intTypePromotion=1

Bước đầu tìm hiểu về thuật ngữ báo chí tiếng Việt

Chia sẻ: Năm Tháng Tĩnh Lặng | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:8

0
111
lượt xem
12
download

Bước đầu tìm hiểu về thuật ngữ báo chí tiếng Việt

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết tìm hiểu một số nét khái quát về ngành báo chí và khoa học báo chí, từ đó, chỉ ra những nét đặc thù cơ bản của thuật ngữ báo chí cũng như nêu rõ con đường hình thành và phát triển của thuật ngữ báo chí tiếng Việt, đồng thời gợi mở ra một số vấn đề trong việc nghiên cứu chuyên sâu về hệ thuật ngữ báo chí nhằm góp phần vào việc xây dựng và chuẩn hóa thuật ngữ báo chí tiếng Việt.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Bước đầu tìm hiểu về thuật ngữ báo chí tiếng Việt

b­íc ®Çu t×m hiÓu vÒ thuËt ng÷ b¸o chÝ tiÕng viÖt<br /> <br /> <br /> B¦íC §ÇU T×M HIÓU VÒ THUËT NG÷<br /> B¸O CHÝ TIÕNG VIÖT<br /> <br /> qu¸ch thÞ gÊm *<br /> <br /> Tãm t¾t: Bµi viÕt t×m hiÓu mét sè nÐt kh¸i qu¸t vÒ ngµnh b¸o chÝ vµ khoa häc b¸o chÝ, tõ ®ã, chØ<br /> ra nh÷ng nÐt ®Æc thï c¬ b¶n cña thuËt ng÷ b¸o chÝ còng nh­ nªu râ con ®­êng h×nh thµnh vµ ph¸t<br /> triÓn cña thuËt ng÷ b¸o chÝ tiÕng ViÖt, ®ång thêi gîi më ra mét sè vÊn ®Ò trong viÖc nghiªn cøu<br /> chuyªn s©u vÒ hÖ thuËt ng÷ b¸o chÝ nh»m gãp phÇn vµo viÖc x©y dùng vµ chuÈn hãa thuËt ng÷ b¸o<br /> chÝ tiÕng ViÖt.<br /> Tõ khãa: B¸o chÝ; th«ng tin; b¸o in; b¸o ph¸t thanh; b¸o truyÒn h×nh; b¸o ¶nh; b¸o m¹ng ®iÖn tö;<br /> nhËt b¸o; ng«n luËn; nguyÖt san; tuyªn truyÒn; th«ng tÊn; tÝnh phæ cËp; b¸o chÝ c«ng khai; b¸o chÝ bÝ mËt...<br /> <br /> B¸o chÝ lµ mét trong nh÷ng ph­¬ng tiÖn B¸o chÝ lµ mét trong nh÷ng ph­¬ng tiÖn<br /> truyÒn th«ng ®¹i chóng rÊt quan träng truyÒn th«ng ®¹i chóng rÊt quan träng<br /> cña §¶ng, Nhµ N­íc vµ mäi tÇng líp nh©n trong ®êi sèng x· héi. Mçi nÒn b¸o chÝ ra<br /> d©n. §iÒu nµy nãi lªn søc m¹nh chi phèi ®êi mang theo dÊu Ên ®Æc thï cña mçi quèc<br /> còng nh­ sù t¸c ®éng rÊt lín cña b¸o chÝ gia. TiÕn tr×nh ph¸t triÓn b¸o chÝ ViÖt Nam<br /> ®èi víi sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña x· héi. ®· tr¶i qua nh÷ng b­íc ngoÆt to lín g¾n<br /> KÓ tõ khi h×nh thµnh cho ®Õn thêi kú ®æi liÒn víi lÞch sö ph¸t triÓn d©n téc.(*)<br /> míi vµ giai ®o¹n héi nhËp hiÖn nay, b¸o Sau khi hoµn thµnh viÖc x©m chiÕm<br /> chÝ ®· thÓ hiÖn râ vai trß ®ã. Nam Kú, thùc d©n Ph¸p nhanh chãng b¾t<br /> B¸o chÝ kh«ng chØ lµ mét lo¹i h×nh ho¹t tay vµo viÖc thiÕt lËp mét chÕ ®é chÝnh trÞ<br /> ®éng th«ng tin mµ cßn ®­îc xem lµ mét x· héi míi vµ hä nghÜ ngay ®Õn viÖc lîi<br /> khoa häc. Nh­ vËy, thõa nhËn b¸o chÝ lµ dông b¸o chÝ nh­ lµ mét thø vò khÝ chÝnh<br /> mét khoa häc mµ trong khoa häc th× ph¶i trÞ míi ®Ó cai trÞ thuéc ®Þa. §ã lµ dïng b¸o<br /> cã kh¸i niÖm, ph¹m trï, trong khi ®ã chÝ ®Ó chinh phôc tinh thÇn d©n chóng<br /> thuËt ng÷ l¹i chÝnh lµ nh÷ng tõ, ng÷ biÓu thuéc ®Þa th«ng qua viÖc phæ biÕn ch÷<br /> thÞ nh÷ng kh¸i niÖm, ph¹m trï khoa häc. quèc ng÷, truyÒn b¸ t­ t­ëng Ph¸p vµ nÒn<br /> ThuËt ng÷ b¸o chÝ còng nh­ thuËt ng÷ v¨n minh Ch©u ¢u. Ngµy 15/4/1865, Ph¸p<br /> cña c¸c ngµnh khoa häc kh¸c cã vai trß rÊt ®· quyÕt ®Þnh cho xuÊt b¶n tê b¸o tiÕng<br /> quan träng. §ã lµ nh÷ng tõ, ng÷ biÓu thÞ ViÖt ®Çu tiªn mang tªn Gia §Þnh b¸o.<br /> kh¸i niÖm, ph¹m trï ®· ®­îc ®óc kÕt, tÝch Trong suèt nh÷ng n¨m cßn l¹i cña thÕ kû<br /> hîp tõ trong ho¹t ®éng cña ngµnh. Cho 19, chØ cã thªm mét sè tê b¸o in b»ng ch÷<br /> nªn, viÖc nghiªn cøu, t×m hiÓu vÒ thuËt quèc ng÷ nh­ NhËt tr×nh Nam Kú (1883),<br /> ng÷ b¸o chÝ hÕt søc cÇn thiÕt. B¶o hé Nam d©n (1888), Phan Yªn B¸o<br /> 1. Sù ra ®êi, ph¸t triÓn cña b¸o chÝ - (1898)..., cßn l¹i chñ yÕu lµ b¸o chÝ b»ng<br /> khoa häc b¸o chÝ ë ViÖt Nam vµ vai tiÕng Ph¸p. Nãi chung, b¸o chÝ tiÕng ViÖt<br /> trß cña nã trong tiÕn tr×nh ph¸t triÓn<br /> lÞch sö d©n téc (*)<br /> NCS Khoa Ng«n ng÷, Häc viÖn Khoa häc x· héi.