intTypePromotion=1
ADSENSE

Biện pháp giúp học sinh hứng thú học tập phân môn Thường thức mĩ thuật trong các giờ học mĩ thuật cho học sinh trung học cơ sở Trường PTTH CLC Nguyễn Tất Thành

Chia sẻ: _ _ | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:11

40
lượt xem
1
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Mĩ thuật là môn học độc lập trong chương trình giáo dục phổ thông hiện nay, là một môn học vừa mang tính sáng tạo vừa bao hàm một kho tàng lịch sử lâu đời. Bộ môn với nhiều phân môn khác nhau, mỗi một phân môn lại có tính đặc thù riêng biệt. Chính vì thế mà Mĩ thuật vừa mang đến cho người học sự tìm tòi, thư giãn và mang lại nhiều niềm vui cho người học.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Biện pháp giúp học sinh hứng thú học tập phân môn Thường thức mĩ thuật trong các giờ học mĩ thuật cho học sinh trung học cơ sở Trường PTTH CLC Nguyễn Tất Thành

  1. 50 BIỆN PHÁP GIÖP HỌC SINH HỨNG THÖ HỌC TẬP PHÂN MÔN THƢỜNG THỨC MĨ THUẬT TRONG CÁC GIỜ HỌC MĨ THUẬT CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ TRƢỜNG PTTH CLC NGUYỄN TẤT THÀNH Tác giả: Phùng Thị Thu Trang Đơn vị: Trường PTTH CLC Nguyễn Tất Thành Tóm tắt Mĩ thuật là môn học độc lập trong chương trình giáo dục phổ thông hiện nay, là một môn học vừa mang tính sáng tạo vừa bao hàm một kho tàng lịch sử lâu đời. Bộ môn với nhiều phân môn khác nhau, mỗi một phân môn lại có tính đặc thù riêng biệt. Chính vì thế mà Mĩ thuật vừa mang đến cho người học sự tìm tòi, thư giãn và mang lại nhiều niềm vui cho người học. Đồng thời Mĩ thuật nói chung và phân môn thường thức mĩ thuật nói riêng là cầu nối lien kết giữa các môn học khác như lịch sử, địa lý, văn học… Ở phân môn thường thức mĩ thuật là phân môn khái quát quát lại các giai đoạn lịch sử mĩ thuật, nguồn gốc của lịch sử cũng các tác giả tác phẩm nổi tiếng trong nền mĩ thuật nói chung mà cụ thể là nền mĩ thuật Việt Nam nói riêng. Tuy nhiên để giúp học sinh yêu thích và hứng thú hơn khi học phân môn thường thức mĩ thuật cần tạo ra nhiều tình huống hấp dẫn giúp học sinh có thể sáng tạo và giải quyết một vấn đề đặt ra trong một giờ học thường thức mĩ thuật. Ngoài việc học sinh được quan sát tranh, được tái hện lại các mốc lịch sử mĩ thuật. Tuy nhiên ở phân môn này học sinh luôn cảm thấy khó tiếp thu và lĩnh hội hết được toàn bộ kiến thức vì thế học quên khá nhanh các đặc điểm của cac giai đoạn lịch sử, các tác giả tiêu biểu ở nền mĩ thuật Việt Nam và Thế giới. Từ các mặt hạn chế đó tôi đưa ra một số biện pháp tạo hứng thú học tập phân môn thường thức mĩ thuật qua các bài sơ lược mĩ thuật Việt Nam và Thế giới cho học sinh trung học cơ sở trường Phổ thông thực hành chất lượng cao Nguyễn Tất Thành chủ yếu nhằm giúp học sinh thích thú với các giờ học phân môn thường thức từ đó rèn luyện cho hoc sinh cách tư duy, cách phân tích và giải quyết được các vấn đề đặt ra mà hơn hết nắm bắt được đặc điểm, đặc trưng của nền mĩ thuật Việt Nam và Thế giới. Từ khóa: hứng thú I. Đặt vấn đề Mĩ thuật là nơi tạo ra cái đẹp, là nơi con người bộc lộ được mọi cảm xúc thăng hoa trong cuộc sống. Những điều mới lạ trong tự nhiên và trong cuộc sống đem lại cho con người mọi sự thích thú. Chẳng hạn cảnh đẹp của một khu di tích đìnnh chùa, vẻ đẹp của một tác phâm hội họa, một công trình kiến trúc đều đem đến cho người thường thức mọi
  2. 51 sự khám phá. Ngày từ thời sơ khai đến những xu thế hiện đại ngày nay con người luôn tìm ra cái đẹp. Cũng từ đó mĩ thuật luôn gắn liền với lịch sử cuộc sống con người. Từ những nền văn hóa sơ khai đến các giai đoạn mĩ thuật cho thấy được bề dày lịch sử Mĩ thuật Việt Nam và thế giới. Trong chương trình giảng dạy mĩ thuật với nhiều phân môn khác nhau nhưng với phân môn thường thức mĩ thuật giữ một vị trí quan trọng trong quá trình giúp học sinh nắm bắt một lượng kiến thức khổng lồ về nền mĩ thuật Việt Nam. Phân môn ngoài việc giúp học sinh rèn luyện kĩ năng nói, lập luận trình bày còn giúp học sinh cảm thụ được giá trị thẩm mĩ qua các công trình, các tác phẩm hội họa ở các giai đoạn khác nhau. Bồi dưỡng học sinh cách thường thức tranh của các tác giả, của bản thân của các bạn khác thông qua phân môn này học sinh thêm yêu quý các giá trị nghệ thuật của dân tộc, đất nước. Tuy nhiên việc giảng dạy phân môn này còn chưa phát huy được tối đa vốn kiến thức của nó, bởi nếu như ở phân môn vẽ tranh đề tài, vẽ trang trí, vẽ theo mẫu học sinh cảm thấy thoải mái thích thú hơn trong quá trình học. Còn ở phân môn thường thức mĩ thuật học sinh chưa thích thú vì cho rằng là phân môn nhiều lí thuyết, khó nhớ và không được tự do thể hiện tác phẩm của bản thân nền vì vậy đây cũng là một khó khăn cần được giải quyết trong quá trình dạy học phân môn thường thức mĩ thuật. Để khắc phục khó khăn này cần đổi mới cách thức phương pháp giảng dạy mĩ thuật giúp học sinh thích thú học tập hơn ở các giờ học sinh động hấp dẫn. Với phương pháp dạy học mới thông qua các hoạt động học sinh động sáng tạo thì người giáo viên luôn là người tạo hứng thú học tập tích cực cho học sinh ở cả những giờ lý thuyết. Từ đó học sinh phát huy được tối đa sự quan sát, so sánh, sáng tạo của bản thân. Xuất phát từ lí luận dạy học, là giáo viên đang dạy bộ môn mĩ thuật tôi đưa ra một số biện pháp giúp học sinh hứng thú học tập phân môn thường thức cho học sinh trung học trường PTTH CLC Nguyễn Tất Thành nhằm giúp giáo viên và học sinh có cách dạy – học phù hợp với năng lực của mỗi học sinh. II. Phƣơng pháp nghiên cứu 1. Phương pháp nghiên cứu lí luận - Tìm hiểu các nguồn tài liệu về tạo hứng thú học mĩ thuật cho học sinh trung học - Một số biện pháp giúp học sinh hứng thú học tập phân môn thường thức mĩ thuật qua các bài sơ lược mĩ thuật Việt Nam và thế giới ở học sinh THCS thông qua các giờ học. - Tác giả sử dụng các phương pháp phân tích – tổng hợp những tài liệu lí luận có liên quan đến nội dung nghiên cứu vấn đề.
  3. 52 - Phân tích tổng hợp những ưu điểm và nhược điểm của quá trình tạo hứng thú học tập các phân môn mĩ thuật cho học sinh. 2. Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn - Khảo sát qua địa bàn: Tại các giờ học thường thức mĩ thuật Việt Nam khối THCS trường Phổ thông thực hành chất lượng cao Nguyễn Tất Thành. (cụ thể khối 8 và 9) - Phương pháp thực hành: Thông qua quá trình học của học sinh và thực tế giảng dạy của giáo viên. - Quan sát hoạt động giáo dục tại cơ sở: Qua quá trình dạy tại lớp 8, 9 và các hoạt động nội dung các tiết học phân môn thường thức mĩ thuật của môn mĩ thuật. Trong quá trình thực tế dạy và học bộ môn mĩ thuật cho học sinh lớp 8, 9 tại trường Phổ thông thực hành CLC Nguyễn Tất Thành chúng tôi đưa ra một số biện pháp giúp học sinh hứng thú học tập phân môn thường thức mĩ thuật qua các giờ học. III. Kết quả nghiên cứu 1. Mối quan hệ hứng thú và kết quả học tập Hứng thú là một thuộc tính tâm lí - nhân cách của con người. Hứng thú có vai trò rất quan trọng trong học tập và làm việc. Giáo dục phương tây luôn cho rằng “hứng thú nhưng một thuộc tính bẩm sinh của con người – I.Ph. Shecbac”. Ở Việt Nam các đề tài hứng thú đều được gắn liền với các môn học khác hau như Toán, Văn, Lịch sử. Nguyễn Quang Uẩn (2005) đã đưa ra khái niệm nêu được bản chất của hứng thú gắn liền với hoạt động cá nhân. “ Hứng thú là thái độ đặc biệt của cá nhân đối với đối tượng nào đó, vừa có ý nghĩa đối với cuộc sống, vừa có khả năng mang lai khoái cảm cho các nhân trong quá trình hoạt động”. Từ đó cho thấy hứng thú nói chung và hứng thú trong học tập nói riêng được xác định là xu hướng nhận thức cá nhân có kèm theo các cảm xúc tốt trong quá trình tiếp nhận các thô ng tin mới. Tron phân môn thường thức mĩ thuật thì việc tạo hứng thú học tập cho học sinh có vai trò quyết định giúp người học cảm thấy muốn tiếp nhận các nguồn thô ng tin khác nhau, từ đó học sinh say mê học tập hơn, muốn khác phá nhiều hơn. Qua đó không chỉ đem lại cho học sinh một kết quả học tập tốt mà hơn hết học sinh nhận thức tiếp nhận được một lượng kiến thức đã được học tập và trao đổi trong quá trình học. Cụ thể ở các bài sơ lược Mĩ thuật Việt Nam Thời Lê, mĩ thuật Việt Nam giai đoạn 1954- 1975, các công trình kiến trúc Thời Lê, mĩ thuật hiện đại Phương Tây, mĩ thuật Châu Á… Trong quá trình dạy học đều được chia các thành tố cơ bản khác nhau như: Mục tiêu bài học, phương pháp giảng dạy, nội dung bài học, hình thức tổ chức dạy học và phương tiện day học. Với
  4. 53 các thành tố này cần có các biện pháp giúp học sinh hứng thú học tập khác nhau. Chính vị thế mối quan hệ qua lại giữa giáo viên và học sinh đóng vai trò kết nối giúp học sinh hứng thú học tập từ đó tạo ra kết quả học tập hiệu quả. Hứng thú học tập chính là động cơ thúc đẩy quá trình tư duy và tham gia tích cực vào hoạt động học ở học sinh. Tuy nhiên, nếu không có hứng thú hay không tạo hứng thú học tập cho học sinh thì sẽ không đem lại kết quả cao, thậm chí là xuất hiện một số tiêu cực như sự nhàm chán, sự thờ ờ không muốn lĩnh hội kiến thức. Nhất là đối với phân môn thường thức mĩ điều đó cho thấy gây hứng thú học tập ở phân môn mĩ thuật chính là tạotiền đề cho học sinh phát huy hết các khả năng, sáng tạo và phát triển năng lực ngôn ngữ cho học sinh. Cho nên, sự tập trung, chú ý học tập của học sinh được tăng cường chủ yếu là chịu sự tác động của giáo viên, cách thức tổ chức của giờ học. Bởi giáo viên là người tạo nên hứng thú yêu thích môn học do đó giáo viên cần không ngừng đổi mới phương pháp, cách tổ chức giờ học phù hợp cho đối tượng học sinh. Giáo viên cần giúp học sinh thấy được ý nghĩa quan trọng của môn học đối với đời sống, cần kích thích hứng thú của học sinh không chỉ trong các giờ dạy mà cần trong thực tế, từ đó học sinh lĩnh hội được kiến thức vào giải quyết được mọi vấn đề. 2. Thực trạng đối với việc dạy phân môn vẽ tranh đề tài hiện nay 2.1. Thuận lợi Từ thực tế giảng dạy phân môn thường thức mĩ thuật tại khối 8 và 9 cho thấy rằng học sinh khá yêu thích môn học, là học môn mà được nhà trường luôn tạo điều kiện về tài liệu chuyên môn cho việc dạy và học như các buổi dự giờ, hay cơ sở vật chất tương đối đầy đủ góp phần không nhỏ vào việc giúp học sinh hứng thú học tập hơn, giáo viên cũng chủ động hơn ở các giờ dạy học thường thức mĩ thuật. 2.2. Những hạn chế khi dạy phân môn thường thức mĩ thuật Trong chương trình dạy học bộ môn mĩ thuật nói chung và phân môn thường thức mĩ thuật nói riêng cho thấy rằng đây là một phân môn khó dạy hơn cả so vớ các phân môn như vẽ theo mẫu, vẽ tranh đề tài, vẽ trang trí bởi ở phân môn này ngoài khối lượng kiến thức không chỉ về mĩ thuật mà nó còn bao hàm cả về lịch sử điều đó khiến giáo viên vần liên kết các môn học như lịch sử, địa lí cùng bộ môn mĩ thuật để học sinh nắm, hiểu được các mốc lịch sử mĩ thuật, các giai đoạn phát triển của các nền mĩ thuật cũng như đặc điểm các họa tiết hoa văn, kiến trúc, các tác phẩm hội họa nền mĩ thuật Việt Nam. Là một giáo viên
  5. 54 mĩ thuật tôi cũng như các giáo viên mĩ thuật khác cũng không tránh khỏi những han chế vì thế mà chưa thể nói rằng mình đã nắm bắt và hiểu hết được lịch sử các giai đoạn mĩ thuật Việt Nam. Hạn chế trong phân môn này đó chính là đồ dùng dạy học, nếu như ở phân môn vẽ theo mẫu đồ dùng dạy học chính là vật mẫu thật, tranh ảnh, phân môn vẽ tranh đề tài là tranh mẫu thì ở phân môn thường thức mĩ thuật là sự kết hợp của các tư liệu, tranh ảnh, video về quá trình hình thành phát triển của nền mĩ thuật Việt Nam, Thế giới các giai đoạn. Để học sinh ngoài vệc yêu thích môn học thì việc tìm tư liệu, tranh ảnh, video clip phù hợp cho tiết dạy đôi khi còn gặp khó khăn. Bởi nguồn thông tin tư liệu thì nhiều không chính thống vì thế mà việc lựa chọn thông tin để cung cấp cho học sinh còn gặp nhiều khó khăn và tốn kém. Học sinh hứng thú tiết học ngoài cách thức học thì nguồn tư liệu cung cấp cho học sinh chính là một yếu tố quan trọn giúp thúc đẩy khả năng khám phá tìm tòi ở học sinh. Ví dụ như ở bài Sơ lược mĩ thuật Thời Lê ở mĩ thuật lớp 8 cho thấy được với khối lượng kiến thức về bối cảnh lịch sử, các công trình kiến trúc tôn giáo còn lưu giữa lại còn rất ít, muốn cung cấp cho học sinh hình ảnh họa tiết hoa văn kiến trúc thời Lê cần rất nhiều nguồn sách khác nhau. Với nguồn cung cấp từ mạng internet đôi khi chưa mang tính chính xác cao do vậy việc lựa chọn sách và lấy thông tin còn mất nhiều thời gian. Vì thế mà giáo viên thường ít tập trung quá nhiều vào phân môn này mà chỉ chú trọng vào các phân môn vẽ vì cho rằng học mĩ thuật chỉ cần học sinh biết cách vẽ, cảm thụ được tác phẩm nghệ thuật là được. Còn phân môn thường thức mĩ thuật chỉ là nắm được các giai đoạn lịch sử mĩ thuật, các tác giả tác phẩm tiêu biểu mĩ thuật Việt Nam. Do vậy mà tình trạng chung ở các giờ học thường thức mĩ thuật nói chung là sơ sài, nhàm chán khiến học sinh giảm hứng thú học hơn. Chủ yếu là nguyên nhân sau: Thứ nhất, phần lớn giáo viên chỉ dạy đúng lượng kiến thức mà sách giáo khoa cung cấp, ít mở rộng lượng kiến thức bên ngoài cho học sinh. Vì thế mà học sinh cảm thấy không cần tìm hiểu thêm và cũng làm bài một cách sơ sài qua loa chưa mang tính chiều sâu của bài học. Thứ hai, Về phía học sinh đa phần học sinh không thích phân môn này do học sinh cảm thấy khó nhớ các mốc lịch sử, hay nhầm lẫn các tác phẩm hội họa, các hoa văn khác nhau chẳng hạn như nói về Rồng thì học sinh khó nhận dạng giữa rồng thời Lê, thời Trần, Thời Lý, cũng như hoa văn họa tiết phù điêu khác nhau. Bởi các họa tiết các tác phẩm, các
  6. 55 công trình kiến trúc có sự kế thừa và tiếp thu lẫn nhau do vậy học sinh luôn cảm thấy lúng túng khi gặp các bài tập về so sánh sự giống và khác hay phân tích tác phẩm nghệ thuật 3. Biện pháp giúp học sinh hứng thú học phân môn thƣờng thức mĩ thuật cho học sinh trung học cơ sở 3.1. Biện pháp 1: Đổi mới cách thức tổ chức dạy học Ngoài việc tạo ra sự thích thú về môn học thì việc giúp học sinh yêu thích lịch sử mĩ thuật nước nhà là một quá trình lâu dài và cần sử dụng nhiều phương tiện dạy học khác nhau. Mà cụ thể cần tổ chức các hình thức học tập khác nhau. Như các phân môn khác đều có thể sử dụng trò chơi, câu đố, tổ chức dạy học dự án, tổ chức dạy học ngoài lớp học. Thì phân môn thường thức mĩ thuật lại càng phải chú trọng nhiều hơn khâu tổ chứ giúp học sinh hứng thú từ ngay mục tiêu, nội dung bài học cũng như cách đánh giá kết quả học tập của học sinh. Cụ thể như sau: - Tổ chức trò chơi học tập: đa phân tổ chức trò chơi là một hình thức gây hứng thú một cách hiệu quả cho học sinh. Để tổ chức được một giờ học giúp học sinh hứng thú qua cách tổ chức trò chơi thì cần chú ý những yêu cầu sau: Thứ nhất, việc lựa chọn hình thức chơi đòi hỏi giáo viên phải tư duy sáng tạo lựa chọn phù hợp với bài học, từng đối tượng học sinh. Thứ hai, luật chơi phải rõ rà ng đơn giản dễ nhớ dù là học sinh trung học cơ sở thì cũng cần đưa ra luật chơi nhanh gọn dễ để học sinh dễ nắm bắt và tham gia một cách hiệu quả từ đó học sinh lĩnh hội được kiến thức thôn g qua trò chơi. Thứ ba, đối tượng học sinh phải đảm bảo là toàn bộ học sinh trong lớp đều có thể được tham gia, giáo viên luôn định hướng nhừm giúp học sinh hiểu được ý đồ của bài học, thứ tư, chuẩn bị đồ dùng cần thiết khi tổ chức chơi trò chơi như bảng phụ, phiếu học tập...Thông qua trò chơi tạo cho học sinh khả năng hợp tác giữa các thành viên trong nhóm, mỗi thành viên đều được bộc lộ chính kiến của bản thân trước tập thể, phát triển được tình bạn, có tính tương trợ nhau. Phương pháp tổ chức trò chơi giúp học sinh không chỉ hứng thú mà còn thể hiện được chức năng hợp tấc quen dần với đời sống xã hội và làm việc trong sự phân công hợp tác. Trong trò chơi mọi thứ đều thật chẳng hạn như ở bài 5: Một số công trình tiêu biểu của mĩ thuật thời Lê giáo viên có thể tổ chứ trò chơi “ truyền điện” là trò chơi yêu cầu học sinh tham gia với hình thức trả lời nhanh nối tiếp nhau. Vớ trò chơi này là trò chơi học sinh luôn được đặt vào tâm thế tập trungcao độ để lắng nghe trả lời số lượng câu hỏi kiến thức giáo viên đưa ra. Hoặc trò chơi “ Xem tranh đoán bài, giới thiệu về bài” sẽ thường
  7. 56 được áp dụng vào các bài như giới thiệu về các tác giả tác phẩm tiêu biểu mĩ thuật Việt Nam. - Tổ chức hoạt động học theo nhóm - Tổ chức hoạt động học ngoài không gian lớp học: chẳng hạn như ở bảo tàng, các khu di tích…cùng kết hợp liên môn với các môn như lịch sử, địa lý bằng các chuyến học tập ngoại khóa kết hợp các bài tập thu hoạch từ đó học sinh được quan sát, lắng nghe và tìm hiểu một cách rõ ràng cụ thể. Qua đó sau những giờ kết hợp học ngoài không gian lớp học học sinh cảm thấy hứng thú hơn trong giờ học, phát huy được năng lực khám phá ở học sinh, tăng kĩ năng giao tiếp, trình bày, thuyết trình cho học sinh khi hùng biện một vấn đề cần giải quyết. - Phương pháp liên hệ thực tiễn cuộc sống Ví dụ như trong Bài 12 Sơ lược về mĩ thuật các dân tộc ít người ở Việt Nam của mĩ thuật lớp 9. Giáo có thể kết hợp tổ chức cùng môn địa lí, lịch sử để cùng tham quan tìm hiểu nền mĩ thuật một số dân tộc tại tỉnh mình sinh sống như Mường, Dao, H‟mông, Thái, Tày, từ đó học nắm bắt được đặc điểm nền mĩ thuật dân tộc qua các hoa văn trang trí, qua phong tục của các dân tộc, cách tạo hình và thể hiện các hoa văn đó. Từ thực tế được quan sát sẽ giúp học sinh lien hệ ứng dụng vào đời sống thực tiễn như thiết kế, tạo dáng đồ vật. Vậy để giúp