BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
BÁO CÁO TỔNG KẾT
ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CẤP BỘ
NGHIÊN CỨU TUYỂN CHỌN GIỐNG VÀ MỘT SỐ BIỆN PHÁP
KỸ THUẬT CANH TÁC THÍCH HỢP CHO CÂY NGÔ
TRÊN ĐẤT DỐC TẠI TỈNH YÊN BÁI
Mã số: B2016-TNA-09
Chủ nhiệm đề tài: TS. Trần Trung Kiên
Thái Nguyên, 4/2018
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
BÁO CÁO TỔNG KẾT
ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CẤP BỘ
NGHIÊN CỨU TUYỂN CHỌN GIỐNG VÀ MỘT SỐ BIỆN PHÁP
KỸ THUẬT CANH TÁC THÍCH HỢP CHO CÂY NGÔ
TRÊN ĐẤT DỐC TẠI TỈNH YÊN BÁI
Mã số: B2016-TNA-09
Xác nhận của cơ quan chủ trì
(ký, họ tên, đóng dấu)
Chủ nhiệm đề tài
(ký, họ tên)
Trần Trung Kiên
Thái Nguyên, 4/2018
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ......................................................................................................................... 1
1. ĐẶT VẤN ĐỀ .......................................................................................................... 1
2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU .................................................................................... 3
3. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI..................... 3
3.1. Ý nghĩa khoa học ............................................................................................... 3
3.2. Ý nghĩa thực tiễn ................................................................................................ 3
Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU .......................................................................... 4
1.1. Cơ sở khoa học của đề tài .................................................................................. 4
1.2. Tình hình sản xuất ngô tại tỉnh Yên Bái ............................................................ 6
1.3. Tình hình nghiên cứu chọn tạo giống ngô trên thế giới và ở Việt Nam ............ 8
1.3.1. Tình hình nghiên cứu chọn tạo giống ngô trên thế giới .............................. 8
1.3.2. Tình hình nghiên cứu chọn tạo giống ngô ở Việt Nam ............................. 10
1.4. Tình hình nghiên cứu phân bón cho ngô trên thế giới và ở Việt Nam ............ 17
1.4.1. Tình hình nghiên cứu phân bón cho ngô trên thế giới .............................. 17
1.4.2. Tình hình nghiên cứu phân bón cho ngô ở Việt Nam ............................... 18
1.5. Tình hình nghiên cứu về mật độ, khoảng cách trồng ngô trên thế giới và ở
Việt Nam ................................................................................................................ 23
1.5.1. Tình hình nghiên cứu về mật độ, khoảng cách trồng ngô trên thế giới .... 23
1.5.2. Tình hình nghiên cứu về mật độ và khoảng cách trồng ngô ở Việt Nam . 24
1.6. Nghiên cứu về trồng xen và che phủ trên thế giới và ở Việt Nam .................. 26
1.6.1. Nghiên cứu về trồng xen và che phủ trên thế giới .................................... 26
1.6.2. Nghiên cứu về trồng xen và che phủ ở Việt Nam ..................................... 27
Chương 2: VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ......... 29
2.1. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ............................................ 29
2.2. ĐỊA ĐIỂM VÀ THỜI GIAN NGHIÊN CỨU .................................................... 30
2.2.1. Địa điểm nghiên cứu ................................................................................. 30
2.2.2. Thời gian nghiên cứu ................................................................................. 30
2.3. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU ............................................................................... 30
2.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ....................................................................... 30
2.4.1. Nghiên cứu khả năng sinh trưởng, phát triển của một số THL, giống ngô
lai thích ứng với điều kiện sinh thái tỉnh Yên Bái ............................................... 30
2.4.2. Nghiên cứu một số biện pháp canh tác ngô trên đất dốc theo hướng bền
vững tại tỉnh Yên Bái .......................................................................................... 32
2.4.3. Ứng dụng kết quả nghiên cứu xây dựng mô hình canh tác ngô trên đất dốc
theo hướng bền vững tại tỉnh Yên Bái ................................................................ 36
2.5. Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi, đánh giá .............................................. 36
2.6. Phương pháp xử lý số liệu ............................................................................... 39
Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN ...................................... 40
3.1. Nghiên cứu khả năng sinh trưởng, phát triển của một số THL, giống ngô lai
thích ứng với điều kiện sinh thái tỉnh Yên Bái ....................................................... 40
3.1.1. Đánh giá khả năng sinh trưởng phát triển của các giống/THL trong thí
nghiệm vụ Xuân 2015, vụ Hè Thu 2015 và vụ Xuân Hè 2016 tại huyện Văn
Yên, tỉnh Yên Bái ................................................................................................ 40
3.1.2. Đánh giá khả năng sinh trưởng phát triển của các giống/THL trong thí
nghiệm vụ Hè Thu 2015 và vụ Xuân Hè 2016 tại thành phố Yên Bái, tỉnh Yên
Bái........................................................................................................................ 49
3.2. Nghiên cứu một số biện pháp canh tác ngô trên đất dốc theo hướng bền vững
tại tỉnh Yên Bái ....................................................................................................... 54
3.2.1. Nghiên cứu ảnh hưởng của liều lượng phân bón và mật độ, khoảng cách
trồng tới sinh trưởng và năng suất giống ngô triển vọng trên đất dốc ................ 54
3.2.2 Nghiên cứu ảnh hưởng của làm đất tối thiểu và che tủ đất tới sinh trưởng
và năng suất ngô trên đất dốc .............................................................................. 64
3.3. Ứng dụng kết quả nghiên cứu xây dựng mô hình canh tác ngô trên đất dốc
theo hướng bền vững tại tỉnh Yên Bái .................................................................... 75
3.3.1. Giống ngô sử dụng .................................................................................... 75
3.3.2. Kỹ thuật trồng và chăm sóc ....................................................................... 75
3.3.3. Phân bón .................................................................................................... 76
3.3.4. Che tủ đất ................................................................................................... 76
3.3.5. Chăm sóc và phòng trừ sâu, bệnh ............................................................. 76
3.3.6. Phòng trừ sâu, bệnh hại ............................................................................. 77
3.3.7. Thu hoạch và bảo quản .............................................................................. 78
3.3.8. Xây dựng mô hình trình diễn .................................................................... 78
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ..................................................................................... 79
TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................................................... 80
DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 1.1. Sản xuất ngô tại tỉnh Yên Bái giai đoạn 2000 - 2015 ..................................... 7
Bảng 2.1. Tên gọi và nguồn gốc xuất sứ của các THL, giống ngô lai thí nghiệm ........ 29
Bảng 2.2. Kết quả phân tích mẫu đất tại xã Đông Cuông, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái...... 30
Bảng 2.3. Tên THL, giống ngô lai trong thí nghiệm 1 .................................................. 31
Bảng 2.4. Lượng phân bón và mật độ khoảng cách trồng ............................................. 33
Bảng 2.5. Phương thức làm đất và che phủ sinh học .................................................... 35
Bảng 3.1. Các giai đoạn sinh trưởng, phát dục của các giống/THL tại huyện Văn
Yên, tỉnh Yên Bái ......................................................................................... 40
Bảng 3.2. Đặc điểm nông sinh học của các giống trong tại huyện Văn Yên,
tỉnh Yên Bái ................................................................................................. 41
Bảng 3.3. Đặc điểm nông sinh học của các giống tại huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái ... 43
Bảng 3.4. các yếu tố cấu thành năng suất của các THL/giống tại huyện Văn Yên,
tỉnh Yên Bái ................................................................................................. 45
Bảng 3.5. Năng suất THL/giống trong vụ Xuân 2015, Hè Thu 2015, Xuân 2016 và
Hè Thu 2016 tại huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái ........................................... 48
Bảng 3.6. Các giai đoạn sinh trưởng, phát dục của các THL trong vụ ......................... 49
Bảng 3.7. Đặc điểm nông sinh học của các THL trong vụ Hè Thu 2015 và Xuân
2016 tại TP. Yên Bái .................................................................................... 50
Bảng 3.8. Năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất của các THL trong vụ ............ 53
Bảng 3.9. Ảnh hưởng của mật độ, phân bón đến thời gian sinh trưởng phát triển
của giống ngô lai VS71 vụ Xuân 2016 và vụ Hè Thu 2016 ........................ 54
Bảng 3.10. Ảnh hưởng của mật độ và phân bón đến một số đặc điểm nông sinh
học của giống ngô lai VS71 vụ Xuân 2016 và Hè Thu 2016 ...................... 56
Bảng 3.11. Ảnh hưởng của mật độ và phân bón đến các yếu tố cấu thành năng suất
và năng suất của giống ngô lai VS71 trong vụ Xuân 2016 và Hè Thu
2016 .............................................................................................................. 59
Bảng 3.12. Hạch toán hiệu quả cho kinh tế cho 1 ha ngô ở vụ Xuân và vụ Hè Thu 2016 ....... 63