intTypePromotion=1
ADSENSE

Biện pháp rèn luyện kĩ năng lựa chọn, sử dụng một số phương pháp dạy học Toán ở tiểu học theo hướng dạy học tích cực - TS. Phạm Văn Cường

Chia sẻ: Trần Dự Trữ | Ngày: | Loại File: DOC | Số trang:8

71
lượt xem
2
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Biện pháp rèn luyện kĩ năng lựa chọn, sử dụng một số phương pháp dạy học Toán thường sử dụng ở tiểu học theo hướng dạy học tích cực là những nội dung chính trong bài viết "Biện pháp rèn luyện kĩ năng lựa chọn, sử dụng một số phương pháp dạy học Toán ở tiểu học theo hướng dạy học tích cực". Mời các bạn cùng tham khảo nội dung bài viết để có thêm tài liệu tham khảo hữu ích cho các bạn.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Biện pháp rèn luyện kĩ năng lựa chọn, sử dụng một số phương pháp dạy học Toán ở tiểu học theo hướng dạy học tích cực - TS. Phạm Văn Cường

1<br /> BIỆN PHÁP RÈN LUYỆN KI NĂNG L̃ ỰA CHON, S<br /> ̣ Ử  DUNG M<br /> ̣ ỘT SỐ <br /> PHƯƠNG PHÁP DAY HOC TOAN <br /> ̣ ̣ ́ Ở  TIÊU H ̉ ỌC THEO HƯƠNG DAY HOC<br /> ́ ̣ ̣  <br /> TICH C<br /> ́ ỰC                           <br />      TS. Phạm Văn Cường <br />                                                                                         P.GĐ sở GDĐT<br /> 1. Đặt vấn đề<br /> <br /> Theo Phan Trọng Ngọ [6, tr.184] : “ Phương pháp dạy học (PPDH) giống như đồ nghề  <br /> của người thợ  mộc, chúng đều bình đẳng với nhau. Việc sử  dụng chúng tùy thuộc vào mục  <br /> đích và khả  năng sử  dụng của người dạy và học, tùy thuộc vào hoàn cảnh dạy học cụ  thể:  <br /> đối tượng học viên môi trường sư phạm (lớp học, thiết bị dạy học và không khí học tập, …).  <br /> Trong thực tiễn không một giáo viên (GV) có kinh nghiệm nào lại sử  dụng đơn điệu một  <br /> phương pháp trong hoạt động dạy học của mình. Dạy học cũng như người thợ mộc, để  thực  <br /> hiện một thao tác nhằm tạo ra một chi tiết thì chỉ cần một công cụ, nhưng muốn có một sản  <br /> phẩm trọn vẹn (ngôi nhà, bàn ghế, giường, tủ, …) thì phải phối hợp nhiều thao tác sử  dụng  <br /> nhiều công cụ  khác nhau. Nghệ  thuật dạy học là nghệ  thuật phối hợp các PPDH trong một  <br /> tiết, một bài dạy của người GV.” <br /> <br /> Như vậy, trong dạy học nói chung và dạy học Toán ở tiểu học nói riêng người GV cần  <br /> phải biết kết hợp nhiều PPDH vào trong một tiết dạy. Không được xem nhẹ  hoặc tuyệt đối  <br /> hóa một PPDH nào. Mỗi PPDH đều có những mặt tich c<br /> ́ ực va han chê riêng. Đê tô ch<br /> ̀ ̣ ́ ̉ ̉ ức hoaṭ  <br /> ̣ ̣ ̣ ́ ̣ ̉<br /> đông day hoc co hiêu qua, GV cần biết cach l<br /> ́ ựa chọn, sử dụng ưu thê cua t<br /> ́ ̉ ưng PPDH phù h<br /> ̀ ợp  <br /> với muc tiêu, n<br /> ̣ ội dung ở tưng loai bai hoc, <br /> ̀ ̣ ̀ ̣ ở tưng l<br /> ̀ ơp hoc, <br /> ́ ̣ ở tưng giai đoan day hoc, nhăm phat<br /> ̀ ̣ ̣ ̣ ̀ ́ <br /> ́ ́ ực, chu đông, sang tao cua h<br /> huy tôi đa tinh tich c<br /> ́ ̉ ̣ ́ ̣ ̉ ọc sinh (HS). <br /> <br /> Muốn có kinh nghiệm này, mỗi GV cần phải thường xuyên tự  học tập nâng cao trình  <br /> độ và có ý thức rèn luyện kĩ năng lựa chon, s<br /> ̣ ử dung PPDH Toan <br /> ̣ ́ ở tiêu hoc.  <br /> ̉ ̣<br /> <br /> 2. Biên phap rèn luy<br /> ̣ ́ ện kĩ năng lựa chon, s<br /> ̣ ử  dung môt sô ph<br /> ̣ ̣ ́ ương pháp dạy học Toan<br /> ́ <br /> thương s<br /> ̀ ử dung <br /> ̣ ở tiêu hoc theo h<br /> ̉ ̣ ương day hoc tich c<br /> ́ ̣ ̣ ́ ực<br /> <br /> ̉ ́ ̀ ̀ ̃ ́ ựa chọn, sử dụng môt sô PPDH Toan th<br /> Đê giup GV hinh thanh ki năng biêt l ̣ ́ ́ ường sử  <br /> ̣ ở tiêu hoc theo h<br /> dung  ̉ ̣ ương tich c<br /> ́ ́ ực hoa cac hoat đông hoc tâp cua HS nh<br /> ́ ́ ̣ ̣ ̣ ̣ ̉ ằm phat triên năng l<br /> ́ ̉ ực  <br /> ̣ ̣ ́ ̉ ưng HS, m<br /> hoc tâp toan cua t ̀ ỗi GV cần lưu ý rèn luyện môt s<br /> ̣ ố biện pháp sau:<br /> <br /> ̣<br /> 2.1. Biên phap 1 ̉ ̣ ̣ ̀ ̉ ̀ ̣ ̉ ựa chon, s<br /> ́ : Tim hiêu đúng muc tiêu, nôi dung yêu câu cua bai hoc đê l<br /> ̀ ̣ ử  dung<br /> ̣  <br /> ́ ở tiêu hoc phu h<br /> PPDH Toan  ̉ ̣ ̀ ợp, nhăm phat huy tinh tich c<br /> ̀ ́ ́ ́ ực, chu đông, sang tao cua HS. <br /> ̉ ̣ ́ ̣ ̉<br /> 2<br /> ̉ ực hiên biên phap trên, GV ph<br /> Đê th ̣ ̣ ́ ải biêt tim hiêu đúng muc tiêu, nôi dung yêu câu cua<br /> ́ ̀ ̉ ̣ ̣ ̀ ̉  <br /> ̀ ̣ ̉ ựa chon PPDH cho phu h<br /> bai hoc đê l ̣ ̀ ợp. Xac đinh muc tiêu, nôi dung bai hoc th<br /> ́ ̣ ̣ ̣ ̀ ̣ ương căn c<br /> ̀ ứ vao<br /> ̀ <br /> ́ ương h<br /> cac tr ̀ ợp sau:<br /> <br /> Trương h<br /> ̀ ợp 1:  Nêu muc tiêu, nôi dung yêu câu cua bai hoc la hinh thanh khai niêm<br /> ́ ̣ ̣ ̀ ̉ ̀ ̣ ̀ ̀ ̀ ́ ̣  <br /> ̉ ượng) vê cac đôi t<br /> (biêu t ̀ ́ ́ ượng toan hoc; hinh thanh khai niêm va tinh chât cua cac phep tinh thi<br /> ́ ̣ ̀ ̀ ́ ̣ ̀ ́ ́ ̉ ́ ́ ́ ̀ <br /> ́ ̉ ựa chon PPDH tr<br /> co thê l ̣ ực quan va kêt h<br /> ̀ ́ ợp vơi cac PPDH khac đê tô ch<br /> ́ ́ ́ ̉ ̉ ức hoat đông day hoc.<br /> ̣ ̣ ̣ ̣<br /> <br /> Ví dụ 1: Bai hoc hinh thanh biêu t<br /> ̀ ̣ ̀ ̀ ̉ ượng Hình vuông (Toán 1, tr.7).<br /> <br /> ̉ ượng hinh vuông la môt khai niêm vê đôi t<br /> Biêu t ̀ ̀ ̣ ́ ̣ ̀ ́ ượng hinh hoc.V<br /> ̀ ̣ ới trình độ của HS lớp  <br /> 1, cac em tiêp thu tri th<br /> ́ ́ ức mới chủ yếu bằng tri giác và thông qua hoat đông th<br /> ̣ ̣ ực hành. Do đó,  <br /> ̉<br /> đê hình thành biểu tượng  Hình vuông,  GV nên sử  dụng PPDH trực quan kêt h<br /> ́ ợp vơi PPDH<br /> ́  <br /> ́ ̉ ̉ ức hoat đông day hoc. <br /> khac (vân đap, quan sat) đê tô ch<br /> ́ ́ ́ ̣ ̣ ̣ ̣<br /> <br /> Ví dụ 2: Hình thành Tính chất giao hoán của phép cộng trong tập hợp các số tự nhiên N <br /> cho HS tiểu học.<br /> <br />  Tính chất của các phép toán trên cac t<br /> ́ ập số nói chung và tính chất giao hoán của phép <br /> cộng trên tâp sô t<br /> ̣ ́ ự nhiên nói riêng co tinh chât khai quat va tr<br /> ́ ́ ́ ́ ́ ̀ ừu tượng. Với trinh đô cua HS tiêu<br /> ̀ ̣ ̉ ̉  <br /> ̣<br /> hoc, GV không th ể sử dụng kiến thức cao cấp ( đại số đại cương) để trình bày. Do đó, vơi bai<br /> ́ ̀ <br /> ̣<br /> hoc nay, GV h<br /> ̀ ương nên s<br /> ́ ử dụng PPDH trực quan kết hợp với cac PPDH khac (v<br /> ́ ́ ấn đáp, quan  <br /> ̣ ̉ ̉ ức hoat đông day hoc. <br /> sat, quy nap) đê tô ch<br /> ́ ̣ ̣ ̣ ̣<br /> <br />  Khi sử dung PPDH tr<br /> ̣ ực quan đê tô ch<br /> ̉ ̉ ưc hoat đông day hoc hinh thanh biêu t<br /> ́ ̣ ̣ ̣ ̣ ̀ ̀ ̉ ượng mơí <br /> ́ ́ ựa chon, s<br /> cho HS, GV cân biêt cach l<br /> ̀ ̣ ử dung, bô tri hinh anh, đô dung tr<br /> ̣ ́ ́ ̀ ̉ ̀ ̀ ực quan hợp ly va tăng<br /> ́ ̀  <br /> ̀ ưc đô khai quat, tr<br /> dân m ́ ̣ ́ ́ ưu t̀ ượng đê ren t<br /> ̉ ̀ ư duy cho HS; biêt cach h<br /> ́ ́ ướng dân HS hoat đông trên<br /> ̃ ̣ ̣  <br /> ̀ ̉<br /> hinh anh trực quan, đô dung tr<br /> ̀ ̀ ực quan đê nhân dang va tao ra biêu t<br /> ̉ ̣ ̣ ̀ ̣ ̉ ượng mới.<br /> <br /> Trương h<br /> ̀ ợp 2: Nêu muc tiêu, nôi dung cua bai hoc yêu câu hinh thanh tri th<br /> ́ ̣ ̣ ̉ ̀ ̣ ̀ ̀ ̀ ưc m<br /> ́ ơi, ma<br /> ́ ̀ <br /> HS muôn tiêp thu tri th<br /> ́ ́ ưc m<br /> ́ ơi đo cân co s<br /> ́ ́ ̀ ́ ự hướng dân cua GV băng môt hê thông câu hoi phu<br /> ̃ ̉ ̀ ̣ ̣ ́ ̉ ̀ <br /> hợp thi co thê s<br /> ̀ ́ ̉ ử dung PPDH vân đap, kêt h<br /> ̣ ́ ́ ́ ợp vơi PPDH khac đ<br /> ́ ́ ể  tô ch<br /> ̉ ức hoat đông day hoc<br /> ̣ ̣ ̣ ̣  <br /> ̉ ́ ̀ ư pham cua thây thanh nhiêm vu hoc tâp cua tro. <br /> nhăm chuyên giao y đô s<br /> ̀ ̣ ̉ ̀ ̀ ̣ ̣ ̣ ̣ ̉ ̀<br /> 3 2<br /> Ví dụ 3: Hình thành Phép tính nhân của hai phân số    va  <br /> ̀  <br /> 4 5<br /> 3 2<br /> ̀ ̀ ́ ́ ̉<br /> Hinh thanh Phep tinh nhân cua hai phân sô <br /> ́  ̀ ̣ ́ ̀ ới. Nêu<br />   va ̀    cho HS la môt vân đê m ́ <br /> 4 5<br /> ̉ ơi thiêu quy tăc tinh sau đo ap dung luyên tâp thi không phat huy đ<br /> GV chi gi ́ ̣ ́ ́ ́ ́ ̣ ̣ ̣ ̀ ́ ược tinh tich c<br /> ́ ́ ực,  <br /> tư duy, sang tao cua HS. Do đo, GV cân suy nghi, chuân bi hê thông câu hoi phu h<br /> ́ ̣ ̉ ́ ̀ ̃ ̉ ̣ ̣ ́ ̉ ̀ ợp đê h<br /> ̉ ướng  <br /> 3<br /> dân HS tiêp thu tri th<br /> ̃ ́ ưc m<br /> ́ ơi môt cach t<br /> ́ ̣ ́ ự nhiên và phát huy được tính tich c<br /> ́ ực, sang tao c<br /> ́ ̣ ủa HS. <br /> <br /> Vơi bai hoc nay, GV co thê t<br /> ́ ̀ ̣ ̀ ́ ̉ ổ chức hoạt động dạy học băng hê thông câu hoi sau:<br /> ̀ ̣ ́ ̉<br /> 3 2<br /> ­  Hãy tính   của    ?<br /> 4 5<br /> (Đây là một tình huống mà HS chưa thể thực hiện được ngay. Nhưng nêu HS chiu kho<br /> ́ ̣ ́ <br /> ̃ ̣ ̣ ́ ưc đa hoc (cach câu tao phân sô) hoăc đ<br /> suy nghi vân dung kiên th ́ ̃ ̣ ́ ́ ̣ ́ ̣ ược GV hướng dân thi HS co<br /> ̃ ̀ ́ <br /> 3 2<br /> ̉ ực hiên đ<br /> thê th ̣ ược. Ở đây, GV muôn HS th<br /> ́ ực hiện câu hoi trên đê d<br /> ̉ ̉ ẫn đến cach tich <br /> ́ ́    <br /> 4 5<br /> ́ ̀ ư pham cua thây)<br /> (y đô s ̣ ̉ ̀ ). Nếu HS không trả lời được, GV tiếp tục nêu các câu hỏi sau:  <br /> 2<br /> ­ Hãy phân tích   thành tổng của 4 phân số bằng nhau ?<br /> 5<br /> 2 2 4 8 2 2 2 2<br />         (Ta có:     =   =   =   + + + )<br /> 5 5 4 20 20 20 20 20<br /> 3 2<br /> ­  Từ kết quả trên, hãy cho biết    của    là bao nhiêu ?<br /> 4 5<br /> 3 2 2 2 2 6<br />         (Ta có     của    là :   +  + =  ) <br /> 4 5 20 20 20 20<br /> 3 2 3 2 3 2 6<br /> ­ Hay so sanh <br /> ̃ ́    vơi kêt qua <br /> ́ ́ ̉   của    ?   ( Ta có   =  )<br /> 4 5 4 5 4 5 20<br /> 3 2 6<br /> ­ Khi đó GV khẳng định: Ta nói tích của     với    bằng <br /> 4 5 20<br /> 3 2 3 2 6<br />                          Viết là:        =    =    <br /> 4 5 4 5 20<br /> a c a c<br /> ­ GV nêu công thức tổng quát:       =    và nêu qui tắc nhân hai phân số (nhiêm<br /> ̣  <br /> b d b d<br /> ̣ ̣<br /> vu nhân th ưc, hoc tâp cua HS)<br /> ́ ̣ ̣ ̉ ; <br /> ̉ ưc luyên tâp, cung cô.<br /> ­ GV tô ch ́ ̣ ̣ ̉ ́<br /> Trương h<br /> ̀ ợp 3: Nêu muc tiêu, nôi dung cua bai hoc yêu câu hinh thanh tri th<br /> ́ ̣ ̣ ̉ ̀ ̣ ̀ ̀ ̀ ưc m<br /> ́ ơi, ma<br /> ́ ̀ <br /> tri thưc m<br /> ́ ơi cân hinh thanh mâu thuân gi<br /> ́ ̀ ̀ ̀ ̃ ữa yêu câu nhiêm vu nhân th<br /> ̀ ̣ ̣ ̣ ức với kiên th<br /> ́ ức va kinh<br /> ̀  <br /> ̣ ̃ ́ ̉ ̀ ́ ̉ ử  dung PPDH phat hiên va giai quyêt vân đê va kêt h<br /> nghiêm săn co cua HS thi co thê s ̣ ́ ̣ ̀ ̉ ́ ́ ̀ ̀ ́ ợp với  <br /> ́ ̉ ̉ ưc hoat đông day hoc.<br /> PPDH khac đê tô ch ́ ̣ ̣ ̣ ̣<br />   Ví dụ 4: Hinh thanh <br /> ̀ ̣<br /> ̀ Phép tính công hai phân s ố khac mâu sô.<br /> ́ ̃ ́<br /> <br /> ̉ ̀ ̀ ́ ̣ ́ ́ ̃ ́ ́ ̉<br /> Đê hinh thanh phep công hai phân sô khac mâu sô, GV co thê nêu vân đê băng bai toan:<br /> ́ ̀ ̀ ̀ ́<br /> <br /> 1 1<br /> Bai toan<br /> ̀ ́ : “Co môt băng giây mau, ban Ha lây <br /> ́ ̣ ́ ̀ ̣ ̀ ́ ́ ̣<br />  băng giây, ban An lây <br /> ́  băng giây.<br /> ́  <br /> 2 3<br /> ̉ ̉ ̣<br /> Hoi ca hai ban lây bao nhiêu băng giây mau<br /> ́ ́ ̀  ?” (Toan 4, tr. 127).<br /> ́<br /> 4<br /> GV cần tim hiêu cac nôi dung sau:<br /> ̀ ̉ ́ ̣<br /> <br /> ̣ ̉ ̀ ̣ (Hinh thanh cach tinh phép công c<br />   ­ Muc tiêu cua bai hoc ?  ̀ ̀ ́ ́ ̣ ủa hai phân số khac mâu sô;<br /> ́ ̃ ́ <br /> ren ki năng tinh toan cho HS)<br /> ̀ ̃ ́ ́ ;<br /> <br /> ́ ̀ ́ ́ ̉ ̣ ̀ ̀ ̃ ́ ̀ ực hiên phep tinh gi? <br />   ­ Muôn tim sô băng giây cua hai ban Ha va An đa lây, cân th ̣ ́ ́ ̀ (pheṕ  <br /> <br /> 1 1<br /> ̣<br /> công  +    );<br /> 2 3<br /> <br /> 1 1<br /> ̃ ́ ́ ́ ̣ ̉<br />   ­ HS đa biêt biêt tinh công cua hai phân sô khac mâu sô  <br /> ́ ́ ̃ ́ +    chưa ? (chưa biêt).<br /> ́<br /> 2 3<br /> <br /> Như  vây, viêc yêu câu HS tinh tông hai phân sô khac mâu sô la môt tinh huông g<br /> ̣ ̣ ̀ ́ ̉ ́ ́ ̃ ́ ̀ ̣ ̀ ́ ợi vân<br /> ́ <br /> ̀ ̀ ̣ ̣<br /> đê, la môt yêu câu nhân th<br /> ̀ ức ma HS ch<br /> ̀ ưa thê giai quyêt đ<br /> ̉ ̉ ́ ược băng vôn kiên th<br /> ̀ ́ ́ ức va kinh<br /> ̀  <br /> ̣ ̃ ́ ̉ ̉ ơi biêt tinh tông hai phân sô co cung mâu sô). <br /> nghiêm săn co cua minh (HS chi m<br /> ̀ ́ ́ ́ ̉ ́ ́ ̀ ̃ ́<br /> <br /> ̣ ́ ̃ ̣ ược GV hương dân tim cach biên đôi đê<br /> Tuy nhiên, nêu HS chiu kho suy nghi, hoăc đ<br /> ́ ́ ̃ ̀ ́ ́ ̉ ̉ <br /> đưa hai phân sô đa cho vê thanh hai phân sô co cung mâu sô (quy đông mâu sô) thi HS co thê<br /> ́ ̃ ̀ ̀ ́ ́ ̀ ̃ ́ ̀ ̃ ́ ̀ ́ ̉ <br /> ̉ ́ ́ ̀ ̣ ̉ ̃ ̣ ức tri thưc m<br /> giai quyêt vân đê đăt ra đê linh hôi th ́ ơi. <br /> ́<br /> <br /> ́ ̉ ́ ực, chu đông sang tao cua HS, GV co thê l<br /> Do đo, đê phat huy tinh tich c<br /> ́ ́ ̉ ̣ ́ ̣ ̉ ́ ̉ ựa chon PPDH<br /> ̣  <br /> ́ ̣ ̀ ̉ ́ ợp với PPDH vân đap đê tô ch<br /> phat hiên va giai quyêt vân đê và kêt h<br /> ́ ́ ̀ ́ ́ ̉ ̉ ức hoat đông day hoc hinh<br /> ̣ ̣ ̣ ̣ ̀  <br /> thanh  ́ ̣<br /> ̀ Phep công hai phân sô khac mâu sô <br /> ́ ́ ̃ ́cho HS. <br /> <br /> Ở tiểu học, các v ấ n đ ề  đ ượ c đ ặ t ra th ườ ng là các vấ n đ ề  đ ơ n gi ả n, chu yêu GV<br /> ̉ ́  <br /> phát hi ệ n và h ươ ́ng dân HS gi<br /> ̃ ả i quy ế t vân đê đê hinh thanh tri th<br /> ́ ̀ ̉ ̀ ̀ ư ́c m ơ ́i cho HS. Khi  <br /> tô ̉   ch ư ́c   hoat đông day hoc Toan <br /> ̣ ̣ ̣ ̣ ́ ở  tiêu hoc băng<br /> ̉ ̣ ̀  PPDH  phát hiện và giải quyết vấn đề <br /> thương co 4<br /> ̀ ́  m ư ́c  độ hoat đông d<br /> ̣ ̣ ạy học sau:<br /> <br /> BẢNG CẤP ĐỘ HOẠT ĐỘNG DẠY ­ HỌC TOÁN Ở TIỂU HỌC<br /> <br /> Tổ chức và thực hiện hoat đông c<br /> ̣ ̣ ủa GV và HS.<br /> Mức độ Tạo tình  Phát hiện  Tìm giải  Thực hiện  Kết luận, phát <br /> huống  vấn đề pháp giải pháp triển vấn đề<br /> 1 GV GV GV GV GV<br /> 2 GV GV GV  GV và HS GV<br /> 3 GV GV và HS GV và  HS HS và GV     GV và HS<br /> 4 GV HS HS HS HS và GV<br /> <br /> Trong bảng trên mức độ hoat đông d<br /> ̣ ̣ ạy học được tăng dần từ 1 đến 4.<br /> <br /> ̃ ́ ̣ ̣ ̣ ̉ ̃ ức đô, đê vân dung tô ch<br /> GV cân biêt y nghia, tac dung hoat đông cua môi m<br /> ̀ ́ ́ ̣ ̉ ̣ ̣ ̉ ức hoat đông<br /> ̣ ̣  <br /> ̣ ̣ ̀ ợp vơi trinh đô nhân th<br /> day hoc phu h ́ ̀ ̣ ̣ ưc cua HS va điêu kiên cua l<br /> ́ ̉ ̀ ̀ ̣ ̉ ớp hoc nhăm phat huy đ<br /> ̣ ̀ ́ ược  <br /> 5<br /> ́ ́ ực, chu đông, sang tao cua HS. <br /> tinh tich c ̉ ̣ ́ ̣ ̉<br />    Trương h<br /> ̀ ợp 4: Nêu muc tiêu, nôi dung cua bai hoc yêu câu hinh thanh tri th<br /> ́ ̣ ̣ ̉ ̀ ̣ ̀ ̀ ̀ ưc m<br /> ́ ơí  <br /> cho HS, ma tri th<br /> ̀ ưc m<br /> ́ ơi đo cân co s<br /> ́ ́ ̀ ́ ự kiêm nghiêm kêt qua qua cua nhiêu HS khac nhau; c<br /> ̉ ̣ ́ ̉ ̉ ̀ ́ ần có <br /> sự  phat hiên, đong gop tri tuê cua tâp thê HS; cân phai đo đ<br /> ́ ̣ ́ ́ ́ ̣ ̉ ̣ ̉ ̀ ̉ ạc thu thập các số  liệu điều tra,  <br /> thống kê thi GV co thê s<br /> ̀ ́ ̉ ử dung PPDH h<br /> ̣ ợp tac theo nhom nho va kêt h<br /> ́ ́ ̉ ̀ ́ ợp với PPDH khac đê tô<br /> ́ ̉ ̉ <br /> chưc hoat đông day hoc nhăm phat huy tinh chu đông, sang tao, h<br /> ́ ̣ ̣ ̣ ̣ ̀ ́ ́ ̉ ̣ ́ ̣ ợp tac cua HS.<br /> ́ ̉<br />        Ví dụ 5: Tính diện tích hình thoi ABCD khi biêt hai đ<br /> ́ ường cheo AC = m, BD = n   <br /> ́ (Hinh 1)<br /> ̀<br /> <br /> ̉ ̀<br /> Đê tim công th ưc tinh diên tich hinh thoi theo đô dai hai đ<br /> ́ ́ ̣ ́ ̀ ̣ ̀ ường cheo, HS co thê th<br /> ́ ́ ̉ ực  <br /> ̣<br /> hiên theo nhiêu cach khac nhau:<br /> ̀ ́ ́<br />        * Cach 1:<br /> ́  Cắt hình  AOD và hình  COD rồi ghép với hình  ABC để  được hình chữ <br /> nhật AMNC (Hinh 2)<br /> ̀<br /> <br /> B B N<br /> M<br /> n<br /> n n<br /> 2<br /> m m 2 2<br /> A n O C<br /> 2 2<br /> 2 A O C<br /> D m<br />       <br /> <br />                                   Hình 1                               Hinh 2<br /> ̀<br /> n m n<br />              Từ đó, ta co: dt (hthoi ABCD)= dt (hcn AMNC) =  m <br /> ́  = <br /> 2 2<br /> <br />   * Cach 2:<br /> ́  Cắt hình  COB và hình  COD rồi ghép  N B<br /> <br /> với hình  ABD để được hình chữ nhật MNBD (Hinh<br /> ̀  <br /> A n<br /> O<br /> 3). Ta co:́<br /> M m D<br /> m m n<br />            dt(hthoi ABCD)=dt(hcn MNBD) =  n =  2<br />  <br /> 2 2<br /> Hinh 3<br /> ̀<br /> ̉ ̉ ̣ ̉ ̉ ̣ ̣ ̀ ợp tać  <br /> Do đo,  đê kiêm nghiêm kêt qua, phat huy tinh chu đông, sang tao va tinh thân h<br /> ́ ́ ́ ́ ́ ̀<br /> ̉<br /> cua HS,  ́ ̉ ựa chon, s<br /> GV co thê l ̣ ử dung PPDH h<br /> ̣ ợp tac theo nhom nho đê tô ch<br /> ́ ́ ̉ ̉ ̉ ức hoat đông day<br /> ̣ ̣ ̣  <br /> ̣<br /> hoc. <br /> <br /> ̣<br /> 2.2. Biên phap 2: <br /> ́ Biêt căn c<br /> ́ ư đăc điêm cua ph<br /> ́ ̣ ̉ ̉ ương phap toan hoc va đăc điêm vê nhân th<br /> ́ ́ ̣ ̀ ̣ ̉ ̀ ̣ ức cua HS<br /> ̉  <br /> ở từng giai đoan hoc tâp<br /> ̣ ̣ ̣  đê l<br /> ̉ ựa chon, s<br /> ̣ ử dung PPDH Toan phu h<br /> ̣ ́ ̀ ợp nhằm phat huy đ<br /> ́ ược tinh tich<br /> ́ ́  <br /> cực, chu đông, sang tao cua HS. <br /> ̉ ̣ ́ ̣ ̉<br /> <br /> ̉ ực hiên biên phap trên, GV c<br /> Đê th ̣ ̣ ́ ần thực hiên cac nôi dung sau:<br /> ̣ ́ ̣<br /> 6<br /> ́ ̣ ̀ ̉ ̀ ̣<br />   1) Nêu nôi dung yêu câu cua bai hoc ch ưa nh<br /> ́ ưng yêu tô suy luân va ch<br /> ̃ ́ ́ ̣ ̀ ứng minh thi co<br /> ̀ ́ <br /> ̉ ử dung cac ph<br /> thê s ̣ ́ ương phap suy luân đê tô ch<br /> ́ ̣ ̉ ̉ ức hoat đông day hoc.<br /> ̣ ̣ ̣ ̣<br /> <br /> ́ ̣  Đê ren ki năng vê dâu hiêu chia hêt, GV có th<br /> Vi du 6: ̉ ̀ ̃ ̀ ́ ̣ ́ ể yêu câu HS giai bai toan: <br /> ̀ ̉ ̀ ́ “ Vơi 3́  <br /> chữ sô 0; 5; 2  hay viêt cac sô co 3 ch<br /> ́ ̃ ́ ́ ́ ́ ữ sô (môi sô co c<br /> ́ ̃ ́ ́ ả 3 chữ sô đo) v<br /> ́ ́ ừa chia hêt cho 5 v<br /> ́ ừa  <br /> chia hêt cho 2<br /> ́ ” (Toan 4, tr. 162).<br /> ́<br /> <br /> ̀ ̣ ̀ ́ ơi nôi dung yêu câu co tinh suy luân đê tim kêt qua nên GV co thê<br />             Đây la môt bai toan v ́ ̣ ̀ ́ ́ ̣ ̉ ̀ ́ ̉ ́ ̉ <br /> sự dung ph<br /> ̣ ương phap ch<br /> ́ ưng minh suy diên đê tô ch<br /> ́ ̃ ̉ ̉ ức day hoc. <br /> ̣ ̣<br /> <br /> ́ ̣ Đê cung cô biêu t<br /> Vi du 7:  ̉ ̉ ́ ̉ ượng Đoan thăng <br /> ̣ ̉ và rèn luyện phương pháp chứng minh qui <br /> nạp, khi ôn tập cho HS cuối cấp, GV co thê yêu câu HS lam bai toan sau:<br /> ́ ̉ ̀ ̀ ̀ ́ ̉<br />  “Cho n điêm không  <br /> ̉ ̣ ơi nhau ta có đ<br /> trung nhau. Hoi khi nôi chung lai v<br /> ̀ ́ ́ ́ ược bao nhiêu đoan thăng”.<br /> ̣ ̉<br /> <br /> ̀ ̀ ́ ơi nôi dung yêu câu co tinh suy luân, d<br /> Đây la bai toan v ́ ̣ ̀ ́ ́ ̣ ự đoan đê tim kêt qua (k<br /> ́ ̉ ̀ ́ ̉ ết quả <br /> ́ ̉ ử  dung PPDH suy luân co ly (<br /> co tinh khai quat), nên GV co thê s<br /> ́ ́ ́ ́ ̣ ̣ ́ ́ ở  đây sử  dung ph<br /> ̣ ương phap<br /> ́ <br /> chứng minh quy nap) đê tô ch<br /> ̣ ̉ ̉ ưc hoat đông day hoc (co thê giai bai toan nay theo ph<br /> ́ ̣ ̣ ̣ ̣ ́ ̉ ̉ ̀ ́ ̀ ương phaṕ  <br /> ̣<br /> liêt kê hoặc phương pháp khác) .<br /> <br /> ̀ ưu y: Nôi dung bai hoc ch<br /> GV cân l ́ ̣ ̀ ̣ ưa nh<br /> ́ ưng yêu tô suy luân th<br /> ̃ ́ ́ ̣ ường la nh<br /> ̀ ưng bai toan<br /> ̃ ̀ ́ <br /> ̀ ưng minh. Do đo, thông qua hoat đông day hoc băng ph<br /> yêu câu ch ́ ́ ̣ ̣ ̣ ̣ ̀ ương phap suy luân, GV cân<br /> ́ ̣ ̀ <br /> ̀ ư duy lôgic, tư duy sang tao, t<br /> ren t ́ ̣ ư duy thuât giai cho HS.<br /> ̣ ̉<br /> <br />             2) Biêt căn c<br /> ́ ứ vao đăc điêm vê nhân th<br /> ̀ ̣ ̉ ̀ ̣ ưc cua HS <br /> ́ ̉ ở tưng giai đoan hoc tâp<br /> ̀ ̣ ̣ ̣  đê l<br /> ̉ ựa chon,<br /> ̣  <br /> sử dung PPDH Toan phu h<br /> ̣ ́ ̀ ợp nhăm phat huy đ<br /> ̀ ́ ược tinh tich c<br /> ́ ́ ực, chu đông, sang tao cua HS. <br /> ̉ ̣ ́ ̣ ̉<br /> <br /> ̣ ̣ ̣ ̉ ̣<br /> Môi giai đoan hoc tâp, kha năng nhân th<br /> ̃ ưc cua HS khac nhau (phu thuôc vao th<br /> ́ ̉ ́ ̣ ̣ ̀ ơi gian,<br /> ̀  <br /> sưc khoe, kiên th<br /> ́ ̉ ́ ưc m<br /> ́ ơi, điêu kiên hoc tâp,…), nên GV ph<br /> ́ ̀ ̣ ̣ ̣ ải biêt l<br /> ́ ựa chon, s<br /> ̣ ử dung PPDH phu<br /> ̣ ̀ <br /> hợp đê tô ch<br /> ̉ ̉ ưc hoat đông day hoc đat hiêu qua, chât l<br /> ́ ̣ ̣ ̣ ̣ ̣ ̣ ̉ ́ ượng. <br /> <br /> ̣<br /> 2.3. Biên phap 3: <br /> ́ Biêt căn c<br /> ́ ̀ ̣  day hoc cu thê<br /> ứ điêu kiên ̣ ̣ ̣ ̉ va tinh chât cua t<br /> ̀ ́ ́ ̉ ưng loai bai hoc đê l<br /> ̀ ̣ ̀ ̣ ̉ ựa  <br /> ̣ ử dung PPDH Toan <br /> chon, s ̣ ́ ở tiêu hoc phu h<br /> ̉ ̣ ̀ ợp, phat huy đ<br /> ́ ược tinh tich c<br /> ́ ́ ực, chu đông, sang tao<br /> ̉ ̣ ́ ̣  <br /> ̉<br /> cua HS. <br /> <br /> ̉ ̣ ược muc đich trên, GV c<br /> Đê đat đ ̣ ́ ần chú ý cac cac nôi dung sau:<br /> ́ ́ ̣<br /> <br /> 1) Căn cư điêu kiên day hoc cu thê <br /> ́ ̀ ̣ ̣ ̣ ̣ ̉ ở tưng vung, t<br /> ̀ ̀ ưng tr<br /> ̀ ương, t<br /> ̀ ưng l<br /> ̀ ơp h<br /> ́ ọc đê l<br /> ̉ ựa chon,<br /> ̣  <br /> sử dung PPDH phu h<br /> ̣ ̀ ợp. <br /> <br /> ̣ ̀ ̣ ̉ ̉ ́ ức, ren luyên ki năng;<br /> 2) Nêu nôi dung bai hoc yêu câu phai cung cô, nâng cao kiên th<br /> ́ ̀ ́ ̀ ̣ ̃  <br /> ́ ̣ ̣ ́ ̀ ực tê cuôc sông thi GV s<br /> yêu câu HS biêt vân dung ly thuyêt vao th<br /> ̀ ́ ́ ̣ ́ ̀ ử  dung ph<br /> ̣ ương phap Th<br /> ́ ực  <br /> ̣ ̣ ̉ ̉ ức hoat đông day hoc.<br /> hanh ­ Luyên tâp đê tô ch<br /> ̀ ̣ ̣ ̣ ̣<br /> 7<br /> Ví dụ 8: Bai hoc hinh thanh <br /> ̀ ̣ ̀ ̀ Diện tích hình tam giác  (Toán 5, tr.87)). <br /> <br /> ̀ ̉ ̣ ̃ ́ ưc cân hinh thanh cho cho HS <br /> GV tim hiêu muc tiêu, ki năng kiên th ́ ̀ ̀ ̀ (khăc sâu công th<br /> ́ ưć  <br /> ̣ ́ ́ ược sự phu thuôc cac đai l<br /> tinh diên tich tam giac; biêt đ<br /> ́ ́ ̣ ̣ ́ ̣ ượng trong công thức tinh diên tich, ren<br /> ́ ̣ ́ ̀ <br /> ̣ ́ ́ Từ đo, d<br /> ki năng tinh diên tich tam giac). <br /> ̃ ́ ́ ự kiên tô ch<br /> ́ ̉ ức môt sô hoat đông sau đê nâng cao chât<br /> ̣ ́ ̣ ̣ ̉ ́ <br /> lượng giờ hoc, ren t<br /> ̣ ̀ ư duy cho HS. (Môi hoat đông c<br /> ̃ ̣ ̣ ần chon nh<br /> ̣ ững HS co kêt qua nhanh nhât<br /> ́ ́ ̉ ́ <br /> để cho điểm, biểu dương). Có thể tổ chức một số hoạt động dạy học như sau:<br /> <br /> <br /> ̀ ̣ Cho  ABC, đường cao AH = <br />   Bai tâp:  ̣ ̣<br />     * Hoat đông 1:  Diện tích  ABC (Hinh 4)<br /> ̀  <br /> h, BC = a; AC = b; AB = c.                         thay đổi như thế nào nếu:<br /> <br /> A<br />         a) Cạnh BC tăng lên gấp 2 lần.<br /> <br /> c b         b) Chiều cao AH giảm đi một nửa.<br /> h<br /> <br /> ̣ ̣<br />    * Hoat đông 2:  Điểm M nằm vị trí nào trên <br />          <br /> B H a M C<br /> cạnh BC để điện tích ABM bằng 1/2 diện <br /> tích  ABC; <br />           Hình 4<br /> Vơi nh<br /> ́ ưng hoat đông nay, GV luy<br /> ̃ ̣ ̣ ̀ ện tập HS biêt xác đ<br /> ́ ịnh giá trị  ra (diên tich) khi cho<br /> ̣ ́  <br /> giá trị vào (đô dai đay, chiêu cao), giup HS biêt xac đinh s<br /> ̣ ̀ ́ ̀ ́ ́ ́ ̣ ự phụ thuộc của các giá trị (diên tich,<br /> ̣ ́  <br /> ̣ ̀ ́ ường cao); qua đo, b<br /> đô dai đay, đ ́ ước đâu GV đa phân b<br /> ̀ ̃ ậc hoạt động va rèn luy<br /> ̀ ện tư duy hàm  <br /> cho HS. <br /> <br /> ̣ ̀ ̣ ̣ ̣ ́ ức thi GV l<br /> 3) Nêu nôi dung bai hoc yêu câu ôn tâp, hê thông kiên th<br /> ́ ̀ ́ ̀ ựa chọn, sử  dung<br /> ̣  <br /> ̣ ̣ ́ ức đê tô ch<br /> PPDH Ôn tâp – Hê thông hoa kiên th<br /> ́ ́ ̉ ̉ ức hoat đông day hoc.<br /> ̣ ̣ ̣ ̣<br /> <br /> ̣<br /> 2.4. Biên phap 4:<br /> ́  Hăng năm, Nhà tr<br /> ̀ ương cân co kê hoach tô ch<br /> ̀ ̀ ́ ́ ̣ ̉ ưc cac ho<br /> ́ ́ ạt động: Hôi thi GV day<br /> ̣ ̣  <br /> ̉ ự  giơ, góp ý gi<br /> gioi; d ̀ ờ  giảng của GV; Hôi thao khoa hoc v<br /> ̣ ̉ ̣ ề   đổi mới PPDH theo hướng tích  <br /> cực;...tao điêu kiên cho GV tham gia, hoc tâp, ren luyên đê co kinh nghiêm l<br /> ̣ ̀ ̣ ̣ ̣ ̀ ̣ ̉ ́ ̣ ựa chon, s<br /> ̣ ử dung PPDH<br /> ̣  <br /> ̀ ợp vơi muc tiêu, nôi dung bai hoc.<br /> Toan phu h<br /> ́ ́ ̣ ̣ ̀ ̣<br /> <br /> Với một số  biện pháp trên, hy vọng sẽ  giúp GV có thêm kinh nghiệm lựa chọn, sử <br /> dụng một số PPDH Toán thường sử dụng ở tiểu học để tổ chức hoạt động dạy học Toán theo  <br /> hướng dạy học tích cực, phát huy được tính tích cực, sáng tạo, chủ  động của HS; góp phần  <br /> nâng cao chất lượng giáo dục tiểu học hiện nay. <br /> <br /> TÀI LIỆU THAM KHẢO<br /> 1. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2007), Phương pháp dạy học các môn học ở Tiểu học, Nxb GD.<br /> 2. Bộ Giáo dục và Đào tạo (2001–2005), Toán 1, Toán 2, Toán 3, Toán 4, Toán 5, Nxb GD.<br /> 3. Vũ Quốc Chung, Đỗ Trung Hiệu, Hà Sĩ Hồ, Đỗ Đình Hoan (1992),  Phương pháp dạy học  <br /> 8<br /> môn Toán ở tiểu học, Vụ GV. <br /> ̣ ̃ ương Thuy, Vu Quôc Chung (2001)<br /> 4. Đô Trung Hiêu, Đô Đinh Hoan, Vu D<br /> ̃ ̃ ̀ ̣ ̃ ́ ́ ở TH  (Giaó  <br /> , PPDH Toan <br /> trinh đai hoc t<br /> ̀ ̀  Nxb Giáo dục.<br /> ̣ ̣ ư xa ),<br /> 5. Nguyễn Bá Kim (2004), Phương pháp dạy học môn Toán, Nxb ĐHSP.<br /> 6. Phan Trọng Ngọ (2005), Dạy học và phương pháp dạy học trong nhà trường, Nxb ĐHSP<br />
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2