Nỗi sầu thiên cổ trong thơ Đường: Báo cáo nghiên cứu khoa học

®inh thÞ h−¬ng

nghiªn cøu Trung Quèc

sè 2(72) - 2007

Th.s

§inh ThÞ H−¬ng

h¬ §−êng lµ ®Ønh cao rùc rì

cña th¬ ca cæ ®iÓn Trung Quèc,

®ång thêi còng lµ ®Ønh cao cña

thi ca nh©n lo¹i. X−a nay, ng−êi ta ca tông

th¬ §−êng kh«ng ph¶i chØ v× nghÖ thuËt

tr¸c viÖt cña nã mµ cßn lµ v× tÊc lßng thiªn

cæ cña c¸c thi nh©n. Mçi ý, mçi tø trong

th¬ §−êng ®Òu cã thÓ coi lµ tó khÈu cÈm

t©m (miÖng thªu lßng gÊm). Nçi sÇu lµ

®iÒu ®−îc th¬ §−êng nãi ®Õn nhiÒu nhÊt.

GÇn nh− kh«ng mét nhµ th¬ §−êng nµo l¹i

kh«ng Ýt ra lµ mét vµi lÇn dïng ®Õn ch÷

sÇu. Ng−êi ®êi sau gäi nçi sÇu trong th¬

§−êng lµ “sÇu thiªn cæ”, “sÇu v¹n kû”…

Tr−íc hÕt, cÇn ph¶i nãi vÒ ý nghÜa

t−îng h×nh cña ch÷ sÇu. Ng−êi Trung

Quèc cho r»ng tÊm lßng mïa thu th−êng

lµ nçi sÇu (ch÷ thu ghÐp víi ch÷ t©m t¹o

thµnh ch÷ sÇu). Nh−ng ®èi víi thi nh©n

th× tø mïa ®Òu ®¸ng sÇu c¶. SÇu lµ b¶n

chÊt cña thi ca, cã sÇu míi ®Ñp, cµng sÇu

cµng ®Ñp, lÊy sÇu lµm ®Ñp. Nçi sÇu lín

nhÊt, chung nhÊt vµ §−êng thi nhÊt lµ nçi

sÇu vÒ c¶nh ®Çu b¹c. Bëi c¸c thi nh©n ®êi

§−êng lu«n ý thøc ®−îc sù h÷u h¹n cña

kiÕp ng−êi tr−íc c¸i v« h¹n cña vò trô nªn

lóc nµo còng mang trong m×nh c¶m gi¸c

thêi gian. Dï con ng−êi cã tù cho m×nh lµ

tiÓu thiªn ®Þa ®i ch¨ng n÷a th× còng vÉn

®¸ng sÇu, v× ngay c¶ c¸i ®¹i thiªn ®Þa nµy

còng ®©u cã tån t¹i m·i (ng−êi Trung Quèc

cho r»ng mçi con ng−êi lµ mét vò trô thu

nhá: nh©n th©n tiÓu thiªn ®Þa). ThÕ nªn ai

l¹i kh«ng sÇu v× nçi ®Çu b¹c? TiÕc thay,

cµng sím lo ®Õn lóc ®Çu b¹c th× l¹i cµng

sím bÞ b¹c ®Çu. Buån lo cã thÓ lµm b¹c

®Çu. Lý B¹ch, nhµ th¬ l·ng m¹n thêi

ThÞnh §−êng xãt xa khi nhËn ra m¸i ®Çu

“Sím cßn t¬ biÕc, tèi hÇu tuyÕt pha” (T−¬ng

tiÕn töu), ngì ngµng tù thÊy m×nh “Tãc

tr¾ng ba ngµn tr−îng, v× sÇu d»ng dÆc

v−¬ng”. B¹ch C− DÞ th× nhËn thÊy sù phi lÝ

khi “Thña tr−íc buån v× ch−a giµ c¶, b©y

giê buån nçi b¹c ®Çu r©u”, thËm chÝ thi

nh©n cho r»ng chØ cÇn nghe tiÕng dÕ ®ªm

®«ng n·o nïng còng cã thÓ khiÕn cho ®Çu

xanh biÕn thµnh ®Çu b¹c (§«ng d¹ v¨n

trïng). Lý Th−¬ng Èn, thi nh©n tr÷ t×nh

thêi V·n §−êng nhËn thÊy cuéc ®êi chØ lµ

d»ng dÆc nh÷ng nçi sÇu, buæi s¸ng soi

g−¬ng thÊy m¸i ®Çu tuyÕt tr¾ng, ban ®ªm

ng©m th¬ thÊy l¹nh ®Õn tr¨ng ngµ:

HiÓu kÝnh ®·n sÇu v©n mÊn c¶i

D¹ ng©m −ng gi¸c nguyÖt quang hµn

(V« ®Ò - Lý Th−¬ng Èn)

Nçi sÇu vÒ c¶nh ®Çu b¹c còng lµ nçi sÇu

vÒ sù tµn phai, v« th−êng cña v¹n vËt.

