intTypePromotion=3

Báo cáo " Ngôn ngữ bản " Tuyên Ngôn Độc Lập " - một hình ảnh độc lập của Tiếng Việt "

Chia sẻ: Bút Màu | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:4

0
46
lượt xem
4
download

Báo cáo " Ngôn ngữ bản " Tuyên Ngôn Độc Lập " - một hình ảnh độc lập của Tiếng Việt "

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Ngôn ngữ bản " Tuyên Ngôn Độc Lập " - một hình ảnh độc lập của Tiếng Việt Cùng với công tác đào tạo, các cán bộ, giảng viên nhiều thế hệ của ngành Ngôn ngữ học cũng đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu khoa học và đạt được những thành tựu đáng kể. Nhiều cán bộ, giảng viên của Khoa là những người mở đường hoặc trở thành các nhà nghiên cứu dẫn đầu trong các lĩnh vực khác nhau của ngành như: ngữ pháp tiếng Việt ...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Báo cáo " Ngôn ngữ bản " Tuyên Ngôn Độc Lập " - một hình ảnh độc lập của Tiếng Việt "

  1. NGÔN NG B N “TUYÊN NGÔN C L P” – M T HÌNH NH C L P C A TI NG VI T GS. TS. inh Văn c 1- Cách m ng Tháng Tám thành công ã khai sinh ra m t nư c Vi t Nam c l p. Nư c Vi t Nam c l p thì ti ng Vi t cũng ư c c l p. c l p là ti ng nói và ch vi t tr thành chính danh. M nh y r t ơn gi n nhưng l i hoàn toàn không ơn gi n chút nào trong s nghi p u tranh cho văn hoá c a dân t c Vi t Nam. Ti ng Vi t “là th c a c i vô cùng lâu i, vô cùng quý báu c a dân t c” (H Chí Minh, 1962), là công c h u hi u trong phát tri n và gi gìn văn hoá Vi t Nam su t chi u dài l ch s . Nhưng ti ng Vi t, cho n ngày Cách m ng Tháng Tám, m i th t s là th ngôn ng chính danh. B n “Tuyên ngôn c l p” mà H Ch T ch c ngày 2 tháng Chín năm 1945 là m t minh ch ng cho i u ti ng ta ã th t s tr thành m t ti ng c l p. 2- Sau c ngàn năm B c thu c, ch Hán ã có m t cương v áng k trong i s ng nư c ta do các ti p xúc ngôn ng và c chính sách hư ng t i vi c ng hoá văn hoá. M c dù ngư i Vi t ã có nh ng c g ng t ch cao , mà bi u hi n rõ nh t trong vi c hình thành cách c Hán- Vi t, th nhưng, ngay c sau th k th mư i, khi nư c ta ã giành c l p, ch Hán v n ư c coi là chính danh trong giáo d c- ào t o (h th ng khoa c ), trong h th ng văn b n qu n lý nhà nư c (t Chi u ch và các Châu b n c a nhà vua) và trong sáng tác văn chương (dòng văn h c ch Hán). Các văn ki n n i ti ng v n n c l p dân t c như bài thơ “Nam Qu c Sơn Hà” (tương truy n c a Lý thư ng Ki t, hay “Bình Ngô i cáo” (c a Nguy n Trãi),… u ư c vi t b ng ch Hán. Ph i n “Tuyên Ngôn c L p” (1945) cu H Chí Minh ta m i có m t văn ki n chính th c u tiên v n n c l p dân t c ư c vi t b ng ti ng Vi t, ch Vi t m t cách chính danh. Ngôn ng “Tuyên Ngôn c L p” là m t s n ph m p c a ti ng Vi t chu n m c và hi n i. M t hòn ng c văn hoá qua tay m t th kim hoàn iêu luy n. 3- Ngôn ng “Tuyên ngôn c l p” là ngôn ng chính lu n c a m t áng hùng văn y c m xúc và c a m t ý chí s t á. Thành công c a ngôn ng trong văn b n này có th nh n th y trên nhi u phương di n. Trư c h t nói v ngôn t và văn b n. “Tuyên