intTypePromotion=1

Bí quyết Làm thế nào để gia tăng lòng tự trọng của bạn? - Phần 1

Chia sẻ: Năm Tháng Tĩnh Lặng | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:108

0
85
lượt xem
12
download

Bí quyết Làm thế nào để gia tăng lòng tự trọng của bạn? - Phần 1

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Lòng tự trọng là bí quyết đối với sự thành công hoặc thất bại. Lòng tự trọng có một giá trị khác - nó cũng giữ bí quyết đối với sự hiểu biết về bản thân và người khác. Lòng tự trọng tích cực là một yêu cầu chủ yếu đối với một cuộc sống trọn vẹn. Vậy chúng ta làm thế nào để phát triển lòng tự trọng? Chúng ta làm thế nào để bẻ gãy chu kỳ của những lối cư xử tự chuốc lấy thất bại phát xuất từ sự thiếu lòng tự trọng? Đây là những câu hỏi mà Tài liệu này được viết ra để trả lời. Mời các bạn cùng tham khảo phần 1 của Tài liệu Làm thế nào để gia tăng lòng tự trọng của bạn? sau đây. Trong phần này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu một số chủ đề như: Tầm quan trọng của lòng tự trọng, khái niệm về bản thân như là vận mệnh, sống có ý thức, học hỏi cách chấp nhận bản thân,

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Bí quyết Làm thế nào để gia tăng lòng tự trọng của bạn? - Phần 1

  1. Nathaniel Branden LÀM THẾ NÀO ĐỂ GIA TĂNG LÒNG TỰ TRỌNG CỦA BẠN? How to Raise Your Self-Esteem? PHƯƠNG PHÁP ĐÃ ĐƯỢC CHỨNG MINH, HƯỚNG TỚI HÀNH ĐỘNG TỰ TIN VÀ TỰ TRỌNG HƠN Lm. Giuse Trần Đình Long, SSS Chuyển ngữ 2012
  2. BẠN PHẢI CẢM THẤY THẾ NÀO VỀ BẢN THÂN Việc bạn phải cảm thấy thế nào về bản thân hầu như chủ yếu ảnh hưởng đến từng khía cạnh trải nghiệm của chúng ta, từ cách thức chúng ta hoạt động trong công việc, tình yêu, tính dục, đến cách thức chúng ta điều hành với tư cách cha mẹ, đến việc chúng ta có khả năng thành đạt cao như thế nào trong cuộc sống. Các phản ứng của chúng ta đối với những sự kiện xảy ra trong cuộc sống hàng ngày được hình thành từ con người và cách thức chúng ta nghĩ về con người của mình. Lòng tự trọng chính là bí quyết đối với sự thành công hoặc thất bại. Lòng tự trọng có một giá trị khác - nó cũng giữ bí quyết đối với sự hiểu biết về bản thân và người khác. Tôi nghĩ rằng không một vấn đề cá biệt nào về tâm lý mà lại không thể bắt nguồn từ một khái niệm nghèo nàn về bản thân. Lòng tự trọng tích cực là một yêu cầu chủ yếu đối với một cuộc sống trọn vẹn. Chúng ta làm thế nào để phát triển lòng tự trọng? Chúng ta làm thế nào để bẻ gãy chu kỳ của những lối cư xử tự chuốc lấy thất bại phát xuất từ sự thiếu lòng tự trọng? Đây là những câu hỏi mà cuốn sách này được viết ra để trả lời. Tiến sĩ Nathaniel Branden
  3. Lời Nói Đầu Một luật sư nói: “Thật khó để tôi yêu và trao tặng tình yêu, vì tự trong trái tim mình, tôi cảm thấy mình không đáng yêu”. Một giáo sư đại học cũng là mẹ của ba đứa con nói: “Đối với bất cứ điều gì tôi làm, luôn luôn có một giọng nói bên trong tôi rằng: ‘Không đủ. Tôi không đủ’. Không có nhiều niềm vui trong những việc tôi làm, việc cứ cố gắng chứng tỏ bản thân mình chỉ càng làm gia tăng tình trạng kiệt sức”. Một thiếu niên không hạnh phúc hỏi: “Thế nào là mục đích của sự nỗ lực hoàn tất bất cứ điều gì? Tôi luôn luôn cảm thấy như thể bất cứ ai khác đều biết một số điều mà tôi không biết – và có thể không bao giờ biết. Dường như thể bẩm sinh tôi bị thiếu điều gì đó mà mọi người khác đều có”. Một kẻ nghiện rượu nói: “Hạnh phúc khiến tôi khiếp sợ. Tôi có cảm giác là nếu tôi hạnh phúc, thì điều gì đó khủng khiếp sẽ xảy ra. Như vậy, nếu mọi sự đều tốt đẹp, thì tôi lại nốchết ly này đến ly khác, và mọi sự kết thúc tốt đẹp khá sớm, nhưng ít nhất tôi không quá khiếp sợ - tôi vẫn phần nào kiểm soát được - tôi biết mình mong muốn gì - tôi không chờ đợi sét đánh”. Một phụ nữ đã từng hai lần kết hôn, hai lần li dị nói: “Tôi biết mình đã từng ngủ với quá nhiều đàn ông. Trong vài phút, khi tôi đang bị lôi cuốn, tôi cảm thấy mình có ý nghĩa đối với người nào đó, mình có giá trị. Sau đó, tôi lại cảm thấy càng cô độc hơn, và tôi coi thường bản thân mình còn tồi tệ hơn trước nữa, điều này lại đưa đẩy tôi đến với người đàn ông khác. Nhưng tôi làm thế nào để tìm được một lối thoát? Làm thế nào để ngừng lại? Làm thế nào để học hỏi cách yêu thương bản thân mình?”, Chúng ta làm thế nào để phát triển lòng tự trọng? Chúng ta làm thế nào để bẻ gãy chu kỳ của những lối cư xử tự chuốclấy
  4. thất bại phát xuất từ sự thiếu lòng tự trọng? Đây là các câu hỏi mà cuốn sách này trả lời. Tôi bắt đầu nhận thấy một cuốn sách như vậy thật cần thiết, trong lúc tôi đang được phỏng vấn sau khi phát hành cuốn Tôn trọng Bản thân, tôi nghe thấy lập đi lập lại một câu hỏi đặc biệt: “Thưa Tiến sĩ Branden, ông đã trình bày một bức tranh toàn diện về vai trò của lòng tự trọng trong đời sống con người, và tình trạng bị hủy hoại do sự thiếu khái niệm về bản thân gây ra, nhưng bằng những thuật ngữ đơn giản hàng ngày, một người có thể làm gì để gia tăng mức độ tự trọng của họ, khi không có sự trợ giúp của một bác sĩ tâm lý? Chúng tôi có thể làm gì để tin tưởng nhiều hơn vào bản thân, tự tin hơn, cảm thấy tin tưởng hơn vào con người của mình?”. Tôi nhận thấy cần phải viết thêm một cuốn sách về lòng tự trọng. Cuốn sách này không phải là sự kéo dài lý thuyết về lòng tự trọng, nhưng là sự mở rộng cách thực hành lòng tự trọng. Mối quan tâm cơ bản của nó là hành động, cả về mặt tinh thần lẫn thể lý, làm gia tăng hoặc xói mòn lòng tự trọng. Những chiến lượcđể xây dựng lòng tự trọng mà tôi giới thiệu trong những trang sau đây đã được thử nghiệm kỹ với hàng ngàn thân chủ trong suốt ba thập niên mà tôi thực hành liệu pháp tâm lý. Ở mức độ cá nhân hơn, chúng cũng được thử nghiệm trong lãnh vựcthể hiện đầy đủ tiềm năng của mình mà tôi đang theo đuổi. Tôi nhận thấy lòng tự trọng của mình trở nên mạnh mẽ hoặc suy yếu đi, tùy thuộc vào mức độ tôi thực hành liên tục các nguyên tắcvà thông lệ mà cuốn sách này chủ trương. Tôi không viết như một quan sát viên khách quan, nhưng như một người đã từng sống những điều mà tôi đang viết. Những ý tưởng này có hiệu quả. Nếu mục đích của bạn là phát triển lòng tự tin và tự trọng, thì cuốn sách này được gửi đến bạn.
  5. Tuy nhiên, vì cuốn sách này hướng tới hành động, vì nó trình bày chi tiết các bài tập về lối cư xử cụ thể trong cuộc sống hàng ngày để làm gia tăng lòng tự trọng, nên nó được gửi đến các chuyên gia cũng như những người không chuyên môn. Các bác sĩ tâm lý đều biết rằng lãnh vực của chúng tôi rất cần đến những trình tự cụ thể như thế nào, để làm biến đổi một khái niệm nghèo nàn về bản thân. Tôi hy vọng rằng họ sẽ chọn cách thử nghiệm những thông lệ riêng của họ bằng các phương tiện mà cuốn sách này cung cấp.
  6. Chương 1 Tầm Quan trọng của Lòng Tự trọng Việc chúng ta cảm thấy thế nào về bản thân chủ yếu ảnh hưởng đến từng khía cạnh trải nghiệm của chúng ta, từ cách thức chúng ta hoạt động trong công việc, tình yêu, tình dục , đến cách thức chúng ta điều hành với tư cách cha mẹ, đến việc chúng ta có khả năng thành đạt cao như thế nào trong cuộc sống. Những bi kịch trong cuộc đời chúng ta đều phản ánh tầm nhìn riêng tư nhất của chúng ta về bản thân. Do đó, lòng tự trọng chính là bí quyết đối với sự thành công hoặc thất bại. Lòng tự trọng cũng là một bí quyết để hiểu biết về bản thân và những người khác.