Ng−êi Trung Quèc th−êng cho r»ng “NhÊt

phiÕn ng« ®ång l¹c, thiªn h¹ céng tri thu”

(Mét l¸ ng« ®ång rông, thiªn h¹ biÕt lµ

mïa thu sang). Thi th¸nh §ç Phñ nh×n

Nçi sÇu thiªn cæ...

Nghiªn cøu Trung Quèc

sè 2(72) – 2007

mét c¸nh hoa r¬i còng thÊy vÎ xu©n ®ang

dÇn mÊt: “NhÊt phiÕn hoa phi gi¶m kh−íc

xu©n”. L−u Vò TÝch trong khi uèng r−îu

ng¾m mÉu ®¬n, t−ëng r»ng cã thÓ ®µnh

lßng m−în hoa vµ r−îu ®Ó say nh−ng

kh«ng ngê hoa l¹i b¶o r»ng hoa kh«ng

ph¶i në cho ng−êi giµ nua:

Kim nhËt hoa tiÒn Èm

Cam t©m tóy sæ b«i

§·n sÇu hoa h÷u ng÷

BÊt vÞ l·o nh©n khai

(Èm töu kh·n mÉu ®¬n – L−u Vò TÝch)

Khi thi nh©n “ngé” ra lêi nãi cña hoa

còng lµ lóc thi nh©n “ngé” ra sù giµ nua

cña tuæi t¸c, sù v« th−êng cña ®êi ng−êi.

Thùc ra kh«ng ph¶i chØ cã c¸c thi nh©n ®êi

§−êng míi th−êng nãi vÒ nçi v« th−êng

cña ®êi ng−êi. V« th−êng quan còng lµ

quan niÖm cã tÝnh cèt tñy cña v¨n ch−¬ng

NhËt B¶n. Nh−ng v¨n ch−¬ng NhËt kh«ng

nãi vÒ tinh thÇn v« th−êng víi mét nçi sÇu

lín nh− c¸c nhµ th¬ §−êng. Ph¸p s−

Kenko (1283 – 1353) trong tïy bót TrÇm

t− trªn cá (§å nhiªn th¶o) còng ®· diÔn t¶

tinh thÇn v« th−êng Êy mét c¸ch rÊt ®Çy

®ñ: “NÕu con ng−êi kh«ng bao giê tan biÕn

nh− nh÷ng giät s−¬ng trªn c¸nh ®ång

Adasi, kh«ng bao giê mÊt hót nh− nh÷ng

lµn khãi trªn miÖng nói Toribe, mµ l¹i ®eo

®¼ng vÜnh viÔn trªn thÕ gian nµy th× cßn g×

lµm cho ta xóc ®éng n÷a! §iÒu quý b¸u

nhÊt trong ®êi sèng chÝnh lµ nçi v«

th−êng… Trong mäi sinh vËt, cã g× sèng

l©u b»ng con ng−êi. H·y xem con phï du

®ãn ®îi chiÒu tµ, con ve sÇu mïa h¹ ch−a

tõng biÕt ®Õn xu©n thu. Dï ta chØ sèng ªm

¶ trong vßng mét n¨m th«i còng lµ h¹nh

phóc v« song råi. ThÕ nh−ng ®èi víi nh÷ng

con ng−êi kh«ng biÕt nhµm ch¸n thÕ gian

th× mét ngµn n¨m tr«i qua còng cÇm b»ng

giÊc m¬ cña mét ®ªm th«i”.