học sinh hứng thú học tập mĩ thuật Việt Nam thông qua trò chơi, hoạt động nhóm, hoạt động ngoài không gian lớp học, phương pháp lien hệ thực tiễn cuộc ssoosng cần đạt được một trong những điểm sau: Thứ nhất, luôn tạo hứng thú cho học sinh trong suốt quá trình dạy học ở phân môn, các giờ học và trong suốt tiết học để đảm bảo được mục tiêu, nội dung dạy học cho phân môn đó. Sắp xếp cách thức tổ chức giờ dạy hợp lý, không nên quá lạm dụng trò chơi hay hoat động nhóm khiến học sinh cảm thấy nhàm chán mà cần kết hợp một cách linh hoạt mềm dẻo để tiết học không gây ức chế cho học sinh. Bởi học sinh là trung tâm của giáo dục, giáo viên là người truyền điện cho học sinh lĩnh hội và tiếp thu. Thứ hai, luôn đảm bảo việc tạo hứng thú cho sinh chính là quá trình phát huy cho học sinh khả năng tập trung cao độ, tư duy sáng tạo vào các môn và từng bài học cụ thể. Thứ ba, việc tạo hứng thú học tập mĩ thuật cho học sinh chính là việc kích thích thị giác cho học sinh quan sát, hoat động trí óc cho học sinh tư duy từ đó học sinh chủ động, tích cực tham gia vào các hoạt động học, các tình huống mà giáo viên đưa ra. 3.2. Biện pháp 2: Đổi mới phương pháp dạy học
  8. 57 Hiện nay đổi mới phương pháp dạy học căn bản là một vấn đề cần thiết trong xu hướng hiện đại ngày nay. Trong chương trình giáo dục nói chung hiện nay và chương trình mĩ thuật nói riêng việc giúp học phát huy được yêu tố năng lực là một trong yếu tố giáo dục con người toàn diện giúp học sinh phát triển hài hòa về đức, trí, thể, mĩ. Do vậy trong quá trình giảng dạy tại trường tôi nhận thấy rằng để đảm bảo các điều kiện dạy học hiện này cần đảm bảo các yếu tố sau: Thứ nhất, Sử dụng linh hoạt các đồ dùng dạy học với phân môn thường thức mĩ thuật việc sử dụng đồ dung dạy học là sự cần thiết bởi ngôn ngữ mĩ thuật là thực tế hình ảnh, trực quan hấp dẫn, đo đó phát huy tối đa đồ dù ng dạy học chính là cách đổi mởi phương pháp dạy học căn bản. Ví dụ trong bài 1 Sơ lược mĩ thuật thời Nguyễn (1802- 1945) mĩ thuật lớp 9. Giáo viên sử dụng các đồ dùng dạy học như hình ảnh, video, clip về mĩ thuật thời Nguyễnẻ một cách hơp lí ở các hoạt động dạy học sẽ giúp học sinh hứng thú hơn trong các phần ở nội dung bài học. Thứ hai, sử dụng hiệu quả tranh ảnh minh họa nhằm đạt hiệu quả cao trong quá trình dạy học. Từ đó học sinh vừa được quan sát tranh ảnh thực tế, tạp chí sách báo về bài học, vừa được quan sát quá trình hình thành phát triển nền mĩ thuật Việt Nam thông phương tiện dạy học hiện đại. Giáo viên cần sưu tập hình ảnh, thông tin tài liệu của bài dạy qua sách, báo, truyện từ đó tập hợp thành album, sách theo từng bài hoạc theo giai đoạn để học sinh được khám phá, tìm hiểu. Chính cách làm này sẽ giúp học sinh hứng thú hơn trong quá trình học. Ngoài ra giáo viên có thể yêu cầu học sinh tìm hiểu theo nhóm để hoàn thành các bài tập sử dụng tranh ảnh minh họa để giới thiệu về các tác giả và tác phẩm tiêu biểu. Cụ thể như ở bài 14 mĩ thuật 8 một số tác giả tác phẩm tiêu biểu mĩ thuật Việt Nam 1954- 1975. Giáo viên đưa ra yêu cầu học sinh sưu tầm tranh ảnh các tác phẩm tiêu biểu và tìm hiểu về tác giả tác phẩm của một họa sĩ Như Bùi Xuân Phái đóng thành quyển để học sinh tích cực tập trung tham gia hiệu quả. Thứ ba, nên kết hợp các phương tiện dạy học hiện đại và sử dụng, khai thác mạng intenet của nhà trường một cách triệt để trong quá trình dạy phân môn thường thức mĩ thuật. Ở bất cứ môn học nào cũng cần có sự kết hợp hài hòa các phương tiện và nguồn mạng intenet mà nhà trường cung cấp, bởi đây chính là con đường hỗ trợ đắc lực giúp giáo viên, học sinh lĩnh hội được mọi kiến thức. Nhất là đối với bộ môn mĩ thuật, nếu ở phân trang trí học sinh được quan sát tìm hiểu về các họa tiết hoa văn trang trí qua nguồn thông
  9. 58 tin giáo viên cung cấp, ngoài việc giáo viên minh họa trên bảng học sinh còn được thảm khảo các bài minh họa các bài vẽ khác của các bạn trên cả nước. Cũng như phân môn thường thức mĩ thuật cũng vậy, để tìm hiểu về một thông tin về lịch sử mĩ thuật Viêt Nam thì sự hiện diện của hình ảnh trực tiếp trên mạng intenet giúp học sinh gần như trực tiếp quan sát được các tác phẩm hội họa, các công trình kiến trúc lâu đời của nước nhà. Tuy nhiên để sử dụng triệt để được các phương tiện này thì người giáo viên phải thành thạo quá trình sử dụng và tìm chọn các nguồn tài liệu một hiệu quả trước khi lên lớp để tránh tình trạng mất thời gian nhiều vào việc vừa dạy vừa tìm tài liệu cho học sinh xem. Thứ tư, kết hợp linh hoạt các phương pháp dạy học hiệu quả tường một giờ dạy học chính là bao hàm của việc sử dụng linh hoạt các phương tiện dạy học. Ở phân môn thường thức mĩ thuật thì mỗi một nội dung bài học đều đưa ra các phương pháp dạy học khác nhau. Ví dụ như ở mĩ thuật lớp 8 bài 10 sơ lược về mĩ thuật Việt Nam 1954- 1975. Một công trình kiến trúc, một tác phẩm hội họa là tổng hợp kiến thức của các phân môn khác nhau như vẽ trang trí, vẽ tranh đề tài…ngoài ra nó còn kết hợp các môn học khác như văn học, lịch sử, thơ ca, địa lý vì vậy cần sử dụng các phương pháp dạy học dưới đây một cách hiệu quả nhằm giúp giáo viên và học sinh luôn hứng thú với mỗi tiết học. Cụ thể: Phương pháp gợi mở, phương pháp trực quan, phương pháp thuyết trình, phương pháp phân tích, phương pháp tích hợp, phương pháp quan sát, phương pháp hoạt động nhóm và phương pháp liên hệ thực tiễn. Từ những phương pháp này luôn đảm bảo cho học sinh được phát huy hết năng lực phẩm chấp của bản thân, vận dụng một cách hiệu quả việc tích hợp liên môn với các môn học khác. Với các phương pháp này giáo viên không gặp nhiều khó khăn trong quá trình quản lí lớp nữa mà chỉ là người tổ chức điều hành còn học sinh chính là người vừa tổ chức và thực hiện. 3.3. Biện pháp 3: Đưa ra nhiệm vụ học tập cần thiết và hợp lí Trong mỗi một bài học dù thực hành hay lí thuyết đều đòi hỏi số lượng bài tập và nhiệm vụ được giao đến học sinh hợp lí. Với phương pháp dạy học theo xu thế hiện đại đổi mới trong cách thức dạy học, thủ thuật đa dạng chính là cách phát huy năng lực của học sinh. Tuy nhiên đòi hỏi giáo viên phải vận dụng hợp lí để kết quả cuối cùng của tiết dạy học sinh rèn luyện được phương pháp tư duy, năng lực tự học, năng lực tự nghiên cứu, tạo niềm vui hứng thú tạo ra nhu cầu hành động và thái độ tự tin trog học tập của học sinh.Việc đưa ra nhiệm vụ học tập với phân môn thường thức mĩ thuật càng phải rõ ràng cụ thể để học sinh nắm bắt được nhiệm vụ của bài học. Vì vậy giáo viên cần thiết kế, tổ
  10. 59 chức, hướng dẫn học sinh hoạt động học tập với các hình thức đa dạng phong phú, có sức hấp dẫn với học sinh và đặc trưng của bài học. Việc thiết kế các dạng câu hỏi kết hợp với cách tổ chức trò chơi hay các bài tập từ đó rèn luyện các kĩ năng hướng dẫn học sinh có thói quen vận dụng kiến thức đã học vào giải quyết các vấn đề thực tiễn. Để làm tốt điêu đó giáo viên cần thương xuyên đôn đốc kiểm tra thậm chí là đưa ra hình thức phạt với các học sinh lười học. Để đạt được yếu cầu trên giáo cần đảm bảo được nhưng yếu tố sau: Thứ nhất, thường xuyên củng cố và phát triển hứng thú cho học sinh ở nhiều mức độ khác nhau. sự hứng thú đó sẽ được tăng dần về mức độ để học sinh không để ý đến thời gian và kết thúc tiết học các em còn cảm thấy luyến tiếc. Đó là vấn đề không hề đơn giản bới mỗi một lớp học có những đặc tính khác nhau vì vậy giáo viên cần nắm bắt tâm sinh lý lứa tuổi học sinh để đưa ra phương pháp tạo hứng thú. Thứ hai, thường xuyên thay đổi phương thức kiểm tra đánh giá học sinh để học sinh luôn có cách học tư duy và chủ động trong quá trình tiếp nhận lĩnh hội kiến thứ của bài học. Ví dụ trong bài Sơ lược mĩ thuật thời Lê của mĩ thuật 8 nếu thay vì giáo viên đưa ra nhiệm vụ học tập học sinh bằng hình thức trả lời các phiếu học tập hay tổ chức trò chơi vươt chướng ngại vật để tìm từ khóa cho bài học đó. Giáo viên cũng có thể kết hợp băng đĩa cho học sinh quan sát ghi nhớ và đưa ra nhiệm vụ học tập cho học sinh bằng cách vẽ sơ đồ tư duy về quá trình hình thanh và phát triển nền mĩ thuật thời Lê của mĩ thuật Việt nam. Qua đó học sinh vừa kết hợp hiệu quả các phân môn khác vào bài tập mà giáo viên đưa ra. 4. KẾT LUẬN Tạo hứng thú và tăng tính tích cực cho học sinh đây là một yêu cầu cân thiết mà mỗi một giáo viên luôn quan tâm. Do vậy mà cách khởi động hứng thú, cách truyền hứng thú cho hoc sinh chính là con đường dãn dắt học sinh đến cái đích của kiến thức. Đối với phân môn thường thức mĩ thuật là một phân môn mang tính lí thuyết cao việc lựa chọn cach thức dạy học, đổi mới phương pháp hay đưa ra nhiệm vụ học tập hợp lí sẽ giúp học sinh hứng thú hơn với môn học nhất là khi học sinh được tìm hiểu về nền phát triển của mi thuật nước nhà. Vậy câu hỏi luôn đặt ra rằng làm sao để luôn giữ lửa cho hưng thú học tập của học sinh đó chính là nhờ sự dẫn dắt, hướng dẫn của giáo viên. Bất cứ một môn học nào cũng cần sự đam mê do vậy để giúp học sinh hứng thú với phân môn thường thức mĩ thuật qua các giai đoạn mĩ thuật Việt Nam và Thế giới giáo viên luôn làm tốt các yếu tố nắm vững nội dung bài dạy, luôn lên kế hoạch và cách thức tổ chức tiết dạy trước, luôn lôi cuốn các học sinh tham gia mọi hoạt động qua trò chơi, qua các phương pháp hình thức khác
  11. 60 nhau cũng như tăng độ tương tác giữa giáo viên với học sinh. Từ đó học sinh vừa người là người tổ chức vừa là người thực hiện. Qua đó cho thấy mỗi việc giúp học sinh hứng thú trong học tập có yếu tố quan trọng trong hành trình giảng dạy của giáo viên. Để nâng cao được chất lượng học của học sinh ở phân môn thường thức mĩ thuật này giáo viên không chỉ trang bị cho bản thân vốn kiến thức huyên sâu mà còn trang bị còn trang bị cho học sinh những kĩ năng cần thiết để vừa giải quyết được vấn đề, vừa vận dụng liên hệ thực tiễn với cuộc sống. 5. TÀI LIỆU THAM KHẢO 1. Nguyễn Quốc Toản, (1998), Mỹ thuật và phương pháp dạy học mỹ thuật ở trung học cở sở, NXB Giáo dục. 2. Nguyễn Quốc Toản, Giáo trình Mĩ thuật và phương pháp dạy học mĩ thuật, NXB Đại học sư phạm. 3. Nguyễn Thu Tuấn, Giáo trình Phương pháp dạy học mĩ thuật tập 1, NXB Đại học Sư phạm. 4. Đàm Luyện, Nguyễn Quốc Toản, Bạch Ngọc Diệp, Một số vấn đề đổi mới phương pháp dạy học môn mĩ thuật Trung học cơ sở, Viện khoa học giáo dục Việt Nam- Bộ giáo dục Đào tạo. 5. Đàm Luyện, Sách giáo khoa Mĩ thuật lớp 8 và 9, Bộ giáo dục và Đào tạo.
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2