
CHIÊN LƯƠC PHAT TRIÊN THANH PHÔ
Tư tâm nhin tơi tăng trương va xoa ₫oi giam ngheo
PHIÊN HOP TOAN THÊ III:
CHIÊN LƯƠC PHAT TRIÊN CDS LÊN TÂM CAO MƠI
CAC CHIÊN LƯƠC MƠ RÔNG CDS
QUAN ĐIÊM CUA CAC THANH PHÔ
Ngai Randolph S.Ting
Thi trương thanh phô Tuguegarao, Cagayan, Philipin
Chu tich Liên hiêp thanh phô Philipin
24-26 thang 11 năm 2004
Ha Nôi, Viêt nam

Chiên lươc phat triên thanh phô: Tư tâm nhin tơi tăng trương va xoa ₫oi giam ngheo
24-26 thang 11 năm 2004/Ha Nôi, Viêt Nam
Phiên hop toan thê III: Chiên lươc phat triên CDS lên tâm cao mơi Randolph Ting - 1
Thưa quy ông, quy ba. Thưa cac vi đai biêu. Phu nhân thân yêu. Tôi cam thây
rât vinh dư đươc ơ đây, cung vơi quy vi tham dư Hôi nghi CDS 2004 tai Ha
Nôi. Xin chuc quy vi môt buôi chiêu vui ve.
I Lươc sư vê CDS ơ Philipin
CDS đa đươc thưc hiên ơ Philipin tư năm 1998 va tư đo đa mang lai lơi ich
cho 38 thanh phô, môi thanh phô đêu co môt vai tro riêng. Không giông như
tai cac nươc khac chi co môt thanh phô CDS, chương trinh CDS 1 cua Philipin
thưc hiên năm 1998-1999 co 7 thanh phô. Nhăm chia se nguôn lưc vơi nhau, 7
thanh phô trong CDS 1 đa cung nhau ganh vac vân đê tai chinh, nhân hô trơ
ky thuât va hương dân cho đên khi cac thanh phô nay co thê triên khai đươc
cac tiêu chi quan ly tôt vê:
(1) Binh đăng trong viêc đưa ra quyêt đinh va cac linh vưc thiêt yêu khac
(2) Đam bao an ninh cho tưng ca nhân va môi trương sông cua ho
(3) Hiêu qua trong phat triên kinh tê va tô chưc dich vu công công
(4) Bên vưng vê moi măt trong qua trinh phat triên
(5) Sư ro rang va trach nhiêm cua cac bên liên quan
(6) Sư tham gia cua công đông va trach nhiêm cua ho
(7) Phân câp quan ly va nguôn lưc
Cac thanh phô thuôc CDS 1 cua Philipin đa phôi hơp chăt che vơi nhau va
cung nhau thanh công trong CDS ơ đât nươc chung tôi. Chung tôi xin chân
thanh cam ơn Ngân hang Thê giơi, JICA va Bô Xây dưng Nhât Ban đa câp
vôn cho CDS 1.
Chung cung xin chân thanh cam ơn Liên minh cac thanh phô, UN Habitat va
Ngân hang Thê giơi đa hô trơ cho CDS 2 tai Philipin giai đoan 2002 – 2003
vơi tiêu điêm la giam đoi ngheo. CDS 2, hoan toan phuc vu nhu câu va hương
tơi kêt qua thưc hiên, co 32 thanh phô tham gia. Tuguegarao chi la môt đai
diên cho khu vưc đông băc Philipin. Cung như trong CDS 1, cac thanh phô
CDS 2 đa hô trơ nhau, cung hương tơi muc tiêu quan ly tôt hơn va đa thưc
hiên quy hoach chiên lươc theo mô hinh “vưa lam vưa sưa” đê xây dưng cac
chiên luơc phat triên kinh tê đia phuowng va xoa đoi giam ngheo. Kêt qua thu
đươc la chung tôi đa thưc sư lam chu chiên lươc phat triên va cac kê hoach
hanh đông đôi vơi thanh phô cua minh. Thông qua CDS, cac thanh phô đa co
thê tư tin va tăng cương đươc kha năng lanh đao cua minh. Quan trong hơn, sư
lanh đao đo đa cai thiên đươc thoi quen tri trê lam hong tinh thân Philipin do
tac đông cua sư đô hô va nhưng ap lưc tư nhưng thay đôi nhanh chong trên
toan câu.

Chiên lươc phat triên thanh phô: Tư tâm nhin tơi tăng trương va xoa ₫oi giam ngheo
24-26 thang 11 năm 2004/Ha Nôi, Viêt Nam
Phiên hop toan thê III: Chiên lươc phat triên CDS lên tâm cao mơi Randolph Ting - 2
II Kinh nghiêm cua thanh phô Tuguegarao vê CDS: Tac đông, Kêt qua va
Huy đông nguôn vôn đâu tư
Thanh phô Tuguegarao la thu phu cua tinh Cagayan va la trung tâm cua vung
thung lung Cagayan, phia đông băc Philipin. Thanh phô không chi phuc vu
toan bô khu vưc nay ma con ca cac đô thi cua cac vung kê cân. Cung như cac
thanh phô mơi khac cua Philipin vơi tôc đô đô thi hoa cao, Tuguegarao phai
đôi măt vơi nhưng vân đê phat triên như đoi ngheo, tăc nghen giao thông, môi
trương ô nhiêm va cac nguôn nhân lưc, tai chinh han chê v.v.
CDS 2 chu yêu la quy hoach chiên lươc theo cach “vưa lam vưa sưa”, tâp trung
vao giam đoi ngheo, phat triên kinh tê va quan ly đô thi. Kêt qua thu đươc kha
ro rang – xây dưng cac trung tâm lam mô hinh phat triên đươc trang bi băng
kiên thưc, ky năng, sư tư tin, cac dư an kha thi vê tai chinh, năng lưc lanh đao
va mang lươi hô trơ hiêu qua ơ câp quôc gia va quôc tê. Chung tôi đa co đươc
tât ca nhưng điêu nay tư CDS vơi sư hô trơ lơn lao cua Liên hiêp cac thanh phô
Philipin, trương Aneneo, Ngân hang Thê giơi chi nhanh tai Manila va
Washington va Liên minh cac thanh phô.
CDS đa cho chung tôi thây cân phai co sư tham gia cua tât ca cac bên liên quan
trong qua trinh thiêt kê đô thi, xây dưng tâm nhin chiên lươc cho thanh phô,
thông nhât vê cac chiên lươc phat triên, năng lưc quan ly tâp trung vao vân đê
ngheo đôi va cac dư an ưu tiên, quyêt đinh vê viêc kêt hơp cac nguôn lưc va
cung nhau nhin lai nhưng nô lưc đa thưc hiên. Khi cung nhau lam viêc trên
nhưng sô liêu thưc nghiêm, cac đôi thu cua nhau đa cung bo qua nhưng sư đôi
lâp va xem xet cac phương an, hiên trang cua thanh phô chung tôi môt cach
khach quan. Ban đâu, viêc ngôi lai cung nhau va ban bac dương như kho co thê
thưc hiên, nhưng khi sư dung môt sô công cu như TOP (công nghê phôi hơp
tham gia), SWOT (phân tich điêm manh, điêm yêu, cơ hôi va han chê), xac
đinh tinh ưu tiên, tim kiêm sư đông thuân, hoach đinh chiên lươc, phân tich
quyêt đinh, dư bao va quy hoach đâu tư vôn v.v. thi cac bươc CDS trên đa co
thê thưc hiên đươc.
Trong qua trinh nay, thanh phô Tuguegarao đa cai thiên đươc đang kê Chương
trinh xoa đoi giam ngheo va thưc hiên chương trinh phat triên kinh tê đia
phương, đông thơi thanh phô đa kha thanh công trong viêc giam sô hô sông
dươi mưc ngheo tư 11.416 hô năm 2000 xuông con 5.121 hô năm 2003. Trên
cơ sơ kêt hơp cac dư an ưu tiên CDS vê y tê, giao duc, xa hôi, nha ơ, môi
trương sông, viêc lam, hiên đai hoa nông nghiêp, phat triên nguôn nhân lưc,
phat triên cơ sơ ha tâng, trât tư tri an va quan ly môi trương, thanh phô
Tuguegarao đa co thê trưc tiêp va gian tiêp tac đông đên 6.295 hô gia đinh,
chiêm gân 30% sô hô trong thanh phô, giup ho nâng cao thu nhâp tư 1 đên 5
đô la/ngay.

Chiên lươc phat triên thanh phô: Tư tâm nhin tơi tăng trương va xoa ₫oi giam ngheo
24-26 thang 11 năm 2004/Ha Nôi, Viêt Nam
Phiên hop toan thê III: Chiên lươc phat triên CDS lên tâm cao mơi Randolph Ting - 3
CDS cung giup chung tôi tư “cac nha cung câp dich vu” đơn thuân trơ thanh
cac “đơn vi thưc hiên phat triên”. La môt thanh phô CDS, ngươi dân thanh phô
Tuguegrao đa lam viêc, tin tương va phu thuôc vao nhau trong moi công viêc
theo cach ma tât ca moi ngươi cung co lơi. CDS đa nâng cao năng lưc cua
chung tôi, giup thanh phô Tuguegarao gianh đươc giai thương thưc hiên LCP
tôt nhât năm 2003 nhơ vao chương trinh “môi vung môt chương trinh cai thiên
đơi sông (OBOL)” va trong năm 2002 la chương trinh hiên đai hoa nông
nghiêp va ngư nghiêp.
Chương trinh OBOL đươc thưc hiên nhơ vao y tương cua phong trao “môi
lang môt san phâm” cua tinh Oita, Nhât Ban. Chinh quyên thanh phô
Tuguegarao đa tao điêu kiên cho cac doanh nghiêp cai thiên đơi sông cua công
đông đươc thanh lâp va hoat đông tai 21 bangaray – đơn vi hanh chinh nho
nhât tai Philipin. Chương trinh OBOL la môt công cu CDS đươc xây dưng
nhăm giup cac bangaray co thê triên khai tôt cac hoat đông kinh tê, tao viêc
lam, tăng trương kinh te va lam ra cac san phâm co tinh đăc trưng cao. Thanh
phô Tuguegarao co tât ca 49 bangaray.
Thanh phô Tuguegarao đa cai thiên đươc vân đê dinh dương ơ tre em va đa
xoa bo đươc tinh trang suy dinh dương năng trong sô tre em dươi tuôi đi hoc.
Chinh quyên thanh phô đa tăng cương hê thông giao duc công lâp va hê thông
dich vu. Chung tôi đa giup đưa trơ lai trương 350 tre em va giup 216 phu nư
mu chư thoat khoi sư thiêu hiêu biêt va ngheo khô. Cung giông như cac thanh
phô khac la San Fernando, Marikina va Iligan, thanh phô Tuguegarao đa nhân
rông CDS ra tât ca cac barangay, hương dân ho, huân luyên ho cho tơi khi ho
tư xây dưng đươc quy hoach chiên lươc cho bangaray cua minh phu hơp vơi
quy hoach chiên lươc phat triên thanh phô. Trên cơ sơ phôi hơp chăt che vơi
nhiêu nganh va nhiêu câp chinh quyên, thanh phô Tuguegarao đa tăng cương
đươc kha năng phong chông tôi pham va tham hoa. Đê cai thiên hê thông dich
vu, chinh quyên thanh phô phai cai cach cơ câu tô chưc va quan ly tai chinh.
Ngươi ngheo đô thi cung như nông thôn hiên đa la cac đôi tac năng đông cua
chinh quyên thanh phô trong viêc thưc hiên cac dư an va công cu CDS. Co thê
thây ro răng CDS rât hiêu qua trong viêc thu hut ngươi dân cung tham gia gin
giư công đông an toan, khoe manh va co môi trương thich hơp cho tre em băng
viêc tăng cương, vưc dây long tư trong va tư tin cua tưng ca nhân. Thông qua
viêc giup cac đôi tương kho khăn cai thiên đươc cuôc sông, CDS đa cho thây
năng lưc cua chinh quyên thanh phô trong viêc cai thiên chât lương cuôc sông
va phat triên nguôn nhân lưc.
Trong qua trinh thưc hiên CDS, thanh phô Tuguegarao đa co đươc nhiêu giai
thương quôc gia va khu vưc như Thanh phô phu hơp cho tre em nhât cua
Philipin, giai thương CROWN (thanh phô đam bao dinh dương trong khu vưc),
giai thương quôc gia Kabalikat vê đao tao ky thuât va phat triên ky năng, giai

Chiên lươc phat triên thanh phô: Tư tâm nhin tơi tăng trương va xoa ₫oi giam ngheo
24-26 thang 11 năm 2004/Ha Nôi, Viêt Nam
Phiên hop toan thê III: Chiên lươc phat triên CDS lên tâm cao mơi Randolph Ting - 4
thương ROCY (thanh phô cua năm trong khu vưc), giai thương quôc gia vê
xoa mu chư, giai thương danh cho hôi đông hoa binh va tri an thanh pho va
ban lanh đao thanh phô. Trên cơ sơ đo, chung tôi đa trơ thanh môt mô hinh cho
LGU Philipine, đăc biêt la trong khu vưc.
Thây đươc nhưng biên chuyên va thanh qua cua thanh phô Tuguegarao vê
thương mai, dich vu, công nghê thông tin, thông tin liên lac, y tê, dinh dương,
quan ly va cac linh vưc khac, nhiêu nha đâu tư, kinh doanh va chuyên gia đa
đinh cư ơ Tuguegarao. Vi vây, đa tao ra đươc chu ky tăng trương va phat triên
đươc hô trơ tư cac câp cao cua chinh quyên va cac cơ quan câp vôn đôi vơi
thanh phô tre nay. Nhiêu chương trinh, dư an va hanh đông đa va đang đươc
thưc hiên trên cơ sơ công tac tai chinh cua nhiêu nhom liên quan.
Hiên tai, 4 trong sô cac thi trân nho kê cân đang công tac vơi Tuguegarao đê
phat triên dư an Metro Tuguegarao ASTEP – môt chương trinh phat triên theo
cum. Đang kê nhât la qua trinh CDS đa tao điêu kiên cung câp tai chinh cho
cac dư an cua nhiêu thanh phô trên cơ sơ nhưng thông điêp ro rang gưi tơi cac
tô chưc tai chinh răng cac thanh phô CDS đa xac đinh va ưu tiên cac dư an cua
ho theo hương toan diên, tât ca cung co lơi va co sư tham gia cua ngươi dân,
hoan toan phu hơp vơi tâm nhin phat triên dai han cua thanh phô. Thanh phô
Tuguegarao đa vươt qua đươc nhưng thư thach ban đau đê co đươc vôn tư cac
ngân hang, cac tô chưc tai chinh đâu tư vao cac dư an ưu tiên cua thanh phô.
Chung tôi thưc sư hanh phuc vi Tuguegarao la môt thanh phô CDS 2. Chung
tôi xin chân thanh cam ơn Ngân hang thê giơi, Liên minh cac thanh phô va UN
Habitat vê nhưng bai hoc kinh nghiêm nay. Chung tôi đa hoc hoi đươc nhiêu
va đa tăng cương đươc năng lưc cua minh, gân gui hơn vơi ngươi dân va bươc
dai hơn trên con đương trơ thanh Thanh phô câp I Ibanag, trung tâm giao duc,
thương mai văn hoa miên băc Philipin, la nha cua nhưng tin đô ngoan đao, cac
cư dân biêt chăm lo cho gia đinh, nuôi dương con cai va co tinh canh tranh trên
toan câu trên cơ sơ kha năng linh hoat, sư nhiêt tinh va tinh thân manh me.
III Vai tro cua Liên hiêp thanh phô Philipin trong viêc mơ rông CDS trên
pham vi ca nươc
Chung tôi cung xin cam ơn Liên hiêp thanh phô Philipin đa mơ rông lơi ich
CDS tơi tât ca cac thanh phô Philipin khac. Vơi sư lanh đao cua thi trương
Francis Tolentino cua thanh phô Tagaytay, liên hiêp thanh phô đa mang lai cơ
hôi phat triên đô thi va cai thiên năng lưc cho cac thanh phô CDS. Liên hiêp
đa hương dân qua trinh tư vân trong CDS 1 va đong vai tro thưc hiên trong
CDS 2. Vơi tư cach la ban thư ky CDS, Liên hiêp đa điêu phôi, nhân rông va
lâp tai liêu vê nhưng hoat đông CDS trên quôc đao nay. Liên hiêp đa chưng to
minh la môt nhân tô quan trong dân tơi thanh công cua CDS. Môt trong nhưng
kêt qua đat đươc la cac công cu CDS cho cac thanh phô Philipin va mang lươi