C¸c thi nh©n vèn lµ nh÷ng con ng−êi

kh«ng biÕt nhµm ch¸n thÕ gian. Thi nh©n

®êi §−êng l¹i cµng tr¨n trë vÒ sinh mÖnh

ng¾n ngñi nh− bµo ¶nh con ng−êi, v× vËy

hä lu«n t×m ®Õn nh÷ng cuéc du tiªn ®Ó hy

väng kh«ng ph¶i tr¶i qua vßng l·o tö. V×

thÕ trong th¬ §−êng cã rÊt nhiÒu nh÷ng

bµi th¬ du tiªn.C¸c thi nh©n ®êi §−êng tù

do ®i l¹i trong chèn Bång Lai chØ b»ng say

vµ méng. Hä nhí l¹i c¶nh L−u NguyÔn du

thiªn thai (xem chïm th¬ vÒ L−u NguyÔn

du thiªn thai cña Tµo §−êng), hä th−êng

xuyªn väng nguyÖt t−ëng t−îng thá giµ

luyÖn thuèc tr−êng sinh, hä lµm b¹n víi

tr¨ng sao, hä m¬ gÆp XÝch Tïng tö (tªn

mét vÞ tiªn)… Nµo lµ nguån ®µo suèi tiªn

h− h− ¶o ¶o. Nµo lµ h¹c vµng, m©y tr¾ng,

cÇu vång, ¤ Th−íc. Nµo lµ tiªn n÷ Th¸i

Ch©n, H»ng Nga tha th−ít…TÊt c¶ gîi vÒ

mét cuéc sèng vÜnh h»ng kh«ng sinh

kh«ng diÖt, nhµn t¶n tiªu dao. Nã ®èi lËp víi

câi hång trÇn h¹n h÷u, võa “nay hoµng h«n

®· l¹i mai h«n hoµng” (TruyÖn KiÒu -

NguyÔn Du) ®Çy nh÷ng tr¾c trë, ®a ®oan. Cã

thÓ nãi, Lý B¹ch lµ nhµ th¬ §−êng du tiªn

nhiÒu nhÊt, «ng còng lµ ng−êi nãi ®Õn nçi

sÇu nhiÒu nhÊt. VÞ “trÝch tiªn” nµy c¶ cuéc

®êi nh¹o s¬n nh¹o thñy, tang bång hå thØ,

tÇm tiªn häc ®¹o…, rót côc còng ®µnh «m

mèi sÇu trêi biÓn mµ gieo m×nh xuèng dßng

Th¸i Th¹ch (t−¬ng truyÒn Lý B¹ch trong c¬n

say ®· nh¶y xuèng vå bãng tr¨ng trªn s«ng

Th¸i Th¹ch mµ chÕt). ChØ cã thiªn ®Þa mªnh

m«ng míi cã thÓ t−¬ng th«ng ®−îc víi nçi

sÇu cña con ng−êi.

Kh«ng chØ sÇu vÒ sù ng¾n ngñi cña kiÕp

ng−êi, c¸c thi nh©n ®êi §−êng cßn sÇu vÒ

nçi sinh li tö biÖt. Trong t©m thøc ng−êi

Trung Quèc, khi hä cho r»ng bèn niÒm vui

lín (tø hØ) cña con ng−êi lµ: cöu h¹n phïng

cam vò, tha h−¬ng ngé cè tri, ®éng phßng

®inh thÞ h−¬ng

nghiªn cøu Trung Quèc

sè 2(72) - 2007

hoa chóc d¹, kim b¶ng qu¶i danh kú (n¾ng

l©u gÆp m−a rµo, tha h−¬ng gÆp ng−êi cò,

®ªm ®éng phßng hoa chóc, lóc ghi tªn

b¶ng vµng) th× còng cã nghÜa lµ hä cho

r»ng nçi sÇu tha h−¬ng lµ mét trong

nh÷ng nçi sÇu lín cña con ng−êi. NhÊt lµ

®èi víi mét ®Êt n−íc réng lín l¹i lu«n triÒn

miªn chiÕn tranh th× nhiÒu khi sinh li

còng lµ tö biÖt. V× vËy, nh÷ng ¸m ¶nh vÒ

cuéc sèng tha h−¬ng lu«n lµ sù th−êng

trùc trong t©m thøc c¸c thi nh©n ®êi

§−êng. Th«i HiÖu khi x−a ®øng trªn lÇu

Hoµng H¹c nh×n khãi sãng Tr−êng Giang

trong ¸nh chiÒu tµ mµ nhí vÒ quª cò:

NhËt mé h−¬ng quan hµ xø thÞ

Yªn ba giang th−îng sö nh©n sÇu

(Hoµng H¹c l©u – Th«i HiÖu)

DÞch th¬:

Quª h−¬ng khuÊt bãng hoµng h«n

Trªn s«ng khãi sãng cho buån lßng ai

(T¶n §µ dÞch)

