TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 5(40).2010
79
BÁO CHÍ: TẠI SAO KHÔNG LÀ NGUỒN TÀI LIỆU HỖ TRỢ
TRONG VIỆC DẠY VÀ HỌC TIẾNG ANH?
NEWSPAPERS: WHY NOT A SUPLEMENTARY RESOURCE IN THE TEACHING
AND LEARNING OF ENGLISH?
Nguyễn Thị Hồng Hoa
Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng
TÓM TẮT
Báo chí từ lâu là nguồn tư liệu giảng dạy rất tốt trong lớp học. Tuy nhiên, những ảnh
hưởng tiềm tàng của báo chí vẫn chưa được xem xét đầy đủ trong việc dạy và học tiếng Anh.
Bài báo được thực hiện nhằm nâng cao ý thức sử dụng báo chí như một phương tiện hỗ trợ
với hy vọng rằng nếu báo chí được đưa vào giảng dạy trong lớp học chắc chắn sẽ tạo ra bầu
không khí học tập sôi động hơn và tính hiệu quả sử dụng ngôn ngữ cao hơn. Ngoài ra, người
viết cũng trình bày một số gợi ý về cách tổ chức hoạt động khi sử dụng báo chí để phát triển
các kỹ năng tiếng Anh cho sinh viên ở khoa tiếng Anh, trường Đại Học Ngoại Ngữ Đà Nẵng.
ABSTRACT
The newspaper has long been an excellent teaching resource for lessons in the
classroom. However, the potential influence of the newspaper has not yet been fully considered
in the teaching and learning of English. This article is aimed to raise awareness of using
newspapers as supplementary resources in foreign language teaching. It is hoped that
newspapers, if brought into the classroom, will certainly create a more exciting learning
atmosphere and high effectiveness in language manipulation. Besides, this paper gives some
suggestions on the ways to use newspapers for improving students’ English skills at the
Department of English, Danang College of Foreign Languages.
1. Mở đầu
Trong thời đại bùng nổ thông tin như ngày nay, báo chí đóng một vai trò hết sức
quan trọng ở mọi mặt của cuộc sống con người. Điều đó cũng không loại trừ lĩnh vực
giáo dục mà đặc biệt là việc dạy và học ngoại ngữ. Bên cạnh tính xác thực, theo Jean
Benish Potter [1], báo chí còn là một trong những công cụ dạy học rẻ tiền và đa dạng
nhất. Không chỉ báo chí là kinh tế và dễ tìm kiếm, nó còn cung cấp một nguồn ngữ cảnh
phong phú cho việc dạy và học ngoại ngữ. Việc sử dụng các sự việc đang xảy ra xung
quanh ta và chuyển chúng thành tư liệu giảng dạy làm cho việc học ngoại ngữ trở nên ý
nghĩa và thiết thực hơn.
2. Tại sao báo chí được xem như là một nguồn tài liệu hỗ trợ việc dạy và học ngoại ngữ?
Paul Sanderson [2] đã đề cập đến nhiều lý do để sử dụng báo chí trong lớp học.
Trong đó, chúng ta cần nhấn mạnh những điểm chính sau.
Thứ nhất, báo chí cung cấp những đề tài đa dang và phong phú thu hút được sự
quan tâm chú ý của mọi người. Những sự việc có thật trong cuộc sống hằng ngày ít
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 5(40).2010
80
nhiều cũng gây nên sự tò mò tìm hiểu về thế giới xung quanh đã thật sự là một động lực
tốt cho việc học ngoại ngữ.
Thứ hai, về mặt ngữ dụng học, báo chí là tài liệu mang tính xác thực và tính giá trị
cao mà giáo viên có thể sử dụng như là nguồn tư liệu để thảo luận trong lớp học theo đề
tài thực tế xảy ra. Giáo trình chính thống được sử dung trong nhà trường có thể có những
vấn đề không còn phù hợp lắm so với thời cuộc, mối quan tâm, trình độ, hoặc kinh
nghiệm của người học nữa. Lúc này báo chí sẽ được chọn để hỗ trợ hoặc thay thế nhằm
làm cho người học liên hệ cái được học, được đọc với thực tế cuộc sống của mình thông
qua ngoại ngữ. Vì vậy, việc học và sử dụng ngoại ngữ trở nên có lý do và có ý nghĩa hơn.
Cuối cùng, đọc báo bằng ngôn ngữ mà mình đang học sẽ giúp trau dồi kiến thức
cũng như kỹ năng sử dụng ngôn ngữ đó. Người học sẽ tiếp cận nhiều hơn với thế giới
bên ngoài cả về sự đa dạng chủ đề cũng như tính phức tạp của sự việc xảy ra. Điều đó sẽ
giúp người học hình thành những thế giới quan khác nhau. Khi vấn đề nào đó được đề
cập, người học sẽ có đủ tự tin cả về tư duy suy luận và tư duy ngôn ngữ sử dụng để
trình bày điều cần diễn đạt.
