiÖn tÝch nµy so víi quy ho¹ch
cña tØnh ®Õn n¨m 2020 vÉn cßn chªnh lÖch
kh¸ lín. V× vËy, mét trong nh÷ng kÕ ho¹ch
®Ò ra cho vÊn ®Ò sö dông ®Êt canh t¸c lóa lµ
tiÕp tôc chuyÓn ®Êt canh t¸c lóa sang c¸c
môc ®Ých kh¸c nh−: x©y dùng khu c«ng
nghiÖp, ®« thÞ, ®−êng giao th«ng, thuû lîi,
hoÆc chuyÓn nh÷ng vïng ®Êt tròng trång lóa
kÐm hiÖu qu¶ sang nu«i trång thuû sn sao
cho cã hiÖu qu¶.
3.1.3. Xu h−íng biÕn ®éng s¶n l−îng lóa vµ
c©n b»ng lóa g¹o
N¨ng suÊt lóa cña tØnh kh«ng ngõng t¨ng
lªn qua c¸c n¨m. Do ®ã, mÆc dï diÖn tÝch ®Êt
canh t¸c lóa cña tØnh cã xu h−íng gi¶m nh−ng
s¶n l−îng s¶n xuÊt ra vÉn t¨ng lªn. Nh− ®R
ph©n tÝch qua viÖc ¸p dông hÖ thèng chØ sè,
s¶n l−îng lóa chÞu nh h−ëng cña n¨ng suÊt,
tæng diÖn tÝch vµ c¬ cÊu diÖn tÝch gieo trång.
DiÖn tÝch gieo trång lóa gi¶m ®i do diÖn tÝch
®Êt canh t¸c gi¶m, nh−ng do tèc ®é t¨ng n¨ng
suÊt lín h¬n tèc ®é gi¶m cña diÖn tÝch vµ do
bè trÝ c¬ cÊu gièng lóa hîp lÝ nªn s¶n l−îng
lóa vÉn t¨ng tõ 1.094.182 tÊn n¨m 2007 lªn
1.138.783 tÊn n¨m 2020, b×nh qu©n mçi n¨m
t¨ng 3.340 tÊn. §iÒu nµy hoµn toµn phï hîp
víi ®iÒu kiÖn néi lùc vµ ph−¬ng h−íng ph¸t
triÓn cña tØnh.
3.1.4. Ph©n tÝch mèi quan hÖ gi÷a d©n sè, ®Êt
canh t¸c lóa, c©n b»ng lóa g¹o
KÕt qu¶ ph−¬ng ¸n gèc cña m« h×nh cho
thÊy, d©n sè cña tØnh tiÕp tôc t¨ng lªn trong
khi ®Êt canh t¸c lóa tiÕp tôc gi¶m ®i cïng víi
qu¸ tr×nh CNH vµ chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ.
DiÖn tÝch ®Êt canh t¸c lóa gi¶m tõ 82.593ha
xuèng cßn 80.988 ha n¨m 2020. B×nh qu©n
diÖn tÝch ®Êt lóa gi¶m tõ 0,044ha/khÈu xuèng
cßn 0,0379 ha/khÈu n¨m 2020.
KÕt qu¶ m« h×nh còng chØ ra r»ng, s¶n
l−îng lóa c©n b»ng ®¹t gi¸ trÞ lín nhÊt ë n¨m
2011 (1.238.112 tÊn), t−¬ng øng víi diÖn tÝch
®Êt canh t¸c lóa lµ 82.261 ha vµ d©n sè lµ
1.953.050 ng−êi. Sau thêi ®iÓm nµy, d©n sè
tiÕp tôc t¨ng lªn, diÖn tÝch ®Êt canh t¸c lóa vµ
c©n b»ng lóa g¹o tiÕp tôc gi¶m xuèng. §øng
trªn ph−¬ng diÖn s¶n xuÊt vµ ph©n phèi lóa,
víi môc tiªu ®¹t c©n b»ng l−¬ng thùc cao
nhÊt th× n¨m 2011 lµ thêi ®iÓm thÝch hîp cho
tØnh æn ®Þnh ®Êt lóa kh«ng ®Ó gi¶m thªm n÷a.
