intTypePromotion=3

Các nguyên lý quản lý dự án part 8

Chia sẻ: Dasjhd Akdjka | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:24

0
443
lượt xem
299
download

Các nguyên lý quản lý dự án part 8

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Tham khảo tài liệu 'các nguyên lý quản lý dự án part 8', kỹ thuật - công nghệ, kiến trúc - xây dựng phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu và làm việc hiệu quả

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Các nguyên lý quản lý dự án part 8

  1. d) HACCP (Hazard Analysis and Control of Critical Points): h th ng phân tích ñ c h i và ki m soát nh ng ñi m t i h n, ñư c áp d ng cho các dây chuy n ch bi n th c ph m. e) GMP (Good Manufacturing Practices): quy ph m s n xu t th c ph m, dư c ph m. f) GLP (Good Laboratory Practices): quy ph m phòng th nghi m. g) ISO/IEC Guide 25: hư ng d n s 25 c a ISO và IEC là yêu c u chung v năng l c c a phòng th nghi m và hi u chu n. h) ISO/IEC Guide 39: hư ng d n s 39 c a ISO và IEC là yêu c u chung ñ công nh n các t ch c giám ñ nh. 2.4. Qu n lý ch t lư ng toàn di n (TQM) 2.4.1. Khái ni m TQM ISO 9000 ñ nh nghĩa: "TQM là cách qu n lý c a m t t ch c t p trung vào ch t lư ng, d a vào s tham gia c a t t c các thành viên c a nó nh m ñ t t i s thành công lâu dài nh vi c tho mãn khách hàng và ñem l i l i ích cho các thành viên c a t ch c ñó và cho xã h i". TQM là bư c phát tri n cao nh t v qu n lý ch t lư ng v i 2 ñ c ñi m n i b t là: (i) Bao quát t t c các m c tiêu, các l i ích c a s n xu t; (ii) C i ti n ch t lư ng liên t c, không ng ng. a. M c tiêu c a TQM Trong TQM, ch t lư ng ñư c quan ni m không ch là ch t lư ng c a s n ph m mà còn là ch t lư ng c a c quá trình làm ra s n ph m. Yêu c u ñ ra là không nh ng s n ph m ph i th o mãn nhu c u c a khách hàng mà quá trình s n xu t ra nó ph i hi u nghi m và ñ t hi u su t cao nh t. M c tiêu c a TQM bao quát m i khía c nh c a s n xu t, g m 4 y u t (QCDS): - Ch t lư ng (Q - Quality); - Giá thành (C - Costs); - Cung ng, nghĩa là giao hàng ñúng h n (D - Delivery ho c Delivery Timing); - An toàn (S - Safety). Hi n nay, trong khái ni m năng su t m r ng thêm 2 y u t n a là: - Năng l c s n xu t (P - Production Capacity) và - Tinh th n con ngư i (M - Moral). Như v y, ngoài các m c tiêu kinh doanh như tho mãn khách hàng, tăng l i nhu n, giành chi m th trư ng, t ch c còn ph i tho mãn các yêu c u c a xã h i và l i ích c a b n thân các thành viên trong t ch c. ð i v i xã h i, t ch c không ch tuân th các lu t l ñã ñư c ban b mà còn nghiêm ch nh th c hi n c m t s v n ñ mà t ch c t ý th c ñư c dù chưa ñư c ñưa thành lu t l . Ví d , t ch c c n th c hi n nh ng bi n pháp b o v môi trư ng, b o ñ m phát tri n b n v ng như nâng cao hi u su t s d ng năng lư ng, tài nguyên, khoáng s n. ð i v i các thành viên 169
  2. c a mình, t ch c ph i ñ m b o v sinh, an toàn lao ñ ng cũng như cơ h i thăng ti n cho t ng ngư i. b. C i ti n ch t lư ng TQM yêu c u ph i luôn luôn tìm cách c i ti n ch t lư ng, không ng ng nh m t i k t qu cao hơn n a. C n c i ti n quá trình s n xu t s n ph m m i khâu, m i ho t ñ ng nh m ñ t m c cao hơn v tính hi u qu và hi u su t. Nghĩa là huy ñ ng ñư c các ngu n l c nhi u hơn, ñ t hi u su t s d ng các ngu n l c cao hơn. T ch c ph i luôn luôn c g ng tìm ra các bi n pháp c i ti n và phòng ng a sai h ng, không ñ x y ra sai h ng m i tìm cách kh c ph c và c i ti n. 2.4.2. Sơ lư c v nguyên lý TQM Theo Deming có 3 n i dung chính y u c a TQM là: - ð t tr ng tâm c a ch t lư ng vào khách hàng. - Ch t lư ng thông qua con ngư i. - Ti p c n khoa h c. Nh ng n i dung này ñư c phát tri n thành 6 nguyên lý c a TQM: a) TQM b t ñ u t c p cao nh t: lãnh ñ o ph i ñi ñ u trong n l c v ch t lư ng. b) Hư ng ñ n khách hàng: tho mãn khách hàng là t t y u ñ i v i t ch c. c) S tham gia toàn di n c a t t c các thành viên c a t ch c. d) Bi n pháp ñ ng ñ i. e) ðào t o, hu n luy n cho t t c m i ngư i v ch t lư ng. f) S d ng các công c ñ ño lư ng: c n có m t ñ i ngũ ñ thu th p các d