3. Lợi ích từ việc sử dụng báo chí như tài liệu hỗ trợ việc dạy và học ở khoa tiếng Anh.
3.1. Đối với sinh viên
Sinh viên được rèn các kỹ năng Nghe, Nói, Đọc, Viết ngay từ năm đầu tiên của
bậc học đại học thông qua các giáo trình được biên soạn có chọn lọc. Các chủ đề thực
hành đa dạng phong phú, tuy nhiên để tăng tính hiệu quả của việc sử dụng tiếng Anh thì
báo chí sẽ đóng góp một phần không nhỏ.
Bất chấp lợi ích của báo chí cho việc học để trau dồi kiến thực và học ngoại ngữ,
chúng ta cũng phải thừa nhận một thực tế rằng nhiều sinh viên không có thói quen đọc
báo. Nếu sử dụng báo chí hỗ trợ cùng với giáo trình thì sinh viên sẽ có cơ hội làm quen
với việc đọc báo bằng tiếng Anh từ các nguồn báo chí khác nhau. Ngoài việc mở rộng
tầm nhìn về thế giới xung quanh, cập nhật tin tức trong và ngoài nước, sinh viên còn
nâng cao được vốn từ vựng, các thể loại văn phong khác nhau và cách dùng từ diễn đạt
ý. Thiết nghĩ tất cả các tài liệu tiếng Anh được biên soạn cũng không ngoài mục đích
này, tuy nhiên báo chí hơn hẳn ở việc đưa tin thiết thực hàng ngày mà sinh viên có thể
quan tâm, biết đến thông qua các báo đài bằng tiếng mẹ đẻ. Chính vì lý do này mà kỹ
năng sử dụng ngôn ngữ sẽ được khắc sâu hơn.
Bên cạnh đó, việc học các kỹ năng tiếng Anh ở hai năm đầu của sinh viên nếu
đươc hỗ trợ bằng tư liệu từ báo chí sẽ tạo nền tảng rất tốt cho việc học các môn học
khác ở các năm sau như Biên-Phiên dịch, Đất nước học, Văn hóa … Không gì hơn bằng
sự tự tin sử dụng tiếng Anh khi mà người học có vốn kiến thức sâu rộng và kỹ năng
ngôn ngữ chắc chắn.
3.2. Đối với giáo viên
Là giáo viên, chúng ta luôn không ngừng tìm kiếm những phương pháp sáng tạo và
thú vị để khai thác bài giảng của mình. Kết hợp với giáo trình, việc sử dụng báo chí trong
bài dạy sẽ giúp cho giáo viên tạo ra bầu không khí lớp học sinh động với những thông tin
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 5(40).2010
81
cập nhật hơn so với những bài học thông thường trong sách. Bên cạnh đó, sử dụng báo chí
trong lớp học sẽ tăng cường sự tương tác giữa người học và người học, giữa người học với
giáo viên. Hơn nữa, nếu được sử dụng linh động thì báo chí sẽ giúp giáo viên dạy và củng
cố những kỹ năng ngôn ngữ khác nhau cho sinh viên. Cuối cùng nhưng cũng không kém
phần quan trọng, việc sử dụng báo chí trong giảng dạy tiếng Anh làm cho giáo viên trở nên
năng động hơn với vốn kiến thức và năng lực ngôn ngữ ngày càng được trau dồi.
4. Một số gợi ý về các hoạt động thực hành sử dụng báo chi như tài liệu hỗ trợ giáo trình
4.1. Phát triển năng lực ngôn ngữ
- Từ vựng: Khai thác từ ngữ mới từ ngữ cảnh, tra nghĩa trong từ điển.
- Kỹ năng Đọc hiểu: Phát triển kỹ năng đọc hiểu, suy luận, tìm ý chính, tóm
tắt, thực hành các dạng bài tập như kết hợp, điền từ vào chỗ trống, câu hỏi
lựa chọn…
- Kỹ năng Viết: Tìm hiểu các thể loại văn phong khác nhau – bàn luận, quảng
cáo, miêu tả, tường thuật,…, cách sử dụng cấu trúc câu, dùng từ, thời gian,….
- Kỹ năng Nói: Mở rộng chủ đề trong giáo trình, kích thích thảo luận hoặc
trình bày đề tài dựa vào các bài báo,
- Kỹ năng Nghe: Nghe hiểu nội dung từ loại hình báo tiếng để có thể thảo luận
hoặc viết bài ở hoạt động sau nghe.
- Khả năng tư duy sáng tạo và nhận xét: Khuyến khích hình thành ý kiến cá
nhân. bình luận, nhận xét, liên hệ thực tế, suy luận nguyên nhân, kết quả của
hiện tượng xảy ra.
4.2. Một số gợi ý hoạt động trong lớp học
- Khai thác mẩu tin trên báo theo các dạng bài tập từ vựng để dạy tử mới, đoán
nghĩa theo ngữ cảnh, định nghĩa các thuật ngữ, đối chiếu nghĩa sử dụng với
từ điển.
- Chọn trước chủ đề và yêu cầu sinh viên tìm các bài báo có liên quan để làm bài
tập theo hình thức cá nhân hoặc nhóm dưới dạng bài tóm tắt, tường thuật lại
những chi tiết thú vị gây ấn tượng đối với người đọc, nêu ý kiến cá nhân, bàn
luận, trình bày trước lớp. Hình thức này có thể được sử dụng như homework.
- Chọn bài báo thích hợp với chủ đề bài học, yêu cầu các nhóm thảo luận theo
các gợi ý có sẵn. Phần trình bày trước lớp sẽ được phát triển bằng các câu
hỏi thảo luận mở rộng.
- Sinh viên có thể làm việc theo cặp đôi thảo luận hoặc đóng vai phỏng vấn
nhau về một mẩu tin trên báo.
- Yêu cầu sinh viên dùng từ ngữ của mình để viết lại một mẩu tin trên báo,
hoặc thực hành viết thư, viết mẩu quảng cáo cho báo.
- Sử dụng các tiêu đề bài báo để sinh viên suy luận nội dung được đề cập.
- Thu thập các bức ảnh từ báo chí và yêu cầu sinh viên viết hoặc nói về các
nhân vật hoặc sự kiện xảy ra.
- Việc khai thác chủ đề bài báo có thể linh động tùy theo chủ đề bài học trong
TẠP CHÍ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ, ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG - SỐ 5(40).2010
82
giáo trình. Chẳng hạn, với mẩu tin tức về lễ kỷ niệm Ngàn năm Thăng Long-
Hà Nội, tùy tình huống sử dụng cho chủ đề Festivals, Holidays, Celebration.,
hoặc Learning History. Tin tức về việc giải cứu những người thợ mỏ ở Chile
cũng là tư liệu rất sống động để thực hành chủ đề về Jobs, Disasters,
Creativity, Success, The Media, hoặc Be Confident.
- Các hoạt động thực hành được thiết kế theo mục đích sử dụng bài báo, theo các
kỹ năng. Breaking News English Lessons: ESL Plans Teaching Current Events
[3] sẽ là nguồn tài liệu tham khảo phong phú giúp cho giáo viên khai thác các
hoạt động dạy theo các kỹ năng dựa trên tin tức báo chí cập nhật nhất.
4.3. Những vấn đề cần quan tâm
- Việc đọc báo giấy hay báo mạng bằng tiếng Anh có thể làm cho sinh viên
cảm thấy khó khăn về từ vựng, cấu trúc, ngữ cảnh, đặc biệt đối với sinh viên
năm thứ nhất. Tuy nhiên, người viết nghĩ rằng những thách thức đó là cần
thiết trong việc lĩnh hội một ngoại ngữ.
- Việc để cho sinh viên chọn bài báo tùy theo mối quan tâm cá nhân thật sự có
ý nghĩa đối với người sử dụng, nhưng phải được hướng dẫn của giáo viên để
tránh những bài báo quá đơn giản chỉ miêu tả không mang tính bàn luận.
- Để bảo đảm tính cập nhật của thông tin bài báo, giáo viên cần phải giới hạn
những số báo ấn hành trong những tháng gần đây. Những tin tức mới bao
giờ cũng có tính thời sự nhất định gây sự quan tâm chú ý của nhiều người.
- Giáo viên cũng nên lưu ý vấn đề bản quyền với sinh viên khi sử dụng các bài báo.
5. Kết luận
Tầm quan trọng của báo chí trong cuộc sống hàng ngày chắc chắn sẽ không loại
trừ những ảnh hưởng tốt của nó đến việc học ngoại ngữ. Việc tiếp cận báo chí tiếng Anh
để học và dạy tiếng Anh như tài liệu phụ trợ song song với giáo trình chính thống hy
vọng sẽ mang lại những thay đổi theo hướng tích cực. Nếu sử dụng tư liệu từ báo chí để
hỗ trợ cho việc dạy kỹ năng tiếng Anh người giáo viên sẽ phải đầu tư nhiều về mặt thời
gian và công sức, tuy nhiên người viết tin rằng đó là sự đầu tư xứng đáng vì những lợi
ích mà báo chí mang lại cho cả người học và người dạy.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Porter, J. B (1983), Newspapers: A Terrific Teaching Tool, Early Years, November 26-27
[2] Sanderson, P. (1999), Using Newspapers in the classroom, Cambridge: CUP.
[3] Breaking News English Lessons: ESL Plans Teaching Current Events
http://www.breakingnewsenglish.com/
[4] BBC News http://news.bbc.co.uk/
[5] Voice of America http://www.voanews.com/
[6] World Newspapers http://www.onlinenewspapers.com/
[7] World Newspapers http://www.world-newspapers.com/