VĂN PHÒNG THÀNH UỶ HÀ NỘI
W X
b¸o c¸o khoa häc tæng kÕt
®Ò tµi nckh cÊp Thµnh phè Hµ NéI n¨m 2006-2007
Tªn ®Ò tµi:
C¥ Së KHOA HäC Vµ Thùc TIÔN CñA VIÖC H×NH
THµNH MòI NHäN KINH TÕ CñA THñ §¤ Hµ NéI
M∙ sè: 01X-07/02-2006-2
Chñ nhiÖm ®Ò tµi: TS. Vò Träng L©m, Phã Ch¸nh V¨n phßng
Thµnh uû Hµ Néi
§¬n vÞ thùc hiÖn : V¨n phßng Thµnh uû Hµ Néi
§¬n vÞ ®−îc giao kÕ ho¹ch: V¨n phßng Thµnh uû Hµ Néi
6602
11/10/2007
Hµ Néi - 2007
1
Môc lôc
dANH S¸CH C¸C THµNH VI£N §Ò TµI..................................................................2
PHÇN më ®Çu....................................................................................................4
PhÇn I: C¬ së lý luËn vÒ mòi nhän kinh tÕ .................................................8
I. C¸c kh¸i niÖm c¬ b¶n .................................................................................8
II. C¬ së lý luËn vÒ ngµnh mòi nhän kinh tÕ ...............................................22
III. C¸c ph−¬ng ph¸p x¸c ®Þnh ngµnh mòi nhän kinh tÕ..............................36
PhÇn II: c¬ së thùc tiÔn cña viÖc x¸c ®Þnh ngµnh mòi nhän kinh tÕ....67
I. Mét sè bµi häc kinh nghiÖm n−íc ngoµi trong viÖc lùa chän mòi nhän
kinh tÕ.......................................................................................................67
II. Thùc tr¹ng vÊn ®Ò x¸c ®Þnh ngµnh mòi nhän kinh tÕ ë Hµ Néi giai ®o¹n võa
qua........................................................................................................................104
PhÇn III: gi¶i ph¸p vµ KiÕn nghÞ x¸c ®Þnh mòi nhän kinh tÕ cña thñ ®«
Hµ Néi giai ®o¹n 2008 - 2015........................................................123
I. C¸c gi¶i ph¸p .........................................................................................123
II. C¸c kiÕn nghÞ ........................................................................................127
KÕt luËn ........................................................................................................135
Phô lôc .........................................................................................................136
Tµi liÖu tham kh¶o.......................................................................................146
2
Danh s¸ch c¸c thµnh viªn ®Ò tµi
1. TS. Vò Träng L©m, Phã Ch¸nh V¨n phßng Thµnh uû Hµ Néi - Chñ nhiÖm ®Ò
tµi
2. TS. §ç ThÞ H¶i Hµ, §¹i häc Kinh tÕ quèc d©n Hµ Néi - Th− ký ®Ò tµi
3. GS.TS. §ç Hoµng Toµn, §¹i häc Kinh tÕ quèc d©n Hµ Néi
4. PGS.TS. NguyÔn Xu©n Th¾ng, ViÖn tr−ëng ViÖn Kinh tÕ vµ chÝnh trÞ thÕ giíi
5. PGS.TS. TrÇn §×nh Thiªn, Phã ViÖn tr−ëng ViÖn Kinh tÕ ViÖt Nam
6. PGS.TS. Lª Xu©n B¸, Phã ViÖn tr−ëng ViÖn nghiªn cøu qu¶n lý kinh tÕ Trung
−¬ng
7. TS. Vâ TrÝ Thµnh, ViÖn nghiªn cøu qu¶n lý kinh tÕ Trung −¬ng
8. Th.s. NguyÔn Tó Anh, ViÖn nghiªn cøu qu¶n lý kinh tÕ Trung −¬ng
9. Ths. TrÇn ThÞ CÈm Trang, ViÖn Kinh tÕ vµ chÝnh trÞ thÕ giíi
10. CN. Lª V¨n Hïng, ViÖn Kinh tÕ ViÖt Nam
11. CN. Ph¹m Sü An, ViÖn Kinh tÕ ViÖt Nam
12. TS. Lª ThÞ HuyÒn Minh, V¨n phßng Thµnh uû Hµ Néi
13. Ths. NguyÔn Thu Hµ, Së KÕ ho¹ch - §Çu t− Hµ Néi