li u ñ u vào và th c hi n các phép ño lư ng c n thi t. 2.4.3. M t s phương pháp, công c c a TQM a. Chương trình 5 S ñ t o môi trư ng làm vi c t t. - Sàng l c: lo i b nh ng th không c n thi t. - S p x p: s p x p m i th tr t t và có ñánh s ký hi u ñ d th y, d tìm. - S ch s : luôn gi v sinh nơi làm vi c. - Săn sóc: luôn sàng l c, s p x p và gi s ch s . - S n sàng: t o thành thói quen làm nh ng công vi c trên không c n ai nh c nh , ra l nh. b. Chu trình PDCA ñ c i ti n ch t lư ng công vi c Chu trình PDCA (Plan - Do - Check - Act) cho phép c i ti n liên t c các phương pháp, các th t c và tr thành thành ph n cơ b n c a quá trình qu n lý ch t lư ng. c. QCC: nhóm ki m soát ch t lư ng (Quality Control Circle) 170
  3. T i Nh t, t nh ng năm 1960 ñã hình thành các nhóm công nhân t nguy n cùng nhau th c hi n t t qu n lý ch t lư ng và c i ti n ch t lư ng. ðó là các nhóm ki m soát ch t lư ng, thư ng ñư c g i t t là QCC ho c QC (Quality Control). S h p tác ch t ch nh m m c tiêu chung vì s hoàn thi n và phát tri n c a t ch c ñã xây d ng ñư c b u không khí làm vi c ñ y thi n chí, kích thích sáng t o và t p trung m i n l c c a c nhóm vào vi c c i ti n ch t lư ng, nâng cao năng su t lao ñ ng. d. TQC: ki m soát ch t lư ng toàn di n (Total Quality Control) e. TPM: duy trì s n xu t toàn di n (Total Productive Maintenance) f. JIT: h th ng ñúng th i h n (Just in Time) H th ng ñúng th i h n có m c tiêu cung ng v t tư ñúng lúc ñ tránh các lãng phí do ph i lưu kho. g. M t s công c (7công c ) th ng kê thư ng ñư c s d ng: - L p phi u ñi u tra nh m thu th p s li u m t cách có h th ng nh m d ng nên b c tranh rõ ràng, khách quan v các s ki n th c t . - Sơ ñ nhân qu (xương cá) phân tích m t cách h th ng quan h gi a nguyên nhân và k t qu ñ xác ñ nh nguyên nhân cơ b n c a m t v n ñ . - Lưu ñ : l p lưu ñ ñ mô t m t quá trình hi n h u nh m m c ñích nghiên c u, ñ xu t vi c s a ñ i ho c thi t k l i m t quy trình m i. - Bi u ñ ki m tra (Control Chart) ñ theo dõi k t qu c a m t quá trình v i ñ u ra thư ng kỳ ñ xác ñ nh xem nó có b c l các bi n th ho c các ñi u ki n ngoài t m ki m soát. Nó cho th y quá trình có ñư c ki m soát hay không và c n c i ti n ñi u gì. - Bi u ñ phân tán (histogram) bi u th s phân b c a các tr s quan sát ñư c theo các kho ng quan sát như nhau, cho th y khuynh hư ng c a s ki n. - Bi u ñ Pareto d a trên nguyên lý Pareto cho r ng ch có m t s ít nguyên nhân gây ra nh ng h u qu ch y u. Bi u ñ bi u di n m c ñ ñóng góp tương ñ i (theo%) c a t ng nguyên nhân vào v n ñ , qua ñó xác ñ nh ñư c các nguyên nhân quan tr ng nh t gây t n th t v ch t lư ng ñ tìm cách kh c ph c và c i ti n. - ð th phân vùng (Scatter Diagram) bi u th quan h gi a 2 s li u ph thu c nhau, ñư c s d ng khi quan h này có vai trò quan tr ng trong vi c c i ti n ch t lư ng c a m t t ch c. 2.5. So sánh TQM và ISO 9000. C ISO và TQM ñ u là các phương th c qu n lý s n xu t hi n ñ i và hi u qu . Chúng ñ u ñư c phát tri n trên tri t lý qu n lý m i nên có nhi u ñi m gi ng nhau như cùng nh n m nh t i các y u t quy t ñ nh ñ i v i h th ng ch t lư ng như: cam k t c a lãnh ñ o, tham gia c a m i ngư i, ñào t o, s d ng các phương pháp th ng kê ñ ki m soát quá trình. Trong phiên b n ISO 9000:1994 chưa ñ c p ñ n c i ti n liên t c. V n ñ này ñã ñư c s a ñ i trong ISO 9000:2000. B ng 8.2 trình bày s so sánh gi a TQM và ISO 9000. Có th th y trong qu n lý ch t lư ng có 2 mô hình ñư c phát tri n phù h p v i ñ c ñi m văn hoá phương ðông và văn hoá 171
