Liều lượng lân vỡ kali tốt nhất cho lạc xuân trên đất cát huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh: Báo cáo khoa học

Báo cáo khoa học

Xác định liều lượng lân vỡ kali bón cho lạc xuân

trên đất cát huyện nghi xuân tỉnh hà tĩnh

T¹p chÝ KHKT N«ng nghiÖp 2007: TËp V, Sè 4: 3-7 §¹i häc N«ng nghiÖp I

x¸c ®Þnh liÒu l−îng l©n vµ kali bãn cho l¹c xu©n

trªn ®Êt c¸t huyÖn nghi xu©n tØnh hµ tÜnh

Determining phosphorous and potassium dose applied to spring peanut on sandy soil in

Nghi Xuan districts, Ha Tinh Province

Lª V¨n Quang*, NguyÔn ThÞ Lan**

SUMMARY

An experiment was conducted to determine the optimal dose of phosphorous and

potassium applied to spring peanut cv. Sen grown on sandy soils. The level of phosphorus and

potassium varied at 0, 30, 60, 90 and 120 kg per ha with a fixed base of 10 tons FYM + 30 kg N +

60 kg K2O + 800 kg lime powder and 10 tons FYM + 30 kg N + 90 kg P2O5 + 800 kg lime powder

per hectare, respectively. With the above-mentioned fertilizer base optimal dose of phophorous

and potassium application that resulted in highest peanut yield for sandy soil was identified as

90 kg and 60 kg, respectively (α = 0.05). The highest efficiency of phophorus was obtained in

the treatment of 60 kg P2O5 (9.17 kg peanut/kg P2O5).

Key words: Spring peanut, sandy soil, phosphorus and potassium fertilizer.

1. §ÆT VÊN §Ò

Ph©n bãn ®ãng gãp mét phÇn rÊt quan

träng vµo viÖc t¨ng n¨ng suÊt c©y trång. Theo

NguyÔn ThÞ DÇn vµ céng sù (1991), l©n lµ

nguyªn tè dinh d−ìng quan träng ®èi víi l¹c, lµ

yÕu tè h¹n chÕ ®Õn n¨ng suÊt h¹t trªn c¸c lo¹i

®Êt cã thµnh phÇn c¬ giíi nhÑ. §Êt cµng nghÌo

dinh d−ìng th× hiÖu lùc cña l©n cµng cao.

Trung b×nh hiÖu suÊt 1 kg P2O5 cho 4 - 6 kg l¹c

vá. L−îng l©n bãn cho hiÖu qu¶ kinh tÕ cao dao

®éng tõ 60 - 90 kg P2O5 /ha hiÖu suÊt 1 kg P2O5

®Çu t− ë møc bãn 60 kg P2O5 /ha ®¹t 3,5 - 5 kg

l¹c vá víi tû lÖ bãn NP thÝch hîp lµ 1:3. Khi

nghiªn cøu yÕu tè h¹n chÕ n¨ng suÊt l¹c t¹i

NghÖ An, NguyÔn Quúnh Anh (1995) ®· kÕt

luËn ®ã lµ 3 yÕu tè: gièng, ®Êt trång vµ biÖn

ph¸p kü thuËt canh t¸c (trong ®ã n−íc t−íi vµ

ph©n bãn gi÷ vai trß chÝnh). Kali cã hiÖu lùc

cao nhÊt trªn c¸c lo¹i ®Êt c¸t, ®Êt b¹c mÇu cã

thµnh phÇn c¬ giíi nhÑ vµ nghÌo dinh d−ìng.

HiÖu lùc trong c¸c thÝ nghiÖm cho t¨ng tõ 5 -

11,5 kg l¹c vá kh«/kg K2O. L−îng kali thÝch

hîp cho c¸c lo¹i ®Êt trång l¹c phÝa B¾c lµ 40 kg

K2O/ha trªn nÒn ph©n bãn chung (20 N + 80

P2O5) kg/ha (Th¸i Phiªn vµ céng sù, 1998).

NguyÔn ThÕ C«n vµ Vò §×nh ChÝnh (2001) cho

biÕt: bãn phèi hîp NP2O5K2O theo l−îng (40 +

60 +60) kg/ha cho n¨ng suÊt l¹c cao vµ hiÖu

qu¶ bãn cao nhÊt trªn ®Êt b¹c mµu trung du

phÝa B¾c.