  7. Ngoài các vấn đề bắt nguồn từ sinh học, tôi không thể nghĩ rằng một khó khăn riêng biệt về tâm lý – từ nỗi lo lắng và suy nhược, đến nỗi sợ hãi đối với sự thân tình hoặc thành công, đến tình trạng lạm dụng rượu hoặc ma túy, đến sự không thành đạt ở trường học hoặc nơi làm việc, đến sự ngược đãi vợ chồng hoặc quấy rối trẻ con, đến tình trạng trục trặc tính dục hoặc không trưởng thành về cảm xúc, đến hành động tự tử hoặc những tội ác bạo lực - mà lại không thể truy nguyên vào tình trạng nghèo nàn lòng tự trọng. Trong số tất cả những lời phê bình mà chúng ta bộc lộ, không gì quan trọng bằng lời phê bình mà chúng ta bộc lộ về bản thân mình. Lòng tự trọng tích cực là một đòi hỏi chủ yếu đối với một cuộc sống trọn vẹn. Chúng ta hãy tìm hiểu lòng tự trọng là gì. Lòng tự trọng có hai thành phần: cảm giác về năng lực cá nhân và cảm giác về giá trị cá nhân. Nói cách khác, lòng tự trọng là tổng cộng của sự tự tin và tôn trọng bản thân. Nó phản ánh phán đoán tiềm ẩn của bạn để đương đầu với những thách thức trong cuộc đời mình (để hiểu biết và làm chủ các vấn đề), và quyền được hưởng hạnh phúc (để tôn trọng và ủng hộ những sở thích và nhu cầu của bạn). Có lòng tự trọng cao nghĩa là cảm thấy tin tưởng rằng mình phù hợp với cuộc sống, nghĩa là thành thạo và xứng đáng theo ý nghĩa vừa được trình bày. Có lòng tự trọng thấp là cảm thấy không phù hợp với cuộc sống; cảm thấy bất ổn, không phải về vấn đề này hoặc vấn đề kia, nhưng bất ổn về chức năng của một con người. Có lòng tự trọng trung bình là dao động giữa cảm giác phù hợp và không phù hợp, đúng và sai về chức năng của con người, và biểu lộ những sự không nhất quán này qua lối cư xử – đôi khi hành động thật khôn ngoan, đôi khi, lại hành động một cách điên rồ - do đó, càng củng cố sự không chắc chắn. Khả năng phát triển lòng tự trọng và tự tin lành mạnh vốn có trong bản chất con người, vì khả năng suy nghĩ là nguồn gốc cơ bản đối với quyền hạn của chúng ta trong việc phấn đấu
  8. cho hạnh phúc. Một cách lý tưởng, tất cả mọi người đều nên thưởng thức một mức độ tự trọng cao, trải nghiệm cả sự tự tin về mặt trí tuệ lẫn ý thức mạnh mẽ rằng niềm hạnh phúc là phù hợp. Tuy nhiên, thật không may, nhiều người lại không được như vậy. Nhiều người vẫn đau khổ vì những cảm giác không thỏa đáng, bất an, hoài nghi bản thân, mặc cảm và sợ tham gia đầy đủ vào cuộc sống – một cảm giác mơ hồ rằng “Tôi không có đủ”. Không phải lúc nào bạn cũng nhận ra và thừa nhận những cảm giác này một cách rõ rệt, nhưng chúng vẫn ở đó. Trong quá trình lớn lên, và trong quá trình tự sinh sống, chúng ta cũng hoàn toàn dễ dàng trở nên thờ ơ (hoặc không bao giờ hình thành) một khái niệm tích cực về bản thân. Có thể chúng ta không bao giờ đạt tới một tầm nhìn vui tươi về chính mình, vì nguồn gốc tiêu cực từ những người khác, hoặc vì chúng ta đã không thể hiện được sự thành thật, liêm chính, trách nhiệm và tự khẳng định mình, hoặc vì chúng ta đã phê phán những hành động của chính mình, với sự thương cảm và hiểu biết và không đầy đủ. Tuy nhiên, lòng tự trọng lại luôn luôn là vấn đề về mức độ. Tôi chưa bao giờ biết bất cứ người nào hoàn toàn thiếu lòng tự trọng tích cực, tôi cũng không biết bất cứ ai không có khả năng lớn lên cùng với lòng tự trọng. Lớn lên cùng với lòng tự trọng nghĩa là lớn lên trong niềm tin rằng họ có quyền được sống và xứng đáng hưởng hạnh phúc, do đó, đương đầu với cuộc đời với niềm tin, sự rộng lượng và lạcquan, giúp chúng ta tiếp cận được những mục đích và trải nghiệm trạng thái đầy đủ điều kiện. Lớn lên cùng với lòng tự trọng là mở rộng khả năng của chúng ta đối với hạnh phúc. Nếu chúng ta hiểu điều này, thì chúng ta có thể đánh giá đúng rằng tất cả chúng ta đều có quyền vun trồng lòng tự trọng. Không nhất thiết chúng ta phải ghét mình trước khi chúng ta có thể học hỏi cách yêu bản thân nhiều hơn; chúng ta không cần cảm thấy mình thấp kém để rồi mong muốn cảm thấy tự tin hơn.
