M t s bi n pháp nâng cao ch t l ng ho t đng d y hát dân ca cho tr MN 5 tu iộ ố ệ ấ ượ ạ ộ ạ ẻ ổ
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
--
I. PH N M ĐUẦ Ở Ầ
1. Lý do ch n đ tàiọ ề
Giáo d c âm nh c là ho t đng ngh thu t đc tr m m non r t yêuụ ạ ạ ộ ệ ậ ượ ẻ ầ ấ
thích. Đây là lo i hình đc xem nh ph ng ti n đ th c hi n các ho tạ ượ ư ươ ệ ể ự ệ ạ
đng giáo d c tr m t cách hi u qu tr ng m m non; có tác d ng giáoộ ụ ẻ ộ ệ ả ở ưở ầ ụ
d c th m m , t o ra đi s ng văn hóa lành m nh, góp ph n phát tri n trí tu ,ụ ẩ ỹ ạ ờ ố ạ ầ ể ệ
th ch t cho tr , giúp tr linh ho t thông minh h n.ể ấ ẻ ẻ ạ ơ
Nói đn lo i hình văn hóa dân gian trong âm nh c, không th không nh cế ạ ạ ể ắ
đn dân ca, đây là m t lo i hình văn hóa dân gian đc l u truy n t đi nàyế ộ ạ ượ ư ề ừ ờ
sang đi khác theo ph ng thúc truy n kh u, v i âm đi u và n i dung l i caờ ươ ề ẩ ớ ệ ộ ờ
phong phú, dân ca là b c tranh ph n ánh muôn m t c a ng i dân Vi t Nam.ứ ả ặ ủ ườ ệ
Tr em đc ti p xúc v i nh ng làn đi u dân ca qua câu hát ru t khi l t lòngẻ ượ ế ớ ữ ệ ừ ọ
m , chính vì v y đ tu i m m non nói chung và tr m u giáo 5 tu i nóiẹ ậ ở ộ ổ ầ ẻ ẫ ổ
riêng r t thích đc nghe và múa hát theo các làn đi u dân ca.ấ ượ ệ
Nhà tâm lý h c v tr T.S Nguy n Ánh Tuy t có nói r ng “Tu i th làọ ề ẻ ễ ế ằ ổ ơ
bình minh c a cu c đi, là giai đo n phát tri n nhanh nh t c a các ch c năngủ ộ ờ ạ ể ấ ủ ứ
tâm lý..là th i k ti p nh n cái đp d dàng” Tr không th t nh n ra cáiờ ỳ ế ậ ẹ ễ ẻ ể ự ậ
hay cái đp n u ta không t o đi u ki n cho tr ti p xúc v i th gi i xungẹ ế ạ ề ệ ẻ ế ớ ế ớ
quanh, v i âm nh c, v i nh ng làn đi u dân ca. Trong khi nghe dân ca, trớ ạ ớ ữ ệ ẻ
c m nh n đc tính ch t, tình c m c a nh ng làn đi u dân ca, h ng ngả ậ ượ ấ ả ủ ữ ệ ưở ứ
nh ng tr ng thái c m xúc khi nghe. Dân ca đa tr đn v i tình c m d u dàng,ữ ạ ả ư ẻ ế ớ ả ị
nh nhàng, m áp…Dân ca là c s giúp tr n y sinh tình yêu âm nh c t đóẹ ấ ơ ở ẻ ả ạ ừ
có nhu c u ho t đng âm nh c.ầ ạ ộ ạ
Th c t hi n nay, vi c d y và th hi n nh ng bài hát dân ca trong cácự ế ệ ệ ạ ể ệ ữ
ti t d y âm nh c cho tr m m non 5 tu i ch a th c s đc chú tr ng, năngế ạ ạ ẻ ầ ổ ư ự ự ượ ọ
l c c a giáo viên trong vi c hát và d y hát dân ca còn h n ch , ph ng phápự ủ ệ ạ ạ ế ươ
d y h c còn r p khuôn, s d ng d ng c âm nh c ch a thành th o, m t sạ ọ ậ ử ụ ụ ụ ạ ư ạ ộ ố
giáo viên ch a ch đng trong vi c s u t m c i biên l i m i theo giai đi uư ủ ộ ệ ư ầ ả ờ ớ ệ
dân ca.