§èi víi l¹c, ®Æc biÖt lµ vïng ®Êt c¸t huyÖn

Nghi Xu©n, tØnh Hµ TÜnh th× viÖc bãn ph©n hîp

lý vµ c©n ®èi N:P:K cïng víi ph©n chuång (hay

ph©n h÷u c¬) ®Ó võa ®¹t n¨ng suÊt cao võa gi÷

®−îc c©n b»ng dinh d−ìng trong ®Êt còng nh−

t¨ng c−êng båi d−ìng gãp phÇn sö dông ®Êt

hiÖu qu¶, bÒn v÷ng lµ cÇn thiÕt. V× vËy, nghiªn

cøu ®Ó x¸c ®Þnh l−îng ph©n l©n vµ kali bãn

thÝch hîp cho l¹c kh«ng chØ nh»m t¨ng n¨ng

suÊt l¹c, mµ cßn n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông

®Êt. Môc ®Ých cña nghiªn cøu nµy nh»m x¸c

®Þnh ®−îc l−îng l©n vµ kali bãn thÝch hîp nhÊt

®èi víi l¹c Xu©n trªn ®Êt c¸t t¹i huyÖn Nghi

Xu©n, tØnh Hµ TÜnh.

2. VËT LIÖU Vµ PH¦¥NG PH¸P NGHI£N

CøU

Nghiªn cøu ®−îc tiÕn hµnh t¹i Tr¹i s¶n

xuÊt thùc nghiÖm cña Tr−êng Trung häc Kinh

*Häc viªn cao häc trång trät- kho¸ 13 - Tr−êng §¹i häc N«ng nghiÖp I - Hµ Néi.

**Khoa N«ng häc - Tr−êng §¹i häc N«ng nghiÖp I - Hµ Néi.

Lª V¨n Quang, NguyÔn ThÞ Lan

tÕ & PTNT Hµ TÜnh, trong vô Xu©n 2006. Theo

sè liÖu cña Tr−êng §¹i häc Vinh (2006), nÒn

®Êt thÝ nghiÖm lµ ch©n ®Êt c¸t, thµnh phÇn c¬

giíi nhÑ, ®Êt chua pHKCl 5,5, hµm l−îng chÊt

h÷u c¬ 0,42%, ®¹m vµ l©n tæng sè lµ (N:

0,17%; P2O5:: 0,059%;). §¹m dÔ tiªu: 3,8

mg/100 gam ®Êt; l©n dÔ tiªu: 3,3 mg/100g ®Êt,

kali dÔ tiªu 7,4 mg/100g ®Êt (c¸c ph−¬ng ph¸p

ph©n tÝch ®Êt: pH ®o b»ng pH kÕ víi tû lÖ ®Êt

vµ n−íc lµ 1:5, chÊt h÷u c¬ ®−îc x¸c ®Þnh b»ng

ph−¬ng ph¸p Walkley vµ Black, ®¹m tæng sè

ph©n tÝch b»ng ph−¬ng ph¸p Kjeldahl, ®¹m dÔ

tiªu ph©n tÝch b»ng ph−¬ng ph¸p Tiurin vµ

Kononova, l©n tæng sè ph−¬ng ph¸p 2 axit

(H2SO4 vµ HClO4) l©n dÔ tiªu b»ng ph−¬ng

ph¸p Oniani, kali dÔ tiªu ®−îc x¸c ®Þnh trªn

m¸y quang kÕ ngän löa).

• ThÝ nghiÖm 1: T×m hiÓu hiÖu lùc cña l©n

(d¹ng super l©n ®¬n L©m Thao) gåm 5 c«ng

thøc cô thÓ lµ:

C«ng thøc I: (10 tÊn ph©n chuång + 30 kg

N + 60 kg K2O + 800 kg v«i bét)/ ha lµm nÒn

(®èi chøng, kh«ng bãn l©n).

C«ng thøc II: NÒn + 30 kg P2O5/ha

C«ng thøc III: NÒn + 60 kg P2O5/ha

C«ng thøc IV: NÒn + 90 kg P2O5/ha

C«ng thøc V: NÒn + 120 kg P2O5/ha

• ThÝ nghiÖm 2: T×m hiÓu hiÖu lùc cña

ph©n kali (dïng ph©n kaliclorua)

C«ng thøc I: (10 tÊn ph©n chuång + 30 kg

N + 90 kg P2O5 + 800 kg v«i bét)/ ha lµm nÒn

(®èi chøng, kh«ng bãn kali)

C«ng thøc II: NÒn + 30 kg K2O/ha

C«ng thøc III: NÒn + 60 kg K2O/ha

C«ng thøc IV: NÒn + 90 kg K2O/ha

C«ng thøc V: NÒn + 120 kg K2O/ha

§¹m urª 46% N; l©n d¹ng super L©m

Thao 16,5% P2O5; kali d¹ng clorua 60% K2O.

ThÝ nghiÖm ®−îc nh¾c l¹i 4 lÇn thiÕt kÕ

khèi ngÉu nhiªn ®Çy ®ñ (RCB theo Gomez and

Gomez, 1984) víi diÖn tÝch « 10 m2 kÝch th−íc

(5m × 2m).

MËt ®é (28 cm × 12 cm)/c©y

Ngµy gieo 13 th¸ng 02 n¨m 2006

Ngµy b¾t ®Çu thu ho¹ch:15 th¸ng 6 vµ

ngµy kÕt thóc thu ho¹ch 19 th¸ng 6 n¨m 2006.

Kü thuËt bãn ph©n: Bãn lãt toµn bé ph©n

chuång vµ ph©n l©n cïng 1/2 l−îng v«i. Bãn

thóc 2 lÇn: lÇn 1 khi c©y cã 3-4 l¸ thËt, l−îng

bãn 2/3 N +1/2 K2O. LÇn 2 khi ra hoa løa ®Çu

tiªn l−îng: 1/2 v«i + 1/3N + 1/2 K2O. KÕt hîp

xíi x¸o, vun gèc cïng víi bãn ph©n theo ®óng

quy tr×nh trång cña Lª Song Dù vµ NguyÔn ThÕ

C«n (1979).

C¸c chØ tiªu theo dâi gåm chiÒu cao c©y,

sè cµnh cÊp 1, hÖ sè diÖn tÝch l¸ (LAI: Leaf

Area Index), sè nèt sÇn h÷u hiÖu, c¸c yÕu tè

cÊu thµnh n¨ng suÊt, n¨ng suÊt vµ hiÖu suÊt cña

viÖc bãn ph©n.

KÕt qu¶ thÝ nghiÖm ®−îc xö lý theo Excel

vµ IRRISTAT 4.0.

3. KÕT QU¶ NGHI£N CøU Vµ TH¶O LUËN

3.1. Theo dâi sinh tr−ëng cña l¹c

B¶ng 1a. ¶nh h−ëng cña c¸c møc l©n ®Õn mét sè chØ tiªu sinh tr−ëng

C«ng thøc

ChiÒu cao c©y

tr−íc thu ho¹ch

(cm)

Sè cµnh cÊp 1

tr−íc thu ho¹ch

(cµnh/c©y)

LAI sau gieo 95

ngµy

(m2l¸/m2 ®Êt)

Sè l−îng nèt sÇn h÷u

hiÖu sau gieo 95 ngµy

(nèt sÇn/c©y)

Khèi l−îng chÊt

kh« tr−íc thu

ho¹ch (g/c©y)

I (§/C) 27,6 c 4,5 b 4,43 c 128,8 b 40,14 c

II 29,4 bc 4,8 b 5,07 b 152,0 a 43,75 b

III 32,6 ab 5,2 a 5,44 a 158,3 a 44,12 ab

IV 34,3 a 5,3 a 5,59 a 163,6 a 44,77 ab

V 34,6 a 5,3 a 5,73 a 164,2 a 45,24 a

CV% 6,70 5,80 4,90 6,40 2,10

LSD0,05 3,3 0,4 0,35 13,5 1,35

Ghi chó: a;b;.. lµ thø h¹ng cña c«ng thøc ë møc ý nghÜa 5% vµ CV% lµ sai sè thÝ nghiÖm

LAI : chØ sè diÖn tÝch l¸

X¸c ®Þnh liÒu l−îng l©n vµ kali bãn cho l¹c xu©n...

B¶ng1b. ¶nh h−ëng cña c¸c møc kali ®Õn mét sè chØ tiªu sinh tr−ëng

C«ng thøc ChiÒu cao c©y

tr−íc thu ho¹ch

(cm)

Sè cµnh cÊp 1

tr−íc thu ho¹ch

(cµnh/c©y)

LAI sau gieo

95 ngµy

(m2l¸/m2 ®Êt)

Sè l−îng nèt sÇn h÷u

hiÖu sau gieo 95ngµy

(nèt sÇn/c©y)

Khèi l−îng chÊt

kh« tr−íc thu

ho¹ch (g/c©y)

I (§/C) 27,9 b 4,8 ns 5,14 ns 152,8 ns 39,44 c

II 30,1 ab 5,0 ns 5,22 ns 154,2 ns 43,24 b

III 31,8 a 5,1 ns 5,33 ns 155,1 ns 44,75 a

IV 32,8 a 5,2 ns 5,41 ns 156,8 ns 44,91 a

V 33,1 a 5,2 ns 5,46 ns 157,7 ns 45,22 a

CV% 6,70 6,20 7,10 2,20 2,10

LSD0,05 2,90 0,4 0,51 5,30 1,30

Ghi chó: ns lµ ký hiÖu kh«ng sai kh¸c ë møc ý nghÜa α = 0,0 5 hay 5%.

HiÖu lùc cña c¸c møc bãn l©n vµ kali thÓ

hiÖn qua c¸c chØ tiªu sinh tr−ëng ®−îc theo dâi

ë c¸c c«ng thøc thÝ nghiÖm (B¶ng 1a vµ 1b).

ChiÒu cao c©y tr−íc thu ho¹ch vµ kh¶ n¨ng tÝch

luü chÊt kh« tr−íc thu ho¹ch ®Òu t¨ng râ rÖt ë

c«ng thøc III ë møc ý nghÜa 5%. C¸c c«ng thøc

IV, V khi t¨ng l−îng l©n bãn lªn cao h¬n, t¨ng

tr−ëng còng chØ n»m trong ph¹m vi ngÉu nhiªn

(sai sè). Sè cµnh cÊp 1, chØ sè diÖn tÝch l¸ sau

khi gieo 95 ngµy vµ sè l−îng nèt sÇn h÷u hiÖu

trong thÝ nghiÖm bãn l©n cã sù kh¸c nhau (ë

møc ý nghÜa 5%) khi l−îng bãn t¨ng tõ 0 - 60

kg P2O5. §èi víi kali ë 3 chØ tiªu trªn sù kh¸c

nhau l¹i kh«ng cã ý nghÜa.

Tãm l¹i, cã thÓ thÊy vai trß cña l©n vµ kali

®· lµm thay ®æi kh¶ n¨ng sinh tr−ëng cña l¹c

Sen lai vô xu©n 2006 trªn ®Êt c¸t huyÖn Nghi

Xu©n, tØnh Hµ TÜnh trªn nÒn bãn (10 tÊn ph©n

chuång + 30 kg N + 800 kg v«i bét)/ha l−îng

bãn 60 kg P2O5 vµ 60 kg K2O trªn hecta (c«ng

thøc III) lµ phï hîp nhÊt ®èi víi c¸c chØ tiªu

sinh tr−ëng.

3.2. ¶nh h−ëng cña liÒu l−îng l©n vµ kali

®Õn c¸c yÕu tè cÊu thµnh n¨ng suÊt

C¸c yÕu tè cÊu thµnh n¨ng suÊt lµ tiÒn ®Ò

®Ó t¹o n¨ng suÊt l¹c. ¶nh h−ëng cña liÒu l−îng

l©n vµ kali bãn ®Õn c¸c yÕu tè cÊu thµnh n¨ng

suÊt ®−îc tr×nh bµy trong b¶ng 2a vµ 2b.

B¶ng 2a. ¶nh h−ëng cña liÒu l−îng l©n ®Õn c¸c yÕu tè cÊu thµnh n¨ng suÊt cña l¹c

C«ng thøc Tæng sè qu¶/c©y Sè qu¶ ch¾c /c©y tû lÖ qu¶ ch¾c(%) Khèi l−îng 100 qu¶

(gam)

I (§/C) 14,6 c 9,0 c 61,64 97,74 b

II 17,0 b 11,2 b 65,88 106,45 b

III 19,6 a 14,4 a 73,47 117,80 a

IV 19,6 a 15,1 a 77,04 121,83 a

V 20,0 a 15,1 a 75,50 124,58 a

CV% 6,70 11,10 6,70

LSD0,05 1,7 2,0 10,53

KÕt qu¶ trong b¶ng 2a cho thÊy: trªn nÒn

l−îng 100 qu¶ còng cã nhËn xÐt t−¬ng tù. B»ng

møc 5% víi c¸c møc bãn t¨ng tõ (0; 30; 60) kg

P2O5/ha. Khi t¨ng l−îng bãn lªn (90 vµ 120) kg

P2O5/ha sai kh¸c so víi møc 60kg P2O5/ha lµ

kh«ng cã ý nghÜa.