V× lu«n sèng trong c¶nh tha h−¬ng nªn

c¸c thi nh©n ®êi §−êng lu«n ph¶i ®ª (cói),

cö (ngÈng), väng (ngãng), håi ®Çu, quy

t©m… vÒ cè nh©n, cè h−¬ng, cè quèc. Hä

còng nãi nhiÒu ®Õn t×nh b»ng h÷u, tri ©m,

nãi nhiÒu ®Õn ®Ò tµi tèng biÖt. Sù ®êi vèn

cã tô, cã t¸n, mÆc dï “tø h¶i giai huynh

®Ö” nh−ng chØ cÇn sau chÐn r−îu tiÔn ®−a

lµ hai ng−êi thµnh hai thÕ giíi c« ®¬n,

kh«ng tri ©m tri kØ. Nhµ th¬ V−¬ng Duy ®·

sím nhËn thÊy sù ®¸ng th−¬ng nµy cña

kiÕp nh©n sinh:

M−a mai thÊm bôi VÞ Thµnh

LiÔu bªn qu¸n trä s¾c xanh ngêi ngêi

Khuyªn anh h·y c¹n chÐn mêi

D−¬ng Quan ra khái ai ng−êi cè tri.

(VÞ Thµnh khóc - V−¬ng Duy)

T−¬ng Nh− dÞch

Lý B¹ch th× cho r»ng d−íi gÇm trêi nµy,

n¬i ®au khæ nhÊt (th−¬ng t©m xø) chÝnh lµ

n¬i tèng biÖt ë Lao Lao ®×nh, ®Õn ngän giã

xu©n còng nh− xãt nçi ®au li biÖt nªn

kh«ng nì khiÕn cho cµnh liÔu xanh (cµnh

liÔu xanh gîi nçi buån chiÕt liÔu – nçi

buån chia li):

Thiªn h¹ th−¬ng t©m xø

Lao Lao tèng kh¸ch ®×nh

Xu©n phong tri biÖt khæ

BÊt khiÓn liÔu ®iÒu thanh

(Lao Lao §×nh – Lý B¹ch)

Vi Thõa Kh¸nh ®øng tr−íc dßng

Tr−êng Giang, thÊy ®êi ng−êi ch¶y tr«i

nh− n−íc, tö biÖt sinh ly, sÇu chan hËn

chøa. Tõ t©m tr¹ng Êy, thi nh©n nh×n c¸nh

hoa r¬i mµ t−ëng nh− hoa còng ®ang mang

mèi sÇu hËn cña m×nh:

L¹c hoa t−¬ng d÷ hËn

§¸o ®Þa nhÊt v« thanh

(Nam hµnh biÖt ®Ö - Vi Thõa Kh¸nh)

DÞch th¬:

Hoa rông cïng ®au xãt

L×a cµnh ch¼ng tiÕng vang

(Lª NguyÔn L−u dÞch)

§ç Phñ khãc cho c¶nh n−íc mÊt nhµ

tan, huynh ®Ö t−¬ng tµn, cµnh ®Ëu ®un

h¹t ®Ëu; khãc cho c¶nh thµnh xu©n qu¹nh

quÏ, ngh×n dÆm tiªu ®iÒu, khãi löa chiÕn

tranh mÞt mê trêi ®Êt; khãc cho c¶nh tuæi

giµ tãc tr¾ng, bÖnh tËt c« ®¬n, tha h−¬ng

®Êt kh¸ch... §Õn c©y cá nh− còng biÕt c¶m

th−¬ng thêi thÕ mµ tu«n lÖ, chim mu«ng

còng hËn c¶nh chia l×a vµ sî h·i binh ®ao:

C¶m thêi hoa tiÔn lÖ

HËn biÖt ®iÓu kinh t©m

(Xu©n väng – §ç Phñ)

Nçi sÇu thiªn cæ...

Nghiªn cøu Trung Quèc

sè 2(72) – 2007

Nçi sÇu ®Çu b¹c, nçi sÇu tha h−¬ng, nçi

sÇu li biÖt g¾n liÒn víi nçi hËn mÊt n−íc,

nçi hËn chiÕn tranh. Trong Th¬ §−êng cã

rÊt nhiÒu bµi th¬ c¶m thêi thÕ, hoÆc ph¬i

bµy th¶m tr¹ng chiÕn tranh rÊt râ rµng

nh− th¬ hiÖn thùc §ç Phñ, hoÆc kÝn ®¸o

thÓ hiÖn t©m tr¹ng hoµi cæ, th−¬ng x−a

tiÕc cò nh− c¸c thi nh©n thêi V·n §−êng.