ngôn c l p” có ba n i dung c b n. Ba n i dung y ư c tác gi gói g n trong ngôn t c a l i k t: “ Nư c Vi t Nam có quy n hư ng T do, c l p, và s th t, ã tr thành m t nư c T do, c l p. Toàn th dân t c Vi t Nam quy t em t t c tinh th n và l c lư ng, tính m nh và c a c i gi v ng quy n T do, c l p y”. ây là m t Tuyên b Nhà nư c, m t văn b n Qu c gia chính th c cho nên, theo thông l c a các chu n m c, ngư i vi t ã ch n dùng ngôn ng lu t pháp ch không ph i ngôn ng hành chính th hi n. Theo ó, tác gi ã không xu t phát t cái ý ch quan c a riêng mình mà b t u văn b n b ng vi c nêu lên m t chân lý khách quan, v n ã th y trên chính trư ng qu c t : “M i ngư i sinh ra u bình ng”,… “T o hoá ã cho h nh ng quy n không th xâm ph m ư c trong ó có quy n s ng, quy n t do và quy n mưu c u h nh phúc” ch ng minh cái quy n dân t c t t y u c a Vi t Nam. L i bi u t này cũng làm ta nh ngay n cách nói tương t trong nh ng tuyên ngôn v Xã T c ngày trư c c a ông cha ta: “ Nam Qu c sơn hà Nam cư, Ti t nhiên nh ph n t i Thiên thư” Hay trong “Bình Ngô i Cáo”: “ Vi c nhân nghĩa c t yên dân,
  2. Quân i u ph t trư c lo tr b o”. Nguy n Trãi ã là tuyên ngôn thì ph i nói ngay ư c cái chân lý, cái c t lõi. Các phân tích ngôn t tri n khai ti p theo s bám vào ó mà th hi n các l p lu n. Ngôn ng văn b n này ư c vi t r t gi n d nhưng t ch c c c ch t ch . Các liên k t lô gích và liên k t m ch l c làm nòng c t cho vi c tri n khai các l p lu n cơ b n. ó liên t c là m t chu i c a các l p lu n: L p lu n v quy n dân t c, l p lu n v vi c th c dân Pháp vi ph m các quy n ó, l p lu n v th i cơ c a v n nư c, l p lu n v quy n và trách nhi m c a dân t c Vi t Nam, l p lu n v quy t tâm c a chính ph và nhân dân Vi t Nam trong vi c gi gìn quy n c l p và t do.M t c trưng khác là cùng v i l p lu n ch t ch , l i văn c a Tuyên ngôn h t s c trang tr ng và l ch s . 4- Trong i ho t ng cách m ng, Bác H ã vi t r t nhi u văn b n b ng ti ng Vi t. Theo chúng tôi, trong s ó, có năm văn b n i n hình ư c Bác vi t nh ng th i i m khác nhau, v i nh ng m c ích khác nhau và v i cá tính sáng t o khác nhau và nh ng v i c m xúc khác nhau. Ph i làm m t phép so so sánh thì s th y rõ c di m c a văn b n này: a/ Ngôn ng c a tác ph m “ ư ng Kách m nh” (1927) là ngôn ng Vi t i m i, khác v i cái ngôn ng t chương trư c ó và ương th i, sách nh m s m ph bi n, tuyên truy n, và hu n luy n cách m ng theo l i m i cho nên ngôn t r t ư c chú ý trong cách di n t sao cho ngư i dân d hi u, d nh , d thu c, d truy n t. Trong sách, tác gi ã gi i thi u r t tài nh ng n i dung tri t h c r t quan tr ng c a ch nghĩa Duy v t L ch s k t h p v i th c ti n c a phong trào công nhân và gi i phóng dân t c thu c a ta. Tác ph m này ã” l p trình” cho lý lu n cách m ng Vi t nam. B ng m t th ti ng m hi n i, Bác ã khéo gi i thi u nh ng n i dung kinh i n có trong “Tuyên ngôn c a ng C ng s n” ( Mác & Ăng-ghen, 1848) và “Nhà nư c và Cách m ng” ( Lê-Nin, 1917) v i th c ti n nóng b ng và ư ng hư ng c a Cách m ng gi i phóng dân t c Vi t Nam. b/ Ngôn ng c a “Tuyên ngôn c L p” là ngôn ng c a m t văn ki n chính tr l n, hư ng n m t công chúng l n mà i tư ng ích là “Qu c dân và Th gíơi”. N i dung truy n thông trong b n b cáo r t l n lao, có ý nghĩa v n m nh c a Qu c gia và Dân t c. D dàng nh n ra là tác gi ã vi t văn b n trong m t s hào s ng cao , các c m xúc như trào lên ng n bút quanh hai t c l p và T do. Ngôn ng lu t pháp ư c v n d ng tri t , các phát ngôn y tính nhân văn và l ch lãm, nhưng không màu mè và gi t o, không lên gân mà r t t nhiên, trung th c. Quan i m c a ngư i nói khi phát ngôn r t chân thành và tha thi t nhưng cũng r t kiên nh và cương quy t. S súc tích c a câu văn và t ng cũng là m t nét n i tr i. Có nh ng n i dung r t l n nhưng tác gi ch c n gói g n trong m t dòng v i nh ng ng t o n c c ng n, ví d như khi nói v tình th c a cách m ng ta lúc ó, Tuyên ngôn ã vi t : “Pháp ch y. Nh t hàng. Vua B o i thoái v . … Chúng ta l y l i t nư c ta t trong tay Nh t ch không ph i trong tay Pháp”. Th là rõ: i ngo i thì Pháp không có lý do gì tr l i Vi t Nam, i n i thì chính quy n cũ ã h c . L ch s ã sang trang. M y ngày sau, khi quân ng Minh nh p Vi t thì h ch là khách n làm nhi m v trong m t t nư c có ch . c/ Ngôn ng c a “ L i kêu g i Toàn Qu c kháng chi n”(20/12/1946), l i r t khác. ây là m t văn ki n v i ngôn t c c kỳ ng n g n, xu t hi n trong m t tình th hi m nghèo vào cái lúc ngày “ Sơn hà nguy bi n”. C t lõi văn b n th hi n tiêu i m: l i th quy t chi n: “ Không! Chúng ta thà hy sinh t t c ch nh t nh không ch u m t nư c, nh t inh không ch u làm nô l ”. Bác H ã không dùng văn phong chính lu n nưa mà dùng l i kh u ng nói v i ng
  3. bào. Ngư i l p lu n rành r t và l p lu n y ã lay ng n áy lòng m i ngư i: “ Chúng ta mu n hoà bình, chúng ta ã nhân như ng, nhưng càng nhân như ng gi c Pháp càng l n t i vì chúng quy t tâm cư p nư c ta m t l n n a”…” B t kỳ àn ông, àn bà, b t kỳ ngư i già, ngư i tr , không phân bi t ng phái, dân t c, tôn giáo. H là ngư i Vi t nam yêu nư c thì ph i ng lên ánh Pháp c u T Qu c. Ai có súng dùng súng, ai có gươm dùng gươm,không có súng gươm thì dùng cu c thu ng g y g c,…”. ây là ti ng h ch truy n c a non sông, là ti ng kèn xung tr n. d/ Hai mươi năm sau ( 17/7/1966), nư c ta l i ang vào cơn th thách ( “ Xã T c lư ng h i lao th ch mã” (Tr n Nhân Tông, 1288), phong cách ngôn ng hi u tri u l i ư c Bác H l p l i trong L i kêu g i “ Không có gì quý hơn c l p, T do”. Trong m t tình hu ng hi m nghèo còn l n hơn xưa mà t nư c ang ph i i m t, thì “ ti ng Ngư i tha thi t kêu g i b n phương”, Bác H ã nói v i ng bào:” Hà N i, H i Phòng và m t s thành ph , xí nghi p có th b tàn phá. Song nhân dân ta quy t không s . Không có gì quý hơn c l p, T do. n ngày kháng chi n th ng l i chúng ta s xây d ng l i t nư c ta àng hoàng hơn, to p hơn”. Phong cách kh u ng c a l i tâm s y ã r t thành công khi ưa Ngư i xích l i v i ng bào và Qu c dân trong gi phút th thách c a l ch s . e/ Ngôn ng b n Di