  4. phương Tây, ñó là mô hình qu n lý ch t lư ng theo tiêu chu n (phù h p v i văn hoá phương Tây) và mô hình qu n lý ch t lư ng l y con ngư i làm trung tâm (phù h p v i văn hoá phương ðông). B ng 8.2. So sánh TQM và ISO 9000 t/t Tiêu chí ISO 9000 TQM so sánh 1 Mc ð ñ i ngo i, t c là ñ m b o ch t ð ñ i n i, t c là qu n lý ch t lư ng ñích lư ng: t o s tin tư ng cho khách. trong n i b nhà cung ng. 2 Ph m vi - Ch t p trung vào h ch t lư ng, ñòi R ng hơn: h i s ñánh giá và c i ti n ti p t c các - Bao quát m i l i ích bao g m l i y u t c a h ch t lư ng. ích c a t ch c cũng như c a xã h i - Không ñ c p ñ n s phù h p c a và các thành viên c a t ch c. s n ph m v i tiêu chu n s n ph m c - Bao quát m i m t c a s n xu t: ch t th . lư ng, giá thành, giao hàng, an toàn 3 Nguyên Ki m soát các ho t ñ ng b ng tiêu - L y con ngư i làm trung tâm, tìm t c qu n chu n và văn b n hoá: m i cách phát huy ti m năng con lý ngư i như: trao quy n t qu n lý, t - ðưa ra các văn b n chu n, bu c m i ki m tra, ñ ng viên tinh th n t p th . ngư i trong t ch c ph i tuân th . - Chú tr ng c i ti n liên t c các quá - ðưa ra nh ng chu n m c chung cho trình nên không yêu c u tuy t ñ i m i h th ng ch t lư ng, có ñánh giá tuân th tiêu chu n mà cho phép phát c a bên th ba. tri n ngoài t m ki m soát và ñánh giá d a trên tiêu chu n. 4 Ni - Nêu yêu c u ñ i v i ngư i cung ðã xây d ng nhi u bi n pháp qu n lý dung ng: ph i làm nh ng gì ñ ñ t m c h u hi u ñã ñư c coi là bí quy t c a ñ m b o ch t lư ng. thành công như: 5S, PDCA, QCC, TQC, TPM, JIT, 7 tools... - Không ch d n cách th c c th ñ ñ t ñư c yêu c u ñó. 5 ðc Là chu n m c qu c t ñư c th a nh n - Cung c p nhi u phương pháp, công ñi m r ng rãi, có s n d ch v tư v n áp c qu n lý c th . d ng và ch ng nh n c a bên th 3 - T ch c nào cũng có th th c hi n nên: m t s ho t ñ ng TQM, trong ñó có - ñư c khách hàng tin tư ng; vi c v n hành có hi u qu chu trình PDCA. - là bư c kh i ñ u thu n l i cho vi c xây d ng h th ng qu n lý m i cho các t ch c/doanh nghi p. 172
  5. 2.5.1. Mô hình qu n lý ch t lư ng d a trên tiêu chu n Mô hình này có ñ c ñi m chính là ki m soát b ng tiêu chu n hoá và văn b n hoá. Ví d ñi n hình là b tiêu chu n ISO 9000. Bi n pháp qu n lý là xây d ng các văn b n và yêu c u m i thành viên ph i tri t ñ tuân th . Như v y, có 2 ho t ñ ng chính là xây d ng h ch t lư ng theo tiêu chu n và duy trì, ki m soát h th ng này cho phù h p v i các tiêu chu n. ð ki m soát, các thành viên trong s n xu t ñư c chia làm 2 lo i: ngư i th a hành không c n có trình ñ cao và ngư i qu n lý có trách nhi m l p quy trình và theo dõi, ñánh giá k t qu làm vi c c a ngư i công nhân v n hành. Vi c tiêu chu n hoá, văn b n hoá các nhi m v và quy trình th c hi n các nhi m v s t o ñi u ki n thu n l i ñ ñi u hành các ho t ñ ng c a t ch c v n khá ph c t p v i s tham gia c a nhi u ngư i, nhi u b ph n. Vi c xác ñ nh rõ ràng b ng văn b n trách nhi m c a t ng cá nhân, t ng công vi c và cách th c ti n hành công vi c s giúp ho t ñ ng chung c a t ch c ñ t hi u qu cao và ñ m b o s n ph m có ch t lư ng t t. M t khác, khi văn b n hoá các ho t ñ ng s ph i rà soát, xem xét m t cách khách quan và rõ ràng các v n ñ : ph i làm gì, ñâu, m i quan h gi a các nhi m v riêng l v i toàn b h th ng, m c tiêu c a m i ho t ñ ng trên quan ñi m t ch c là m t cơ th th ng nh t. H th ng qu n lý tr nên h u hình. M i ho t ñ ng ñ u ñư c xác ñ nh rõ nhi m v , quá trình th c hi n và k t qu ph i ñ t ñư c. Ngư i qu n lý s có căn c ñ ki m tra và ñánh giá xem h th ng ñư c th c hi n có hi u qu không. Mô hình này phù h p v i phong t c, t p quán c a ngư i phương Tây. ð i v i ngư i phương ðông ñôi khi c m th y vi c văn b n hoá có v quan liêu, gi y t ph c t p và gò bó, th ñ ng. 2.5.2. Mô hình qu n lý l y con ngư i làm trung tâm V i quan ni m qu n lý là ho t ñ ng liên quan ch y u t i ho t ñ ng c a con ngư i nên ñ qu n lý t t c n l y con ngư i làm trung tâm. Các thành viên c n ñư c trao quy n t qu n lý, t ki m soát ch t lư ng ho t ñ ng c a mình. ð không ng ng c i ti n ch t lư ng c a quy trình, c a s n ph m c n khuy n khích và t o ñi u ki n cho m i thành viên nghiên c u, ñ xu t, th c hi n các c i ti n mà không b t bu c m i ngư i tuy t ñ i tuân th văn b n, tiêu chu n. Mô hình này phù h p v i n n văn hoá phương ðông, ñi n hình là TQM theo phong cách Nh t b n. 3. QU N LÝ CH T LƯ NG D ÁN 3.1. Khái ni m qu n lý ch t lư ng d án Qu n lý ch t lư ng trong khuôn kh qu n lý d án là h th ng các phương pháp, phương ti n và ho t ñ ng hư ng t i vi c th c hi n các yêu c u và mong ñ i c a khách hàng d án ñ i v i ch t lư ng b n thân d án và s n ph m c a nó. Như v y có nghĩa là ta có th phân chia ra qu n lý ch t lư ng b n thân d án và qu n lý ch t lư ng s n ph m d án. ð qu n lý ch t lư ng b n thân d án ta c n ph i hi u ch t lư ng c a b n thân d án là gì? 173
  6. chÊt l−îng s¶n Tho¶ m·n nhu cÇu phÈm dù ¸n An toµn chÊt l−îng b¶n Giao hµng Gi¸ c¶ th©n dù ¸n DÞch vô H×nh 8.6. ChÊt l−îng s¶n phÈm dù ¸n vµ chÊt l−îng b¶n th©n dù ¸n Theo quan ni m v qu n lý ch t lư ng toàn di n ñã trình bày trong m c 1.1.3.3 thì ñ i v i các s n ph m thông thư ng, ch t lư ng ñư c coi là toàn di n n u nó không ch tho mãn yêu c u và mong ñ i c a khách hàng (các ñ c tính v n có) mà còn ph i có các ñ c tính "gán cho nó" như giao hàng ñúng h n, d ch v và giá c . ð i v i m t d án, các ñ c tính v n có là thu c v s n ph m d án, còn các ñ c tính ñ i v i s n ph m thông thư ng ñư c coi là gán cho s n ph m ñó thì ñây, h p lý hơn n u gán cho b n thân d án. Nghĩa là, m t d án là thành công n u s n ph m c a d án tho mãn các yêu c u và mong ñ i c a khách hàng v các tiêu chu n k thu t, còn b n thân d án thì ph i ñư c hoàn thành ñúng th i h n (giao hàng), trong khuôn kh ngân sách ñã ñ nh (giá c ) và v i các ñi u ki n bàn giao thanh toán t t nh t (d ch v ). ð i v i các d án có xây d ng ngư i ta còn ñ t v n ñ v an ninh, an toàn và ít s c trong thi công (hình 8.6). M i quan h gi a ch t lư ng s n ph m d án và ch t lư ng b n thân d án có th ñư c miêu t qua các ví d ñơn gi n sau: - Các n l c ñ m b o hoàn thành d án ñúng th i h n b ng cách tăng cư ng ñ làm vi c có th d n ñ n s tăng lên c a các sai l i trong các quá trình công ngh , làm nh hư ng ñ n các ch tiêu k thu t c a s n ph m. Nghĩa là, các n l c ñ m b o ch t lư ng b n thân d án có th d n ñ n ch t lư ng kém c a s n ph m d án. - Các n l c ñ m b o các yêu c u v k thu t c a s n ph m d án d n ñ n s kéo dài th i gian trong th c hi n các công vi c ho c d n ñ n nhu c u tăng thêm v chi phí. Như v y, các n l c ñ m b o ch t lư ng s n ph m d án có th d n ñ n ch t lư ng không ñ m b o c a b n thân d án. 3.2. N i dung và công c qu n lý ch t lư ng d án Qu n lý ch t lư ng d án bao g m t t c các ch c năng như l p k ho ch ch t lư ng, t ch c th c hi n, ki m tra và ñi u ch nh các ho t ñ ng trong d án nh m tho mãn nhu c u c a khách hàng. Hình 8.7 th hi n các n i dung c a công tác qu n lý ch t lư ng (vòng tròn W. E. Deming) 174
  7. A P C i ti n C D Gi v ng – C i ti n A P (L p và xét l i tiêu chu n) C D Gi v ng Hình 8.7. N i dung công tác qu n lý ch t lư ng theo vòng tròn Deming Ghi chú: P (plan) - l p k ho ch ch t lư ng; D (do) - t ch c th c hi n; C (check) - ki m tra; A (act) - ñi u ch nh. 3.2.1. L p k ho ch ch t lư ng ðây là giai ño n ñ u tiên c a qu n lý ch t lư ng d án nh m hình thành chính sách ch t lư ng c a d án. L p k ho ch ch t lư ng chính xác và ñ y ñ s giúp ñ nh hư ng t t các ho t ñ ng ti p theo. Nó cho phép xác ñ nh m c tiêu, phương hư ng phát tri n ch t lư ng cho c d án theo m t hư ng th ng nh t. L p k ho ch ch t lư ng bao g m các công vi c: - Xác l p m c tiêu ch t lư ng t ng quát và chính sách ch t lư ng mà d án theo ñu i; - Xác ñ nh các khách hàng bên trong và bên ngoài, các ñ i tác mà d án có liên h , ch th s tiêu dùng s n ph m c a d án; - Xác ñ nh các nhu c u và ñ c ñi m nhu c u c a khách hàng; - Phát tri n các ñ c ñi m c a s n ph m và d ch v tho mãn các nhu c u ñó; - Phát tri n các quá trình t o ra các ñ c ñi m c n thi t c a s n ph m và d ch v ; - Xác ñ nh trách nhi m c a t ng b ph n c a d án v i ch t lư ng d án và ch t lư ng s n ph m d án và chuy n giao các k t qu l p k ho ch cho các b ph n. ð b t ñ u quá trình l p k ho ch c n có thông tin v : chính sách c a d án v lĩnh v c ch t lư ng; n i dung d án; mô t s n ph m d án (t t nh t là nh ng ñ c ñi m c th t phía ngư i tiêu dùng); các tiêu chu n và yêu c u ñ i v i ch t lư ng s n ph m, d ch v , ñ i v i các quá trình công ngh ; tài li u v h th ng ch t lư ng. 175
  8. h n chh v h nc máy móc, công ñ mb o vth tihgian thi t b ngh v t ch t i sai l ch so v i yêu c u h n ch v ñ mb o ñ m b o ngu n môi trư ng năng lư ng công ngh nhân l c bên ngoài Hình 8.8. Bi u ñ xương cá v nguyên nhân và h u qu Trong quá trình l p k ho ch ch t lư ng có th áp d ng các công c sau: - Phân tích l i ích - chi phí; - Xác l p c p ñ mong mu n c a các ch tiêu ch t lư ng d án, xu t phát t s so sánh v i các ch tiêu tương ng c a các d án khác; - Các d ng bi u ñ : * Bi u ñ nguyên nhân - h u qu (bi u ñ xương cá hay bi u ñ I-xi-ka-va) mô t m i quan h nhân qu gi a nguyên nhân và các h u qu hi n th i và ti m n. Hình 8.8 mô t d ng chung nh t c a d ng bi u ñ này; * Sơ ñ kh i mô t m i quan h ph thu c l n nhau c a các ph n t khác nhau c a h th ng hay quá trình; - Các th nghi m. K t qu c a l p k ho ch ch t lư ng là b n k ho ch ch t lư ng (k ho ch các bi n pháp k thu t - t ch c ñ m b o h th ng ch t lư ng d án). B n k ho ch này ph i trình bày các bi n pháp c th th c hi n chính sách ch t lư ng g n v i th i h n th c hi n c th , v i ngư i ch u trách nhi m th c hi n, ngân sách và các ch tiêu ñánh giá. Trong k ho ch ch t lư ng c n có các th t c ti n hành các bi n pháp ki m tra và th nghi m, danh m c các ch tiêu ki m tra ñ i v i t t c các công vi c và lo i s n ph m. Trong k ho ch ch t lư ng có th g m c b n ñ công ngh c a m t s quá trình ph c t p nh t ñ nh, các phi u ki m tra hư ng d n th c hi n m t s bư c c th hay quá trình c th th c hi n công vi c. 176
  9. gi i h n trên c a giá tr thông s ki m tra gi i h n trung bình c a giá tr thông s ki m tra gi i h n dư i c a giá tr thông s ki m tra ngày, tháng Hình 8.9. Mô hình phi u ki m tra th c hi n các công vi c d án 3.2.2. T ch c th c hi n ðây là quá trình ñi u khi n các ho t ñ ng tác nghi p c a d án thông qua các k thu t, phương ti n, phương pháp c th nh m ñ m b o ch t lư ng s n ph m theo ñúng nh ng yêu c u, k ho ch ñã l p. T ch c th c hi n có ý nghĩa quy t ñ nh ñ n vi c bi n k ho ch ch t lư ng thành hi n th c. T ch c th c hi n có th ñư c th c hi n theo các bư c sau: - ð m b o m i nhân viên, m i b ph n trong d án ph i nh n th c m t cách ñ y ñ các m c tiêu, các k ho ch ph i th c hi n c a mình; - Gi i thích cho m i ngư i trong d án bi t chính xác nh ng nhi m v k ho ch ch t lư ng c th c n thi t ph i th c hi n; - T ch c nh ng chương trình ñào t o, cung c p nh ng ki n th c kinh nghi m c n thi t ñ i v i vi c th c hi n k ho ch; - Cung c p ñ y ñ các ngu n l c nh ng lúc và nh ng nơi c n thi t, thi t k nh ng phương ti n k thu t dùng ñ ki m soát ch t lư ng. 3.2.3. Ki m tra Ki m tra ch t lư ng d án là ho t ñ ng theo dõi, thu th p, phát hi n và ñánh giá nh ng tr c tr c, khuy t t t c a quá trình, c a s n ph m và d ch v ñư c ti n hành trong m i khâu, m i c p, m i giai ño n xuyên su t vòng ñ i d án M c ñích c a ki m tra không ph i là t p trung vào vi c phát hi n s n ph m h ng mà là phát hi n nh ng tr c tr c, khuy t t t m i khâu, m i công ño n, m i quá trình, tìm ki m 177
  10. nh ng nguyên nhân gây ra nh ng tr c tr c, khuy t t t ñó ñ có nh ng bi n pháp ngăn ch n và ñi u ch nh k p th i. 20 120 Sè L−îng ®−êng cong tÝch luü l−îng 18 sai tÇn suÊt xuÊt hiÖn sai sai háng, háng, % 100 (%) h áng, 16 (c¸i) 14 80 12 10 60 8 tÇn suÊt xuÊt hiÖn sai háng theo tõng 40 nguyªn nh©n, (c¸i) 6 4 20 2 0 0 1 2 3 4 5 6 c¸c nguyªn nh©n g©y sai háng H ×nh 8.10. BiÓu ®å Pareto Nh ng nhi m v ch y u c a ki m soát ch t lư ng là: - ðánh giá tình hình th c hi n ch t lư ng và xác ñ nh m c ñ ch t lư ng ñ t ñư c trong th c t d án; - So sánh ch t lư ng th c t v i k ho ch ñ phát hi n ra các sai l ch và ñánh giá các sai l ch ñó trên các phương di n kinh t , k thu t và xã h i; - Phân tích các thông tin v ch t lư ng làm cơ s cho c i ti n và khuy n khích c i ti n ch t lư ng; - Ti n hành các ho t ñ ng c n thi t nh m kh c ph c nh ng sai l ch, ñ m b o th c hi n ñúng nh ng yêu c u ban ñ u. Ki m tra ch t lư ng d án có th áp d ng các phương pháp và công c sau: - Các cu c ki m tra ñ nh kỳ và ñ t xu t; - S d ng phi u ki m tra mô t b ng bi u ñ k t qu c a quá trình (hình 8.9); - Bi u ñ Pareto bi u di n các nguyên nhân gây sai l ch, s p x p chúng theo th t t n su t xu t hi n. 178