Ng−êi ®êi sau khi nh¾c ®Õn mèi hËn mÊt

n−íc cña c¸c thi nh©n ®êi §−êng th−êng

nh¾c ®Õn th¬ cña §ç Môc. §ç Môc lµ nhµ

th¬ tr÷ t×nh thêi V·n §−êng, giang hå l¹c

ph¸ch, chuyªn lµm th¬ thÊt tuyÖt. Bµi th¬

TÇn hoµi d¹ b¹c ®−îc ®¸nh gi¸ lµ bµi th¬

hay nhÊt cña «ng, ë ®ã nçi hËn vong quèc

d©ng trµo khi nghe th−¬ng n÷ h¸t khóc HËu

®×nh hoa:

Th−¬ng n÷ bÊt tri vong quèc hËn

C¸ch giang do x−íng HËu ®×nh hoa

(TÇn hoµi d¹ b¹c – §ç Môc)

HËu ®×nh hoa lµ khóc h¸t do TrÇn HËu

Chñ s¸ng t¸c, ca ngîi c¶nh xa hoa (TrÇn

HËu Chñ lµ «ng vua thêi Nam B¾c triÒu,

cã tiÕng lµ xa hoa h−ëng l¹c ®Õn nçi khi

qu©n nhµ Tïy kÐo ®Õn vÉn kh«ng hay biÕt,

cßn ®ang m¶i mª uèng r−îu víi c¸c phi

tÇn). Nh¾c ®Õn ®iÓn tÝch nµy, §ç Môc lÊy

c¸i kh«ng hËn cña kÎ kh¸c ®Ó nãi vÒ nçi

hËn cña m×nh, nçi hËn mÊt n−íc.

Nh− vËy, ta thÊy r»ng c¸c thi nh©n ®êi

§−êng nÕu kh«ng sÇu bi v× ®iÒu nµy th×

còng o¸n hËn v× ®iÒu kh¸c. Cã thÓ nãi,

cuéc ®êi cña hä lµ mét “tr−êng hËn ca”

(ch÷ dïng cña B¹ch C− DÞ) tr−íc lßng

thiªn ®Þa mªnh m«ng, tr−íc thêi gian tiÒn

hËu v« thñy v« chung:

Thiªn tr−êng ®Þa cöu h÷u th× tËn

Thö hËn miªn miªn v« tuyÖt kú

(Tr−êng hËn ca – B¹ch C− DÞ)

DÞch nghÜa:

Trêi ®Êt tuy d»ng dÆc thËt nh−ng còng

cã lóc hÕt

Cßn mèi hËn th× triÒn miªn kh«ng bao

giê hÕt

Mèi hËn triÒn miªn, mèi sÇu bÊt tËn.

sÇu chÐm kh«ng ®øt, døt kh«ng ra, dï cã

bå ®µo mü töu còng kh«ng sao tiªu sÇu

®−îc:

Trõu ®ao ®o¹n thñy, thñy c¸nh l−u

Cö b«i tiªu sÇu, sÇu c¸nh sÇu

DÞch nghÜa:

Rót dao chÐm n−íc, n−íc ch¶y cµng

m¹nh

§−êng lu«n mang trong m×nh kh¸t väng

®−îc t−¬ng th«ng t−¬ng c¶m nh−ng rót côc

hÇu hÕt ®Òu nhËn ra sù lÎ loi, c« ®éc cña

Ngang x−a kia ®øng gi÷a lßng thiªn ®Þa

mªnh m«ng, gi÷a thêi gian tiÒn hËu v«

thñy v« chung, mét m×nh göi giät lÖ c¶m

th−¬ng vµo thiªn cæ:

HËu bÊt kiÕn lai gi¶

NiÖm thiªn ®Þa chi du du

§éc th−¬ng nhiªn nhi thÕ h¹

DÞch nghÜa: Ng−êi tr−íc ch¼ng thÊy ai,

ng−êi sau cµng kh«ng thÊy, ngÉm trêi ®Êt

thËt lµ v« cïng, riªng lßng ®au mµ lÖ ch¶y.

Lý B¹ch x−a kia còng ®· tõng ngËm

ngïi mµ cho r»ng “tr¨ng thêi nay ®· tõng

®inh thÞ h−¬ng

nghiªn cøu Trung Quèc

sè 2(72) - 2007

chiÕu thêi x−a; x−a nay chØ thÊy ng−êi nay

th¬ ®· dµy c«ng th«i xao mµ kh«ng ng−êi

NhÞ có tam niªn ®¾c

Quy ngäa cè s¬n thu

(TuyÖt có – Gi¶ §¶o)

DÞch nghÜa: Ba n¨m míi lµm ®−îc hai

®µnh n»m khÓnh víi mïa thu ë nói cò.

cã thÓ khiÕn cho ng−êi ®äc “mçi lÇn ®äc lªn

®«i dßng lÖ ch¶y” th× xem ra nÕu kh«ng

ph¶i lµ “ch÷ ch÷ toµn b»ng huyÕt” th× còng

lµ “n−íc m¾t chóng sinh ®· ch¶y thµnh bÓ

lín” (nh− lêi ®øc PhËt d¹y) th× n−íc m¾t

Tr−êng Giang, Hoµng Hµ, Tiªu T−¬ng,

D−¬ng Tö... Ng−êi ta khã mµ cã thÓ t×m

®−îc trong thi ca ®êi sau tiÕng lßng ®ång

®iÖu nh− trong th¬ §−êng.

§−êng ngµy cµng d»ng dÆc. Cµng ®i t×m

c¸ch quªn sÇu th× nçi sÇu ngµy cµng chan

chøa. R−îu cã thÓ lµm say, lµm quªn

nh−ng say m·i råi còng tØnh, tØnh råi sÏ

nhí, nhí råi l¹i sÇu. Méng cã thÓ lµm vui,

nh−ng méng råi còng tØnh, vui hÕt ®Õn

buån, ng−êi thay c¶nh ®æi, bao giÊc méng

®Òu lµ ¶o c¶, rót côc vÉn chØ lµ mét ch÷

sÇu. Kh«ng cßn c¸ch nµo ®Ó tiªu sÇu, thi

khi “Thi thµnh th¶o thô giai thiªn cæ” (Bµi

n¨m - §ç Phñ). Mét mèi sÇu bµng b¹c,

thÓ nãi, h¬n bÊt cø mét nÒn thi ca nµo

kh¸c, th¬ §−êng v« cïng “thiªn ¸i” thiªn

nhiªn mü. C¶nh trong th¬ §−êng lóc nµo

còng tuyÖt vêi nh− c¶nh mÆt trêi Lam

§iÒn chiÕu soi Êm ¸p, nh− c¶nh ngäc tèt

nh¶ khãi m¬ mµng (Th−¬ng h¶i nguyÖt

ngäc sinh yªn - V« ®Ò 2 - Lý Th−¬ng Èn)...

sÇu sinh c¶nh tó. Nhµ nghiªn cøu T−

®êi §−êng ®· t¹o nªn nh÷ng “c¶nh ë ngoµi

c¶nh, t−îng ë ngoµi t−îng, chØ cã thÓ nh×n

thÊy chø kh«ng thÓ ®Æt ngay tr−íc m¾t

®−îc”. Nghiªm Vò ®êi Tèng th× nhËn ®Þnh

r»ng: “Nh÷ng nhµ th¬ thêi ThÞnh §−êng

chØ s¸ng t¸c khi nµo cã høng thó… V× vËy

chç thÇn diÖu cña th¬ hä trong v¾t lung

thanh gi÷a tõng kh«ng, nh− thÇn s¾c n¬i

h×nh t−íng, nh− bãng tr¨ng in ®¸y n−íc,

nh− h×nh ¶nh trong mÆt g−¬ng”.

víi tµi n¨ng nghÖ thuËt tr¸c viÖt cña hä ®·

lµm nªn mét thêi ®¹i thi ca v« tiÒn kho¸ng

hËu, khiÕn cho ngµn ®êi sau cßn ph¶i häc

tËp. Th¬ cæ ®iÓn ViÖt Nam còng häc tËp

Sù ¶nh h−ëng cña th¬ §−êng ®èi víi th¬ ca

cæ ®iÓn ViÖt Nam lµ rÊt lín. Nçi sÇu thiªn

th«ng t−¬ng c¶m. §¹i thi hµo NguyÔn Du

còng lµ ng−êi nãi nhiÒu vÒ nçi sÇu cña con

ng−êi. Nçi sÇu “Cµng ®ong cµng l¾c cµng

®Çy. Ba thu dån l¹i mét ngµy dµi ghª”, nçi

Báo cáo nghiên cứu khoa học " Nỗi sầu thiên cổ trong thơ Đường "

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

AI tóm tắt

Giới thiệu tài liệu

Đối tượng sử dụng

Từ khoá chính

Nội dung tóm tắt

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi