intTypePromotion=1

Báo cáo " Nhu cầu, phạm vi và nội dung sửa đổi Hiến pháp năm 1992 "

Chia sẻ: Nguyen Nhi | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:9

0
70
lượt xem
21
download

Báo cáo " Nhu cầu, phạm vi và nội dung sửa đổi Hiến pháp năm 1992 "

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Nhu cầu sửa đổi Hiến pháp năm 1992 1.1. Về chế độ chính trị 1.1.1. Các hình thức thực hiện quyền lực nhân dân Hình thức thực hiện quyền lực nhân dân thể hiện trong Điều 6 Hiến pháp năm 1992 chưa đầy đủ. Nhân dân thực hiện quyền lực của mình không những thông qua Quốc hội, hội đồng nhân dân các cấp là các cơ quan dân cử mà còn thông qua các hình thức dân chủ trực tiếp như trưng cầu dân ý hay sáng kiến pháp luật của nhân dân. ...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Báo cáo " Nhu cầu, phạm vi và nội dung sửa đổi Hiến pháp năm 1992 "

  1. nghiªn cøu - trao ®æi PGS.TS. Th¸i VÜnh Th¾ng * 1. Nhu cầu sửa đổi Hiến pháp năm 1992 dân ý để nhân dân quyết định các vấn đề quan 1.1. Về chế độ chính trị trọng nhất của đất nước. Các nước châu Âu 1.1.1. Các hình thức thực hiện quyền lực khi quyết định sửa đổi hiến pháp, gia nhập nhân dân Liên minh châu Âu, bỏ đồng tiền quốc gia để Hình thức thực hiện quyền lực nhân dân sử dụng đồng Euro đều tiến hành trưng cầu thể hiện trong Điều 6 Hiến pháp năm 1992 dân ý để nhân dân quyết định. Ở Việt Nam chưa đầy đủ. Nhân dân thực hiện quyền lực mặc dù trong Hiến pháp có quy định công của mình không những thông qua Quốc hội, dân có quyền thể hiện ý kiến của mình khi hội đồng nhân dân các cấp là các cơ quan Nhà nước tổ chức trưng cầu dân ý, tuy nhiên dân cử mà còn thông qua các hình thức dân cho đến nay do chúng ta chưa có Luật trưng chủ trực tiếp như trưng cầu dân ý hay sáng cầu dân ý nên quyền này trên thực tế vẫn kiến pháp luật của nhân dân. Hiện nay, trưng chưa thực hiện được. cầu dân ý (referendum) là hình thức thực 1.1.2. Quyền bầu cử và ứng cử của công dân hiện quyền lực nhân dân khá phổ biến trên Mặc dù quyền bầu cử và ứng cử của thế giới. Mặt khác, nhiều nước quy định công dân nước ta đã được xác lập trong Hiến nhân dân có quyền sáng kiến pháp luật như pháp, tuy nhiên Luật bầu cử còn quá giản Hiến pháp Italia quy định từ 50.000 dân trở đơn, khả năng lựa chọn của người dân không lên thì có quyền sáng kiến pháp luật. Theo cao, muốn khả năng lựa chọn của người dân quy định này một công dân bình thường có được mở rộng cần thay đổi hệ thống bầu cử, thể trình một dự luật ra nghị viện nếu dự luật thay thế chế độ bầu cử một vòng bằng chế đó được sự ủng hộ của ít nhất 50.000 công độ bầu cử hai vòng, thay thế chế độ bầu cử dân có quyền bầu cử. liên danh bằng chế độ bầu cử đơn danh. Phương châm xây dựng Nhà nước của Chẳng hạn, hiện nay chúng ta có 500 đại nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân là phương biểu Quốc hội thì cả nước phải chia thành châm được quán triệt trong các nghị quyết 500 khu vực bầu cử, mỗi khu vực bầu cử chỉ của Đảng và các bản hiến pháp của nước ta. bầu một đại biểu Quốc hội. Ở vòng một có Tuy nhiên, cho đến nay các thiết chế dân chủ thể cho phép từ 10 đến 15, 20 hoặc có thể trực tiếp chưa được xây dựng một cách đồng bộ. Hầu hết các nước xây dựng nhà nước * Giảng viên chính Khoa hành chính - nhà nước pháp quyền đều đã ban hành luật trưng cầu Trường Đại học Luật Hà Nội 56 t¹p chÝ luËt häc sè 12/2011
  2. nghiªn cøu - trao ®æi nhiều hơn nữa ứng cử viên ứng cử bằng cách Hội thanh niên Việt Nam, Hội liên hiệp phụ quy định bất kì công dân nào có lí lịch tư nữ Việt Nam, Hội cựu chiến binh, Hội nhà pháp trong sạch, có đức, có tài và có nguyện văn, Hội nhà báo, Hội nhạc sĩ, Hội kiến trúc vọng giúp nước có thể ra ứng cử. Những sư… là các tổ chức tập hợp các lực lượng người có nguyện vọng ứng cử phải thu thập dân chủ trong xã hội có vai trò quan trọng được ít nhất 300 chữ kí của những người ủng trong hệ thống chính trị. Tuy nhiên, do quan hộ. Nhiệm vụ bầu cử ở vòng một là chọn ra niệm các tổ chức này là cánh tay nối dài của 2 ứng cử viên cho số phiếu cao nhất để bầu ở Đảng và Nhà nước nên tính độc lập trong tổ vòng hai. Nếu ở vòng một đại biểu cao phiếu chức và hoạt động của các tổ chức này chưa nhất có số phiếu trên 50% số phiếu bầu thì cao. Các tổ chức này không có thủ lĩnh thể không cần thiết phải bầu cử vòng hai. hiện bản sắc riêng của tổ chức mình, do vậy Trường hợp không có ứng cử viên nào thu tính phản biện xã hội chưa cao, do đó sức được trên 50% số phiếu bầu thì nhất thiết sáng tạo và sự đóng góp cho xã hội cũng còn phải lựa chọn 2 ứng cử viên có số phiếu cao bị hạn chế. Để bảo vệ các quyền con người nhất để bầu ở vòng hai. Theo chế độ bầu cử và quyền công dân đòi hỏi phải tăng cường hiện nay ở Việt Nam, chúng ta không có bầu vai trò của các tổ chức như Hội luật gia Việt cử vòng một mà thay vào đó là thực hiện chế Nam, Liên đoàn luật sư Việt Nam. Nhưng độ hiệp thương để tuyển chọn ứng cử viên, Liên đoàn luật sư Việt Nam chỉ vừa mới dẫn đến tình trạng giai đoạn hiệp thương được thành lập, vai trò của nó trong việc bảo quan trọng hơn cả giai đoạn bầu. Về quyền vệ các quyền công dân và quyền con người ứng cử, trong cuộc bầu cử Quốc hội khoá còn hạn chế. Cho đến nay Việt Nam vẫn XII có khoảng 300 ứng cử viên tự do nhưng chưa có Luật về hội nên việc phát huy vai trò sau khi hiệp thương chỉ còn lại 30 ứng cử của các hội nói riêng, của xã hội dân sự nói viên và kết quả cuối cùng là chỉ có 1 ứng cử chung còn hạn chế. viên tự do trúng cử. Như vậy, khả năng trúng 1.2. Về tổ chức và hoạt động của Quốc hội cử của các ứng cử viên tự ứng cử rất thấp, Quốc hội ở Việt Nam cũng như nghị điều này mâu thuẫn với tư tưởng của Chủ viện của các nước trên thế giới là cơ quan tịch Hồ Chí Minh: “Hễ ai có tài đức thì hãy đại biểu cao nhất của nhân dân do nhân dân ra ứng cử để giúp nước, giúp dân”. cả nước bầu ra. Ở các nhà nước tư sản, 1.1.3. Tổ chức và hoạt động của các tổ quyền lập pháp tối cao thuộc về nghị viện, chức xã hội và đoàn thể quần chúng ngoài ra nghị viện trong các mô hình chính Các tổ chức xã hội và đoàn thể quần thể ở châu Âu còn có quyền giám sát chính chúng ở Việt Nam như Mặt trận tổ quốc Việt phủ và có quyền bỏ phiếu bất tín nhiệm Nam với các thành viên là Tổng liên đoàn chính phủ, buộc chính phủ phải giải tán. Để lao động Việt Nam, Hội nông dân Việt Nam, thực hiện quyền giám sát, nghị viện có hai t¹p chÝ luËt häc sè 12/2011 57
  3. nghiªn cøu - trao ®æi thiết chế quan trọng là thanh tra quốc hội và bao gồm bộ và cơ quan ngang bộ. Quy định kiểm toán quốc hội. Khi công dân hoặc tổ như vậy đã dẫn đến sự nhầm lẫn giữa hoạt chức có đơn từ tố cáo hoặc khiếu kiện lên động của bộ và hoạt động của Chính phủ, thanh tra quốc hội về vấn đề tham nhũng các bộ trưởng coi nặng hoạt động ở bộ mà hoặc sự thiếu minh bạch của chính phủ hoặc coi nhẹ hoạt động ở Chính phủ. Các bộ là cơ quan, quan chức hành chính nhà nước nào các cơ quan chuyên môn, đó là các cơ quan đó với sự giúp đỡ của kiểm toán quốc hội, tác nghiệp hành chính trong khi đó Chính thanh tra quốc hội sẽ tiến hành điều tra các phủ là cơ quan chính trị tức là đề ra các chủ vụ việc nói trên. Nhờ có thanh tra quốc hội trương, quyết sách và thực hiện chức năng và kiểm toán quốc hội mà hoạt động chất điều hoà phối hợp toàn bộ bộ máy hành vấn các thành viên của chính phủ của nghị chính nhà nước. Nếu quan niệm cơ cấu của viện có hiệu lực và hiệu quả cao. Ở Việt Chính phủ bao gồm bộ và cơ quan ngang bộ Nam, trong các cuộc hội thảo, trong các tài thì các bộ trưởng chủ yếu hoạt động ở văn liệu nghiên cứu, nhiều lần các thiết chế này phòng bộ trong khi đó yêu cầu của xã hội là đã được nhắc đến nhưng cho đến nay các các bộ trưởng phải hoạt động chủ yếu ở trụ thiết chế này vẫn chưa được thành lập. sở của Chính phủ. Chính phủ các nước trên Theo quy định của Hiến pháp, Quốc hội thế giới thông thường một tuần họp một lần có quyền bầu cử Chủ tịch nước, Thủ tướng như ở Pháp, một tuần họp hai lần như ở Nội Chính phủ, Chánh án Toà án nhân dân tối các Anh(1), trong thời kì phong kiến thì các cao và Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân phiên thiết triều được thiết lập vào các ngày tối cao đồng thời phê chuẩn các thành viên lẻ hoặc ngày chẵn và không ít hơn 4 lần. của Chính phủ do Thủ tướng đệ trình. Tuy Thời kì nhà Nguyễn, các hội đồng đình thần nhiên, do việc bầu cử cũng như phê chuẩn của vua Gia Long và Minh Mạng triệu tập đều chỉ có một ứng cử viên nên bầu cử và gọi là Công đồng họp vào các ngày 1, 8, 15, phê chuẩn hầu như không khác nhau. Bầu cử 23 sau đó đổi lại các ngày 2, 9, 16, 24.(2) là lựa chọn nhưng nếu không có khả năng Như vậy bình quân mỗi tuần họp một lần. lựa chọn thì đó chỉ là hình thức bỏ phiếu phê Dưới thời vua Minh Mạng, những ngày chuẩn mà thôi. thường triều là những ngày lẻ: 5, 11, 21, 25. 1.3. Về tổ chức và hoạt động của Chính phủ Chính phủ của chúng ta hiện nay họp một Theo quy định của luật tổ chức chính tháng một lần như vậy không thể đảm bảo phủ nhiều nước trên thế giới, cơ cấu của tính liên tục của hoạt động hành chính. Hoạt chính phủ chỉ bao gồm thủ tướng, phó thủ động điều hoà, phối hợp của Chính phủ tướng, các bộ trưởng và thủ trưởng cơ quan không đáp ứng yêu cầu của xã hội. Yêu cầu ngang bộ. Tuy nhiên, theo Luật tổ chức xây dựng nhà nước pháp quyền đòi hỏi bộ Chính phủ Việt Nam, cơ cấu của Chính phủ máy hành chính không được tuỳ tiện đưa ra 58 t¹p chÝ luËt häc sè 12/2011
  4. nghiªn cøu - trao ®æi bất kì quy định nào trái với luật trong quá quan toà án nước ta vẫn đang được tổ chức trình áp dụng chính sách, tuy nhiên ở Việt theo các đơn vị hành chính lãnh thổ không Nam hiện tượng văn bản của cơ quan hành phân biệt giữa đô thị và nông thôn vì thế một chính cấp dưới trái với văn bản của cơ quan thẩm phán toà án quận ở các thành phố lớn hành chính cấp trên là chuyện khá phổ biến. có thể có khối lượng công việc nhiều gấp 20, Cơ quan và cán bộ hành chính phải in ấn, 30 lần so với thẩm phán cấp huyện ở nông công bố rộng rãi các hướng dẫn thủ tục, thôn. Toà án nhân dân tối cao vẫn phải xử công khai các thông tin cần thiết cho người phúc thẩm cho các bản án bị kháng nghị, dân. Tuy nhiên, ở Việt Nam chưa có Luật kháng cáo của 63 tỉnh, thành và tỉ lệ án tồn tiếp cận thông tin nên các cơ quan hành đọng vẫn khá cao. Tính độc lập của các thẩm chính nhà nước chưa coi đó là nghĩa vụ bắt phán vẫn chưa được đảm bảo do nhiệm kì bổ buộc của mình. Theo yêu cầu của nhà nước nhiệm của thẩm phán chỉ có 5 năm và hết pháp quyền, các quan chức và cơ quan hành nhiệm kì đó thẩm phán phải được Chánh án chính nhà nước từ thấp đến cao kể cả chính Toà án nhân dân tối cao bổ nhiệm lại theo đề phủ và thủ tướng chính phủ đều có thể bị nghị của hội đồng tuyển chọn trong đó có kiện ra toà. Ở Nhật, một công ti luật đã kiện đại diện của hội đồng nhân dân, hội luật gia, Chính phủ Nhật về việc gửi các công dân sở nội vụ và chánh án toà án nhân dân tỉnh. Nhật tham chiến ở Irắc là vi phạm quyền Khi xét xử các vụ việc liên quan đến những được sống trong hoà bình của công dân - người trong hội đồng này, thẩm phán có thể quyền hiến định của Nhật; toà án đã xử cho bị tác động. Hơn thế nữa, theo quy chế bổ công ti luật thắng kiện và buộc Chính phủ nhiệm thẩm phán, các thẩm phán đều phải là phải rút quân khỏi Irắc. Vấn đề công vụ và đảng viên. Thông thường các quan chức công chức ở Việt Nam hiện nay còn quá hành chính đều là cán bộ các cấp uỷ đảng vì nhiều điều cần phải xem xét lại. Công chức thế thông qua tổ chức đảng, các cán bộ hành Việt Nam thường đi làm chính trị và các chính có thể tác động đến các thẩm phán và nhà chính trị lại làm việc của các công thẩm phán không thể đảm bảo tính độc lập chức, không có sự phân biệt rạch ròi giữa của mình trong hoạt động xét xử. Toà án chính trị và hành chính. Công chức hành hành chính ở Việt Nam một mặt vì nằm chính cần phải có kiến thức chuyên môn và trong hệ thống toà án nhân dân, mặt khác do công nghệ hành chính bên cạnh kiến thức thẩm quyền tố tụng hạn chế, vì vậy hoạt về lí luận chính trị. động không có hiệu quả, các toà án hành 1.4. Tổ chức và hoạt động của cơ quan chính ở địa phương xét xử được rất ít các vụ toà án việc và uy tín của toà hành chính không cao. Cuộc cải cách tư pháp đã và đang được 1.5. Tổ chức và hoạt động của viện kiểm sát tiến hành tuy nhiên cho đến nay hệ thống cơ Sau khi sửa đổi Hiến pháp năm 1992 vào t¹p chÝ luËt häc sè 12/2011 59
  5. nghiªn cøu - trao ®æi năm 2001, viện kiểm sát nhân dân các cấp phương tự quản. Các hội đồng địa phương chỉ còn thẩm quyền công tố và giám sát hoạt do nhân dân địa phương bầu ra có thể ban động tư pháp, chức năng giám sát chung của hành luật điều chỉnh các quan hệ xã hội viện kiểm sát bị bãi bỏ, trong khi đó chưa có trong địa phương mình, có thể đặt ra thuế địa cơ quan chuyên môn nào thay thế viện kiểm phương để thực hiện các chức năng công sát thực hiện chức năng này. Trong bộ máy cộng cho địa phương mình. Các hội đồng địa nhà nước phong kiến, ngự sử đài và đô sát phương bầu ra cơ quan chấp hành của mình. viện thực hiện quyền đàn hạch bách quan và Các cơ quan nhà nước trung ương có quyền trưởng đô sát viện là quan chức có thế lực giám sát để bảo vệ tính hợp hiến hợp pháp cao chỉ dưới vua và tể tướng và chỉ trực của hoạt động của chính quyền địa phương thuộc vua. Trước đây, viện kiểm sát nhân nhưng ở Việt Nam hiện nay hội đồng nhân dân là cơ quan chuyên môn vừa thực hiện dân các cấp có vai trò, chức năng, quyền hạn chức năng công tố vừa thực hiện chức năng chưa thật rõ ràng nhất là thiếu tính độc lập giám sát chung cũng là hợp lí vì chức năng tương đối trong hoạt động của mình nên hiệu công tố và chức năng giám sát có thể tương lực, hiệu quả chưa cao và nhiều khi còn hỗ lẫn nhau. Viện trưởng Viện kiểm sát nhân mang tính hình thức. Việc sửa đổi Luật tổ dân tối cao do Quốc hội bầu ra và bãi nhiệm chức hội đồng nhân dân, uỷ ban nhân dân nên cũng có thể tạo ra vị trí độc lập của viện hiện nay là vấn đề cấp bách nhằm tăng cường kiểm sát đối với Chính phủ. Các cơ quan hiệu lực, hiệu quả của chính quyền địa phương. thanh tra nhà nước là các cơ quan của Chính Người đứng đầu cơ quan hành chính cấp xã phủ nên không thể giám sát Chính phủ được. trong thời kì phong kiến đã có truyền thống Do vậy, việc bỏ chức năng kiểm sát chung do dân bầu, cơ quan nhà nước cấp trên chỉ của Viện kiểm sát nhân dân tối cao mà phê chuẩn, việc bầu cử trực tiếp chức danh không giao chức năng giám sát đó cho một chủ tịch xã, phường vừa phù hợp với truyền cơ quan chuyên môn độc lập với Chính phủ thống đã hình thành lâu đời ở Việt Nam, vừa thực hiện quyền giám sát thì chức năng giám phù hợp với xu hướng dân chủ trong tổ chức sát tối cao của cơ quan chuyên môn đã bị bỏ và hoạt động của bộ máy nhà nước. Mặc dù trống, điều này không phù hợp với xu hướng vậy, cho đến nay chế độ bầu cử chủ tịch xã xây dựng nhà nước pháp quyền là tăng phường vẫn chưa được khôi phục lại, điều cường chức năng giám sát bên trong và bên này thể hiện lực cản và sức ỳ của bộ máy ngoài của bộ máy nhà nước. hành chính quan liêu vẫn còn rất nặng nề, 1.6. Tổ chức và hoạt động của hội đồng nếu không có quyết tâm chính trị cao của nhân dân và uỷ ban nhân dân những người đứng đầu Đảng và Nhà nước Xu hướng của các nước trên thế giới thì cuộc cải cách hành chính và Nhà nước ngày nay là xây dựng chính quyền địa không thể tiến hành một cách triệt để được. 60 t¹p chÝ luËt häc sè 12/2011
  6. nghiªn cøu - trao ®æi 2. Phạm vi và nội dung sửa đổi, bổ hách dịch, cửa quyền”. Quy định như vậy là sung Hiến pháp năm 1992 đúng đắn và cần thiết nhưng cần bổ sung vào 2.1. Chế độ chính trị quy định trên đây nghĩa vụ của các cơ quan Điều 6 chương Chế độ chính trị cần nhà nước, cán bộ viên chức nhà nước phải được bổ sung hình thức dân chủ trực tiếp, cung cấp các thông tin cần thiết và thường theo đó Điều 6 cần được quy định lại như xuyên cho nhân dân. Bởi chỉ khi nào được sau: “Nhân dân sử dụng quyền lực nhà nước cung cấp đầy đủ thông tin thì phương châm thông qua Quốc hội và hội đồng nhân dân là mọi công việc quan trọng của đất nước, dân những cơ quan đại diện cho ý chí và nguyện biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra mới có vọng của nhân dân, do nhân dân bầu ra và thể thực hiện được. chịu trách nhiệm trước nhân dân. Nhân dân 2.2. Quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân còn có thể thực hiện quyền lực của mình Chương Quyền và nghĩa vụ cơ bản của thông qua hình thức trưng cầu dân ý, theo công dân cần được đổi tên lại là “Quyền và đó các vấn đề quan trọng của đất nước như nghĩa vụ cơ bản của con người và công dân” bổ sung và sửa đổi Hiến pháp, quyết định đồng thời bổ sung thêm một số điều sau đây: các vấn đề quan trọng của Nhà nước về đối - Bổ sung quyền được sống trong hoà nội và đối ngoại, Nhà nước phải tổ chức bình của công dân, theo đó mọi công dân đều trưng cầu dân ý lấy ý kiến nhân dân để có quyền được sống trong hoà bình, quyền quyết định”. này được Nhà nước đảm bảo trừ trường hợp Các nguyên tắc bầu cử được quy định lãnh thổ của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa trong Điều 7 Hiến pháp hiện hành là nguyên Việt Nam bị nước ngoài xâm chiếm. tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ - Bổ sung thêm quy định: “Công dân có phiếu kín là hoàn toàn đúng đắn. Tuy nhiên, quyền được hưởng một mức sống thích đáng cần bổ sung thêm nguyên tắc bầu cử tự do, đủ để đảm bảo sức khoẻ và sự no ấm của bản theo đó bầu cử là quyền tự do của công dân, thân và gia đình”. công dân tự giác đi bầu, không có cơ quan - Bổ sung thêm quy định về quyền con nào, tổ chức nào ép buộc công dân phải thực người: “Ở nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa hiện quyền này. Việt Nam, các quyền con người về chính trị Đối với quy định tại Điều 8: “Các cơ và dân sự, kinh tế, văn hoá, xã hội theo Tuyên quan nhà nước, cán bộ, viên chức nhà nước ngôn thế giới về nhân quyền năm 1948, Công phải tôn trọng nhân dân, tận tụy phục vụ ước về các quyền dân sự và chính trị năm nhân dân, liên hệ chặt chẽ với nhân dân, 1966, Công ước quốc tế về các quyền kinh tế, lắng nghe ý kiến và chịu sự giám sát của văn hoá, xã hội năm 1966 và các công ước nhân dân; kiên quyết đấu tranh chống tham quốc tế khác mà Việt Nam kí kết hoặc tham nhũng, lãng phí và mọi biểu hiện quan liêu, gia được tôn trọng và đảm bảo thực hiện”. t¹p chÝ luËt häc sè 12/2011 61
  7. nghiªn cøu - trao ®æi - Khẩn trương ban hành các luật như học, giáo dục hoặc quản trị kinh doanh. Luật tiếp cận thông tin, Luật trưng cầu dân Về các uỷ ban của Quốc hội cần thành ý, Luật về hội, cho phép công dân có quyền lập thêm Uỷ ban nhân quyền để chăm lo vấn tự do xuất bản nhằm tăng tường các khả đề xây dựng hoàn thiện pháp luật về quyền năng đảm bảo các quyền con người và quyền con người và đảm bảo các quyền con người công dân. được thực hiện trong thực tế. 2.3. Quốc hội 2.4. Chủ tịch nước Xác định rõ trong Hiến pháp Quốc hội Bổ sung thêm quyền hạn cho Chủ tịch có 4 chức năng cơ bản là chức năng đại diện nước, theo đó Chủ tịch nước có quyền phê của toàn thể nhân dân; chức năng lập hiến, chuẩn các dự luật trước khi công bố. Trường lập pháp; chức năng quyết định các vấn đề hợp Chủ tịch nước phủ quyết các dự luật thì quan trọng của đất nước về mặt đối nội cũng dự luật được gửi lại cho Quốc hội và dự luật như đối ngoại và chức năng giám sát bộ máy này chỉ có thể thông qua được khi biểu nhà nước, đặc biệt là giám sát Chính phủ. Bổ quyết lại đạt từ 2/3 trở lên số đại biểu có sung thêm quy định Quốc hội có quyền bỏ mặt tán thành. phiếu bất tín nhiệm Chính phủ buộc Chính Để tăng cường vai trò của người đứng phủ phải giải tán. đầu nhà nước, Chủ tịch nước phải do nhân Bổ sung thêm quy định về việc thành dân bầu cử trực tiếp. Ứng cử viên chức vụ lập Thanh tra Quốc hội và Kiểm toán Quốc Chủ tịch nước là công dân Việt Nam, thường hội, các quy định về Thanh tra Quốc hội và trú ở Việt Nam không ít hơn 10 năm trước Kiểm toán Quốc hội sẽ được quy định trong ngày ứng cử, có tuổi đời không dưới 35, là một luật riêng. người có sức khoẻ, có uy tín, trí tuệ và tài Về cơ cấu tổ chức của Quốc hội, để quy năng, có thể đoàn kết được nhân dân, yêu trình làm luật chặt chẽ hơn, cần chuyển nước, tôn trọng Hiến pháp và pháp luật. Chủ Quốc hội từ một viện sang Quốc hội hai tịch nước phải tuyên thệ trung thành với Tổ viện, bao gồm thượng viện và hạ viện, các quốc, hết lòng phục vụ nhân dân và tôn trọng đại biểu hạ viện bầu theo tỉ lệ dân số, cứ Hiến pháp khi nhậm chức. 172.000 dân/1 đại biểu Quốc hội.(3) Các đại 2.5. Chính phủ biểu thượng viện đại diện cho các đơn vị Sửa đổi quy định về cơ cấu của Chính hành chính lãnh thổ cao nhất, theo đó mỗi phủ, theo đó cơ cấu của Chính phủ không tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có 2 phải bao gồm bộ và cơ quan ngang bộ mà cơ thượng nghị sĩ. Ngoài ra, Chủ tịch nước có cấu của Chính phủ bao gồm Thủ tướng, phó quyền bổ nhiệm 5 đại biểu thượng viện lấy thủ tướng, các bộ trưởng và thủ trưởng cơ từ những người có công lao xuất sắc trong quan ngang bộ. Sửa đổi quy định về tính các lĩnh vực khoa học, kĩ thuật, công nghệ, y chất của Chính phủ, theo đó Chính phủ là cơ 62 t¹p chÝ luËt häc sè 12/2011
  8. nghiªn cøu - trao ®æi quan hành pháp cao nhất, không quy định Ngoài hai hệ thống toà án tư pháp và Chính phủ là cơ quan chấp hành của Quốc hành chính còn thành lập thêm toà án Hiến hội nhằm đề cao tính độc lập của Chính phủ pháp có chức năng bảo vệ Hiến pháp, có trong việc thực hiện chức năng hành pháp thẩm quyền tuyên bố các luật của Quốc hội, của mình. Bổ sung thêm quy định về nhiệm các pháp lệnh của Uỷ ban thường vụ Quốc vụ và quyền hạn của Chính phủ là điều hoà, hội, lệnh, quyết định của Chủ tịch nước, nghị phối hợp hoạt động của các bộ và cơ quan định của Chính phủ, quyết định của Thủ ngang bộ. Trong Luật tổ chức Chính phủ quy tướng Chính phủ là vi hiến và làm vô hiệu định rõ Chính phủ họp mỗi tuần 1 lần để hoá các văn bản đó. Toà án Hiến pháp bao đảm bảo tính liên tục và kịp thời trong hoạt gồm 15 thẩm phán trong đó 2/3 số thành động của Chính phủ. viên do Quốc hội bầu và 1/3 do Chủ tịch 2.6. Tổ chức toà án nước bổ nhiệm. Toà án được tổ chức lại theo nguyên tắc 2.7. Tổ chức viện kiểm sát thẩm cấp tố tụng kết hợp với nguyên tắc Đối với viện kiểm sát nhân dân, theo hành chính lãnh thổ. Theo đó hệ thống toà án chúng tôi nên lựa chọn một trong hai phương Việt Nam có toà sơ thẩm cấp 1 tổ chức ở các án sau đây: huyện, quận của thành phố trực thuộc trung a. Tách viện kiểm sát nhân dân thành 2 ương hoặc thành phố thuộc tỉnh ở địa bộ phận: Viện giám sát và viện công tố. Viện phương giải quyết các vụ án dân sự và hình trưởng viện giám sát do Quốc hội bầu, miễn sự nhỏ. nhiệm, bãi nhiệm. Viện giám sát có chức Toà sơ thẩm cấp 2 tổ chức ở các tỉnh và năng giám sát toàn bộ hoạt động của bộ máy thành phố trực thuộc trung ương. Đây là toà nhà nước. Viện giám sát được tổ chức và sơ thẩm có thẩm quyền rộng. hoạt động độc lập với hệ thống cơ quan hành Toà phúc thẩm thành lập ở các thành phố pháp và tư pháp. Viện công tố được tổ chức lớn trực thuộc trung ương và mỗi khu vực theo mô hình của Pháp, theo đó các công tố gồm vài ba tỉnh lân cận. viên là các thẩm phán thực hiện chức năng Toà án có thẩm quyền cao nhất là Toà án công tố cùng được đào tạo ở học viện tư tối cao chỉ xét xử giám đốc thẩm và tái thẩm và thực hiện chức năng quản lí toàn bộ hệ pháp với các thẩm phán xét xử. Các công tố thống toà án. viên và các thẩm phán xét xử là hai bộ phận Toà án hành chính được tổ chức thành gắn kết với nhau trong hệ thống toà án từ ngạch riêng gồm 3 cấp: sơ thẩm ở các tỉnh trên xuống dưới như hai bộ phận không thể và phúc thẩm ở 3 miền Bắc, Trung, Nam. thiếu của toà án các cấp. Toà hành chính tối cao đặt tại thủ đô vừa có b. Khôi phục lại chức năng giám sát chức năng xét xử hành chính cao nhất, vừa chung của viện kiểm sát nhân dân. Viện có chức năng tư vấn pháp luật cho Chính phủ. trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao do t¹p chÝ luËt häc sè 12/2011 63
  9. nghiªn cøu - trao ®æi Quốc hội bầu và bãi nhiệm, toàn bộ các công của mình như thường trực hội đồng nhân dân tố viên do Viện trưởng viện kiểm sát nhân hiện nay. Các hội đồng nhân dân địa phương dân tối cao bổ nhiệm và miễn nhiệm. Viện có ngân sách riêng của mình, ngân sách này kiểm sát nhân dân tối cao có quyền giám sát do nguồn thu thuế địa phương tạo ra. Hội Chính phủ và toàn bộ hệ thống cơ quan hành đồng nhân dân địa phương hoạt động theo chính Nhà nước. Nhiệm kì của các kiểm sát Luật tổ chức chính quyền tự quản còn uỷ ban viên cũng như nhiệm kì của các thẩm phán là hành chính các cấp hoạt động theo Luật tổ 10 năm và có thể được tái bổ nhiệm. Các chức các cơ quan hành chính nhà nước. viện kiểm sát nhân dân địa phương không 2.9. Các thiết chế hiến định (Constitutional chịu sự giám sát của cơ quan chính quyền organization) địa phương mà báo cáo hoạt động của mình Trong Hiến pháp Việt Nam mới cần bổ lên viện kiểm sát nhân dân cấp trên. Các sung thêm một chương về các thiết chế hiến kiểm sát viên cũng như các thẩm phán có định. Các thiết chế hiến định này là các cơ quyền miễn trừ. Việc tổ chức, hoạt động của quan nhà nước độc lập không nằm trong các viện kiểm sát được thực hiện theo Luật tổ hệ thống các cơ quan lập pháp, hành pháp và chức Viện kiểm sát nhân dân. tư pháp. Các cơ quan hiến định bao gồm: Uỷ 2.8. Hội đồng nhân dân và uỷ ban nhân dân ban bầu cử, Viện giám sát (hoặc Uỷ ban Cần đổi tên chương Hội đồng nhân dân thanh tra độc lập), Uỷ ban nhân quyền, Uỷ và uỷ ban nhân dân trong Hiến pháp thành ban kiểm toán, Uỷ ban chống tham nhũng. Ở chương: “Chính quyền địa phương”. nước ta hiện nay mới chỉ có Uỷ ban kiểm Chính quyền địa phương được tổ chức toán nhà nước là thiết chế hiến định, còn 4 thành 2 bộ phận. Bộ phận thứ nhất bao gồm thiết chế còn lại hoặc chưa có hoặc có tồn tại hệ thống các cơ quan hành chính các cấp, nhưng thiếu tính độc lập. Chức năng của các thực thi mệnh lệnh của cơ quan hành chính thiết chế này cần phải được quy định trong nhà nước cấp trên tại địa phương, hệ thống Hiến pháp. Còn cơ cấu tổ chức, biên chế, thứ hai là hệ thống các cơ quan tự quản gồm cách thức hoạt động phải được quy định hội đồng nhân dân cấp xã và cấp tỉnh. trong các luật riêng về các tổ chức này./. Hội đồng nhân dân tỉnh có quyền ban hành luật để điều chỉnh các vấn đề thuộc địa (1).Xem: Constitutional and administrative law- Hilaire phương của mình. Hội đồng nhân dân tỉnh Barnett, Edition Cavendish Publishing Limited, London có quyền ban hành thuế địa phương để xây 2000, p. 380. (2).Xem: Vũ Quốc Thông, Pháp chế sử, Nxb. Tủ sách dựng các công trình phúc lợi và thực hiện Sài Gòn, 1973, tr. 115. chức năng công cộng ở địa phương. Hội (3). Dân số nước ta hiện nay khoảng 86 triệu người, đồng nhân dân do nhân dân trực tiếp bầu ra; Quốc hội hiện nay có 500 đại biểu, như vậy 1 đại biểu Hội đồng nhân dân có cơ quan chấp hành Quốc hội đại diện cho khoảng 172.0000 người dân. 64 t¹p chÝ luËt häc sè 12/2011
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2