<br /> <br /> <br /> 56 Nh©n lùc khoa häc x· héi Sè 1-2014<br /> qu¸ch thÞ gÊm<br /> <br /> giai ®o¹n nµy ch­a ph¸t triÓn, míi chØ vµ l­u hµnh.<br /> ®­îc coi lµ thêi kú ph«i thai cña b¸o chÝ C¸ch m¹ng th¸ng T¸m thµnh c«ng ®·<br /> ViÖt Nam. ®­a dßng b¸o chÝ c¸ch m¹ng b­íc sang<br /> §Õn nh÷ng n¨m ®Çu thÕ kû 20, b¸o chÝ mét trang míi. N¨m 1945 còng lµ n¨m<br /> tiÕng ViÖt xuÊt hiÖn ngµy cµng nhiÒu h¬n. ®¸nh dÊu kh¸ nhiÒu sù kiÖn quan träng<br /> Giai ®o¹n nµy, t¹p chÝ - mét lo¹i h×nh trong lÞch sö b¸o chÝ ViÖt Nam: thµnh lËp<br /> thuéc b¸o in chuyªn cung cÊp, phæ biÕn §µi TiÕng nãi ViÖt Nam, Bé Th«ng tin<br /> c¸c kiÕn thøc chuyªn ngµnh ®· xuÊt hiÖn. Tuyªn truyÒn vµ Th«ng TÊn x· ViÖt Nam.<br /> Giai ®o¹n nµy b¸o chÝ kh«ng chØ ph¸t Cã thÓ nãi, trong nh÷ng n¨m ®Çu cña<br /> triÓn m¹nh mµ cßn ph©n ho¸ theo thÓ lo¹i chÝnh quyÒn c¸ch m¹ng, b¸o chÝ ®· phôc<br /> nh­ nhËt b¸o, b¸o ®Þnh kú, b¸o chuyªn vô tÝch cùc cho nhiÖm vô b¶o vÖ chÝnh<br /> biÖt cho tõng giíi, nghÒ nghiÖp, t«n gi¸o, quyÒn non trÎ lóc bÊy giê.<br /> gi¶i trÝ... B¸o chÝ cßn ph©n ho¸ s©u s¾c Nh÷ng n¨m kh¸ng chiÕn chèng Ph¸p,<br /> theo khuynh h­íng chÝnh trÞ - x· héi kh¸c b¸o chÝ c¶ hai miÒn vÉn ®­îc cñng cè vµ<br /> nhau. §Æc biÖt víi viÖc xuÊt hiÖn dßng b¸o ph¸t triÓn. Sau 1954, khi cuéc kh¸ng<br /> ®èi lËp, khuynh t¶ trong vµ sau cao trµo chiÕn chèng thùc d©n Ph¸p ë miÒn B¾c kÕt<br /> yªu n­íc vµ d©n chñ 1925-1926 ®· ®¸nh thóc th¾ng lîi, trong ®iÒu kiÖn míi, b¸o<br /> mét dÊu mèc quan träng trong lÞch sö b¸o chÝ miÒn B¾c cã nh÷ng b­íc ph¸t triÓn<br /> chÝ n­íc nhµ. Nh×n chung b¸o chÝ thêi k× m¹nh mÏ. Giai ®o¹n nµy xuÊt hiÖn b¸o chÝ<br /> nµy ®· cã ¶nh h­ëng tÝch cùc tíi tinh thÇn cña nhiÒu c¬ quan nghiªn cøu khoa häc,<br /> d©n téc. tuyªn truyÒn, tæ chøc, kü thuËt vµ b¸o chÝ<br /> Bªn c¹nh ®ã, sù ph¸t triÓn cña b¸o chÝ cña c¸c tØnh thµnh. N¨m 1956, Hå Chñ<br /> cßn ®­îc thÓ hiÖn ë sè l­îng ng­êi lµm TÞch ban hµnh s¾c lÖnh vÒ ChÕ ®é b¸o chÝ,<br /> b¸o, c¬ cÊu x· héi vµ nghÒ nghiÖp cña hä quy ®Þnh vÒ quyÒn tù do ng«n luËn trong<br /> còng nh­ tÝnh hiÖn ®¹i cña b¸o còng t¨ng chÕ ®é ta. Còng trong ®o¹n nµy, víi sù<br /> nhanh. B¸o ®­îc in víi nhiÒu lo¹i ng«n gióp ®ì cña Liªn X«, hÖ thèng truyÒn<br /> ng÷, ®ñ lo¹i b¸o vµ t¹p chÝ, ®ång thêi b¸o thanh ph¸t triÓn réng kh¾p c¸c tØnh, kÐo<br /> ®· b¾t ®Çu ®­îc in b»ng c«ng nghÖ mµu, ®Õn huyÖn vµ th«n xãm. §µi tiÕng nãi ViÖt<br /> nhiÒu ¶nh vµ kh¸ mü thuËt. Nam còng ®­îc trang bÞ thªm nhiÒu<br /> §Æc biÖt sù ra ®êi cña tê Thanh niªn ph­¬ng tiÖn kü thuËt míi, x©y dùng thªm<br /> (1925), tê b¸o c¸ch m¹ng ®Çu tiªn cña ViÖt §µi ph¸t sãng m¹nh MÔ Tr× vµ th«ng qua<br /> Nam do NguyÔn ¸i Quèc s¸ng lËp ®· ®¸nh hÖ thèng truyÒn thanh réng kh¾p Êy ®·<br /> dÊu mèc cho sù ra ®êi cña dßng b¸o chÝ tiÕp sãng réng ra c¶ n­íc. B¸o chÝ thêi gian<br /> c¸ch m¹ng. §ã lµ b­íc ngoÆt lín nhÊt nµy ®· gãp phÇn nhanh chãng truyÒn ®¹t<br /> trong lÞch sö ph¸t triÓn cña b¸o chÝ ViÖt nh÷ng chñ tr­¬ng, chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ<br /> Nam. B¸o chÝ c¸ch m¹ng dÇn dÇn ®· x©y Nhµ N­íc, phôc vô ®¾c lùc cho viÖc thùc<br /> dùng ®­îc c¶ mét hÖ thèng b¸o chÝ tõ hiÖn hai nhiÖm vô mµ §¶ng ®Ò ra.<br /> trung ­¬ng ®Õn c¸c ®Þa ph­¬ng. ChØ trong Trong nh÷ng n¨m ®Õ quèc Mü tiÕn<br /> 20 n¨m (1925 - 1945) dßng b¸o chÝ c¸ch hµnh chiÕn tranh ®¸nh ph¸ d÷ déi miÒn<br /> m¹ng ®· h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn m¹nh B¾c, c¸c b¸o vÉn ra ®Òu kú, ph¸t hµnh<br /> mÏ víi trªn 550 tê b¸o ®· ®­îc xuÊt b¶n ®óng thêi h¹n. Ngoµi c¸c tê b¸o lín hµng<br /> <br /> Sè 1-2014 Nh©n lùc khoa häc x· héi 57<br /> b­íc ®Çu t×m hiÓu vÒ thuËt ng÷ b¸o chÝ tiÕng viÖt<br /> <br /> ngµy nh­ Nh©n d©n, Qu©n ®éi nh©n d©n, c¸ch m¹ng cña ®Êt n­íc l©u nay kh«ng<br /> c¸c tê b¸o tuÇn, nguyÖt san cña c¸c ®oµn cho phÐp nh÷ng ng­êi lµm b¸o ViÖt Nam<br /> thÓ hîp thµnh tiÕng nãi chung rÊt hiÖu dõng ch©n vµ ph©n t©m vµo lÜnh vùc lý<br /> qu¶. B¸o chuyªn ngµnh còng kh¸ phong thuyÕt, häc thuËt. Hèi h¶ “dïng c¸n bót<br /> phó vµ lµm c«ng t¸c tuyªn truyÒn theo lµ ®ßn xoay chÕ ®é”, tÊt c¶ ®eo ba l«, cÇm<br /> nhiÖm vô cña Ngµnh. Ngoµi ra, cßn cã mét m¸y, cÇm bót vµo chiÕn tr­êng, c¸c nhµ<br /> sè tê b¸o xuÊt b¶n b»ng tiÕng n­íc ngoµi. b¸o - chiÕn sü cña chóng ta th­êng quan<br /> §Æc biÖt, chÝnh t¹i thêi ®iÓm nµy (n¨m t©m tíi kÕt qu¶ tõng chiÕn dÞch, tõng<br /> 1970), truyÒn h×nh ®· xuÊt hiÖn, ®¸nh dÊu phong trµo vµ thµnh tùu chung cña c¸ch<br /> mét lo¹i h×nh b¸o chÝ míi ra ®êi ë n­íc ta. m¹ng mµ t¹m g¸c l¹i nh÷ng kh¸i qu¸t lý<br /> ë miÒn Nam, trong vïng ®Þch t¹m thuyÕt vÒ môc ®Ých, ph­¬ng tiÖn vµ kü<br /> chiÕm còng nh­ t¹i c¸c vïng gi¶i phãng vµ thuËt nghÒ nghiÖp cña m×nh”(2). V× vËy,<br /> c¸c khu c¨n cø du kÝch, b¸o chÝ c¸ch m¹ng c¸c c«ng tr×nh khoa häc vÒ b¸o chÝ ch­a<br /> vÉn tån t¹i vµ ph¸t triÓn ®Ó phôc vô sù nhiÒu. Tr­íc 1980, tÊt c¶ c¸c c«ng tr×nh<br /> nghiÖp gi¶i phãng miÒn Nam. nghiªn cøu vÒ b¸o chÝ ë ViÖt Nam chØ cã<br /> Sau ngµy thèng nhÊt ®Êt n­íc, b¸o chÝ kho¶ng 60 cuèn, trong sè nµy cã ®Õn gÇn<br /> ë n­íc ta ph¸t triÓn kh¸ nhanh vÒ sè mét nöa sè s¸ch nghiªn cøu do c¸c häc<br /> l­îng vµ chÊt l­îng, h×nh thµnh hÖ thèng gi¶ miÒn Nam viÕt vµ chñ yÕu ph¶n ¸nh<br /> th«ng tÊn, b¸o chÝ ph¸t thanh, truyÒn nÒn b¸o chÝ cña chÝnh quyÒn cò(3). Kho¶ng<br /> h×nh réng kh¾p c¶ n­íc. Th¸ng 1/1998, tõ n¨m 2000 trë l¹i ®©y, khoa häc vÒ b¸o<br /> c¸c lo¹i b¸o chÝ ®iÖn tö ph¸t trªn m¹ng chÝ míi thùc sù ®­îc quan t©m. §iÒu nµy<br /> Internet lÇn l­ît ra ®êi. HiÖn nay, ho¹t ®­îc thÓ hiÖn ë sè l­îng ®Çu s¸ch vÒ b¸o<br /> ®éng cña b¸o chÝ trong sù nghiÖp c«ng chÝ ®­îc xuÊt b¶n ngµy cµng nhiÒu, ®a<br /> nghiÖp hãa, hiÖn ®¹i hãa ®Êt n­íc, trong d¹ng vµ phong phó, ®· ®¸p øng ®­îc<br /> qu¸ tr×nh héi nhËp quèc tÕ vµ trong thêi phÇn nµo thùc tÕ s«i ®éng cña ho¹t ®éng<br /> ®¹i bïng næ th«ng tin ®ang ph¸t triÓn b¸o chÝ.<br /> kh«ng ngõng vµ ngµy cµng thÓ hiÖn vai Tr­íc nh÷ng c¬ héi ph¸t triÓn còng nh­<br /> trß quan träng cña m×nh. th¸ch thøc cña ho¹t ®éng b¸o chÝ trong xu<br /> Nh×n vµo thùc tiÔn ho¹t ®éng cña b¸o thÕ héi nhËp, trong thêi ®¹i bïng næ th«ng<br /> chÝ ViÖt Nam kÓ tõ khi h×nh thµnh cho tin hiÖn nay, ®ßi hái khoa häc b¸o chÝ còng<br /> ®Õn nay, chóng ta ®· thu ®­îc nh÷ng ph¶i ph¸t triÓn vµ sím theo kÞp ho¹t ®éng<br /> thµnh tùu hÕt søc to lín. Tuy nhiªn, vÒ thùc tiÔn cña b¸o chÝ ®Ó ®¸p øng, ph¸n<br /> khoa häc b¸o chÝ l¹i ra ®êi muén h¬n vµ ¸nh ®­îc sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña thùc<br /> ch­a ph¸t triÓn t­¬ng xøng víi ho¹t ®éng tiÔn ho¹t ®éng b¸o chÝ còng nh­ sù thay<br /> thùc tiÔn. ViÖc nghiªn cøu c¸c vÊn ®Ò lý ®æi m¹nh mÏ cña x· héi.<br /> luËn b¸o chÝ ch­a b¾t kÞp víi ho¹t ®éng<br /> thùc tÕ: “Thùc tiÔn ho¹t ®éng b¸o chÝ s«i<br /> (1)<br /> §inh V¨n H­êng (2006), C¸c thÓ lo¹i b¸o chÝ th«ng<br /> ®éng, nhanh chãng vµ s¸ng t¹o, trong lóc<br /> tÊn, Nxb. §HQG Hµ Néi.<br /> lý luËn ch­a theo kÞp. Gi÷a lý luËn vµ (2)<br /> Ph¹m Thµnh H­ng (2007), ThuËt ng÷ b¸o chÝ-<br /> thùc tiÔn cßn ®é chªnh”(1). Lý do cña ®iÒu truyÒn th«ng, Nxb. §HQG Hµ Néi.<br /> (3)<br /> Vò Quang Hµo (2009), Ng«n ng÷ b¸o chÝ, Nxb. Th«ng<br /> nµy cã thÓ do “Thùc tiÔn ®Êu tranh vµ TÊn (in lÇn thø t­), Hµ N«i.<br /> <br /> <br /> 58 Nh©n lùc khoa häc x· héi Sè 1-2014<br /> qu¸ch thÞ gÊm<br /> <br /> 2. VÒ néi hµm kh¸i niÖm thuËt ng÷ mét trang web vµ ph¸t hµnh trªn m¹ng<br /> b¸o chÝ tiÕng ViÖt internet nhê c¸c ph­¬ng tiÖn kü thuËt<br /> §Ó x¸c ®Þnh néi hµm kh¸i niÖm thuËt tiªn tiÕn vÒ c«ng nghÖ th«ng tin.<br /> ng÷ b¸o chÝ tiÕng ViÖt, cÇn ph¶i dùa trªn Cã thÓ thÊy, mçi lo¹i h×nh b¸o chÝ cã<br /> c¸c néi dung c¬ b¶n cña ngµnh nµy. Qua nh÷ng ®Æc tr­ng riªng. Tuy nhiªn, c¸c lo¹i<br /> t×m hiÓu c¸c tµi liÖu chuyªn ngµnh cho h×nh b¸o chÝ kh«ng thay thÕ lÉn nhau mµ<br /> thÊy, trong ngµnh b¸o chÝ hiÖn nay gåm cã bæ sung, ¶nh h­ëng lÉn nhau vµ liªn kÕt<br /> n¨m lÜnh vùc t­¬ng øng víi n¨m lo¹i h×nh t¹o thµnh hÖ thèng c¸c ph­¬ng tiÖn<br /> b¸o chÝ: b¸o in, b¸o ph¸t thanh, b¸o truyÒn truyÒn th«ng ®¹i chóng c¬ b¶n nhÊt vµ<br /> h×nh, b¸o ¶nh, b¸o m¹ng ®iÖn tö. Mçi lo¹i hïng m¹nh nhÊt hiÖn nay.<br /> h×nh b¸o chÝ cã nh÷ng c¸ch chuyÓn t¶i Nh­ vËy, tõ c¸c néi dung c¬ b¶n cña<br /> th«ng tin víi c¸c ph­¬ng tiÖn vµ nguyªn lý ngµnh b¸o chÝ nªu trªn, cã thÓ hiÓu:<br /> kh¸c nhau. ThuËt ng÷ b¸o chÝ lµ nh÷ng tõ, ng÷ biÓu<br /> B¸o in lµ h×nh thøc truyÒn th«ng ®¹i thÞ c¸c kh¸i niÖm, sù vËt, hiÖn t­îng<br /> chóng xuÊt hiÖn sím nhÊt, truyÒn t¶i thuéc c¸c lo¹i h×nh b¸o chÝ: b¸o in, b¸o<br /> th«ng tin b»ng ch÷ viÕt vµ ®­îc thùc hiÖn ph¸t thanh, b¸o truyÒn h×nh, b¸o ¶nh,<br /> b»ng kü thuËt in Ên trªn vËt liÖu giÊy vµ b¸o m¹ng ®iÖn tö.<br /> mùc, ng­êi ®äc tiÕp nhËn b»ng con ®­êng 3. Sù h×nh thµnh, ph¸t triÓn cña<br /> thÞ gi¸c. Ph¸t thanh lµ lo¹i h×nh b¸o chÝ thuËt b¸o chÝ tiÕng ViÖt<br /> ®iÖn tö hiÖn ®¹i víi ®Æc tr­ng c¬ b¶n lµ Kh¸c víi mét sè hÖ thèng thuËt ng÷<br /> dïng ©m thanh (lêi nãi, tiÕng ®éng, ©m kh¸c nh­ tin häc, luËt së h÷u trÝ tuÖ...<br /> nh¹c) ®Ó truyÒn t¶i th«ng tin nhê sö dông thuËt ng÷ b¸o chÝ tiÕng ViÖt lµ mét hÖ<br /> kÜ thuËt sãng ®iÖn tö vµ hÖ thèng truyÒn thèng thuËt ng÷ cã lÞch sö h×nh thµnh vµ<br /> thanh ®Ó t¸c ®éng vµo thÝnh gi¸c cña ph¸t triÓn kh¸ l©u ®êi. Sù h×nh thµnh vµ<br /> c«ng chóng. TruyÒn h×nh truyÒn t¶i ph¸t triÓn cña hÖ thèng thuËt ng÷ b¸o chÝ<br /> th«ng tin kh«ng chØ b»ng ©m thanh mµ tiÕng ViÖt lu«n song hµnh vµ g¾n liÒn víi<br /> cßn b»ng c¶ h×nh ¶nh ®éng nhê vµo kü sù ra ®êi vµ ph¸t triÓn cña nÒn b¸o chÝ<br /> thuËt sãng v« tuyÕn ®iÖn, qua ®ã c«ng ViÖt Nam. KÓ tõ khi Gia §Þnh b¸o-tê b¸o<br /> chóng tiÕp cËn th«ng tin b»ng c¶ thÞ gi¸c ®Çu tiªn cña ViÖt Nam ra ®êi (1865) còng<br /> vµ thÝnh gi¸c. B¸o ¶nh truyÒn t¶i th«ng lµ thêi ®iÓm b¾t ®Çu xuÊt hiÖn c¸c thuËt<br /> tin ®Õn c«ng chóng b»ng thÞ gi¸c qua ng÷ b¸o chÝ tiÕng ViÖt. Theo ®iÒu tra,<br /> nh÷ng bøc ¶nh cô thÓ, ch©n thùc, sinh kh¶o s¸t cña chóng t«i, thuËt ng÷ b¸o chÝ<br /> ®éng nhê kü thuËt sö dông ¸nh s¸ng tiÕng ViÖt b¾t ®Çu xuÊt hiÖn lÎ tÎ trªn mét<br /> trong kh«ng gian ba chiÒu vµ øng dông sè tê b¸o b»ng tiÕng ViÖt ®Çu tiªn cña ViÖt<br /> c¸c thµnh tùu cña vËt lý vµ hãa häc. B¸o Nam ë nh÷ng n¨m cuèi thÕ kû 19 vµ ®Çu<br /> ¶nh lµ mét phÇn kh«ng thÓ thiÕu cña b¸o thÕ kû 20 nh­: Gia §Þnh b¸o, N«ng cæ<br /> in, t¹p chÝ vµ b¸o m¹ng ®iÖn tö. B¸o MÝm §µn, Lôc tØnh T©n V¨n... Tuy nhiªn,<br /> m¹ng ®iÖn tö lµ lo¹i h×nh b¸o chÝ truyÒn v× ®©y lµ giai ®o¹n b¸o chÝ ViÖt Nam chÞu<br /> t¶i th«ng tin tÝch hîp d­íi nhiÒu h×nh sù qu¶n lý chÆt chÏ cña ng­êi Ph¸p vµ<br /> thøc ®a ph­¬ng tiÖn: tõ ch÷ viÕt, ©m hÇu nh­ kh«ng ph¸t triÓn, cho nªn thuËt<br /> thanh cho ®Õn h×nh ¶nh tÜnh vµ ®éng trªn ng÷ b¸o chÝ tiÕng ViÖt giai ®o¹n nµy nh×n<br /> <br /> Sè 1-2014 Nh©n lùc khoa häc x· héi 59<br /> b­íc ®Çu t×m hiÓu vÒ thuËt ng÷ b¸o chÝ tiÕng viÖt<br /> <br /> chung xuÊt hiÖn víi sè l­îng Ýt. C¸c thuËt 4. Mét sè ®Æc ®iÓm c¬ b¶n cña thuËt<br /> ng÷ b¸o chÝ xuÊt hiÖn ®Çu tiªn ph¶i kÓ ng÷ b¸o chÝ tiÕng ViÖt<br /> ®Õn lµ: tin, b¸o, in, chñ bót, ký gi¶ (nhµ Thø nhÊt, trong hÖ thèng thuËt ng÷ b¸o<br /> b¸o), nhùt b¸o (nhËt b¸o), x· thuyÕt (x· chÝ tiÕng ViÖt, ngoµi tÝnh chÊt chuyªn s©u<br /> luËn), sè, kú, b¶n in, nhµ in, ph¸t hµnh... vèn nh­ b¶n chÊt cña thuËt ng÷, chóng<br /> Ph¶i sau Thanh niªn - tê b¸o c¸ch cßn mang tÝnh phæ cËp. §©y lµ mét ®Æc<br /> m¹ng ®Çu tiªn cña ViÖt Nam ra ®êi th× tr­ng cña thuËt ng÷ b¸o chÝ tiÕng ViÖt. Do<br /> thuËt ng÷ b¸o chÝ tiÕng ViÖt míi thùc sù b¸o chÝ lµ mét lÜnh vùc ho¹t ®éng th«ng<br /> ph¸t triÓn vµ ®­îc coi lµ chÝnh thøc ra ®êi. tin, lµ bé mÆt cña toµn bé ®êi sèng chÝnh<br /> Sau n¨m 1925, b¸o chÝ tiÕng ViÖt ph¸t trÞ vµ tinh thÇn cña x· héi, cho nªn ho¹t<br /> triÓn m¹nh vµ b¾t ®Çu ph©n hãa theo thÓ ®éng cña b¸o chÝ th©m nhËp vµo tÊt c¶ c¸c<br /> lo¹i vµ mµu s¾c chÝnh trÞ. V× vËy, mét lo¹t ho¹t ®éng x· héi còng nh­ c¸c lÜnh vùc<br /> thuËt ng÷ b¸o chÝ còng xuÊt hiÖn ®Ó ph¶n cña ®êi sèng. §iÒu nµy ®· kÐo theo ph¹m<br /> ¸nh sù ph¸t triÓn vµ ph©n hãa ®ã nh­ b¸o, vi ho¹t ®éng cña hÖ thèng thuËt ng÷ kh¸<br /> t¹p chÝ, nhËt b¸o, b¸o ®Þnh kú, b¸o bÝ mËt, réng kh¸ réng, kh«ng chØ bã hÑp ë lÜnh vùc<br /> b¸o c«ng khai, b¸o hîp ph¸p, b¸o bÊt hîp b¸o chÝ mµ cßn ®­îc sö dông th­êng<br /> ph¸p, chñ b¸o, ng­êi viÕt b¸o,... bªn c¹nh xuyªn trªn c¸c ph­¬ng tiÖn th«ng tin ®¹i<br /> ®ã, mét sè thuËt ng÷ thuéc c¸c thÓ lo¹i b¸o chóng. RÊt nhiÒu c¸c thuËt ng÷ b¸o chÝ ®·<br /> chÝ c¬ b¶n còng ra ®êi trong giai ®o¹n nµy ®i vµo ng«n ng÷ toµn d©n vµ quen thuéc<br /> nh­ ®iÒu tra, phãng sù, ký ch©n dung, ký trong ®êi sèng hµng ngµy nh­ b¸o, t¹p chÝ,<br /> chÝnh luËn, tiÓu phÈm b¸o chÝ, t­êng ph¸t thanh, truyÒn h×nh, tin, tin trong<br /> thuËt, pháng vÊn... n­íc, tin quèc tÕ, b×nh luËn, phãng sù, nhµ<br /> Theo ®¸nh gi¸ tæng kÕt cña Quang b¸o, phãng viªn. phãng viªn thêi sù, ph¸t<br /> §¹m, tuy vèn thuËt ng÷ cßn khiªm tèn thanh viªn, b×nh luËn viªn,...(4)<br /> nh­ng ®· ®¸p øng t­¬ng ®èi ®Çy ®ñ nh÷ng Thø hai, ban ®Çu tÊt c¶ b¸o chÝ ViÖt<br /> nhu cÇu ®¬n gi¶n trong ho¹t ®éng nghiÖp Nam ®Òu do ng­êi Ph¸p thµnh lËp vµ ®iÒu<br /> vô còng nh­ trong ®êi sèng lóc bÊy giê(4). khiÓn. Cho nªn c¸c thuËt ng÷ b¸o chÝ vay<br /> §Õn n¨m 1945, mét bé phËn kh«ng nhá m­în thêi kú ®Çu chñ yÕu cã nguån gèc tõ<br /> thuËt ng÷ b¸o chÝ tiÕng ViÖt ®· h×nh tiÕng Ph¸p nh­: m¨ng sÐc, vi-nhÐt, fi-lª,<br /> thµnh vµ tiÕp tôc ph¸t triÓn. Tõ sau c¸ch ma -kÐt, mo-r¸t, in «p-xÐt, in li-t«, in ti-p«,<br /> m¹ng th¸ng T¸m, sè l­îng b¸o chÝ t¨ng tÝt,... Sau nµy, trong ho¹t ®éng b¸o chÝ<br /> lªn mét c¸ch nhanh chãng, nhê ®ã thuËt ViÖt Nam më réng tiÕp thu c¸c øng dông<br /> ng÷ b¸o chÝ tiÕng ViÖt cµng cã ®iÒu kiÖn kü thuËt hiÖn ®¹i cña b¸o chÝ n­íc ngoµi,<br /> ph¸t triÓn. §Æc biÖt, víi sù ra ®êi vµ ph¸t cho nªn c¸c thuËt ng÷ b¸o chÝ vay m­în<br /> triÓn m¹nh mÏ cña c¸c lo¹i h×nh b¸o chÝ sau nµy chñ yÕu tõ tiÕng Anh. Tuy vËy,<br /> sau nµy nh­ ph¸t thanh (1945), truyÒn c¸c thuËt ng÷ vay m­în chØ kü thuËt,<br /> h×nh (1970) vµ b¸o m¹ng ®iÖn tö (1998) lµ ph­¬ng tiÖn lµm b¸o cã nguån gèc tõ tiÕng<br /> nh÷ng dÊu mèc quan träng cho sù h×nh Ph¸p nãi trªn hiÖn nay vÉn ®­îc sö dông,<br /> thµnh vµ ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña c¸c tiÓu<br /> hÖ thuËt ng÷ b¸o chÝ míi bªn c¹nh tiÓu hÖ (4)<br /> Quang §¹m (1977), “Con ®­êng ph¸t triÓn cña<br /> thèng thuËt ng÷ b¸o in. thuËt ng÷ b¸o chÝ ViÖt Nam”, Ng«n ng÷, (1), tr.20-24.<br /> <br /> <br /> 60 Nh©n lùc khoa häc x· héi Sè 1-2014<br /> qu¸ch thÞ gÊm<br /> <br /> thËm chÝ mét sè thuËt ng÷ ®· ®­îc ViÖt ph¸t triÓn cña x· héi còng nh­ sù ph¸t<br /> hãa trë nªn kh¸ quen thuéc nh­ [b¶n] triÓn cña ngµnh b¸o chÝ.<br /> b«ng, [b¶n] can, ph«ng [ch÷], b¨ng, c¸p, Thø n¨m, hiÖn nay thuËt ng÷ b¸o chÝ lµ<br /> ®óp, kªnh, pin, phim... mét hÖ thèng thuËt ng÷ më vµ mang tÝnh<br /> Thø ba, sù ra ®êi vµ ph¸t triÓn cña nÒn chÊt tæng hîp gåm nhiÒu thuËt ng÷ ë c¸c<br /> b¸o chÝ ViÖt Nam lu«n song hµnh víi lÞch lo¹i h×nh b¸o chÝ kh¸c nhau: b¸o in, b¸o<br /> sö ®Êu tranh cña d©n téc. V× vËy, mét sè ph¸t thanh, b¸o truyÒn h×nh, b¸o ¶nh, b¸o<br /> tªn gäi cña thuËt ng÷ b¸o chÝ tiÕng ViÖt m¹ng ®iÖn tö. V× vËy, bªn c¹nh mét sè<br /> còng mang ®Ëm nÐt cña thêi kú ®Êu tranh l­îng lín c¸c thuËt ng÷ chung cho toµn<br /> c¸ch m¹ng nh­: b¸o chÝ c«ng khai, b¸o chÝ ngµnh, cßn cã mét sè thuËt ng÷ mang ®Æc<br /> b¸n c«ng khai, b¸o chÝ bÝ mËt, b¸o chÝ thï cña mét sè lo¹i h×nh b¸o chÝ kh¸ râ.<br /> thùc d©n, b¸o chÝ c¸ch m¹ng, b¸o chÝ Ch¼ng h¹n, c¸c thuËt ng÷ mang ®Æc thï<br /> kh¸ng chiÕn, b¸o chÝ v« s¶n, b¸o chÝ t­ cña b¸o in: t¹p chÝ, tuÇn b¸o, phô tr­¬ng,<br /> s¶n, chÕ ®é b¸o chÝ... tËp san, khæ b¸o, kú, sè, sè b¸o, sè t¹p chÝ,<br /> Thø t­, trong qu¸ tr×nh vËn ®éng vµ sè phô, trang b¸o, cét b¸o, ng­êi b¸n b¸o,<br /> ph¸t triÓn, ngµy cµng cã nhiÒu thuËt ng÷ phiÕu ®Æt b¸o...; c¸c thuËt ng÷ mang ®Æc<br /> b¸o chÝ míi xuÊt hiÖn, ch¼ng h¹n: ®èi t¸c thï cña b¸o ph¸t thanh: ph¸t thanh viªn,<br /> b¸o chÝ, giao dÞch b¸o chÝ, kinh tÕ b¸o chÝ, sãng ph¸t thanh, kü thuËt ph¸t thanh,<br /> thÞ tr­êng b¸o chÝ, xuÊt khÈu b¸o chÝ, x· nghiÖp vô ph¸t thanh, täa ®µm ph¸t<br /> héi hãa s¶n phÈm b¸o chÝ, c«ng nghÖ thanh, phãng sù ph¸t thanh, tin tøc ph¸t<br /> truyÒn h×nh sè, truyÒn h×nh di ®éng, c«ng thanh...; c¸c thuËt ng÷ mang ®Æc thï cña<br /> nghÖ ph¸t thanh sè... Nh­ng còng cã mét b¸o truyÒn h×nh: ghi h×nh, phãng viªn<br /> sè thuËt ng÷ b¸o chÝ tiÕng ViÖt cò mÊt dÉn truyÒn h×nh, ch­¬ng tr×nh truyÒn h×nh,<br /> ®i nh­ bÞ vong lôc, nghiÖp ®oµn b¸o chÝ, phim truyÒn h×nh, c«ng nghÖ truyÒn h×nh,<br /> tïy viªn b¸o chÝ, tôc b¶n, b¸o chÝ t­ nh©n, tin truyÒn h×nh...; c¸c thuËt ng÷ mang ®Æc<br /> chñ b¸o, chñ nhµ in, liªn hiÖp biªn tËp-kÜ thï cña b¸o ¶nh: ¶nh chôp, ¶nh ghÐp, xª-<br /> thuËt ph¸t thanh, b¨ng b¸o... §ång thêi ri ¶nh, tiªu ®Ò ¶nh, kü thuËt in ¶nh, phßng<br /> mét sè thuËt ng÷ ®· ®­îc thay thÕ b»ng lµm ¶nh, tin ¶nh, chïm ¶nh...<br /> tªn gäi kh¸c cho chÝnh x¸c vµ phï hîp víi TÝnh chÊt tæng hîp cßn ®­îc thÓ hiÖn ë<br /> thêi ®¹i. Ch¼ng h¹n, x· thuyÕt nay ®­îc viÖc t¸c ®éng qua l¹i lÉn nhau gi÷a b¸o chÝ<br /> thay b»ng x· luËn, kÝ gi¶ thay b»ng nhµ víi c¸c ngµnh khoa häc kh¸c. B¸o chÝ hiÖn<br /> b¸o, ngä b¸o thay b»ng b¸o buæi tr­a, Ên nay ®­îc coi lµ ngµnh khoa häc cã liªn<br /> lo¸t thay b»ng in Ên, nhËt tr×nh thay b»ng quan mËt thiÕt ®Õn kh¸ nhiÒu ngµnh,<br /> b¸o, chñ bót thay b»ng tæng biªn tËp, kh«ng chØ khoa häc x· héi mµ c¶ khoa häc<br /> t­êng tr×nh thay b»ng t­êng thuËt, ®×nh tù nhiªn. §Æc biÖt hiÖn nay, víi viÖc øng<br /> b¶n thay b»ng ngõng xuÊt b¶n, tèc t¶ thay dông m¹nh mÏ c¸c thµnh tùu khoa häc<br /> b»ng ghi nhanh, thÓ tµi thay b»ng thÓ lo¹i, hiÖn ®¹i vµo trong kü thuËt lµm b¸o in, b¸o<br /> th«ng tÝn viªn nay thay b»ng phãng viªn ¶nh, b¸o m¹ng ®iÖn tö còng nh­ qu¸ tr×nh<br /> th­êng tró... Cã thÓ thÊy, sù vËn ®éng, s¶n xuÊt c¸c ch­¬ng tr×nh ph¸t thanh,<br /> ph¸t triÓn cña thuËt ng÷ b¸o chÝ tiÕng truyÒn h×nh ®· ®­a ®Õn sù tiÕp nhËn hµng<br /> ViÖt ®· ph¶n ¸nh râ nh÷ng thay ®æi vµ lo¹t c¸c thuËt ng÷ tõ c¸c ngµnh kh¸c vµo<br /> <br /> Sè 1-2014 Nh©n lùc khoa häc x· héi 61<br /> b­íc ®Çu t×m hiÓu vÒ thuËt ng÷ b¸o chÝ tiÕng viÖt<br /> <br /> trong hÖ thèng thuËt ng÷ b¸o chÝ. Ch¼ng theo lèi ThuÇn ViÖt: b¶n b«ng, b¶n in thö;<br /> h¹n nh­: nhuËn bót, bót danh, bè côc, sù cËn c¶nh, c¶nh gÇn...<br /> kiÖn... (v¨n häc); b¶n th¶o, ph¸t hµnh, l­u  ThuËt ng÷ ghÐp biÓu thÞ hai hoÆc h¬n<br /> chiÓu, in, chÕ b¶n... (in - xuÊt b¶n); tiÕng hai kh¸i niÖm, ®èi t­îng kh¸c nhau. VÒ<br /> ®éng, kÞch b¶n, ®¹o diÔn, tr­êng quay, h×nh thøc ®ã lµ nh÷ng thuËt ng÷ th­êng<br /> (®iÖn ¶nh); tiÕng, tiÕng nh¹i, tiÕng ån, ng÷ chøa liªn tõ vµ, hoÆc dÊu phÈy. VÒ néi<br /> ®iÖu... (ng«n ng÷); nh¹c, nh¹c næi, nh¹c dung, chóng th­êng chuyÓn t¶i hai hoÆc<br /> nÒn, r¸p nh¹c, tiÕt tÊu... (©m nh¹c); tÇn sè, h¬n hai kh¸i niÖm, ®èi t­îng kh¸c nhau,<br /> thiÕt bÞ sè, tÝn hiÖu, truyÒn dÉn... (®iÖn tö) trong khi tiªu chuÈn vÒ tÝnh chÝnh x¸c cña<br /> tr¹m vÖ tinh, bÝt, truy cËp, ®­êng truyÒn... thuËt ng÷ ®ßi hái mçi thuËt ng÷ chØ t­¬ng<br /> (tin häc-viÔn th«ng); khóc x¹, quang phæ øng víi mét kh¸i niÖm, ®èi t­îng. VÝ dô:<br /> mµu, thÊu kÝnh héi tô, chØnh nÐt... (vËt lÝ); anten ph¸t vµ thu; Ên phÈm nhËt b¸o, tuÇn<br /> nång ®é dung dÞch, thuèc b¾t s¸ng, thuèc b¸o; c¶nh, ¶nh quay chôp ë gãc hÑp; cÊp vµ<br /> tr¸ng phim... (hãa häc)... thu håi giÊy phÐp ho¹t ®éng b¸o chÝ, c«ng<br /> Thø s¸u, trong hÖ thèng thuËt ng÷ b¸o nghÖ ph¸t vµ truyÒn dÉn tÝn hiÖu truyÒn<br /> chÝ, cßn nhiÒu thuËt ng÷ ch­a ®­îc chuÈn h×nh, khung giê, thêi l­îng ph¸t sãng...<br /> hãa, phæ biÕn nhÊt lµ viÖc tån t¹i:  ThuËt ng÷ d­ thõa c¸c yÕu tè kh«ng<br />  ThuËt ng÷ ®ång nghÜa, ch¼ng h¹n: cÇn thiÕt: nguyªn t¾c cña ho¹t ®éng b¸o<br /> - §ång nghÜa do mét trong hai thuËt chÝ, nh¹c hiÖu cña ch­¬ng tr×nh, kÞch b¶n<br /> ng÷ chøa yÕu tè phô kh«ng cÇn thiÕt: ¶nh cho kÝ sù truyÒn h×nh, ch­¬ng tr×nh trùc<br /> ghÐp, ¶nh l¾p ghÐp, ¶nh ch¾p ghÐp; b¸o tiÕp ë ngoµi tr­êng quay, b¶n in thö (®·<br /> tuÇn, b¸o h»ng tuÇn... söa) s¹ch, nãi vÊp (ph¸t thanh viªn),...<br /> - §ång nghÜa do mét thuËt ng÷ ®­îc Râ rµng, c¸c thuËt ng÷ nãi trªn ®Òu vi<br /> vay m­în theo d¹ng phiªn ©m cßn thuËt ph¹m ®Õn tÝnh chÝnh x¸c cña thuËt ng÷, v×<br /> ng÷ kia lµ dÞch nghÜa: phßng thu, studio; vÒ nguyªn t¾c, mçi kh¸i niÖm chØ biÓu thÞ<br /> tÝt, tiªu ®Ò, ®Çu ®Ò... b»ng mét thuËt ng÷ vµ ng­îc l¹i mét<br /> - §ång nghÜa do c¸c c¸c thuËt ng÷ ®­îc thuËt ng÷ chØ biÓu thÞ mét kh¸i niÖm,<br /> cÊu t¹o b»ng nh÷ng yÕu tè ®ång nghÜa: ®ång thêi trong mçi thuËt ng÷ kh«ng thÓ<br /> b¶n tin n­íc ngoµi, b¶n tin quèc tÕ; b¸o cã yÕu tè d­ thõa, v× chóng sÏ lµm cho<br /> chÝ trung ­¬ng, b¸o chÝ quèc gia... thuËt ng÷ dµi dßng, vi ph¹m tÝnh ng¾n<br /> - §ång nghÜa do mét thuËt ng÷ ë d¹ng gän, tõ ®ã còng lµm gi¶m ®i tÝnh chÝnh x¸c<br /> ®Çy ®ñ cßn mét thuËt ng÷ ë d¹ng rót gän: cña thuËt ng÷. §èi víi ngµnh b¸o chÝ, nÕu<br /> anten parabol, anten h×nh parapol... kh«ng cã ®­îc mét sù hiÕu thèng nhÊt vÒ<br /> - §ång nghÜa do c¸ch ®Æt tªn thuËt dùa c¸c tõ ng÷ chuyªn m«n thuéc lÜnh vùc cña<br /> trªn nh÷ng ®Æc tr­ng kh¸c nhau cña cïng m×nh, ch¾c ch¾n kh«ng chØ g©y khã kh¨n<br /> mét kh¸i niÖm: b¸o in, b¸o viÕt, b¸o giÊy; trùc tiÕp cho ho¹t ®éng ë c¸c c¬ quan b¸o<br /> b¸o m¹ng, b¸o internet, b¸o ®iÖn tö, b¸o chÝ còng nh­ ®èi víi c«ng t¸c biªn so¹n<br /> m¹ng ®iÖn tö; nhËt b¸o,b¸o ngµy, b¸o s¸ch, gi¸o tr×nh phôc vô cho viÖc nghiªn<br /> hµng ngµy, b¸o h»ng ngµy... cøu gi¶ng d¹y, ®µo t¹o nhµ b¸o, mµ cßn<br /> - §ång nghÜa do mét thuËt ng÷ ®­îc ®Æt g©y trë ng¹i cho c«ng chóng trong viÖc<br /> theo lèi H¸n ViÖt cßn thuËt ng÷ kia ®Æt tiÕp nhËn th«ng tin trªn b¸o chÝ. Cho nªn,<br /> <br /> 62 Nh©n lùc khoa häc x· héi Sè 1-2014<br /> qu¸ch thÞ gÊm<br /> <br /> c¸c thuËt ng÷ nµy rÊt cÇn ®­îc chuÈn hãa. Thanh H­¬ng- NguyÔn TrÝ Dòng (2010),<br /> Nh­ vËy, cã thÓ thÊy thuËt ng÷ b¸o chÝ Tõ ®iÓn thuËt ng÷ b¸o chÝ xuÊt b¶n Anh-<br /> nh­ lµ mét ph­¬ng tiÖn khoa häc kh«ng Nga-ViÖt, Nxb. Th«ng tin-truyÒn th«ng, H.<br /> thÓ thiÕu cña ngµnh b¸o chÝ, ®ång thêi 7. NguyÔn ThÞ Tr­êng Giang (2011),<br /> còng lµ mét tiÓu hÖ thèng trong hÖ thèng B¸o m¹ng ®iÖn tö-nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n,<br /> thuËt ng÷ tiÕng ViÖt nãi chung. Bªn c¹nh Nxb. ChÝnh trÞ - Hµnh chÝnh, H.<br /> nh÷ng ®Æc ®iÓm chung, thuËt ng÷ b¸o chÝ 8. Vò Quang Hµo (2009), Ng«n ng÷ b¸o<br /> tiÕng ViÖt cßn mang nh÷ng ®Æc tr­ng chÝ, Nxb. Th«ng TÊn (in lÇn thø t­), H.<br /> riªng, g¾n liÒn víi víi sù ra ®êi vµ ph¸t 9. §ç Quang H­ng (2001), LÞch sö b¸o<br /> triÓn cña ngµnh b¸o chÝ. VÊn ®Ò quan träng chÝ ViÖt Nam 1865-1945, Nxb. §¹i häc<br /> nhÊt trong viÖc nghiªn cøu, t×m hiÓu vÒ hÖ Quèc gia Hµ Néi.<br /> thèng thuËt ng÷ b¸o chÝ hiÖn nay lµ chØ ra 10. Ph¹m Thµnh H­ng (2007), ThuËt<br /> ®óng b¶n chÊt cña hÖ thuËt ng÷ nµy bao ng÷ b¸o chÝ - truyÒn th«ng, Nxb. §¹i häc<br /> gåm tõ ®Æc ®iÓm cÊu t¹o vÒ mÆt tõ vùng Quèc gia, Hµ Néi.<br /> cho ®Õn néi dung ng÷ nghÜa cña chóng. 11. §inh V¨n H­êng (2006), C¸c thÓ<br /> ViÖc nghiªn cøu chuyªn s©u vµo b¶n chÊt lo¹i b¸o chÝ th«ng tÊn, Nxb. §¹i häc Quèc<br /> cña hÖ thuËt ng÷ b¸o chÝ theo chóng t«i lµ gia Hµ Néi.<br /> rÊt cÊp thiÕt, kh«ng chØ cã ý nghÜa trong 12. Mai ThÞ Loan (2012), §Æc ®iÓm ng÷<br /> viÖc cung cÊp tri thøc vÒ thuËt ng÷ b¸o chÝ nghÜa vµ cÊu t¹o cña thuËt ng÷ luËt së<br /> mµ ®ã cßn chÝnh lµ c¬ së khoa häc kh¸ch h÷u trÝ tuÖ tiÕng ViÖt, LuËn ¸n TiÕn sÜ<br /> quan cho viÖc x©y dùng, chuÈn hãa thuËt ng«n ng÷ häc, Häc ViÖn Khoa häc x· héi.<br /> ng÷ b¸o chÝ, còng nh­ gãp phÇn vµo viÖc 13. NguyÔn §×nh L­¬ng (1993), NghÒ<br /> gi÷ g×n sù trong s¸ng cña tiÕng ViÖt. b¸o nãi, Nxb. V¨n hãa-Th«ng tin, Trung<br /> t©m ®µo t¹o ph¸t thanh truyÒn h×nh ViÖt<br /> TµI LIÖU THAM KH¶O Nam, H.<br /> 1. §ç Phan ¸i - NguyÔn TiÕn M·o 14. NguyÔn TiÕn M·o (2006), C¬ së lÝ<br /> (2002), ¶nh b¸o chÝ, Nxb ChÝnh trÞ Quèc luËn ¶nh b¸o chÝ, Nxb. Th«ng tÊn, H.<br /> gia, H. 15. §µo Duy Qu¸t, §ç Quang H­ng,<br /> 2. NguyÔn Träng B¸u - NguyÔn Thµnh Vò Huy Th«ng, chñ biªn (2010), Tæng<br /> Ch©u - Quang §¹m (1982), Tõ ®iÓn thuËt quan lÞch sö b¸o chÝ c¸ch m¹ng ViÖt Nam<br /> ng÷ xuÊt b¶n b¸o chÝ Nga-Anh-ViÖt, Nxb. 1925-2010, Nxb. ChÝnh trÞ Quèc gia, H.<br /> Khoa häc x· héi, H. 16. D­¬ng Xu©n S¬n (2009), Gi¸o tr×nh<br /> 3. Hång Ch­¬ng, NguyÔn Xu©n Dung, b¸o chÝ truyÒn h×nh, Nxb. §¹i häc Quèc<br /> NguyÔn V¨n Léc (1984), NghiÖp vô b¸o gia, Hµ Néi.<br /> chÝ, Nxb. T¹p chÝ Céng s¶n, H. 17. NguyÔn ThÞ Kim Thanh (2005),<br /> 4. NguyÔn V¨n Dòng, chñ biªn (2002), Kh¶o s¸t hÖ thuËt ng÷ tin häc - viÔn th«ng<br /> B¸o ph¸t thanh, Nxb. V¨n hãa th«ng tin, H. tiÕng ViÖt, LuËn ¸n TiÕn sÜ Ng÷ v¨n,<br /> 5. Quang §¹m (1977), “Con ®­êng ph¸t Tr­êng §¹i häc Khoa häc x· héi vµ Nh©n<br /> triÓn cña thuËt ng÷ b¸o chÝ ViÖt Nam”, v¨n, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi.<br /> Ng«n ng÷, (1), tr. 20-24. 18. NguyÔn Vò Th¾ng, chñ biªn (2005),<br /> 6. Quang §¹m - NguyÔn Kh¾c V¨n - Lª NghÒ b¸o, Nxb. Kim §ång, H.<br /> <br /> Sè 1-2014 Nh©n lùc khoa häc x· héi 63<br />
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2