Báo cáo " Suy nghĩ về cơ sở khoa học của việc đổi mới tổ chức Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân ở nước ta hiện nay "

Chia sẻ: Phung Han | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:6

0
28
lượt xem
2
download

Báo cáo " Suy nghĩ về cơ sở khoa học của việc đổi mới tổ chức Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân ở nước ta hiện nay "

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Suy nghĩ về cơ sở khoa học của việc đổi mới tổ chức Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân ở nước ta hiện nay Đây là yếu tố tác động khá mạnh mẽ đến hành vi con người. Chúng ta biết rằng nhu cầu chính là nguồn gốc, động lực của hành vi con người mà nhu cầu của con người lại phụ thuộc vào điều kiện kinh tế-xã hội. Bởi vậy, suy đến cùng, hành vi con người phụ thuộc vào điều kiện kinh tế-xã hội, nói cách khác, chính điều kiện kinh tế-xã hội quy...

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Báo cáo " Suy nghĩ về cơ sở khoa học của việc đổi mới tổ chức Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân ở nước ta hiện nay "

  1. nghiªn cøu - trao ®æi Ts. NguyÔn v¨n ®éng * T rong th i gian g n ây, trên di n àn khoa h c pháp lí nư c ta ã di n ra khá nhi u cu c th o lu n v i m i t ch c h i phương); mô hình c a c (g n gi ng v i Pháp nhưng không có i di n chính quy n trung ương a phương). M i mô hình u ng nhân dân (H ND) và y ban nhân dân có ưu, như c i m riêng và cho t i nay khó (UBND) các c p. ây là vi c làm h t s c có th kh ng nh mô hình nào là t t nh t. c n thi t nh m góp ph n làm rõ cơ s khoa Theo mô hình xô vi t i bi u nhân dân h c c a vi c i m i ó. a phương thì m i ơn v hành chính - Như chúng ta ã bi t, vi c t ch c lãnh th c a a phương u thi t l p cơ H ND và UBND các c p nư c ta trong quan dân c tr c ti p ( ư c g i là xô vi t i hơn 50 năm qua, v cơ b n, theo mô hình xô bi u nhân dân a phương) và cơ quan này vi t i bi u nhân dân a phương c a nư c b u thành l p cơ quan ch p hành c a mình Nga và Liên Xô trư c ây. Qua nghiên c u ( ư c g i là u ban ch p hành c a xô vi t kinh nghi m nư c ngoài, các nhà khoa h c i bi u nhân dân a phương); cơ quan ch p cung c p mô hình t ch c chính quy n a hành v a ph thu c vào cơ quan dân c phương m t s nư c tham kh o, như cùng c p, v a ch u s ch o c a cơ quan mô hình c a Anh (theo nguyên t c phân ch p hành c p trên tr c ti p. Ngoài ra, cơ quy n, trong ó chính quy n a phương quan dân c và cơ quan ch p hành c a nó không tr c thu c c p trên tr c ti p và không còn ch u s lãnh o c a t ch c ng a nh n s b o tr t c p trên tr c ti p mà nó phương. Ưu i m c a mô hình này là nó b o ư c t ch c và ho t ng hoàn toàn d a m ư c tính th ng nh t c a quy n l c nhà trên cơ s pháp lu t); mô hình c a Pháp (k t nư c và s ki m tra, giám sát c a ng và h p hai nguyên t c phân quy n và t n quy n, c a nhân dân i v i ho t ng c a chính t c là chính quy n a phương v a tr c quy n. Tuy nhiên, như th c t ã ch ng thu c vào chính quy n c p trên tr c ti p, v a minh, nó cũng b c l m t s như c i m ch u s giám sát ch t ch c a i di n chính quy n trung ương ư c c xu ng a phương * Gi ng viên chính Khoa hành chính - nhà nư c theo dõi ho t ng c a chính quy n a Trư ng i h c lu t Hà N i T¹p chÝ luËt häc sè 4/2003 3
  2. nghiªn cøu - trao ®æi như ho t ng c a cơ quan dân c còn hình trong c a mô hình t ch c hi n nay nhưng th c; cơ quan ch p hành c p dư i trông ch , i tên cơ quan ch p hành c a H ND thành l i quá nhi u vào cơ quan ch p hành c p " y ban hành chính", ng th i ph i nâng trên d n n ch m tr trong vi c gi i quy t cao hơn n a o c, năng l c chuyên môn, nhi u v n c p bách v dân sinh a trình nghi p v c a cán b , công ch c, phương; t quan liêu, hách d ch, c a quy n, tăng cư ng và i m i ho t ng giám sát tham nhũng, lãng phí, h p hành nhi u,… còn c a cơ quan quy n l c i v i cơ quan hành di n ra khá ph bi n và nghiêm tr ng. chính, y m nh và i m i s ki m tra c a Trong i u ki n i m i nư c ta hi n c p trên i v i c p dư i, phân c p qu n lí nay, còn ti p t c duy trì mô hình t ch c này và phân quy n rõ ràng, y và c th hơn không? N u còn ti p t c duy trì thì c n c i gi a c p trên v i c p dư i. Ngoài ra, cũng có cách, i m i cái gì và c i cách, i m i như ý ki n yêu c u nên thi t k l i c u trúc bên th nào gi v ng b n ch t chính tr , m c trong c a mô hình theo cách làm c a nư c tiêu ho t ng và nâng cao hi u qu ho t này ho c nư c kia. ng c a H ND và UBND? Còn n u không Nh ng ki n ngh khoa h c nêu trên r t ti p t c duy trì thì nên t ch c H ND và áng trân tr ng và c n ư c các c p có th m UBND theo mô hình t ch c nào v a gi quy n quan tâm nghiên c u. Hơn n a, trong ư c b n ch t chính tr , m c tiêu ho t ng, nghiên c u khoa h c mà có nhi u ý ki n v a b o m hi u qu ho t ng c a chúng? khác nhau cũng là i u bình thư ng. S p t i, Qua nghiên c u, chúng tôi th y m c dù chúng tôi th y c n ti p t c t ch c cho các không ph nh n mô hình t ch c H ND và nhà khoa h c trao i thêm v nhi u v n UBND hi n nay nhưng có khá nhi u ý ki n quan tr ng khác, trong ó có v n nghiên áng chú ý v c i cách c u trúc bên trong và c u, phân tích, ánh giá m t cách khách hình th c bi u hi n bên ngoài c a nó quan, khoa h c, úng n kinh nghi m nư c nâng cao hơn n a hi u qu ho t ng c a ngoài và kh năng ti p thu, áp d ng nh ng H ND và UBND các c p. Ch ng h n, c p kinh nghi m có giá tr vào hoàn c nh c th huy n, qu n không nên thi t l p H ND mà c a Vi t Nam. Các cu c trao i, th o lu n, ch có UBND vì ây là c p trung gian; ho c tranh lu n v a qua càng cho chúng ta th y trong thành ph có qu n và phư ng thì r ng i m i t ch c c a H ND và UBND qu n v n duy trì H ND, còn i v i phư ng là v n không ơn gi n và y tính nh y cũng b H ND mà gi l i cơ quan hành c m, do ó nó c n ph i ư c ti n hành trên chính ư c g i là "Ban hành chính phư ng" cơ s lý lu n và th c ti n ch c ch n. v i cơ c u t ch c g n, nh nhưng ho t ng L ch s phát tri n nhà nư c và pháp lu t có hi u qu ; hay gi nguyên c u trúc bên trên th gi i ã cho th y r ng b t c mô hình 4 T¹p chÝ luËt häc sè 4/2003
  3. nghiªn cøu - trao ®æi t ch c b máy nhà nư c nào cũng u d a c a H ND và UBND các c p trong hơn 50 trên cơ s nh t nh v lý lu n và th c ti n. năm qua ang òi h i ph i nghiên c u m t Do ó, vi c c i cách b máy nhà nư c nói cách h th ng, toàn di n, y , sâu s c v chung, t ng b ph n c a nó nói riêng ch cách th c t ch c H ND và UBND. Có ư c ti n hành khi có y căn c lý lu n nhi u v n lý lu n và th c ti n quan tr ng, và th c ti n. Trong nh ng năm g n ây, c p bách liên quan t i cách th c t ch c ng và Nhà nư c ta ã ưa ra nhi u ch H ND và UBND ang ch khoa h c nghiên trương úng n v c i cách b máy nhà c u và gi i quy t, như quan h gi a phân nư c, trong ó có i m i t ch c H ND và chia a gi i hành chính v i vi c thi t l p UBND các c p. Nh ng ch trương y ã H ND và UBND; v trí, tính ch t, vai trò, nh hư ng cho các ngành khoa h c xã h i cơ c u t ch c h p lý c a H ND và UBND; mà trư c h t và ch y u nh t là khoa h c v n i dung, hình th c, phương pháp th c hi n t ch c b máy nhà nư c và khoa h c lu t m i quan h gi a H ND và UBND cùng nghiên c u lý lu n và th c ti n mô hình t c p, gi a H ND c p trên v i H ND c p ch c H ND và UBND các c p cung c p dư i, gi a UBND c p trên v i UBND c p cơ s khoa h c cho vi c i m i t ch c và dư i; tiêu chu n cơ b n c a ng c viên i nâng cao hi u qu ho t ng c a nó trong bi u H ND và s lư ng, cơ c u thành ph n th i kỳ i m i. Vi c nghiên c u ó ã thu i bi u H ND; s lư ng và ch t lư ng các ư c m t s k t qu bư c u r t quan ban c a H ND; phân c p, phân quy n gi a tr ng, có giá tr nh t nh v lý lu n và th c c p trên và c p dư i; nguyên t c t p trung ti n. Bên c nh ó, cũng còn không ít như c dân ch và t qu n a phương; quan h gi a i m c n ư c kh c ph c góp ph n nâng ki m tra c a UBND c p trên i v i cơ quan cao hơn n a ch t lư ng và hi u qu nghiên hành chính c p dư i v i vi c giám sát c a cơ c u khoa h c trư c tình hình và nhi m v quan quy n l c nhà nư c i v i cơ quan m i hi n nay. hành chính cùng c p v.v. Bên c nh ó, t - i v i công tác nghiên c u lý lu n v th c ti n t ch c và ho t ng c a H ND và t ch c c a H ND và UBND các c p. UBND các c p trong m y ch c năm qua M c dù v nh n th c, không ai ph cũng ã n y sinh m t s v n lý lu n c n nh n v trí, vai trò, ý nghĩa, t m quan tr ng ư c xem xét l i và tr l i cho th c ti n, như c a cơ quan dân c tr c ti p và cơ quan ch p H ND có nên ti p t c ư c thi t l p theo hành c a nó a phương nhưng vi c nghiên các ơn v hành chính (t c là c n có c ba c u lý lu n cũng như ánh giá, t ng k t, c p hành chính là t nh, huy n, xã) n a hay nghiên c u lý lu n v H ND và UBND còn không? Có ph i H ND và UBND cùng m t chưa ư c thư ng xuyên. Th c t ho t ng c p t t c các a phương thì có nhi m v , T¹p chÝ luËt häc sè 4/2003 5
  4. nghiªn cøu - trao ®æi quy n h n gi ng nhau, không phân bi t trình hình thành, phát tri n và th c ti n t thành th v i nông thôn, mi n núi v i mi n ch c, ho t ng c a cơ quan dân c a xuôi, ông dân v i ít dân và nh ng i u ki n phương và cơ quan ch p hành c a nó nư c khác v t nhiên và xã h i ? Tóm l i, có th Nga, Liên Xô và các nư c xã h i ch nghĩa nói, cho t i nay s th t là chúng ta còn chưa trư c ây. Vi c tìm hi u th c ti n và kinh xây d ng ư c m t h th ng hoàn ch nh các nghi m v v n này c a các nư c ngoài h quan i m lý lu n khoa h c v cách th c t th ng xã h i ch nghĩa trong th i gian qua ch c H ND và UBND các c p, nh t là trong và hi n nay còn phi n di n, t n m n, thi u th i kỳ i m i và h i nh p qu c t hi n h th ng. i u ó ã d n n tình tr ng là nay. Tình hình ó òi h i công tác nghiên ôi khi không cung c p k p th i, chính xác, c u lý lu n v n này c n i trư c m t y nh ng căn c th c ti n t ng k t, bư c và ti p t c ư c tăng cư ng. khái quát hóa thành lý lu n cũng như xây - V nghiên c u, ánh giá, t ng k t kinh d ng ch trương, chính sách phát tri n kinh nghi m th c ti n. t , văn hoá, xã h i t m vĩ mô và vi mô cho trong nư c, vi c nghiên c u, ánh giá, t ng khu v c, vùng, mi n khác nhau. t ng k t m t cách toàn di n, y , sâu s c Nh ng i u trình bày trên cho phép th c tr ng ho t ng c a H ND và UBND kh ng nh r ng các ngành khoa h c có liên các c p trong hơn 50 năm qua là vi c làm quan t i t ch c và ho t ng c a cơ quan h t s c quan tr ng và c n thi t cho i m i dân c a phương và cơ quan ch p hành c a t ch c các cơ quan này hi n nay. Nhưng nó còn nhi u h n ch trong vi c nghiên c u áng ti c r ng công tác ó còn ch m, t n nh ng quan i m c a ch nghĩa Mác- Lênin m n và chưa liên t c. c bi t, còn chưa th t v dân ch tr c ti p và cơ ch quy n l c nhà s quan tâm nghiên c u y , nghiêm túc nư c th c hi n dân ch tr c ti p a s tác ng c a các nhân t th c ti n v kinh phương, cũng như kinh nghi m th c t nư c t , văn hoá, xã h i t i t ch c, ho t ng c a ngoài nh m xây d ng và phát tri n lý lu n H ND và UBND các c p hi n nay như n n khoa h c c a riêng chúng ta v v n này kinh t hàng hoá nhi u thành ph n, v n ng và xu t v n d ng nh ng kinh nghi m hay theo cơ ch th trư ng và cơ ch qu n lí kinh c a nư c ngoài vào i u ki n, hoàn c nh c t m i; văn hoá dân t c và trình phát tri n th c a Vi t Nam. văn hoá, dân trí; cơ c u dân cư và s phân b Theo thi n nghĩ c a chúng tôi, hi n t i dân cư; phong t c, t p quán, tâm lý, o c có l v n còn s m nói v m t cu c c i dân t c. i v i kinh nghi m nư c ngoài, cách theo chi u sâu c v c u trúc bên trong còn ít hay chưa nghiên c u, ánh giá, t ng l n hình th c bi u hi n bên ngoài c a mô k t m t cách y , toàn di n, sâu s c quá hình t ch c H ND và UBND các c p hi n 6 T¹p chÝ luËt häc sè 4/2003
  5. nghiªn cøu - trao ®æi nay, vì s th t là chúng ta chưa có y cơ nh t, s qu n lí th ng nh t c a Chính ph s khoa h c. Vi c thi t l p hay không thi t ng th i phát huy quy n t ch , t ch u l p H ND và UBND c p này, c p khác trách nhi m c a chính quy n a phương; k t cũng như v n tăng, gi m các b ph n c u h p qu n lí theo ngành v i qu n lí theo lãnh thành và th m quy n c a chúng c p nào ó th ; hi u qu ; phù h p v i trình phát tri n không th xu t phát t ý mu n ch quan kinh t - xã h i trong t ng giai o n và c ho c yêu c u tinh gi n biên ch và ti t ki m thù c a t ng ngành, t ng lĩnh v c qu n lí; ngân sách mà ph i b t ngu n t nh ng yêu b o m s tương ng gi a nhi m v , th m c u, òi h i th c t mang tính khách quan và quy n, trách nhi m v i ngu n l c tài chính, nh ng nhi m v c th c a qu n lí nhà nư c. nhân l c và các i u ki n khác th c hi n; Xu t phát t kh năng, i u ki n v lý phát huy dân ch nhân dân tham gia ông lu n và th c ti n hi n nay, chúng tôi xin có o và tích c c vào qu n lí nhà nư c… ba ngh . - Xác l p rõ ràng, c th hơn n a ch M t là: Gi nguyên mô hình t ch c trách nhi m c a t ng c p chính quy n a H ND và UBND hi n nay và s a i, b phương, c a cá nhân lãnh o cơ quan dân sung Lu t t ch c H ND và UBND theo c tr c ti p và cơ quan hành chính a các hư ng cơ b n sau ây: phương trong vi c ch o th c hi n và th c - Phân c p qu n lí nhà nư c gi a Chính hi n ch trương, chính sách c a ng, pháp ph v i chính quy n c p t nh, gi a chính lu t c a nhà nư c, trong ó có vi c th c hi n quy n c p t nh v i chính quy n c p huy n, th m quy n v nh ng lĩnh v c và v n ã gi a chính quy n c p huy n v i chính quy n ư c phân c p qu n lí. c p xã. N i dung phân c p qu n lí nhà nư c - Quy nh th m quy n c a H ND và gi a Chính ph v i chính quy n c p t nh UBND các c p, nh t là c p xã, phư ng, th g m ba lĩnh v c kinh t , văn hoá - xã h i và tr n m t cách rõ ràng, y , c th hơn t ch c, cán b , công ch c, ư c th hi n n a, c bi t là th m quy n i v i các lĩnh thành sáu lo i v n ch y u là quy ho ch v c và v n ã ư c phân c p qu n lí, có u tư; ngân sách; t ai; doanh nghi p nhà tính t i s khác bi t v trình phát tri n nư c; ho t ng s nghi p, d ch v công; t kinh t , văn hoá, xã h i, s dân sinh s ng, ch c b máy, cán b , công ch c. Còn m t s i u ki n t nhiên và các m t khác gi a lĩnh v c khác như qu c phòng, an ninh, i thành th và nông thôn, gi a mi n núi v i ngo i, thu , th ng kê,… thì nên Chính mi n xuôi và gi a các a phương trong ph th ng nh t qu n lí. Trên cơ s s phân cùng m t vùng, mi n. c p này mà th c hi n s phân c p gi a các - Xác nh l i cơ c u, ch c năng, nhi m c p chính quy n a phương theo các nguyên v , th m quy n c a các cơ quan thu c H ND t c b o m quy n l c nhà nư c là th ng theo hư ng tinh, g n, h p lý, có th c quy n; T¹p chÝ luËt häc sè 4/2003 7
  6. nghiªn cøu - trao ®æi quy nh rõ và y hơn n a n i dung, hình Trong o lu t này c n quy nh rõ nh ng th c, nguyên t c quan h gi a H ND và v n cơ b n như: i tư ng, ph m vi, UBND, trong ó coi tr ng vi c nâng cao vai nguyên t c, n i dung, hình th c, trình t , th trò giám sát c a H ND i v i UBND. t c giám sát c a H ND i v i UBND; - Quy nh rõ ràng, c th hơn cơ ch nh ng b o m pháp lí cho vi c giám sát c a giám sát ch t ch c a H ND i v i ho t H ND; các tiêu chí cơ b n xác nh hi u ng c a UBND v các lĩnh v c, c bi t là qu giám sát c a H ND; trách nhi m c a nh ng lĩnh v c và v n ã ư c phân c p các t ch c xã h i và c a nhân dân trong quá qu n lí, trong ó chú tr ng t i nguyên t c, trình H ND ti n hành giám sát UBND và n i dung, hình th c, trình t , th t c giám nh ng v n quan tr ng khác. sát; nh ng b o m pháp lí cho vi c giám Ba là: C n ti p t c nghiên c u có h sát; các tiêu chí ánh giá hi u qu c a th ng, toàn di n, sâu s c hơn v n t ch c, giám sát và nh ng v n khác. ho t ng c a H ND và UBND cũng như - Xác l p và th c hi n cơ ch ki m tra có các mô hình t ch c, ho t ng c a chính hi u qu gi a c p trên v i c p dư i và trong quy n a phương trên th gi i nh m cung t ng c p, trong ó coi tr ng hơn n a công c p nh ng lu n c khoa h c cho ng, Nhà tác ki m tra vi c th c hi n nhi m v , quy n nư c trong ti n trình i m i, c i cách toàn h n trong các lĩnh v c và v n ã ư c di n H ND và UBND nư c ta. b o phân c p qu n lí; quy nh rõ và th c hi n m vi c nghiên c u ó có ch t lư ng, hi u úng cơ ch ph i, k t h p các lo i ki m tra - qu , c n k t h p tăng m c u tư cho nghiên ki m tra c a ng, ki m tra c a nhà nư c, c u khoa h c v i ki m tra, giám sát ch t ch ki m tra c a các t ch c chính tr - xã h i và vi c chi tiêu trong quá trình nghiên c u khoa ki m tra c a nhân dân, trong ó c n chú tr ng h c; khuy n khích s tìm tòi, phát hi n và t i hình th c, n i dung, nguyên t c, trình t , sáng t o trên tinh th n khoa h c và có cơ ch th t c ki m tra và ph i, k t h p ki m tra; b o m; th c hi n t t các nguyên t c công nh ng b o m pháp lí cho ki m tra và ph i, khai, dân ch , công b ng, khách quan, tôn k t h p ki m tra; các tiêu chí ánh giá hi u tr ng l n nhau trong th o lu n, tranh lu n, qu ki m tra và ph i, k t h p ki m tra… ánh giá, ph bi n k t qu nghiên c u khoa Hai là: Xu t phát t ý nghĩa, t m quan h c; qu n lí ch t ch nh ng thành qu tr ng, c i m và th c tr ng ho t ng nghiên c u khoa h c có giá tr và t ch c t t giám sát c a H ND i v i UBND hi n vi c ng d ng chúng vào th c ti n; thư ng nay, trong th i gian t i c n xây d ng và ban xuyên ánh giá, t ng k t, rút kinh nghi m hành o lu t giám sát c a h i ng nhân công tác nghiên c u khoa h c nhi u c p dân i v i ho t ng c a y ban nhân dân. khác nhau trong t ng giai o n l ch s ./. 8 T¹p chÝ luËt häc sè 4/2003

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

Đồng bộ tài khoản