Biến chứng thận do
bệnh đái tháo
đường
Hơn 40% số bệnh nhân lọc máu chu kỳ ở Mỹ là biến
chứng thận do đái tháo đường (ĐTĐ). Ở Việt Nam,
bệnh ĐTĐ đang gia tăng về tần suất mắc bệnh, cùng
với những tiến bộ trong điều trị bệnh, tuổi thọ của
người bệnh ĐTĐ kéo dài hơn, làm cho biến chứng
thận ở bệnh nhân ĐTĐ cũng ngày càng tăng.
Qúa trình tổn thương thận
Ở các nước có nền công nghiệp
phát triển, ĐTĐ là nguyên nhân
chính gây suy thận giai đoạn cuối. Hiểu biết biến chứng
thận ở bệnh nhân ĐTĐ có thể giúp dự phòng để hạn chế
và làm chậm biến chứng này.
ĐTĐ là một bệnh rối loạn chuyển hóa do thiếu hụt insulin
tuyệt đối hoặc tương đối. Đặc trưng của bệnh là tăng
glucose máu cùng với các rối loạn về chuyển hóa đường,
đạm, mỡ, và các chất khoáng. Tổn thương mạch máu,
đặc biệt là vi mạch do bệnh ĐTĐ, dẫn tới tổn thương
nhiều cơ quan trong đó có thận. Biểu hiện tổn thương
thận trong bệnh ĐTĐ được chia làm hai pha, pha sớm và
pha muộn. Pha sớm khởi đầu là xuất hiện microalbumin
niệu (30-299mg protein/24 giờ) không thường xuyên, cho
đến khi xuất hiện macroalbumin niệu (trên 300mg
protein/24 giờ) thường xuyên. Pha muộn được tính từ khi
xuất hiện macroalbumin niệu thường xuyên đến suy thận
giai đoạn cuối. Pha sớm là pha im lặng về lâm sàng, biến
đổi quan trọng của thận trong pha này là thận to lên, tăng
mức lọc cầu thận, tăng áp lực trong cầu thận, xuất hiện
microalbumin niệu không thường xuyên, về sau xuất hiện
thường xuyên và nồng độ tăng dần. Pha muộn là pha lâm
sàng, biểu hiện lâm sàng tổn thương thận bao gồm: hội
chứng cầu thận mạn với phù, protein niệu, hồng cầu niệu,
tăng huyết áp, đôi khi có hội chứng thận hư, chức năng
thận giảm rồi suy thận và suy thận giai đoạn cuối. Biến đổi
cấu trúc mô bệnh học thận đặc trưng bởi tổn thương dạng
hạch và tổn thương rỉ ở cầu thận do thấm các thành phần
của huyết tương qua mao mạch cầu thận, không có lắng
đọng phức hợp miễn dịch ở vùng tổn thương. Dần dần
cầu thận bị xơ hóa, làm mất dần chức năng thận.
Triệu chứng