Tuy nhiªn víi môc tiªu trë thµnh mét tØnh
c«ng nghiÖp vµo n¨m 2020 th× tØnh cÇn më
mang x©y dùng nhiÒu h¬n n÷a c¸c côm c«ng
nghiÖp, khu ®« thÞ, chuyÓn ®Êt lóa kÐm hiÖu
qu¶ sang nu«i trång thuû s¶n.
§iÒu nµy lµm cho s¶n l−îng lóa c©n b»ng
kh«ng ë møc cao nhÊt mµ sÏ gi¶m. Tuy nhiªn
gi¶m ë møc nµo lµ phï hîp sÏ ®−îc xem xÐt
vµ ph©n tÝch ë phÇn sau.
3.2. Ph©n tÝch sù biÕn ®éng cña d©n sè-lao
®éng n«ng nghiÖp, ®Êt canh t¸c lóa, s¶n
l−îng lóa khi cã sù thay ®æi cña c¸c yÕu tè
kh¸c trong m« h×nh
3.2.1. BiÕn ®éng vÒ ®Êt canh t¸c lóa khi tèc ®é
CNH t¨ng lªn
Khi tèc ®é CNH t¨ng lªn, c¬ cÊu kinh tÕ
cã sù chuyÓn dÞch theo h−íng: t¨ng tØ träng
c¸c ngµnh c«ng nghiÖp, dÞch vô, gi¶m dÇn tØ
träng ngµnh n«ng nghiÖp trong nÒn kinh tÕ
quèc d©n th× mét bé phËn lao ®éng n«ng
NguyÔn V¨n Song, §ç ThÞ DiÖp, TrÇn TÊt NhËt
nghiÖp ®−îc chuyÓn sang c¸c ngµnh phi n«ng
nghiÖp. V× vËy tØ lÖ lao ®éng n«ng nghiÖp cña
tØnh gi¶m tõ 69,2% xuèng cßn 58%.
B¶ng 2. So s¸nh kÕt qu¶ ph−¬ng ¸n gèc vµ ph−¬ng ¸n 1
2010 2020
ChØ tiªu §VT PAG PA1 SS (+,-) PAG PA1 SS (+,-)
S¶n l−îng lóa TÊn 1.107.814,9
1.025.623
-82.192 1.138.783,4
1.047.962
-90.821
§Êt lóa Ha 82.401 81.908 -492 80.988 78.995 -1.725
D©n sè Ng−êi
1.934.075
1.934.075
0 2.132.427
2.132.427
0
S¶n l−îng lóa/ng−êi Kg/ng
572,8 530,3 -42,49 534 491,3 -42,7
§Êt lóa/ng−êi Ha/ng
0,0426 0,04235 -0,00025 0,0379 0,034 -0,004
KÕt qu¶ b¶ng 1 lµ minh chøng râ rµng cho
sù biÕn ®éng s¶n l−îng lóa, diÖn tÝch ®Êt canh
t¸c lóa, d©n sè... khi cã nh÷ng thay ®æi kÓ
trªn. (Trong ph−¬ng ¸n 1, gi¶ ®Þnh tèc ®é
CNH t¨ng lªn 131 ha)
B¶ng 3. So s¸nh kÕt qu¶ ph−¬ng ¸n gèc vµ ph−¬ng ¸n 3
2010 2020
ChØ tiªu
PA 1 PA 3 SS (+,-) PA 1 PA3 SS (+,-)
2.S¶n l−îng
1.107.814
1.140.329 +32.514 1.138.783 1.175.772 +36.989
3.Ph©n phèi
Cho ng−êi
502.859
502.859 0 554.431 554.045 -385
Cho ch¨n nu«i
327.088
343.623 +16.534 320.425 338.812 +18.386
XuÊt khÈu
258.058
271.103 +13.045 252.801 267.308 +14596
Nguån: KÕt qu¶ ph©n tÝch m« h×nh.