Vì v y, đ tri n khai th c hi n t t và đáp ng đc nh ng m c tiêu,ậ ể ể ự ệ ố ứ ượ ữ ụ
yêu c u v s phát tri n chung và nh t là lĩnh v c giáo d c ngh thu t choầ ề ự ể ấ ự ụ ệ ậ
tr m m non 5 - tu i v ho t đng d y hát dân ca, r t c n có nh ng nghiênẻ ầ ổ ề ạ ộ ạ ấ ầ ữ
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Nguy n Th M n Th ng – Tr ng MN Hoa H ngễ ị ế ươ ườ ồ
1
M t s bi n pháp nâng cao ch t l ng ho t đng d y hát dân ca cho tr MN 5 tu iộ ố ệ ấ ượ ạ ộ ạ ẻ ổ
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
--
c u đ xu t các bi n pháp kh thi, h u hi u thúc đy hi u qu ho t đngứ ề ấ ệ ả ữ ệ ẩ ệ ả ạ ộ
d y hát dân ca cho tr m m non 5 tu i. Là m t cán b qu n lý công tácạ ẻ ầ ổ ộ ộ ả
chuyên môn, tôi luôn băn khoăn và tìm bi n pháp đ thúc đy ch t l ng ho tệ ể ẩ ấ ượ ạ
đng d y hát dân ca cho tr m m non 5 tu i t i tr ng M m non Hoa H ng -ộ ạ ẻ ầ ổ ạ ườ ầ ồ
đn v tôi đang công tác. Giúp các giáo viên nh n th c t t vai trò quan tr ngơ ị ậ ứ ố ọ
c a vi c d y hát dân ca, tìm ra nh ng ph ng pháp gi ng d y h p d n sángủ ệ ạ ữ ươ ả ạ ấ ẫ
t o góp ph n đem l i cho cô và tr gi h c hát dân ca đy h ng thú và có k tạ ầ ạ ẻ ờ ọ ầ ứ ế
qu cao, đ tr m m non có thêm nhi u c m xúc t t và hi u bi t h n vả ể ẻ ầ ề ả ố ể ế ơ ề
phong t c t p quán c a các vùng mi n t đó giáo d c tr v lòng t hào vănụ ậ ủ ề ừ ụ ẻ ề ự
hóa dân t c và đ nh ng l i hát dân ca ti p t c đc nuôi d ng, trân tr ngộ ể ữ ờ ế ụ ượ ưỡ ọ
gìn gi và l u truy n cho các th h mai sau tôi m nh d n ch n đ tài “ M tữ ư ề ế ệ ạ ạ ọ ề ộ
s bi n pháp nâng cao ch t l ng ho t đng d y hát dân ca cho tr m m nonố ệ ấ ượ ạ ộ ạ ẻ ầ
5 tu i” t đó áp d ng kh thi trên đa bàn huy n Krông Ana.ổ ừ ụ ả ị ệ
2. M c tiêu, nhi m v c a đ tài:ụ ệ ụ ủ ề
M c tiêuụ: Nâng cao ch t l ng ho t đng d y hát dân ca cho tr m mấ ượ ạ ộ ạ ẻ ầ
non 5 tu i.ổ
Nhi m v : ệ ụ Đánh giá th c tr ng ho t đng d y hát dân ca cho tr m mự ạ ạ ộ ạ ẻ ầ
non 5 tu i, đ ra gi i pháp nh m:ổ ề ả ằ
- Giúp tr có k năng c m th âm nh c t t h n, m nh d n, t tin khi thẻ ỹ ả ụ ạ ố ơ ạ ạ ự ể
hi n các bài hát dân ca.ệ
- Tuyên truy n đ m i ng i hi u đc ý nghĩa, t m quan tr ng c aề ể ọ ườ ể ượ ầ ọ ủ
dân ca – nét đp văn hóa tinh th n con ng i Vi t Namẹ ầ ườ ệ
3. Đi t ng nghiên c u:ố ượ ứ
Bi n pháp nh m thúc đy ch t l ng ho t đng d y hát dân ca cho trệ ằ ẩ ấ ượ ạ ộ ạ ẻ
m m non 5 tu i.ầ ổ
4. Ph m vi nghiên c u.ạ ứ
Tr m m non 5 tu i t i tr ng M m non Hoa H ng, xã Băng Adrênh,ẻ ầ ổ ạ ườ ầ ồ
huy n Krông Ana, t nh Đăk Lăk trong năm h c 2015 - 2016ệ ỉ ọ
5. Ph ng pháp nghiên c u.ươ ứ
Đ th c hi n nghiên c u đ tài này, tôi đã s d ng m t s ph ng phápể ự ệ ứ ề ử ụ ộ ố ươ
nh :ư
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Nguy n Th M n Th ng – Tr ng MN Hoa H ngễ ị ế ươ ườ ồ
2
M t s bi n pháp nâng cao ch t l ng ho t đng d y hát dân ca cho tr MN 5 tu iộ ố ệ ấ ượ ạ ộ ạ ẻ ổ
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
--
Ph ng pháp nghiên c u lý lu n: Thông qua vi c nghiên c u tài li u đươ ứ ậ ệ ứ ệ ể
nâng cao ki n th c và hi u bi t sâu h n v các v n đ liên quan đn đ tàiế ứ ể ế ơ ề ấ ề ế ề
nghiên c u. T đó có đc c s lý lu n đ th c hi n đ tài.ứ ừ ượ ơ ở ậ ể ự ệ ề
Ph ng pháp đi u tra, kh o sát th c t : Ti n hành ph ng v n đi v iươ ề ả ự ế ế ỏ ấ ố ớ
t ng giáo viên và h c sinh sau đó d a vào phi u đi u tra đ ch m đi m, t ngừ ọ ự ế ề ể ấ ể ổ
h p thông tin đ thu th p s li u v ki n th c cũng nh ý th c c a giáo viênợ ể ậ ố ệ ề ế ứ ư ứ ủ
và h c sinh đi v i công tác d y hát dân ca. ọ ố ớ ạ
Ph ng pháp t ng h p, đánh giá: Thông qua phi u đi u tra, kh o sátươ ổ ợ ế ề ả
th c t , t ng h p và đánh giá v th c tr ng d y hát dân ca cho tr 5 tu iự ế ổ ợ ề ự ạ ạ ẻ ổ
II. PH N N I DUNGẦ Ộ
1. C s lí lu nơ ở ậ
- Giáo d c âm nh c tr ng m m non đc th c hi n thông qua cácụ ạ ở ườ ầ ượ ự ệ
d ng ho t đng ca hát, nghe hát, v n đng theo nh c và trò ch i âm nh c. Caạ ạ ộ ậ ộ ạ ơ ạ
khúc là trung tâm c a các ho t đng âm nh c. Nh c và l i c a bài hát g nủ ạ ộ ạ ạ ờ ủ ắ
quy n vào nhau t o thành tác ph m âm nh c. N i dung l i ca ph n ánh cácệ ạ ẩ ạ ộ ờ ả
khía c nh giáo d c tình c m đo đc trong sáng, giai đi u dân ca mô ph ngạ ụ ả ạ ứ ệ ỏ
n i dung l i ca mang tính ngh thu t. T đó nh ng làn đi u dân ca g n gũiộ ờ ệ ậ ừ ữ ệ ầ
phù h p v i đ tu i c a tr mà tr đc hát, bi u di n và nghe hát s đtợ ớ ộ ổ ủ ẻ ẻ ượ ể ễ ẽ ặ
nh ng c s đu tiên v c m xúc âm nh c c a tr . ữ ơ ở ầ ề ả ạ ủ ẻ (trang 78-Tài li u BDTX)ệ
Dân ca là nh ng bài hát c truy n do n i dung sáng tác đc l u truy nữ ổ ề ộ ượ ư ề
t th h này sang th h khác và đc nhân dân ca hát theo phong t c t pừ ế ệ ế ệ ượ ụ ậ
quán c a t ng đa ph ng t ng dân t c. Dân ca là m t lo i hình ngh thu tủ ừ ị ươ ừ ộ ộ ạ ệ ậ
dân gian do nhân dân sáng t o, là tài s n chung c a dân t c. Dân ca ra đi tạ ả ủ ộ ờ ừ
tr c khi có n n âm nh c chuyên nghi p. Lúc đó xã h i loài ng i ch a cóướ ề ạ ệ ộ ườ ư
ch vi t cũng nh ch a có các ph ng ti n ghi âm. Do đó dân ca t n t i vàữ ế ư ư ươ ệ ồ ạ
phát tri n ch y u là do s truy n mi ng t đi này qua đi khác ể ủ ế ự ề ệ ừ ờ ờ (Giáo trình
dân ca – Nh c vi n TPHCM). ạ ệ Có th nh n th y các làn đi u dân ca so v i cácể ậ ấ ệ ớ
ca khúc thi u nhi khó nghe và khó hát h n. M t bài hát dân ca có nhi u n tế ơ ộ ề ố
luy n láy, bu c ng i hát ph i nh ch m m m i, luy n láy đ n t, đmế ộ ườ ả ả ữ ề ạ ế ủ ố ả
b o đ l ng h i đ hát. C u trúc bài t ng đi ph c t p, nhi u n t hoaả ủ ượ ơ ể ấ ươ ố ứ ạ ề ố
m ... Bài dân ca cho tr hát đn gi n d hát h n c a cô, vì v y giáo viên c nỹ ẻ ơ ả ễ ơ ủ ậ ầ
tìm hi u bài dân ca th t k tr c khi d y tr .ể ậ ỹ ướ ạ ẻ
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Nguy n Th M n Th ng – Tr ng MN Hoa H ngễ ị ế ươ ườ ồ
3
M t s bi n pháp nâng cao ch t l ng ho t đng d y hát dân ca cho tr MN 5 tu iộ ố ệ ấ ượ ạ ộ ạ ẻ ổ
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
--
Khi hát dân ca, đc đi m sinh lý c a tr m m non 5 tu i là có th xácặ ể ủ ẻ ầ ổ ể
đnh đc âm thanh cao th p, to nh và c h ng chuy n đng c a giai đi u,ị ượ ấ ỏ ả ướ ể ộ ủ ệ
âm s c gi ng, ti ng đàn, bi t phân bi t tính ch t âm nh c vui v , sôi đng,ắ ọ ế ế ệ ấ ạ ẻ ộ
yên tĩnh hay yên , nh p đ nhanh hay ch m. Tr hi u đc yêu c u th hi nả ị ộ ậ ẻ ể ượ ầ ể ệ
bài hát. Tr th ng thích hát các bài hát dân ca có c u trúc đn gi n, ít luy nẻ ườ ấ ơ ả ế
láy, ca t d hát d nh , l ng h i t ng đi ng n...tuy nhiên nh ng bài dânừ ễ ễ ớ ượ ơ ươ ố ắ ữ
ca phù h p v i tr m m non hi n nay t ng đi ít, vì v y giáo viên m m nonợ ớ ẻ ầ ệ ươ ố ậ ầ
c n ph i s u t m các bài hát dân ca theo nhu c u, kh năng và h ng thú c aầ ả ư ầ ầ ả ứ ủ
tr .ẻ
Tr có kh năng ghi nh các giai đi u bài hát và th hi n l i theo sẻ ả ớ ệ ể ệ ạ ự
h ng thú c a tr . Không ch trong l p mà m i n i trong cu c s ng điứ ủ ẻ ỉ ở ớ ở ọ ơ ộ ố ờ
th ng nhi u tr v a đi v a hát r t vô t , r t t nhiên nh ng giai đi u bài hátườ ề ẻ ừ ừ ấ ư ấ ự ữ ệ
dân ca. Vì gi ng hát c a cô là c s đ tr b t ch c nên cô c n hát th tọ ủ ơ ở ể ẻ ắ ướ ầ ậ
chu n xác v cao đ, ca t , giai đi u và di n c m th t phù h p v i bài dânẩ ề ộ ừ ệ ễ ả ậ ợ ớ
ca.
đ tu i m m non h th ng dây thanh qu n ng n, l i hình thànhỞ ộ ổ ầ ệ ố ả ắ ưỡ
ch a hoàn ch nh. S phát tri n sinh lý c a tr v tai nghe và trí nh âm nh cư ỉ ự ể ủ ẻ ề ớ ạ
ch a hoàn thi n nên tr khó có th hát và nghe t t các bài hát dân ca khó. Vìư ệ ẻ ể ố
v y giáo viên c n n m b t đc đi u này đ l a ch n các bài hát dân ca phùậ ầ ắ ắ ượ ề ể ự ọ
h p v i đ tu i c a tr .ợ ớ ộ ổ ủ ẻ
Tr đc s d ng nh c c gõ đm theo bài hát, làm quen v i ti t t u âmẻ ượ ử ụ ạ ụ ệ ớ ế ấ
nh c t đó phát tri n âm nh c. Tuy nhiên c u trúc các làn đi u dân ca t ngạ ừ ể ạ ấ ệ ươ
đi ph c t p, có nhi u n t luy n láy, đo phách..khó có th bi u di n theoố ứ ạ ề ố ế ả ể ể ễ
ti t t u vì th giáo viên m m non có vai trò r t quan tr ng, c n có kh năngế ấ ế ầ ấ ọ ầ ả
hát dân ca t t, nâng cao kh năng múa c a mình đ h ng d n tr trong vi cố ả ủ ể ướ ẫ ẻ ệ
minh h a các bài hát.ọ
Trong khi t p hát, nghe hát ho c đàm tho i, tr c m nh n âm thanh ti tậ ặ ạ ẻ ả ậ ế