Lª V¨n Quang, NguyÔn ThÞ Lan

B¶ng 2b. ¶nh h−ëng cña liÒu l−îng kali ®Õn c¸c yÕu tè cÊu thµnh n¨ng suÊt cña l¹c

I (§/C) 16,6 ns 8,0 d 48,19 96,91 c

II 18,2 ns 10,4 c 57,14 116,45 b

III 19,9 ns 13,4 b 67,34 125,21 ab

IV 20,2 ns 15,6 a 77,23 132,42 a

V 20,5 ns 16,3 a 79,51 132,91 a

CV% 10,50 8,20 7,16

LSD0,05 2,8 1,40 11,92

chuång + 30 kgN + 90 P2O5 + 800 kg v«i

biÓu hiÖn sù kh¸c nhau cã ý nghÜa khi thay ®æi

liÒu l−îng kali bãn víi gièng l¹c Sen lai. Sè

5% khi t¨ng l−îng bãn (0; 30; 60 vµ 90) K2O

kg/ha t−¬ng øng víi (8,0; 10,4; 13,4 vµ 15,6)

ë c«ng thøc cã møc bãn 30 kg K2O/ha,

khèi l−îng 100 qu¶ kh¸c râ rÖt so víi ®èi chøng

kh«ng bãn kali ë møc ý nghÜa α = 5%. Nh−ng

khi bãn 60 kg K2O sù kh¸c nhau kh«ng cã ý

nghÜa so víi bãn 30 kg K2O. TiÕp tôc t¨ng l−îng

bãn lªn (90 vµ 120) kg K2O/ha khèi l−îng 100

qu¶ kh«ng cã sù sai kh¸c so víi møc 60 kg K2O.

Song ë møc bãn 90 kg K2O/ha l¹i cã sù kh¸c

nhau râ so víi møc bãn 30 kg K2O/ha. Nh− vËy

liÒu l−îng kali bãn hiÖu qu¶ nhÊt víi c¸c yÕu tè

cÊu thµnh n¨ng suÊt trªn ®Êt c¸t huyÖn Nghi

®Õn n¨ng suÊt vµ hiÖu suÊt cña chóng

C«ng thøc NSTT

(t¹/ha)

Tû lÖ (%)

so ®èi chøng

L−îng bãn

(kg/ha)

HiÖu qu¶

(kg l¹c/kg P2O5)

I (§/C) 17,95 d 100 0 0

II 19,23 c 107,13 30 4,27

III 23,45 b 130,64 60 9,17

IV 24,92 a 138,83 90 7,74

V 25,05 a 139,55 120 5,92

Ghi chó: NSTT: n¨ng suÊt thùc thu. NSTT cã CV = 3,20% vµ LSD0,05 = 0,96 (t¹/ha)

kg P2O5/ha n¨ng suÊt t¨ng víi c¸c gi¸ trÞ t−¬ng

øng (17,95; 19,23; 23,45; 24,92 vµ 25,05) t¹/ha.

Sù chªnh lÖch vÒ n¨ng suÊt so víi ®èi chøng

t¨ng tõ (1,28 - 7,10) t¹/ha t−¬ng ®−¬ng 7,13%

®Õn 39,55%. N¨ng suÊt l¹c t¨ng cã ý nghÜa ë

c«ng thøc IV víi møc bãn 90kg P2O5/ha, bãn

®Õn 120 kg P2O5/ha n¨ng suÊt t¨ng kh«ng ®¸ng

kÓ so víi bãn 90 kg P2O5/ha. HiÖu suÊt bãn P2O5

®¹t cao nhÊt l¹i ë møc bãn 60 kg P2O5 /ha

(t−¬ng øng 9,17 kg l¹c vá/kg P2O5), tiÕp sau lµ

bãn 90 P2O5 (®¹t 7,74 kg l¹c/kg P2O5) trªn nÒn

800 kg v«i bét)/ha (B¶ng 3a).

B¶ng 3b. ¶nh h−ëng cña liÒu l−îng kali bãn ®Õn

n¨ng suÊt vµ hiÖu suÊt bãn víi l¹c Sen lai

C«ng

thøc

NSTT

(t¹/ha)

Tû lÖ (%)

so ®èi

chøng

L−îng

bãn

(kg/ha)

HiÖu

qu¶ (kg

l¹c/kg

K2O)

I (§/C) 18,45 b 100 0 0

II 19,13 b 103,69 30 2,27

III 23,02 a 124,77 60 7,62

IV 24,50 a 132,80 90 6,72

V 24,78 a 134,30 120 5,27

Ghi chó: NSTT: n¨ng suÊt thùc thu.

NSTT cã CV = 5,20% vµ LSD0,05 = 1,77 (t¹/ha)

Báo cáo khoa học: Xác định liều lượng lân vỡ kali bón cho lạc xuân trên đất cát huyện nghi xuân tỉnh hà tĩnh

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

AI tóm tắt

Giới thiệu tài liệu

Đối tượng sử dụng

Từ khoá chính

Nội dung tóm tắt

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi