Phân tích tình hình xuất khẩu cá tra, cá basa sang thị trường EU tại công ty cổ phần thủy sản Cafatex
GVHD: Th.s La Nguyễn Thùy Dung -1- SVTH: Nguyễn Thị Thu
Hương
CHƯƠNG 1
GIỚI THIỆU
1.1. SỰ CẦN THIẾT CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
Từ lâu, thủy sản là loại thực phẩm phổ biến được ưa chuộng ở nhiều quốc
gia, nhất là các quốc gia có biển hoặc có các thủy vực nội địa lớn. Cùng với sự
tăng trưởng kinh tế, gia tăng dân cư, nhu cầu về thủy sản ngày càng lớn để đáp
ứng thị hiếu tiêu dùng đa dạng từ cao cấp đến bình dân. Ngoài ra, mức độ an toàn
vệ sinh thực phẩm của thủy sản cao hơn các loại thực phẩm khác, trong khi dịch
bệnh ở gia súc, gia cầm có chiều hướng gia tăng và càng làm cho nhu cầu tiêu
thụ thủy sản trên thế giới tăng mạnh. Tăng trưởng tiêu dùng thủy sản không
những diễn ra mạnh mẽ ở các nước phát triển, mà còn ở các nước đang phát triển.
Cùng với xu thế tiêu thụ này thì việc trao đổi xuất nhập khẩu thủy sản giữa các
quốc gia được đẩy mạnh và Việt Nam không nằm ngoài xu thế đó.
Theo số liệu thống kê của FAO, năm 2007, Việt Nam đứng thứ sáu thế giới
về xuất khẩu thủy sản. Chính vì vậy, xuất khẩu thủy sản là “ một trong ba
chương trình kinh tế lớn trọng điểm” được khẳng định trong các Nghị Quyết
của Đảng đã, đang và sẽ là mũi nhọn trong chiến lược hội nhập kinh tế khu vực
và quốc tế của nước ta. Chiến lược công nghiệp hóa hướng mạnh đến xuất khẩu
có vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế.
Riêng EU đang là khu vực nhập khẩu thủy sản lớn nhất của thế giới năm 2007
(27 quốc gia) nhập khẩu thủy sản đạt giá trị 912 triệu USD. Bên cạnh đó, đồng
USD liên tục giảm mạnh tới mức kỷ lục so với những đồng tiền mạnh như Euro.
Do đó, xuất khẩu thủy sản của Việt Nam tới khu vực thị trường không dùng đồng
USD sẽ có lợi cho doanh nghiệp xuất khẩu. Thêm vào đó, các doanh nghiệp Việt
Nam đang được các nhà nhập khẩu tại EU đánh giá cao về chất lượng sản phẩm.
Theo dự báo của Hiệp hội xuất khẩu thủy sản Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu thủy
sản của Việt Nam tới thị trường EU năm 2008 đạt trên 1 tỷ USD và tiếp tục là khu
vực xuất khẩu thủy sản lớn nhất của Việt Nam. Đối với sản phẩm cá tra, cá basa
của Việt Nam mới được đưa vào rộng rãi trên thị trường EU từ năm 2003 sau khi
xảy ra vụ Hiệp hội CFA kiện các doanh nghiệp Việt Nam bán phá giá vào Mỹ.
Trong thời gian này, xuất khẩu cá tra, cá basa của Việt Nam tuy gặp nhiều rủi ro ở
Phân tích tình hình xuất khẩu cá tra, cá basa sang thị trường EU tại công ty cổ phần thủy sản Cafatex
GVHD: Th.s La Nguyễn Thùy Dung -2- SVTH: Nguyễn Thị Thu
Hương
thị trường Mỹ, nhưng lại mở ra cơ hội tăng trưởng xuất khẩu sang EU, chất lượng
hàng thủy sản Việt Nam đã đáp ứng được yêu cầu khắt khe về vệ sinh an toàn thực
phẩm tại thị trường EU. Hình ảnh ca tra, cá basa của Việt Nam được xuất hiện
nhiều trên tạp chí Seafood International, Eurofish, Seafood Bussiness. Đây chính
là cơ hội để các doanh nghiệp xuất khẩu sản phẩm cá tra đẩy mạnh xuất khẩu vào
thị trường EU và coi sản phẩm cá tra, cá basa thành mặt hàng chủ lực của thủy sản
đồng bằng sông Cửu Long nói riêng và của Việt Nam nói chung.
Bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động xuất khẩu cá tra, cá basa sang
thị trường EU phải đối mặt với nhiều thách thức như: tiêu chuẩn vệ sinh an toàn
thực phẩm, luật chống bán phá giá, những cảnh báo của EU đối với các doanh
nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam, các đối thủ cạnh tranh. Trước tình hình đó,
để có thể giữ vững và gia tăng kim ngạch xuất khẩu thủy sản đòi hỏi ngành thủy
sản Việt Nam cùng với các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản nói chung và công
ty cổ phần thủy sản Cafatex (công ty Cafatex) nói riêng cần phải tìm hiểu và
phân tích các nhân tố có thể ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu cá tra, cá basa
sang thị trường EU. Từ đó, đề ra các giải pháp nhằm khắc phục những hạn chế,
phát huy thế mạnh, tận dụng những cơ hội do thị trường đem lại. Chính vì vậy,
đó là lý do tôi chọn đề tài: “Phân tích tình hình xuất khẩu cá tra, cá basa sang
thị trường EU qua ba năm 2005 – 2007”.
1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
1.2.1. Mục tiêu chung
Phân tích và đánh giá tình hình xuất khẩu cá của công ty cổ phần thủy sản
Cafatex sang thị trường EU qua ba năm 2005-2007. Trên cơ sở phân tích những
thuận lợi và khó khăn đề ra những giải pháp và kiến nghị nhằm ổn định và gia
tăng giá trị xuất khẩu cá của công ty.
1.2.2 Mục tiêu cụ thể
- Mục tiêu 1: Phân tích thực trạng xuất khẩu cá vào thị trường EU, trên cơ sở
phân tích các chỉ tiêu về sản lượng, giá trị xuất khẩu cá sang thị trường EU so với
các thị trường khác, kim ngạch xuất khẩu cá của công ty tại các nước thành viên EU.
- Mục tiêu 2: Phân tích SWOT để nhận biết được cơ hội và đe dọa tại thị
trường EU cũng như xem xét những điểm mạnh, điểm yếu của công ty cổ phần
thủy sản Cafatex.
Phân tích tình hình xuất khẩu cá tra, cá basa sang thị trường EU tại công ty cổ phần thủy sản Cafatex
GVHD: Th.s La Nguyễn Thùy Dung -3- SVTH: Nguyễn Thị Thu
Hương
- Mục tiêu 3: Trên cơ sở phân tích tình hình xuất khẩu cá tra, cá basa vào
thị trường EU, phân tích SWOT. Từ đó, đề ra những giải pháp nhằm ổn định và
gia tăng kim ngạch xuất khẩu cá tại thị trường EU cũng như phát triển thêm
nhiều thị trường mới trên thế giới.
1.3. CÁC GIẢ THUYẾT CẦN KIỂM ĐỊNH VÀ CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
1.3.1 Các giả thuyết cần kiểm định
- Giả thuyết 1: Trong những năm gần đây, nhu cầu sử dụng sản phẩm cá tra,
cá basa tại thị trường EU có sự thay đổi ảnh hưởng đến kim ngạch xuất khẩu thủy
sản của Việt Nam nói chung và của công ty cổ phần thủy sản Cafatex nói riêng
- Giả thuyết 2: Những thuận lợi và khó khăn ảnh hưởng đến hoạt động xuất
khẩu cá sang thị trường EU của công ty.
1.3.2 Câu hỏi nghiên cứu
- Câu hỏi 1: kim ngạch xuất khẩu cá tra, cá basa sang các nước thuộc EU
của công ty cổ phần thủy sản Cafatex có vai trò như thế nào trong tổng kim
ngạch xuất khẩu của công ty từ năm 2005 – 2007?
- Câu hỏi 2: Ma trận SWOT xác định những yếu tố ảnh hưởng hoạt động
xuất khẩu sang thị trường EU cũng như đánh giá tiềm lực của công ty cổ phần
thủy sản Việt Nam ra sao?
- Câu hỏi 3: Cần đề ra những giải pháp nào để phù hợp với hoạt động xuất
khẩu cá tra, cá basa của công ty cổ phần thủy sản Cafatex sang thị trường EU
trong giai đọan hiện nay?
1.4. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
1.4.1. Phạm vi về không gian
Số liệu được thu thập từ báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo xuất
khẩu cá tra, cá basa của công ty cổ phần thủy sản Cafatex sang thị trường EU.
1.4.2. Phạm vi thời gian
Đa số các số liệu phân tích về xuất khẩu cá tra, cá basa của công ty cổ phần
thủy sản Cafatex, số liệu được cập nhật từ năm 2005 – 2007.
1.4.3. Nội dung nghiên cứu: Các vấn đề nghiên cứu chỉ tập trung vào phân tích
tình hình xuất khẩu cá tra, cá basa sang thị trường EU trong giai đoạn 2005-2007
và đề xuất những giải pháp nhằm ổn định và phát triển thị trường xuất khẩu EU.
Phân tích tình hình xuất khẩu cá tra, cá basa sang thị trường EU tại công ty cổ phần thủy sản Cafatex
GVHD: Th.s La Nguyễn Thùy Dung -4- SVTH: Nguyễn Thị Thu
Hương
1.5. LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU LIÊN QUAN ĐẾN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
Đã có nhiều luận văn của thạc sĩ và sinh viên nghiên cứu nhiều khía cạnh về
hoạt động xuất khẩu thủy sản của Việt Nam. Đáng chú ý là đề tài khoa học cấp
Bộ của Phó Giáo Sư Tiến Sĩ Võ Thanh Thu với đề tài: “ Những giải pháp về thị
trường cho sản phẩm thủy sản xuất khẩu thủy sản của Việt Nam” Nhà Xuất
Bản Thống Kê 2002. Trong đề tài này, tác giả đã đánh giá toàn diện có hệ thống
những nhân tố tác động đến khả năng thâm nhập thị trường và khả năng duy trì
tốc độ tăng trưởng xuất khẩu trên từng thị trường cụ thể và đề xuất các giải pháp
chung cho thị trường. Riêng đề tài của tôi chỉ tập trung vào phân tích tình hình
xuất khẩu cá tra, cá basa sang thị trường EU trên cơ sở đánh giá sản lượng, kim
ngạch xuất khẩu sản phẩm cá vào thị trường EU, phân tích điểm mạnh, điểm yếu,
cơ hội, đe dọa. Từ đó, đề ra những đề xuất cụ thể nhằm ổn định và mở rộng họat
động xuất khẩu cá vào thị trường EU của công ty cổ phần thủy sản Cafatex trong
tương lai.

Phân tích tình hình xuất khẩu cá tra, cá basa sang thị trường EU tại công ty cổ phần thủy sản Cafatex
GVHD: Th.s La Nguyễn Thùy Dung -5- SVTH: Nguyễn Thị Thu
Hương
CHƯƠNG 2
PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1. PHƯƠNG PHÁP LUẬN
2.1.1. Khái niệm và vai trò của xuất khẩu
2.1.1.1 Khái niệm về xuất khẩu
Xuất khẩu trong lý luận thương mại là việc bán hàng hóa, dịch vụ cho nước ngoài.
- Tất cả các nước trên thế giới đều có hoạt động xuất khẩu, vì công việc kinh
doanh quốc tế chiếm một phần đáng kể trong tất cả khối lượng thương vụ và lợi
nhuận. Nhờ có hoạt động xuất khẩu (bán hàng ra thị trường quốc tế), các quốc
gia có thể cải tiến hiệu năng nhờ quy mô lớn trong sản xuất, trong tiếp thị và
trong phân phối, và đem lại nguồn thu ngoại tệ cho đất nước. Mặt khác, xuất
khẩu còn giải quyết việc làm cho người lao động.
- Nhờ có hoạt động xuất khẩu mà các doanh nghiệp xuất khẩu có thể phân
bổ chi phí cố định cho nhiều sản phẩm hơn, bớt được giá thành sản xuất và tăng
thêm lợi nhuận. Giá thành thấp hơn cũng có nghĩa là gía bán thấp hơn tạo điều
kiện cho hàng hóa xuất khẩu có thể cạnh tranh trên thị trường thế giới. Việc khối
lượng hàng hóa xuất khẩu tăng giúp cho sản xuất trong nước tăng trưởng cũng có
nghĩa là sử dụng thêm được năng lực còn bỏ trống chưa dùng.
Tóm lại, xuất khẩu là một hình thức trao đổi hàng hóa, dịch vụ trên thị
trường thế nhằm đáp ứng và thõa mãn nhu cầu của một quốc gia không thể tự
đáp ứng cho chính mình, đồng thời đem lại ngoại tệ cho các nước xuất khẩu, giải
quyết việc làm cho người lao động.
2.1.1.2 Vai trò của xuất khẩu
- Xuất khẩu tạo ra nguồn vốn quan trọng trong giao thương quốc tế, thông
qua tạo nguồn thu ngoại tệ, đồng thời đáp ứng nhu cầu nhập khẩu cho nước khác.
- Phát triển hoạt động xuất khẩu giúp tăng trưởng kinh tế thông qua hoạt
động xuất khẩu, thúc đẩy mở rộng quy mô và phát triển sản xuất, sử dụng năng
lực thừa, tạo việc làm cho người lao động.
- Xuất khẩu còn thúc đẩy viêc phát minh sáng tạo, phát triển và ứng dụng
khoa học – công nghệ để nâng cao hiệu quả sản xuất.