chúc c a Ngư i l i có l i di n t r t khác. ây là m t văn b n ch a ng nh ng l i tâm s cá nhân, nh ng nguy n v ng và mong mu n c a m t trư ng lão Qu c gia i v i nh ng v n l n c a t nư c trư c khi r i kh i cõi bình sinh. Như nh n th c ư c cái t t y u c a quy lu t cu c s ng, Bác H ã dùng ngôn ng c a m t l i vi t r t bình th n, t tin, hơn th có ch còn dí d m an i m i ngư i. Tuy là tâm s cá nhân nhưng trong Di chúc Bác nói t i toàn là chuy n “Qu c gia i s “ th i i m ó và c nh ng tính toán qu c k lâu dài. Ngôn t c a di chúc r t hi n t , dung d và khiêm t n, không áp t, không m nh l nh rao gi ng mà khuyên b o chí tình t m t ý chí m nh m , không v thân. Ngôn ng c a Bác ây cũng toát lên m t tinh th n dân ch , ng tho i qua l i tâm s t t n và khơi g i. Văn b n ng l i là lòng tin nh ng ư c v ng và c nh ng trăn tr ưu tư c a Bác. Tr l i v i ngôn t c a b n “Tuyên ngôn c l p”, chúng ta th y l i văn ây là k t tinh m t th ti ng Vi t r t m i m và hi n i. Cho n n a u th k 20, văn xuôi nư c ta v n còn vi t nhi u theo l i bi n ng u, t a tót, ăng i do ó cách di n t còn c u kỳ, n ng n và kém hi u qu . Ngôn ng báo chí Cách m ng trong hai th p k (1925-1945) ã góp ph n tích c c trong vi c c i cách và hi n i hoá l i vi t ti ng Vi t trên ch Qu c ng mà cái chính là tuyên truy n v n ng cách m ng. H Chí Minh ã gương m u và i tiên phong trong s phát tri n này. T báo Thanh Niên (1925) n sách “ ư ng Kách m nh” ( 1927), t báo “Vi t Nam c L p” (1941) n “ Tuyên ngôn c l p” (1945) ã xu t hi n ngôn ng chính lu n H Chí Minh b ng ti ng Vi t như m t th ngôn ng c a tương lai. Không ph i ng u nhiên mà sau hơn sáu mươi năm công b , ngày nay, ngôn ng c a “Tuyên ngôn c l p” v n b o lưu y giá tr hi n i c a nó mà chưa m t văn b n chính th c nào c a Nhà nư c ta vư t qua ư c. Ngay c s l a ch n t ng c a tác gi cũng nói lên kh năng t ch tuy t v i c a ngư i vi t. Trong khi trích d n l i Tuyên ngôn b t h c a nư c M năm 1776, H Ch T ch ã d ch t “ GOD” thành hai ch “T o hoá” c c hay và thâm thuý. Thay vì d ch “Chúa Tr i” hay “Thư ng ”, hai ch “T o Hoá” v a g n gũi tâm lý ngư i Vi t, v a th hi n ch ng c a ngư i vi t, v n theo tri t h c c a Ch nghĩa Duy v t Bi n ch ng. Nư c Vi t Nam có quy n c l p, ã c l p và quy t gi c l p. ó là t t c nh ng gì “Tuyên ngôn c l p “ ã nói t i b ng m t th ngôn ng và ch Vi t c l p và b i m t thiên tài su t i chi n u cho n n c l p dân t c. TÀI LI U THAM KH O 1. David Nunan (1998), Nxb Giáo d c, Hà N i.
  4. 2. Lương Văn Hy ( ch biên) (2000), Ngôn t , gi i và nhóm xã h i, t th c ti n ti ng Vi t, Nxb Khoa h c Xã h i, Hà N i. 3. Michael Schudson, S c m nh truy n thông, Nxb Chính tr Qu c gia, Hà N i. 4. Nguy n Quang (2002), Giao ti p và giao ti p văn hoá, Nxb HQGHN, Hà N i. 5. Steven A. Beebe& Susan J. Beebe (1999), Public Speaking, Nxb HQG TP HCM. 6. Tim Hindle (2004), Ngh thu t thuy t trình, Nxb VHTT, Hà N i. 7. VNU- HCM City (2001), Public Speaking, Nxb VNU HCM.

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản