1
Luận văn
Một số biện pháp thúc đẩy xuất khẩu
hàng Dệt may Việt Nam trên thị trường
thế giới
2
LỜI MỞ ĐẦU
Ngày nay, khi nền kinh tế thị trường đã phát triển, hàng hoá đã được lưu
thông rộng rãi trong các khu vực, các nước khác nhau trên thế giới. Chính sách
mở cửa của Đảng và Nhà nước đã làm thay đổi cơ bản bộ mặt của nền kinh tế.
Các doanh nghiệp trong nước cũng như các doanh nghiệp nước ngoài kinh
doanh tại Việt Nam luôn tìm kiếm cho mình những cơ hội kinh doanh mới nhằm
thu được lợi nhuận tối đa, đồng thời bảo đảm được các mục tiêu an toàn và thế
lực cho doanh nghiệp.
Tuy nhiên, để thực hiện tất cả các mục tiêu đó không phải là điều đơn giản,
đôi khi phải trả những cái giá rất đắt, thậm chí có thể thất bại dẫn đến phá sản.
Nghiên cứu vấn đề này, nhiều nhà kinh tế cho thầy rằng sự thành công hay thất
bại của một doanh nghiệp trên thương trường phụ thuộc rất lớn vào chiến lược
cạnh tranh mà họ đã đề ra. Đã biết rằng, kinh tế thị trường không chỉ là chiếc
“nôi” cho các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp mà còn là một
“đấu trường”. Trên thị trường luôn diễn ra sự cạnh tranh gay go khốc liệt giữa
các doanh nghiệp nhằm giành lấy khách hàng. Tìm được các bí quyết để cạnh
tranh có hiệu quả là tìm ra bí quyết của sự tăng trưởng, quyết định vận mệnh của
doanh nghiệp .
Công cuộc CNH,HĐH đất nước đã đem lại cho nền kinh tế nước ta một
sinh khí mới và trong đó có ngành công nghiệp dệt may với những động lực và
hướng phát triển mới.
Cũng như quá trình phát triển của nhiều nước trên thế giới, trong giai đoạn
đầu của quá trình công nghiệp hoá, ngành dệt may đóng một vai trò quan trọng
trong nền kinh tế Việt Nam , với vai trò vừa cung cấp hàng hoá trong nước vừa
tạo điều kiện mở rộng thương mại quốc tế, thu hút nhiều lao động, tạo ưu thế
cạnh tranh cho các sản phẩm trên thị trường thế giới, và cũng là ngành có lợi tức
tương đối cao.
Chỉ trong 3 năm 1995-1997, giá trị tổng sản lượng của ngành dệt may đã tăng
lên 20,3%, trong đó ngành dệt tăng 11,7% ngành may tăng 38,3% so với mức
29.3% của giá trị tổng sản lượng toàn ngành công nghiệp. Sản phẩm xuất khẩu của
ngành dệt may cũng chiếm một vị trí quan trọng trong tổng kim ngạch xuất khẩu
của cả nước. Năm 1997, kim ngạch xuất khẩu của ngành dệt may đạt 1349 triệu
3
USD, chiếm 15,2 % tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước và chiếm trên 70%
trong tổng giá trị xuất khẩu của hàng công nghiệp nhẹ và tiểu thủ công nghiệp.
Tuy nhiên, liệu mặt hàng dệt may của nước ta cũng như toàn ngành dệt
may tới đây có tiếp tục duy trì được tốc độ phát triển trở thành một trong những
ngành công nghiệp mũi nhọn của nước ta hay không ? Vấn đề này chỉ có thể giải
đáp dựa trên cơ sở những kết quả nghiên cứu dự báo về triển vọng thị trường thế
giới mặt hàng này cũng như lợi thế và năng lực phát triển ngành dệt may của
Việt Nam. Những biến động trên thị trường thế giới trong thời gian qua đã tác
động mạnh mẽ đến thị trường dệt may nói chung và ngành dệt, may nói riêng
càng làm cho việc nghiên cứu về thị trường hàng dệt may trở nên cấp thiết.
Nhằm phân tích, đánh giá những thuận lợi và khó khăn của hàng dệt may Việt
Nam, trên cơ sở đó xác lập những căn cứ khoa học để dự báo khả năng cạnh
tranh của hàng dệt may Việt Nam cũng như đề xuất một số chính sách, giải
pháp hỗ trợ cho việc nâng cao khả năng cạnh tranh của hàng dệt may trong
nước thời gian tơí.
Trước những vấn đề đó, với sự khuyến khích của thầy giáo hướng dẫn, tôi
đã chọn đề tài: “Một số biện pháp thúc đẩy xuất khẩu hàng Dệt may Việt Nam
trên thị trường thế giới”. Đề tài này tập trung nghiên cứu những biến động thị
trường dệt may trong những năm qua, triển vọng hàng dệt may, khả năng cạnh
tranh của hàng dệt may Việt Nam trên thị trường thế giới...
Đề tài này gồm những nội dung chủ yếu sau :
Chương I: Vai trò và đặc điểm của ngành Dệt may Việt Nam
Chương II: Thực trạng hoạt động kinh doanh của ngành dệt may Việt Nam
Chương III: Một số biện pháp nâng cao khả năng cạnh tranh của hàng dệt
may Việt Nam trên thị trường thế giới.
4
CHƯƠNG I
VAI TRÒ VÀ ĐẶC ĐIỂM
CỦA NGÀNH DỆT MAY VIỆT NAM
I. VAI TRÒ.
Công nghiệp dệt may là ngành có ý nghĩa trọng tâm trong giai đoạn chuyển
đổi của Việt Nam từ nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang nền kinh tế thị
trường. Dệt may là một phần cấu thành quan trọng trong chính sách địng hướng xuất
khẩu của đất nước, và nói một cách chung hơn, là một trong những nỗ lực của Việt
Nam để hòa nhập vào nền kinh tế quốc tế.
Công nghiệp dệt may tất yếu là một trong các ngành chủ yếu xuất khẩu
trong giai đoạn đầu phát triển của các nước, xuất khẩu hàng dệt may đem lại
nguồn thu ngoại tệ để mua máy móc thiết bị, hiện đại hoá sản xuất làm cơ sở
cho nền kinh tế cất cánh.
Sự thành công về xuất khẩu trong ngành này thường mở đường cho sự xuất
hiện của một chiến lược phát triển định hướng xuất khẩu có cơ sở rộng hơn. Sự
thất bại về xuất khẩu của ngành này bao giờ cũng là triệu chứng của những trở
ngại có tính thâm căn cố đế trong nước và sự bất lực, không phát huy được lợi
thế so sánh tiềm năng.
Quá trình công nghiệp hóa ở nhiều nước, trong giai đoạn phát triển dệt may
thường đóng vai trò chủ đạo, nó có khả năng tạo nhiều công ăn việc làm cho
người lao động, tăng thu lợi nhuận để tích luỹ làm tiền đề cho phát triển các
ngành công nghiệp khác, góp phần nâng cao mức sống và ổn định tình hình
chính trị xã hội.
Ngành dệt may là ngành có liên quan chặt chẽ tới sự phát triển của các
ngành công nghiệp khác, khi dệt may là một trong những ngành hàng đầu của
nền kinh tế nó sẽ cần một lượng lớn nguyên liệu là sản phẩm của các lĩnh vực
khác và vì thế sẽ tạo điều kiện để đầu tư phát triển các ngành công nghiệp này.
Tại các nước đang phát triển hiện nay, công nghiệp dệt may đang góp phần
phát triển nông nghiệp và nông thôn qua việc sản xuất các loại nguyên liệu dệt
như bông, đay, tơ tằm và là phương tiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ kinh tế
5
nông nghiệp sang kinh tế công nghiệp, ở các nước công nghiệp phát triển, công
nghiệp dệt may đã phát triển đến trình độ cao hơn, dáp ững nhu cầu ngày càng
cao, đa dạng, phong phú của người tiêu dùng.
II. ĐẶC ĐIỂM
Công nghiệp dệt may đã có ở Việt Nam khoảng một thế kỷ nay, còn những
hoạt động thủ công truyền thống như thêu thùa, đan lát... thì đã có từ lâu. Theo
nột số tài liệu ghi chép thì sự phát triển chính thức của ngành công nghiệp dệt
may này bắt đầu từ khi khu công nghiệp dệt Nam Định được thành lập vào năm
1889. Sau chiến tranh thế giới thứ hai, ngành công nghiệp này phát triển nhanh
hơn, đặc biệt là ở miền Nam, tại đây các hãng dệt may với máy móc hiên đại của
Châu Âu đã được thành lập. Trong thời kỳ này tại miền Bắc, các doanh nghiệp
Nhà nước sử dụng thiết bị Trung Quốc, Liên Xô và Đông Âu, cũng đã được thành
lập. Mặc dù từ những năm 1970 sau khi thực hiện công cuộc đổi mới thì thời kỳ
phát triển quan trọng hướng về xuất khẩu mới bát đầu.
Vì vậy, công nghiệp dệt may có những đặc điểm sau.
-Về tiêu thụ: Trong buôn bán thế giới, sản phẩm của ngành dệt may là một
trong những hàng hoá đầu tiên tham gia vào mậu dịch quốc tế. Hàng dệt may có
những đặc trưng riêng biệt ảnh hưởng rất nhiều đến sản xuất và buôn bán.
Nghiên cứu những đặc trưng riêng biệt của thương mại thế giới hàng dệt may là
một trong những yếu tố quan trọng cần thiết ddể tăng cường tính cạnh tranh của
sản phẩm và đảm bảo xuất khẩu thành công trên thị trường quốc tế. Một số đặc
trưng đó là:
+Hàng dệt may có yêu cầu phong phú và đa dạng tuỳ thuộc vào đối tượng
tiêu dùng - người tiêu dùng khác nhau về văn hoá, phong tục tập quán, tôn giáo,
khác nhau về khu vực địa lý, khí hậu, giới tính, tuổi tác... sẽ có nhu cầu rất khác
nhau về trang phục. Nghiên cứu thị trường để nắm vững nhu cầu tiêu dùng của
từng nhóm người trong các bộ phận thị trường khác nhau có ý nghĩa đặc biệt
quan trọng trong việc tiêu thụ sản phẩm.
+Hàng dệt may mang tính thời trang cao, phải thường xuyên thay đổi mẫu
mã, kiểu dáng, màu sắc, chất liệu để đáp ứng được nhu cầu thích đổi mới, độc
đáo và gây ấn tượng của người tiêu dùng. Do đó để tiêu thụ được sản phẩm, việc
am hiểu các xu hướng thời trang là rất quan trọng.
