BỆNH NỔ MẮT VÀ THỐI
MANG Ở CÁ ĐIÊU HỒNG
Người nuôi cá điêu hồng không ai không gặp qua bệnh nổ mắt và
bệnh trắng mang, thối mang trên cá điêu hồng. Bệnh thường xảy ra
vào mùa có nhiệt độ nước tăng cao, khi hàm lượng oxy hoà tan
trong nước thấp, cá nuôi với mật thả cao, trọng lượng cá từ 100g trở
lên. Bệnh xảy ra gây thiệt hại nghiêm trọng cho người nuôi (50-
70%). Thông tin sau sẽ giúp người nuôi hiểu rõ hơn về hai bệnh này
từ đó có cách phòng trị
Bệnh nổ mắt, (bệnh mù mắt, lồi mắt)
Tác nhân gây bệnh
Do vi khuẩn Steptococcus gây ra. Vi khuẩn này phát triển mạnh ở môi
trường có nhiệt độ nước 20 – 30oC.
Dấu hiệu bệnh lý của cá bệnh
Cá có dấu hiệu hôn mê, mất phương hướng bơi lội. Vùng mắt bị
thương tổn như viêm mắt, lồi mắt, chảy máu mắt
Xuất hiện các vết lở loét xuất huyết không lành ở quanh mắt, các
gốc vây hoặc những vùng da hơi đỏ xung quanh hậu môn, sinh dục của
cá
Có dịch chất lỏng trong bụng cá chảy ra hậu môn (dấu hiệu của
dịch bệnh ở thời kỳ cấp tính)
Cá bỏ ăn, kiểm tra không thấy thức ăn trong dạ dày hoặc ruột của
cá bị bệnh, quan sát thấy túi mật to
Gan, thận, lá lách, tim, ống ruột bị xuất huyết. Lá lách và thận bị
trương lên và sưng nhẹ
Khi cá bị nhiễm bệnh nặng kiểm tra có sự dính nhau của các cơ
quan nội tạng với màng trong khoang bụng của cá, quan sát thấy có các
tơ huyết trong màng ở khoang bụng
Phương pháp phòng và trị bệnh
Thực hiện tốt công việc chuẩn bị ao, lồng bè nuôi, đặc biệt là khâu
xử lý đáy ao và xử lý nước. Dùng Virkon® A để xử lý nước với liều 0,7
kg/1.000 m3 nước ao hoặc cho vào các túi vải, treo xung quanh lồng bè
nuôi để tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh
Trước khi thả cá nuôi nên tắm qua nước muối 2 – 3% trong thời
gian 5 – 15 phút. Nên thả nuôi với mật độ vừa phải
Trong quá trình nuôi cần theo dõi thường xuyên các yếu tố môi
trường nước, nếu được duy trì hàm lượng oxy hoà tan ở mức cao bằng
máy quạt nước. Trộn cho ăn liên tục 5 g Aqua C® Fish + 3 g Grow Fish
trong 1 kg thức ăn, định kỳ từ 7 – 10 ngày/tháng để tăng cường sức đề
kháng cho cá khi nhiệt độ thay đổi
Khi dịch bệnh xảy ra nên cắt giảm một phần hoặc toàn bộ lượng
thức ăn cho cá. Giảm mật độ nuôi sẽ giảm bớt căng thẳng và mức độ lây
lan bệnh đến cá. Lập tức vớt bỏ số cá chết ra khỏi ao, lồng bè nuôi
Điều trị ngay bằng kháng sinh Osamet® Fish (hoặc Fortoca®) liều
5 – 10 gram + Aqua C® Fish liều 5 gram trong 1 kg thức ăn (hoặc cho 2
– 3 tấn cá nuôi), cho ăn liên tục trong 7 – 10 ngày
Điều trị bệnh giai đọan sớm hiệu quả điều trị sẽ rất cao.
Bệnh trắng mang, thối mang (bệnh mang đóng bùn)
Tác nhân gây bệnh
Do vi khuẩn Myxococcus piscicolas gây ra. Vi khuẩn này phát triển
mạnh ở môi trường có pH = 6,5 – 7,5, nhiệt độ nước 25 – 35oC.
Dấu hiệu bệnh lý của cá bệnh
Cá bệnh có dấu hiệu bơi tách đàn, bơi lờ đờ trên mặt nước, khả
năng bắt mồi giảm đến ngừng ăn
Các tơ mang cá bị thối nát, ăn mòn, rách nát, xuất huyết, thối rữa
và có lớp bùn dính rất nhiều
Bề mặt xương nắp mang bị xuất huyết, ăn mòn và có hình dạng
không bình thường
Phương pháp phòng và trị bệnh
Cần thực hiện tốt khâu chuẩn bị ao nuôi, vét sạch bùn đáy ao
Trong quá trình nuôi phải quản lý tốt môi trường để hạn chế ô
nhiễm hữu cơ thông qua việc quản lý lượng thức ăn
Định kỳ thay nước ao để giữ môi trường trong sạch. Thường
xuyên vệ sinh thành lồng bè để đảm bảo lưu tốc dòng nước chảy cho phù
hợp
Định kỳ xử lý nước bằng Virkon® A liều 0,7 kg/1.000 m3 nước ao
hoặc cho vào các túi vải, treo xung quanh lồng bè để tiêu diệt vi khuẩn
gây bệnh
Trộn cho ăn liên tục 5 g Aqua C® Fish + 3 g Grow Fish trong 1 kg
thức ăn, định kỳ từ 7 – 10 ngày/tháng để tăng cường sức đề kháng cho
cá khi nhiệt độ thay đổi
Khi phát hiện bệnh sớm cần phải điều trị ngay bằng kháng sinh
BayMet® liều 5 – 10 gram + Aqua C® Fish liều 5 gram trong 1 kg thức
ăn (hoặc 1 kg BayMet®+ 1 kg Aqua C® Fish cho 3 – 5 tấn cá nuôi), cho
ăn liên tục trong 7 – 10 ngày. Tắm BayMet® với liều 2 - 5g/m3