Cô thÓ, diÖn tÝch ®Êt trång lóa vµ s¶n
l−îng lóa ë ph−¬ng ¸n 1 ®Òu thÊp h¬n so víi
ph−¬ng ¸n gèc. N¨m 2007, chªnh lÖch gi÷a
hai ph−¬ng ¸n lµ (-123 ha), n¨m 2010 lµ (-492
ha), ®Õn n¨m 2020 chªnh lÖch nµy lªn tíi (-
1.725 ha). Trong ®iÒu kiÖn n¨ng suÊt lóa
kh«ng ®æi, hÖ sè sö dông ®Êt kh«ng t¨ng thªm
®−îc n÷a th× sù gi¶m sót diÖn tÝch nµy dÉn tíi
s¶n l−îng bÞ gi¶m ®i ®¸ng kÓ. B×nh qu©n lóa
g¹o/ng−êi tõ 584,36 t¹ n¨m 2007 gi¶m xuèng
cßn 530,3 t¹ n¨m 2010 vµ chØ cßn 491,3 t¹
n¨m 2020.
N¨m 2006, hÖ sè sö dông ®Êt lóa cña Th¸i
B×nh lµ 2,0 lÇn, so víi vïng §BSH th× hÖ sè
nµy ®R ë møc cao kh«ng thÓ t¨ng h¬n ®−îc
n÷a, v× ®iÒu kiÖn ruéng ®Êt ë miÒn B¾c kh«ng
cho phÐp chóng ta cÊy 3 vô lóa/n¨m. V× vËy,
khi diÖn tÝch ®Êt canh t¸c gi¶m ®i, ®Ó s¶n
l−îng lóa kh«ng bÞ ¶nh h−ëng lín th× Th¸i
B×nh chØ cã thÓ t¨ng n¨ng suÊt b»ng c¸ch th©m
canh, t¨ng c−êng ®Çu t− ch¨m sãc, sö dông
gièng lóa ng¾n ngµy cho n¨ng suÊt cao, bè trÝ
diÖn tÝch c©y trång hîp lÝ...
3.2.2. BiÕn ®éng vÒ s¶n l−îng lóa khi n¨ng
suÊt lóa t¨ng
N¨ng suÊt nh h−ëng trùc tiÕp ®Õn s¶n
l−îng lóa. ViÖc t¨ng n¨ng suÊt cµng cã ý nghÜa
h¬n víi Th¸i B×nh trong ®iÒu kiÖn diÖn tÝch ®Êt
canh t¸c lóa gi¶m, hÖ sè sö dông ®Êt lóa kh«ng
cßn kh¶ n¨ng t¨ng lªn ®−îc n÷a... Cã nhiÒu yÕu
tè nh h−ëng ®Õn n¨ng suÊt nh−: gièng, ph©n
bãn, ®Êt, lao ®éng, tr×nh ®é häc vÊn, b¶o vÖ thùc
vËt... Theo ®iÒu tra vµ kÕt qu¶ ch¹y hµm Cobb-
Douglas th× lao ®éng, ph©n ®¹m lµ hai yÕu tè cã
nh h−ëng lín ®Õn n¨ng suÊt lóa cña tØnh.
Lao ®éng vµ ph©n bãn lµ c¸c yÕu tè ®Çu
vµo cña s¶n xuÊt lóa nªn ®Çu t− lao ®éng hiÖu
qu¶ khi VMP
L
=W (tøc gi¸ trÞ s¶n phÈm biªn
cña lao ®éng b»ng tiÒn l−¬ng) vµ ®Çu t− ph©n
bãn hiÖu qu¶ khi P
output
*MP = P
Pinput
, hay gi¸ trÞ
sn phÈm biªn cña ph©n bãn b»ng víi gi¸ ®Çu
vµo. C¨n cø vµo ®ã, gi¶ ®Þnh thêi gian lao
®éng cho s¶n xuÊt lóa t¨ng tõ 65% lªn 70%,
tøc t¨ng thêi gian lao ®éng cho s¶n xuÊt lóa
trong tæng thêi gian lao ®éng n«ng nghiÖp vµ
l−îng ph©n bãn t¨ng tõ 202,5 kg lªn 220 kg. KÕt
qu thu ®−îc thÓ hiÖn ë bng 2 vµ 3, gäi lµ
ph−¬ng ¸n 2 vµ ph−¬ng ¸n 3 cña m« h×nh.
Nh− vËy víi viÖc t¨ng thêi gian lao ®éng
cho s¶n xuÊt lóa tõ 65% lªn 70%, s¶n l−îng