  9. Chúng ta không cần phải đáng thương để mong muốn mở rộng khả năng của mình đối với niềm vui. Khi lòng tự trọng của chúng ta càng cao hơn, thì chúng ta càng được trang bị tốt hơn để đương đầu với những nghịch cảnh trong cuộc đời; chúng ta càng kiên cường hơn bao nhiêu, thì chúng ta càng kháng cự hơn trước sức ép ngừng chống lại nỗi thất vọng hoặc sự thất bại bấy nhiêu. Lòng tự trọng của chúng ta càng cao hơn bao nhiêu, chúng ta càng có khả năng sáng tạo hơn trong công việc của chúng ta bấy nhiêu, điều này có nghĩa là chúng ta càng có khả năng thành công hơn. Lòng tự trọng của chúng ta càng cao hơn bao nhiêu, chúng ta càng có khuynh hướng nhiều tham vọng hơn bấy nhiêu, không nhất thiết theo ý nghĩa nghề nghiệp hoặc tài chính, nhưng về những điều chúng ta hy vọng trải nghiệm trong cuộc sống – về mặt cảm xúc, sáng tạo và tinh thần. Lòng tự trọng của chúng ta càng cao hơn bao nhiêu, thì có thể chúng ta càng phải hình thành các mối quan hệ nuôi dưỡng hơn là phá hoại, vì sự ưa thích đưa đến sự ưa thích, sức khỏe thu hút sức khỏe, sự sống động và chan hòa vẫn hấp dẫn hơn, so với sự trống rỗng và khai thác. Lòng tự trọng của chúng ta càng cao hơn bao nhiêu, thì chúng ta càng có khuynh hướng đối xử với những người khác bằng sự kính trọng, rộng lượng và thiện chí hơn bấy nhiêu, vì người ta không tự coi mình như là mối đe dọa, không cảm thấy mình là “những kẻ xa lạ và e ngại trong một thế giới mà [chúng ta] không bao giờ tạo ra” (trích dẫn bài thơ của A.E. Housman), và vì lòng tự trọng chính là nền tảng của sự tôn trọng đối với người khác. Lòng tự trọng của chúng ta càng cao hơn bao nhiêu, thì chúng ta càng trải nghiệm nhiều niềm vui hơn bấy nhiêu, chỉ qua
  10. sự kiện chúng ta tồn tại, thức dậy vào buổi sáng, sống bằng cơ thể của chính mình. Đây là những phần thưởng của lòng tự tin và tự trọng. Trong cuốn Tôn trọng Bản thân, tôi thảo luận chi tiết về nguyên nhân tại sao tồn tại các mối tương quan như vậy. Nhưng tôi tin tưởng rõ ràng là nếu chúng ta mong muốn mở rộng những khả năng tích cực của mình, để rồi từ đó biến đổi phẩm chất của sự hiện hữu, thì nghệ thuật nuôi dưỡng lòng tự trọng của chúng ta chính là chỗ để bắt đầu. Tuy nhiên, chúng ta hãy đào sâu hơn nữa vào ý nghĩa của lòng tự trọng. Ở bất cứ mức độ nào, lòng tự trọng là một kinh nghiệm riêng tư; nó nằm trong cốt lõi hữu thể của chúng ta. Đó là điều tôi suy nghĩ và cảm thấy về bản thân, không phải là điều người khác suy nghĩ và cảm thấy về tôi. Khi còn nhỏ, lòng tự tin và tự trọng của chúng ta do người lớn nuôi dưỡng hoặc xói mòn – tùy thuộc vào việc chúng ta được tôn trọng, yêu thương, đánh giá, và khích lệ để tin tưởng vào bản thân hay không. Nhưng ngay cả trong những năm đầu đời, những chọn lựa và quyết định của chúng ta đóng vai trò chủ yếu đối với mức độ tự trọng mà chúng ta phát triển một cách cơ bản. Chúng ta không hề chỉ là những người tiếp nhận những quan điểm về bản thân mình một cách thụ động. Và trong bất cứ trường hợp nào, chúng ta có thể được thừa hưởng bất cứ nền giáo dục nào, nhưng khi trưởng thành, cơ hội vẫn nằm trong đôi tay riêng của chúng ta. Không ai khác có thể hít thở thay cho chúng ta, không ai khác có thể suy nghĩ thay cho chúng ta, không ai khác có thể thúc đẩy chúng ta tự tin và yêu quý bản thân mình. Tôi có thể được gia đình, bạn đời và các bạn hữu của tôi yêu thương, tuy nhiên, chính tôi lại không yêu bản thân mình. Tôi
  11. có thể được các đồng nghiệp khen ngợi, tuy nhiên, tôi lại coi như mình không xứng đáng. Tôi có thể tưởng nghĩ đến một hình ảnh tự tin và đĩnh đạc thực sự lừa dối tất cả mọi người, tuy nhiên, tôi lại âm thầm lo sợ với một cảm giác về tình trạng không đầy đủ của mình. Tôi có thể đầy ắp những mong đợi đối với người khác, tuy nhiên, tôi lại thất bại đối với những mong đợi của mình; tôi có thể đạt được mọi vinh dự, tuy nhiên, tôi vẫn cảm thấy mình không hoàn tất gì; có thể tôi được hàng triệu người ngưỡng mộ, tuy nhiên, tôi lại thức dậy mỗi sáng với một cảm giác kinh tởm đối với sự lừa dối và trống rỗng. Đạt được “thành công” mà không đạt được lòng tự trọng tích cực thì bị kết án là có cảm giác giống như một kẻ lừa đảo đang lo lắng chờ đợi bị phát hiện. Giống như lời ca ngợi của những người không tạo ra cho chúng ta lòng tự trọng, cũng không tạo ra kiến thức, kỹ năng, những sở hữu vật chất, cuộc hôn nhân, tư cách làm cha mẹ, những nỗ lực bác ái, chinh phục giới tính, hoặc sự đổi mới. Đôi khi, những điều này có thể tạm thời làm cho chúng ta cảm thấy mình tốt hơn, hoặc thoải mái hơn trong những tình huống đặc trưng; nhưng sự thoải mái không phải là lòng tự trọng. Bi kịch là rất nhiều người vẫn tìm kiếm lòng tự tin và tự trọng ở bất cứ nơi đâu, ngoại trừ bên trong chính bản thân họ, vì thế, họ bị thất bại trong cuộc tìm kiếm của mình. Chúng ta sẽ nhận thấy rằng cách hiểu biết tốt nhất về lòng tự trọng tích cực là một kiểu thành quả tinh thần – nghĩa là như một thắng lợi trong sự phát triển ý thức. Khi chúng ta bắt đầu hiểu được lòng tự trọng theo cách này, như là một điều kiện của ý thức, thì chúng ta đánh giá đúng được sự điên rồ của niềm tin rằng nếu chúng ta có thể xoay sở chỉ để tạo ra một ấn tượng tích cực nơi những người khác, thì sau đó, chúng ta sẽ vui hưởng lòng tự trọng tích cực. Chúng ta sẽ ngừng tự nhủ: Giá mà tôi được thăng tiến hơn, giá
  12. mà tôi trở thành một người vợ và một bà mẹ ; giá mà tôi được coi như một nhà cung cấp giỏi; giá mà tôi có khả năng mua một chiếcxe hơi lớn hơn; giá mà tôi có thể viết thêm một cuốn sách, tiếp thu thêm một công ty, đạt được một phần thưởng nữa, được nhìn nhận hơn về “lòng vị tha” của mình – thế rồi tôi sẽ thực sự cảm thấy thanh thản với chính mình. Chúng ta sẽ nhận ra rằng chính vì cách tìm kiếm này bất hợp lý, nên ham muốn sẽ luôn luôn là “thêm nữa”. Nếu lòng tự trọng nghĩa là phán đoán rằng tôi phù hợp với cuộc đời, trải nghiệm về năng lực và giá trị - nếu lòng tự trọng là ý thức tự nhận thức về bản thân, một tinh thần tự tin vào chính mình – thì không ai có thể đưa đến kinh nghiệm này, ngoại trừ chính bản thân tôi. Khi chúng ta đánh giá đúng bản chất thực sự của lòng tự trọng, thì chúng ta nhận thấy lòng tự trọng không mang tính cạnh tranh hoặc so sánh. Lòng tự trọng đích thực không được diễn tả bằng sự tự ca tụng mình gây thiệt hại đến người khác, hoặc tìm cách làm cho mình cao hơn người khác, hoặc hạ người khác để tự nâng mình lên. Thói ngạo mạn, khoác lác và đánh giá quá cao những khả năng của mình phản ánh lòng tự trọng không đầy đủ, thay vì quá nhiều lòng tự trọng, như một số người vẫn tưởng tượng. Một trong những đặc điểm có ý nghĩa nhất của lòng tự trọng lành mạnh là trạng thái của người không xung đột với bản thân hoặc với những người khác. Tầm quan trọng của lòng tự trọng lành mạnh hệ tại ở sự kiện rằng đây chính là nền tảng khả năng của chúng ta, để đáp ứng những cơ hội trong cuộc sống tích cực và sinh động – trong công việc, trong tình yêu, và trong sự vui chơi. Đây cũng là nền tảng của tinh thần thanh thản, giúp chúng ta có thể vui hưởng cuộc đời.
  13. Chương 2 Khái niệm về Bản thân như là Vận mệnh Khái niệm về bản thân nghĩa là từ trong ý thức và tiềm thức, chúng ta nghĩ rằng mình là ai và là gì – những đặc điểm tâm lý và thể lý, những vốn quý và khả năng, và trên hết, là lòng tự trọng của chúng ta. Lòng tự trọng chính là thành phần có thể đánh giá được của khái niệm về bản thân. Khái niệm về bản thân hình thành nên vận mệnh của chúng ta; nghĩa là tầm nhìn sâu xa nhất về bản thân ảnh hưởng đến tất cả những chọn lựa và quyết định có ý nghĩa của chúng ta, và do đó, hình thành nên lối sống mà chúng ta tạo ra cho bản thân mình. Những minh họa ngắn gọn dưới đây được đưa ra để làm sáng tỏ việc khái niệm về bản thân ảnh hưởng thế nào đến những cảm giác và lối cư xử của chúng ta. Bạn hãy đọc những câu chuyện với viễn cảnh đó trong tâm trí.
  14. Jane là một phụ nữ 34 tuổi, nhân viên bán hàng cho một gian hàng lớn. Mặc dù cô đang quan hệ với một người đàn ông mà cô mô tả là “dễ chịu”, nhưng cô vẫn không bao giờ kết hôn. Trong cuộc gặp gỡ đầu tiên với chúng tôi, cô giải thích rằng cô không than phiền gì cụ thể, cho bằng cảm giác bất mãn, cảm thấy “cuộc đời phải có nhiều hơn thế này”. Rồi cô nói thêm: “Tôi muốn hiểu mình hơn, và tôi muốn học hỏi để trở nên tự khẳng định mình hơn”. Tôi yêu cầu cô nhắm mắt lại và xem xét hình ảnh tưởng tượng sau đây: “Hãy tưởng tượng rằng cô đang đứng dưới chân một ngọn núi, bất cứ ngọn núi nào mà cô muốn tạo ra. Có một lối đi dẫn đến đỉnh núi. Cô cảm thấy lực đẩy trên các bắp thịt khi cô leo lên. Có những thân cây và bông hoa trên sườn núi không? ... Khi cô leo núi, cô ý thức được điều gì đó rất thú vị. Tất cả những nỗi sợ hãi, hoài nghi và bất an của cuộc sống hàng ngày dường như tan biến, giống như cô không còn cần đến quá nhiều hành lý thừa thãi nữa. Càng leo lên cao hơn, cô càng cảm thấy tự do hơn. Khi gần đến đỉnh núi, hãy ghi nhận rằng cô cảm thấy hầu như mình trở nên phi trọng lực. Tâm trí cô rõ rệt. Cô cảm thấy mạnh mẽ hơn, chắc chắn về bản thân hơn là cô đã từng cảm thấy trong cuộc đời. Hãy tưởng tượng trạng thái này và thăm dò nó. Cô có thích trạng thái này không? Cơ thể của cô cảm thấy thế nào, khi cô tự tin hơn và thoát khỏi mối hoài nghi và sợ hãi? ... Bây giờ, cô chỉ còn vài bước nữa là lên tới đỉnh núi. Lúc đó, cô đứng trên đỉnh núi, nhìn ra toàn thế giới. Cô cảm thấy thế nào? Cô có cảm giác gì về mối quan hệ của mình đối với thế giới? Cảm giác thoát khỏi các mối bất an quen thuộc cũ như thế nào? Hãy dành ra vài phút để khảo sát tỉ mỉ điều đó... Và bây giờ, cô hãy trở lại và bắt đầu đi xuống núi. Khi cô lần theo lối đi xuống, cô hãy nhận xét xem mình có mang theo sức mạnh và sự tự do mới hay không, hay là cô để lại những cảm giác đó trên đỉnh núi? Khi cô gần đến
  15. chân núi, những trọng lượng cũ có trở lại không? Và khi cô trở lại khởi điểm, cô có thể nhìn thế giới từ một viễn cảnh mới không? Cô cảm thấy thế nào? Những thay đổi gì? Cô có trải nghiệm bản thân mình một cách khác biệt không?”. Vài phút sau, cô ấy mở mắt ra: “Tôi vô cùng yêu thích viễn cảnh này từ trên đỉnh núi. Tôi cảm thấy yêu thích bản thân mình, tuy nhiên, đó là một con người mà tôi chưa bao giờ là. Tôi cô độc, sợ hãi. Và tôi nghe thấy tiếng mẹ tôi nói rằng: ‘Con không thuộc về nơi đây’. Khi tôi đi xuống núi, tôi cảm thấy sức nặng cũ đang trở lại, nhưng không hoàn toàn. Tôi cảm thấy điều gì đó khác hẳn. Và lúc tôi ở trên đó, khi... khi tôi tự do, thực sự tự do, tôi biết rằng mình có thể làm bất cứ điều gì. Tôi biết rằng không gì ngăn cản được tôi, ngoại trừ bản thân tôi. Tôi có thể thực sự cảm thấy điều này, trải nghiệm nó, không giống như kiểu lý thuyết nào, ông biết đấy, nhưng là điều gì đó thực sự, điều gì đó mà tôi cảm thấy trong cơ thể mình, và nhìn thấy bằng trọn vẹn tâm trí mình. Hầu như giống tình trạng bị say. Tình trạng bị say này giống với lúc đạt được một tầm nhìn hơn, ngoại trừ khi tình trạng này khiến tôi bị mù quáng đối với thực tại”. Tôi gợi ý: “Nhưng phải chăng việc lên cao hơn có thể có nghĩa là đi ngược lại với mẹ cô, mâu thuẫn với cái nhìn của bà về các sự việc ?”. “Tôi giả thử... tôi không còn là con gái của bà nữa”. “Và khi nhìn theo cách đó, thì cô cảm thấy giống như một chọn lựa khó khăn”. “Liệu tôi có thể yêu thích bản thân mình nếu mẹ tôi không thích chăng?”. “Cô có thể thế sao?”. “Tôi nhận thấy là tại sao lại không. Và có lẽ bà ấy sẽ học hỏi để yêu thích. Có lẽ bà sẽ dàn xếp với tôi, thay vì tôi dàn xếp với bà”.
  16. “Có bao giờ cô nghĩ đến sự kiện hầu như mọi lối giải thích về cuộc hành trình của một vị anh hùng đều bắt đầu bằng việc vị anh hùng này rời khỏi nhà, thoát khỏi sự lôi kéo thu hút của gia đình không?”. Trọng tâm hoạt động của tôi đối với Jane là dạy cho cô ấy biết tự nhận thức bản thân nhiều hơn (nhận thức về những cảm giác, mong ước, tư tưởng và khả năng), chấp nhận chính mình (học hỏi để thừa nhận kinh nghiệm của mình, hoặc không có mối quan hệ thù địch với chính mình), và diễn tả về bản thân qua hành động (tự khẳng định mình), điều này nằm trong số những cột trụ quan trọng nhất của lòng tự trọng. Jane đã sử dụng tầm nhìn của việc bắt đầu một cuộc hành trình để bẻ gãy những ràng buộccủa gia đình cô; điều này mang lại cho cô một viễn cảnh mới. Sau vài tháng điều trị, cô nói rằng cô đã đạt được mục đích của mình, và việc điều trị kết thúc . Sáu tháng sau, tôi nhận được một lá thư thật phấn khích, trong đó, cô báo cáo rằng một tuần sau khi chấm dứt điều trị, cô đã rời bỏ công việc của mình để bắt đầu việc kinh doanh lẻ của riêng mình, “tôi muốn làm công việc này từ mấy năm nay, nhưng không có gan làm”, và bây giờ, cửa hàng của cô đang phát đạt. “Trong gia đình tôi, phụ nữ được cho là không có óc kinh doanh, nhưng bây giờ, tôi chấm dứt toàn bộ lối suy nghĩ điên rồ đó. Điều mà tôi đạt được từ việc điều trị là cuộc đời tôi tùy thuộc vào tôi – chẳng phải đó là cơ sở đối với lòng tự trọng sao? – và nếu có điều gì đó mà tôi thực sự mong muốn, thì tại sao tôi lại không đi theo điều đó? Bây giờ, tôi sẵn sàng để bắt đầu suy nghĩ về các mối quan hệ”. Không phải Jane không có lòng tự trọng khi cô đến hỏi ý kiến tôi. Tuy nhiên, một số phần trong lòng tự trọng của cô đã bị đầu tư vào các giá trị sai lầm: trong niềm tin rằng sự tán thành của mẹ cô là cần thiết đối với hạnh phúc và lòng tự trọng của cô. Qua việc học hỏi để rút lại lối đầu tư đó, để đưa cuộc sống cô trở
  17. lại vào đôi tay cô, và sống bằng phán đoán riêng của mình, cô đã gia tăng lòng tự trọng một cách tự nhiên, và mở cửa cho những khả năng mà trước đây cô vẫn cảm thấy ở bên ngoài tầm tay mình. Có bất cứ khía cạnh nào trong câu chuyện của Jane liên quan đến kinh nghiệm của bạn không? Charles, 50 tuổi, một chủ ngân hàng thành công rựcrỡ, đến gặp tôi vì tình trạng không hạnh phúc sâu xa đối với các mối quan hệ cá nhân của ông, và một nỗi sợ hãi có nguồn gốc sâu xa bị che đậy dưới một vẻ bề ngoài trầm tĩnh và tự tin. Ông nói: “Thật dễ dàng để đánh lừa người ta một cách không thể tin nổi về sự tự tin của tôi. Đó là bởi vì chính họ cũng bất an”. Ly dị sau 15 năm kết hôn, 3 năm sau, ông đã tái hôn với người phụ nữ này, rồi đổ vỡ, và tái hôn, rồi lại đổ vỡ. “Sự thật đơn giản là tôi không kính trọng lắm đối với cô ta. Nhưng cô ấy lại rất ngưỡng mộ tôi, sống bám vào tôi, và mong muốn lúc nào cũng ở với tôi. Điều này thật an toàn và đơn giản. Chúng tôi cãi nhau vì tôi không muốn kết hôn. Tôi hạ nhục, tôi trách cứ cô ấy vì những việc làm trong quá khứ. Cô ấy la lên rằng tôi sợ cam kết. Tại sao tôi lại nên cam kết với một phụ nữ mà, tự trong thâm tâm, thực sự không hề gây thích thú cho tôi? Như vậy tôi đang làm gì với cô ấy?”. Khi tôi nhìn vào khuôn mặt của người đàn ông trung niên này, với mái tóc lưa thưa, thì tôi lại nhận thấy nơi ông ta một chàng thanh niên e sợ, bối rối, và dường như đang phải vươn tay ra tìm kiếm sự giúp đỡ từ chiều sâu ác mộng nào đó trong quá khứ của ông. Tôi hoàn toàn sẵn sàng tin rằng đó không phải là điều mà các bạn hữu của ông ta nhìn thấy ông, nhưng tôi tự hỏi làm thế nào họ lại có thể tránh nhìn thấy điều này. Và tôi nghĩ rằng cảm giác mà ông có về tính chất vô hình chỉ càng có thể bổ sung vào tình trạng dằn vặt của ông ta mà thôi.
  18. Charles nói rằng ông là con trai duy nhất của một gia đình nhập cư nghèo người Nga, ông đã được nuôi dạy trong tình trạng không có tình yêu thương, không hề có một dấu vết nhỏ nhất nào của sự ấm áp hoặc tình cảm, và ông lại còn bị rất nhiều lối cư xử thật tàn bạo nhục nhã về thể lý. “Nhưng tôi biết mình lanh lợi và có thể sống còn. Tôi biết mình có thể nhìn thấy những điều mà người ta không thể thấy được - như cách làm thế nào để kiếm tiền. Tôi điều hành công việc kinh doanh đầu tiên của mình từ năm tôi mới lên 14 tuổi. Tôi muốn có tiền, nhờ đó, tôi có thể tự do. Hiện nay, tôi kiếm được nhiều tiền. Việc hoạt động kinh doanh thật dễ dàng đối với tôi. Tôi không biết tại sao, nhưng đúng là như vậy. Những nước cờ đúng dường như thật rõ rệt. Về đời sống cá nhân, tôi đã hai lần cố gắng tâm sự với một trong các đối tác về những bất an của mình. Anh ta lại cười tôi, không tin tôi, thậm chí còn không muốn nghe nói đến điều này nữa. Tôi sống trong một căn hộ hai phòng, và không có sở thích gì về những tiện nghi cá nhân. Tôi cảm thấy mình không xứng đáng được như vậy. Tôi cảm thấy hầu như mình không xứng đáng được bất cứ điều gì... Ông có biết tôi thích gì nơi ông không? Ông nhận thấy nỗi sợ hãi và đau đớn của tôi, và ông tin vào điều đó, ông không sợ hãi nó, ông không cố gắng thay đổi đối tượng”. Tôi nói : “Và khi nói về điều đó, tôi tự hỏi việc trở nên giống như một cậu bé 5 tuổi đang sống trong căn nhà của ông như thế nào”. Những giọt nước mắt long lanh trong đôi mắt của ông ta, khi ông kể lại với tôi những cách thức thực sự khủng khiếp. Khi ông nói, đứa trẻ mà ông đã từng là càng lúc càng nổi lên rõ ràng trên gương mặt của ông. Rõ ràng khi còn nhỏ, bất chấp ý chí táo bạo của ông để sống còn, Charles đã hình thành một lòng tự trọng thấp khủng khiếp, điều này chính là nguyên nhân gây ra cả cảm giác là mình không xứng đáng, lẫn chọn lựa của ông đối với người phụ nữ mà
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2