14. TS. TrÇn ThÞ V©n Hoa, §¹i häc Kinh tÕ quèc d©n Hµ Néi
15. TS. TrÇn ThÞ Ngäc Nga, Häc viÖn B¸o chÝ vµ Tuyªn truyÒn
16. CN. NguyÔn Trang Nhung, Së KÕ ho¹ch - §Çu t− Hµ Néi
17. TS. NguyÔn M¹nh Ty, Tr−êng Cao ®¼ng Du lÞch Hµ Néi
C¸c c¬ quan gióp ®ì vµ phèi hîp thùc hiÖn ®Ò tµi:
1. Së KÕ ho¹ch - §Çu t− Hµ Néi
2. Së Khoa häc - C«ng nghÖ Hµ Néi
3. Së Tµi chÝnh Hµ Néi
4. Côc Thèng kª Hµ Néi
Vµ mét sè c¸c c¬ quan qu¶n lý nhµ n−íc, c¸c Tr−êng ®¹i häc, ViÖn nghiªn
cøu trªn ®Þa bµn Thñ ®« Hµ Néi
3
B¶ng kª c¸c ch÷ viÕt t¾t
HDD : æ cøng m¸y tÝnh
XHCN : X· héi chñ nghÜa
PCB : B¶ng m¹ch in (printed Circrit board)
FBI : Vèn ®Çu t− n−íc ngoµi vµo trong n−íc
NESDP : KÕ ho¹ch ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi quèc gia
BOI : Uû ban ®Çu t−
TNC : C«ng ty xuyªn quèc gia
EEI : ViÖn ®iÖn vµ ®iÖn tö
SXT : Khoa häc vµ c«ng nghÖ
NITC : Uû ban c«ng nghÖ th«ng tin quèc gia
IT : C«ng nghÖ th«ng tin
SP : C«ng nghÖ phÇn mÒm
RD : Nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn
EPZ : Khu chÕ xuÊt
FTZ : Khu th−¬ng m¹i tù do
EOU : §Þnh h−íng xuÊt khÈu
ISI : Thay thÕ nhËp khÈu
4
PHÇN më ®Çu
1. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi:
Trong 20 n¨m ®æi míi, d−íi sù l·nh ®¹o cña §¶ng vµ Nhµ n−íc, sù phèi
hîp vµ gióp ®ì cña c¸c ®Þa ph−¬ng trong c¶ n−íc, sù liªn kÕt cã hiÖu qu¶ víi
nhiÒu tæ chøc vµ nhiÒu quèc gia ngoµi n−íc, cïng víi sù nç lùc, kiªn tr× lao
®éng vµ s¸ng t¹o cña §¶ng bé vµ Nh©n d©n thñ ®«, Hµ Néi ®· v−ît qua nhiÒu
khã kh¨n thö th¸ch, ®¹t ®−îc nhiÒu thµnh tùu to lín vÒ mäi mÆt, vÒ kinh tÕ
GDP n¨m 2005 so víi n¨m 1990 t¨ng trªn 5,1 lÇn, b×nh qu©n mçi n¨m t¨ng
11,45%, GDP b×nh qu©n ®Çu ng−êi n¨m 2005 ®¹t gÊp phÇn 2,1 lÇn c¶ n−íc.
Tuy nhiªn, so víi ®ßi hái cña cuéc sèng vµ th¸ch thøc vÒ sù tôt hËu so víi thñ
®« c¸c n−íc trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi th× cßn cã qu¸ nhiÒu vÊn ®Ò cÇn
®−îc ®Æt ra ®Ó suy nghÜ vµ gi¶i quyÕt. N¨ng lùc c¹nh tranh cña kinh tÕ Thñ ®«
cßn rÊt h¹n chÕ. ChØ sè n¨ng lùc c¹nh tranh n¨m 2005 Hµ Néi chØ xÕp thø 14
trªn 42 tØnh, thµnh phè ®−îc ®iÒu tra; n¨m 2006, tôt 26 bËc, tõ 14 xuèng 40/64
tØnh, thµnh phè. VÞ trÝ thø 40 nµy kh«ng xøng tÇm víi vÞ thÕ lµ Thñ ®« cña c¶
n−íc, trung t©m lín hµng ®Çu cña c¶ n−íc vÒ kinh tÕ, v¨n ho¸, gi¸o dôc vµ
giao l−u quèc tÕ. Vai trß cña c¸c ngµnh chñ lùc nãi chung, chñ lùc trong c«ng
nghiÖp nãi riªng ch−a râ nÐt. Mét trong nh÷ng nguyªn nh©n rÊt quan träng lµ
ch−a xö lý tèt ®−îc vÊn ®Ò lý luËn vµ thùc tiÔn cña mòi nhän kinh tÕ - x· héi
nãi chung, c¸c vÊn ®Ò mòi nhän kinh tÕ nãi riªng cña Hµ Néi. V
V×
×
v
vË
Ëy
y,
,
v
vi
iÖ
Öc
c
n
ng
gh
hi
iª
ªn
n
c
cø
øu
u
®
®Ò
Ò
t
tµ
µi
i
"C¬ së khoa häc vµ thùc tiÔn cña viÖc h×nh thµnh mòi nhän
kinh tÕ cña thñ ®« Hµ Néi" thùc sù trë nªn cÊp thiÕt c¶ vÒ lý luËn còng nh−
thùc tiÔn. §Ò tµi hy väng sÏ gãp phÇn nhá vµo viÖc g
gi
i
i
i
q
qu
uy
yÕ
Õt
t
c
c¸
¸c
c
v
vÊ
Ên
n
®
®Ò
Ò
®
®Æ
Æt
t
r
ra
a.
.
2. T×nh h×nh nghiªn cøu trong vµ ngoµi n−íc
Thùc tÕ chØ râ cã kh«ng Ýt quèc gia (®Þa ph−¬ng, tØnh, thµnh phè) chØ
trong vßng 20-30 n¨m ®· cã nh÷ng b−íc ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi v−ît bËc