LUẬN VĂN:
Biện pháp thúc đẩy mạnh mẽ
Lực lượng sản xuất phát triển
lời nói đầu
Sản xuất vật chất trong mỗi giai đoạn lịch sử được biểu hiện ở mỗi phương thức
sản xuất (PTSX) nhất định. PTSX là cách thức mà con người làm ra của cải vật chất.
Đó là nhân tố quyết định tính chất, kết cấu của xã hội. Quyết định sự vận động và phát
triển của xã hội loài người, song sự phát triển của sản xuất phụ thuộc vào một PTSX.
PTSX là sự tổng hoà mối quan hệ giữa LLSX và QHSX tạo nên một nền kinh tế có
LLSX phát triển kéo theo một QHSX phát triển. Nếu một nền kinh tế có QHSX phát
triển cũng phải đòi hỏi một LLSX phải phát triển đến một chừng mực nào đó để phù
hợp với QHSX đó. Quy luật QHSX phù hợp với tính chất và trình độ của LLSX là một
đIều kiện tất yếu để phát triển một nền kinh tế. Vì vậy việc nghiên cứu về mối quan hệ
giữa LLSX và QHSX là đòi hỏi cần thiết đối với mỗi một sinh viên chúng ta. Đi sâu
vào nghiên cứu quy luật này tạo cho mỗi sinh viên có một khối lượng kiến thức nhất
định để phục vụ cho đất nước sau này. Nghiên cứu về quy luật này là nhu cầu đòi hỏi
bắt buộc đối với mỗi sinh viên, đặc biệt là các sinh viên thuộc ngành kinh tế. Đó là
những nguồn lực chính cho sự phát triển của đất nước. Trong tình hình kinh tế hiện
nay cần có những biện pháp thúc đẩy mạnh mẽ LLSX phát triển và bên cạnh đó không
quên nâng cao trình độ quản lý của nhà nước để đưa đất nước phát triển.
Để thực hiện ước mơ xây dựng một đất nước văn minh giàu đẹp, xã hội công
bằng trên cơ sở toàn đảng, toàn dân, toàn quân ta, triệu người như một, hãy làm việc
nhiều hơn để củng cố nền tảng cho đất nước. Đó là việc làm có ý nghĩa và là nghĩa vụ
của mỗi người để thúc đẩy nền kinh tế của đất nước phát triển.
B – Nội dung
I. Quan điểm và lí luận của Các- Mác
1. Quan điểm về QHSX và LLSX
Lực lượng sản xuất ( LLSX) biểu hiện quan hệ giữa người với người với giới tự
nhiên. Trình độ LLSX biểu hiện trình độ chinh phục tự nhiên của con người. Đó là kết
quả của năng lực thực tiễn của con người trong quá trình tác động vào tự nhiên tạo ra
của cải vật chất đảm bảo cho sự phát triển của con người. LLSX là sự kết giữa người
lao động và tư liệu sản xuất (TLSX) trước hết công cụ lao động (CCLĐ). Với tính
cách là chủ thể trong sản xuất và con người với sức lao động kinh nghiệm thói quen,
tri thức khoa học kĩ thuật của mình đẻ sử dụng tư liệu lao động. Trước hết là công cụ
tác động vào đối tượng lao động để tạo ra của cải vật chất. Quá trình đó là quá trình cải
tiến công cụ, bổ sung hoàn thiện tư liệu lao động nhằm đạt năng suất lao động xã hội
cao. Với ý nghĩa đó nườ lao động là nhân tố chủ yếu hàng đầu của LLSX. Lê nin viết:
"LLSX hàng đầu của toàn thể nhân loại là công nhân là người lao động". (1). Trình độ
phát triển CCLĐ vừa là thước đo trình độ chinh phục tự nhiên của con người vừa là
tiêu chuẩn phân biệt sự khác nhau giữa các thời đại kinh tế kĩ thuật. Các mác viết:
"Thời đại kinh tế khác nhau không phải ở chỗ chúng sản xuất ra cái gì mà là ở chỗ
chúng sản xuất bằng cách nào với những TLLĐ nào"(2) . Trong thời đại ngày nay khoa
học đã trở thành LLSX trực tiếp. Nó vừa là ngành sản xuất riêng vừa thâm nhập vào
các yếu tố cấu thành LLSX, đem lại sự thay đổi về chất của LLSX. Các yếu tố cấu
thành LLSX tác động lẫn nhau một cách khách quan làm cho LLSX là yếu tố độc nhất.
Nó là yếu tố khách quan là nền tảng vật chất của toàn bộ lịch sử nhân loại. LLSX được
kế thừa liên tục từ thế hệ này sang thế hệ khác. Mỗi một thế hệ sinh ra đều thích ứng
với trình độ LLSX của thế hệ trước để lại vì "LLSX là kết quả của năng lực thực tiễn
của con người. Nhưng bản thân năng lực này bị quyết định bởi điều kiện trong đó
(1) Lênin toàn tập - NXB Tiến Bộ, trang 130
(2) C. Mác Tư bản toàn tập - NXB Sự thật, trang 188
người ta sống bởi LLSX đã đạt được bởi hình thái trước họ không phải do họ mà do
thế hệ trước tạo ra"(3).
Quan hệ sản xuất (QHSX)là quan hệ giữa người với nggười trong sản xuất vật
chất, thể hiện quan hệ sở hữu đối với TLSX, quan hệ tổ chức quản lí và trao đổi hoạt
động với nhau và quan hệ phân phối sản xuất. QHSX do con người tạo ra, song nó
được hình thành một cách khách quan không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của
LLSX trong một giai đoạn nhất định. Để tiến hành sản xuất con người phải quan hệ
với nhau để trao đổi hoạt động sản xuất cũng như kết quả lao động. Các Mác viết:
"Người ta chỉ sản xuất bằng cách hợp tác với nhau một cách nào đó và trao đổi hoạt
động với nhau. Muốn sản xuất được người ta phải có mối liên hệ chặt chẽ với nhau và
chỉ có trong phạm vi những mối liên hệ, quan hệ đó thì mới có sự tác động của họ vào
giới tự nhiên tức là sản xuất"(4). Có hai hình thức sở hữu cơ bản về tư liệu sản xuất là
sở hữu tư nhân và sở hữu xã hội. Những hình thức sở hữu giữa người trong xã hội.
Đương nhiên để cho TLSX không trở thành "vô chủ" phải có chính sách và cơ chế rõ
ràng để xác định chủ sở hữu và sử dụng đối với những TLSX nhất định. Trong sự tác
động đến nhau của các yếu tố cấu thành QHSX quan hệ tổ chức quản lí và quan hệ
phân phối có vai trò quan trọng. Những quan hệ này có thể củng cố quan hệ sở hữu
cũng có thể làm biến đổi quan hệ sở hữu. Mỗi hệ thống QHSX ở mỗi giai đoạn lịch sử
đều tồn tại một PTSX nhất định. Hệ thống QHSX thống trị mỗi hình thái kinh tế xã hội
ấy. Vì vậy khi nghiên cứu xem xét tính chất hình thái của xã hội nào thì không thể chỉ
nhìn ở trình độ phát triển của LLSX mà còn phải xem xét đến tính chất của QHSX.
2. Quy luật về sự phù hợp của QHSX và tính chất và trình độ của LLSX
LLSX và QHSX là hai mặt của PTSX chúng tồn tại không tách rời nhau mà tác
động biện chứng với nhau hình thành quy luật xã hội phổ biến của toàn bộ lịch sử loài
người. Quy luật về sự phù hợp giữa QHSX với tính chất và trình độ của LLSX vạch rõ
tính chất phụ thuộc khách quan của QHSX vào sự phát triển của LLSX. Ngược lại
QHSX tác động trở lại LLSX
(3) C. Mac - Angghen tuyển tập, trang 141
(4) C. Mac, Angghen toàn tập, trang 94
2. 1: Tính chất và trình độ của LLSX
Tính chất của LLSX là tính chất của TLSX và lao động. Nó thể hiện tính chất
của TLSX là sử dụng công cụ thủ công và tính chất của lao động là lao động riêng lẻ,
những công cụ sản xuất như búa, rìu, cày. . . do một người sử dụng để sản xuất ra vật
dùng không cần đến lao động tập thể, LLSX có tính chất cá nhân. Khi máy móc ra đời
đòi hỏi phải có nhiều người mới sử dụng được, để làm ra một sản phẩm cần có sự hợp
tác của nhiều người, mỗi người phải làm một bộ phận công việc mới hoàn thành được
sản phẩm ấy thì LLSX mang tính chất xã hội hoá.
2. 2: LLSX quyết đinh QHSX
Xu hướng của sản xuất là không ngừng phát triển sự biến đổi bao giờ cũng bắt
đầu từ sự biến đổi của LLSX. Trong quá trình sản xuất để lao động bớt nặng nhọc và
đạt hiệu quả cao con người luôn tìm cách cải tiến công cụ lao động và chế tạo a những
công cụ lao động tinh xảo hơn. Cùng với sự biến đổi và phát triển của công cụ lao
động (CCLĐ) thì kinh nghiệm sản xuất thói quen lao động kĩ năng của sản xuất kiến
thức khoa học của con người cũng tiến bộ. LLSX trở thành yếu tố lao động nhất, cách
mạng nhất. Còn QHSX là yếu tố ổn định có khuynh hướng lạc hậu so với sự phát triển
của LLSX. LLSX là nội dung là phương thức, còn QHSX là hình thức xã hội của nó.
Trong mối quan hệ nội dung - hình thức thì nội dung quyết định hình thức, hình thức
phụ thuộc vào nội dung, nội dung thay đổi trước còn hình thức thay đổi sau. Tất nhiên
trong quan hệ nội dung với hình thức không phải là mức thụ động, nó cũng tác động
trở lại đối với sự phát triển của nội dung.
Cùng với sự phát triển của sản xuất thì QHSX cũng hình thành và biến đổi cho
phù hợp với tính chất và trình độ của LLSX. Sự phù hợp đó là động lực cho sản xuất
phát triển. Nhưng LLSX thường phát triển nhanh còn QHSX có xu hướng ổn định, khi
LLSX đã phát triển lên một trình độ mới. QHSX không còn phù hợp với nó nữa sẽ nảy
sinh mâu thuẫn gay gắt giữa hai mặt của PTSX. Sự phát triển khách quan đó tất yếu
dẫn dến xoá bỏ QHSX cũ thay bằng QHSX mới phù hợp tính chất và trình độ LLSX
mở đường cho LLSX phá Sự hình thành, biến đổi của QHSX phụ thuộc vào tính chất
và trình độ phát triển của LLSX. Nhưng QHSX là hình thức xã hội mà LLSX phát
triển.