tâu đ bi u di n, th hi n tính ch t s c thái c a bài hát. Khi nh y múa v nể ể ễ ể ệ ấ ắ ủ ả ậ
đng theo nh c, tr đc rèn luy n s nhanh nh n, khéo léo và m m d o.ộ ạ ẻ ượ ệ ự ẹ ề ẻ
Các ho t đng này giúp tr phát tri n trí tu và th ch t.ạ ộ ẻ ể ệ ể ấ
Cho tr m u giáo 5 tu i ti p xúc v i âm nh c giàu tính đân t c c v l iẻ ẫ ổ ế ớ ạ ộ ả ề ờ
ca và âm thanh là m t vi c r t c n thi t đ hình thành c s nh ng năngộ ệ ấ ầ ế ể ơ ở ữ
khi u th m m âm nh c dân t c cho tr . B i vì lúc còn đc b trên tay m ,ế ẩ ỹ ạ ộ ẻ ở ượ ế ẹ
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Nguy n Th M n Th ng – Tr ng MN Hoa H ngễ ị ế ươ ườ ồ
4
M t s bi n pháp nâng cao ch t l ng ho t đng d y hát dân ca cho tr MN 5 tu iộ ố ệ ấ ượ ạ ộ ạ ẻ ổ
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
--
đc bà b ng trong lòng, tr đã đc nghe nh ng làn đi u êm d u, nh nhàngượ ồ ẻ ượ ữ ệ ị ẹ
trìu m n c a nh ng bài hát ru, đc ch i đùa cùng v i nh ng bài đng dao.ế ủ ữ ượ ơ ớ ữ ồ
Dân ca g n bó v i tr nh th thì nh ng giáo viên m m non c n coi tr ng vàắ ớ ẻ ư ế ữ ầ ầ ọ
nâng cao ch t l ng d y hát dân ca trong các gi ho t đng âm nh c. ấ ượ ạ ờ ạ ộ ạ
2. Th c tr ng ự ạ
Tr ng M m non Hoa H ng là m t đn vườ ầ ồ ộ ơ ị tr ng đat chuân Qu c giaươ , - ố
c p đ I. Đn vi co r t nhi u thanh tich trong cac hoat đông cua Nganh t hoat ấ ộ ơ , ấ ề , , - ư ,
đông chuyên môn đên moi hoat đông phong trào khac.. , , , ,
Theo đi u tra trên 18 giáo viên v i 15 bài hát dân ca c a ch ng trìnhề ớ ủ ươ
giáo d c âm nh c cho tr thì có: ụ ạ ẻ
- 11% giáo viên không bi tế
- 33% giáo viên bi t nh ng không th hát đcế ư ể ượ
- 56% giáo viên hát đc nh ng không đt yêu c u.ượ ư ạ ầ
Các giáo viên g p tr ng i l n nh t khi d y dân ca cho tr là năng khi uặ ở ạ ớ ấ ạ ẻ ế
v âm nh c (năng khi u hát dân ca), cách th c t ch c ho t đng d y hát dânề ạ ế ứ ổ ứ ạ ộ ạ
ca và các đi u ki n c s v t ch t c n thi t đ gi d y hát dân ca đt hi uề ệ ơ ở ậ ấ ầ ế ể ờ ạ ạ ệ
qu cao nh t. ả ấ
2.1. Thu n l i - khó khănậ ợ
Thu n l i: ậ ợ
Ban giám hi u nhà tr ng năng đng sáng t o, ch đo sát sao, t o đi uệ ườ ộ ạ ỉ ạ ạ ề
ki n cho giáo viên đc b i d ng chuyên môn, đi h c t p tham quan cácệ ượ ồ ưỡ ọ ậ ở
tr ng b n.ườ ạ
Đi ngũ giáo viên trong tr ng nhi t tình tham gia các phong trào doộ ườ ệ
S , Phòng, tr ng t ch c, yêu ngh , m n tr ; luôn kiên trì trong cách ho tở ườ ổ ứ ề ế ẻ ạ
đng gi ng d y và h c t p nâng cao trình đ.ộ ả ạ ọ ậ ộ
C s v t ch t và đ dùng h c t p dành cho tr t ng đi đy đ, cóơ ở ậ ấ ồ ọ ậ ẻ ươ ố ầ ủ
phòng h c ch c năng môn âm nh c riêng ph c v t t cho các ho t đng d yọ ứ ạ ụ ụ ố ạ ộ ạ
âm nh cạ
Khó khăn
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Nguy n Th M n Th ng – Tr ng MN Hoa H ngễ ị ế ươ ườ ồ
5