  11. Hình 8.10 trình bày m t mô hình bi u ñ Pareto. 3.2.4. ði u ch nh và c i ti n Ho t ñ ng ñi u ch nh nh m làm cho các ho t ñ ng c a d án có kh năng th c hi n ñư c các tiêu chu n ch t lư ng ñ ra, ñ ng th i cũng là ho t ñ ng ñưa ch t lư ng d án thích ng v i tình hình m i nh m gi m d n kho ng cách gi a nh ng mong ñ i c a khách hàng và th c t ch t lư ng ñ t ñư c, tho mãn nhu c u c a khách hàng m c cao hơn. Các bư c công vi c ñi u ch nh và c i ti n ch y u bao g m: - Xây d ng nh ng ñòi h i c th v c i ti n ch t lư ng, t ñó xây d ng các k ho ch c i ti n ch t lư ng; - Cung c p các ngu n l c c n thi t như tài chính, k thu t, lao ñ ng; - ð ng viên, khuy n khích các quá trình th c hi n c i ti n ch t lư ng. Khi ch tiêu v ch t lư ng không ñ t ñư c c n phân tích xác ñ nh sai sót khâu nào ñ ti n hành các ho t ñ ng ñi u ch nh. ði u ch nh v th c ch t là quá trình c i ti n ch t lư ng cho phù h p v i ñi u ki n môi trư ng hi n t i c a d án. CÂU H I ÔN T P 24. Ngư i ta ñã hi u nh m v v n ñ ch t lư ng như th nào? 25. Trình bày m i quan h gi a chi phí và ch t lư ng. 26. Ch t lư ng là gì? Trình bày các ñ c ñi m c a nó. 27. Trình bày khái ni m qu n lý ch t lư ng. H ch t lư ng bao g m các n i dung gì? 28. Trình bày v n t t các nguyên t c cơ b n c a qu n lý ch t lư ng theo quan ni m hi n ñ i. Theo anh (ch ) trong các nguyên t c trên nguyên t c nào là quan tr ng nh t? Vì sao? 29. Phân bi t ki m tra ch t lư ng, ki m soát ch t lư ng và b o ñ m ch t lư ng. T i sao ph i ñ m b o ch t lư ng? 30. Hi u th nào là TQM? Trình bày s khác bi t gi a TQM và ISO 9000: 2000. 31. Hi u th nào là ch t lư ng d án? 32. Trình bày n i dung công tác qu n lý ch t lư ng d án. 179
  12. CHƯƠNG 9 QU N LÝ R I RO D ÁN 1. M t s khái ni m cơ b n _________________________________________________ 181 1.1. R i ro và b t ñ nh trong qu n lý d án ________________________________________ 181 1.2. Qu n lý r i ro d án _______________________________________________________ 182 1.3. Nhi m v c a qu n lý r i ro theo các giai ño n c a vòng ñ i d án ________________ 183 1.4. T ch c th c hi n qu n lý r i ro d án ________________________________________ 184 2. Phân tích r i ro d án ___________________________________________________ 185 2.1. Các v n ñ cơ b n c a phân tích r i ro d án __________________________________ 185 2.2. Phân tích ñ nh tính ________________________________________________________ 187 2.2.1. Nh ng nguyên nhân ch y u c a r i ro d án _________________________________________189 2.2.2. Nh ng lo i r i ro cơ b n c a d án _________________________________________________189 2.2.3. Nh ng d ng thi t h i do r i ro _____________________________________________________192 2.3. Phân tích ñ nh lư ng _______________________________________________________ 192 2.3.1. M t s v n ñ chung ____________________________________________________________192 2.3.2. Các phương pháp xác su t ñánh giá r i ro ____________________________________________194 2.3.3. Phương pháp chuyên gia _________________________________________________________196 2.3.4. Phương pháp phân tích các k ch b n phát tri n ________________________________________197 2.3.5. Phương pháp cây quy t ñ nh ______________________________________________________198 2.3.6. Phương pháp mô ph ng __________________________________________________________201 3. Các phương pháp h n ch r i ro d án _____________________________________ 202 3.1. Phương pháp phân chia r i ro _______________________________________________ 202 3.2. Phương pháp d phòng _____________________________________________________ 202 3.3. B o hi m _________________________________________________________________ 203 Câu h i ôn t p ____________________________________________________________ 204 Bài t p __________________________________________________________________ 204 180
  13. 1. M T S KHÁI NI M CƠ B N 1.1. R i ro và b t ñ nh trong qu n lý d án Quá trình ra quy t ñ nh trong qu n lý d án thư ng di n ra trong b i c nh hi n di n m t ch ng m c nh t ñ nh nào ñó các y u t b t ñ nh. Các y u t b t ñ nh ñó có ngu n g c t : - Trong khi l a ch n quy t ñ nh t i ưu không n m v ng h t: các tham s , các tình hu ng có th x y ra, các tr ng thái...; không th tính ñ y ñ và chính xác t t c thông tin, th m chí k c ph n thông tin trong t m tay; s thay ñ i c a môi trư ng...; - Các y u t ng u nhiên; - Các y u t ñ i kháng mang tính ch quan khi quá trình ra quy t ñ nh di n ra trong tình hu ng có quy n l i không cùng chi u, th m chí ñ i l p c a ñ i tác. Như v y, d án luôn di n ra trong ñi u ki n r i ro và b t ñ nh. Hai ph m trù này liên quan m t thi t v i nhau. B t ñ nh, hi u theo nghĩa r ng, là s không ñ y ñ và không chính xác c a thông tin v các ñi u ki n th c hi n d án, trong ñó có các v n ñ liên quan ñ n chi phí và k t qu d án. B t ñ nh ph n ánh tình hu ng trong ñó không tính ñư c xác su t xu t hi n c a s ki n. R i ro d án là t ng h p nh ng y u t ng u nhiên, nh ng tình hu ng không thu n l i liên quan ñ n b t ñ nh, có th ño lư ng b ng xác su t không ñ t m c tiêu ñã ñ nh c a d án và gây nên các m t mát, thi t h i. Như v y, theo ý hi u thông thư ng, r i ro luôn luôn là y u t mang m u s c tiêu c c, nhưng khác v i b t ñ nh, r i ro có th ño lư ng, lư ng hoá ñư c. B t ñ nh R i ro Thi t h i s không ñ y ñ kh năng, xác su t thi t h i, m t mát do xu t hi n s và không chính thi t h i, m t mát ki n r i ro trong ñi u ki n b t ñ nh, xác c a thông tin liên quan ñ n b t ví d m t th i gian làm vi c c a v các ñi u ki n công nhân, thi u h t thu nh p, gia ñ nh th c hi n d án tăng chi phí ... Hình 9.1. M i liên h gi a b t ñ nh, r i ro và thi t h i R i ro liên quan ñ n nh ng k t c c thi t h i và m t mát. V m t toán h c có th xem r i ro là m t hàm s c a m c ñ thi t h i v i bi n s là s không ch c ch n. ðây là m t hàm s thu n bi n, nghĩa là ñ không ch c ch n càng cao thì r i ro càng l n, th hi n m c thi t h i càng cao. B n ch t c a r i ro, b t ñ nh trong th c hi n d án liên quan trư c h t t i kh năng b thi t h i v tài chính do h u qu c a tính d báo, tính xác su t c a các dòng ti n và do ph i th c hi n các y u t mang tính xác su t c a d án. Ngoài ra, r i ro và b t ñ nh cũng liên quan t i s ña d ng c a các thành viên d án, các lo i ngu n l c dùng trong d án và các lo i hoàn c nh, tình hu ng ña d ng bên trong, cũng như bên ngoài d án. M i liên h gi a b t ñ nh, r i ro và thi t h i có th ñư c bi u di n trong hình 9.1. 181
  14. B ng 9.1. Cơ c u c a h th ng qu n lý r i ro Xác ñ nh và nh n d ng r i ro Phân tích và ñánh giá r i ro Qu n lý r i ro d án L a ch n phương pháp qu n lý r i ro S d ng các phương pháp ñã ch n và ra quy t ñ nh trong ñi u ki n r i ro Ph n ng khi xu t hi n s ki n r i ro Xây d ng và th c thi các bi n pháp gi m thi u r i ro Ki m tra, phân tích và ñánh giá các ho t ñ ng h n ch r i ro 1.2. Qu n lý r i ro d án Qu n lý d án không ch là xác nh n s hi n di n c a b t ñ nh, r i ro, không ch là phân tích chúng cùng các m t mát, thi t h i. R i ro c a d án có th và c n thi t ph i ñư c qu n lý. Qu n lý r i ro d án là t ng h p các phương pháp phân tích và vô hi u hoá các y u t r i ro ñư c th c hi n trong h th ng l p k ho ch, giám sát và ñi u ch nh d án. Qu n lý r i ro là m t ch c năng/phân h trong qu n lý d án, cơ c u c a nó ñư c th hi n trong b ng 9.1. B ng 9.2. Các phương pháp qu n lý r i ro d án Thi t l p và th c hi n chi n lư c qu n lý r i ro Các phương pháp ñ i phó v i r i ro, bao g m d báo môi trư ng bên ngoài c a d án; marketing d án và s n ph m d án; theo dõi môi trư ng pháp lý, môi qu n lý r i ro d án Các phương pháp trư ng kinh t - xã h i; thành l p h th ng d tr trong d án Các phương pháp phân chia r i ro: phân chia r i ro theo th i gian, phân chia r i ro gi a các thành viên d án... Các phương pháp khoanh vùng r i ro áp d ng cho các d án có ñ r i ro cao trong h th ng nhi u d án: thành l p b ph n chuyên th c hi n các d án r i ro cao Các phương pháp thoát kh i r i ro bao g m t ch i các d án r i ro cao, t ch i ñ i tác không tin c y, phương pháp b o hi m r i ro, tìm ki m các b o ñ m... Qu n lý r i ro là vi c nh n d ng, ño lư ng m c ñ r i ro, trên cơ s ñó l a ch n, tri n khai và qu n lý các ho t ñ ng nh m h n ch và kh c ph c r i ro trong su t vòng ñ i d án. Qu n lý r i ro là vi c ch ñ ng ki m soát các s ki n tương lai d a trên cơ s k t qu d báo trư c các s ki n x y ra ch không ph i là ph n ng th ñ ng. Như v y, m t chương trình qu n lý r i ro hi u qu không nh ng làm gi m b t xác su t xu t hi n r i ro mà còn làm gi m m c ñ nh hư ng c a chúng ñ n vi c th c hi n các m c tiêu c a d án. Các phương pháp qu n lý r i ro d án ñư c th hi n trong b ng 9.2. 182
  15. Các phương pháp qu n lý r i ro d án s ñư c xem xét c th các m c sau c a chương này. B ng 9.3. Nhi m v và n i dung qu n lý r i ro theo vòng ñ i d án Các giai ño n theo Giai ño n tính toán Nhi m v c a qu n lý r i ro d án vòng ñ i d án và ki m soát hi u qu Giai Ý tư ng d - Nh n d ng các y u t r i ro và b t ñ nh ño n án - Xác ñ nh m c ñ quan tr ng c a các y u t ti n r i ro và b t ñ nh b ng các phương pháp d án Xác ñ nh hi u qu chuyên gia d án - Phân tích ñ nh y Lu n ch ng - Cây quy t ñ nh ti n d án - Ki m tra ñ v ng ch c - Xác ñ nh ñi m hoà v n - Mô t chính th c các r i ro và b t ñ nh - Phân tích các k ch b n - Phương pháp mô ph ng Monte-Carlo Giai Thi t k sơ - Ch nh s a cây quy t ñ nh ño n b - Phân chia r i ro lp - Xác ñ nh cơ c u và kh i lư ng c a h th ng d án d tr cho các chi phí không lư ng trư c - Tính toán r i ro tài chính c a d án: + R i ro thu + R i ro thanh toán L p d toán và ngân + R i ro xây d ng d dang sách d án Thi t k chi - Ch nh s a các tham s d án theo k t qu ti t phân tích r i ro - L p ngân sách d án có tính ñ n các chi phí không lư ng trư c Giai H p ñ ng - Hình thành ngân sách th c hi n d án ño n - B o hi m r i ro th c Giám sát hi u qu - Phương pháp tính toán r i ro t ng ph n d hi n trong th c hi n d án d án án Xây d ng - Ki m soát s d ng d tr cho các chi phí không lư ng trư c - Ch nh s a ngân sách Giai Nghi m thu, - Phân tích s d ng d tr cho các chi phí ño n bàn giao Phân tích hi u qu không lư ng trư c kt d án K t thúc d - Phân tích các b t ñ nh và r i ro th c t ñã thúc án x y ra theo k t qu d án d án 1.3. Nhi m v c a qu n lý r i ro theo các giai ño n c a vòng ñ i d án Qu n lý r i ro là quá trình liên t c, ñư c th c hi n trong t t c các giai ño n c a vòng ñ i d án k t khi m i hình thành ñ n khi k t thúc d án. D án thư ng có r i ro cao trong giai ño n ñ u hình thành. Còn trong su t vòng ñ i d án, nhi u khâu công vi c có m c ñ r i 183
  16. ro cao nên c n thi t ph i phân chia thành nhi u giai ño n ñ xem xét, phân tích r i ro, trên cơ s ñó l a ch n các gi i pháp phù h p nh m gi m b t và lo i tr r i ro. Qu n lý r i ro ñư c th c hi n trong su t vòng ñ i c a d án và ñư c th hi n trong b ng 9.3. M c ñích d án Thông tin v các tình Các m c ñ r i ro Xác su t xu t hi n s ki n hu ng và phân tích Các phương án s p x p L a ch n chi n lư c H n ch m c ñ ri V n ñ tâm lý trong qu n lý ro ti p th r i ro Chương trình hành ñ ng nh m h n ch r i ro T ch c th c hi n chương trình Ki m soát th c hi n chương trình Phân tích, ñánh giá k t qu và ra quy t ñ nh Hình 9.2. Mô hình t ch c th c hi n qu n lý r i ro d án 1.4. T ch c th c hi n qu n lý r i ro d án H th ng qu n lý r i ro là m t lĩnh v c ho t ñ ng ñ c thù, nó hư ng t i vi c làm d u các nh hư ng c a r i ro ñ i v i k t qu cu i cùng c a d án. Mô hình t ch c các công vi c qu n lý r i ro ñư c th hi n trong b ng 9.3. Công vi c qu n lý r i ro do ch nhi m d án ch u trách nhi m th c hi n trong m i quan h ch t ch v i các thành viên khách c a d án. Quá trình qu n lý r i ro ph i ñư c th c hi n theo m t s bư c nh t ñ nh. Các bư c chính c a quá trình qu n lý r i ro là: - Xác ñ nh r i ro. - Phân tích và ñánh giá r i ro d án. 184
  17. - L a ch n các phương pháp qu n lý r i ro. - Áp d ng các phương pháp ñã ch n. - ðánh giá k t qu c a qu n lý r i ro. Mô hình t ch c th c hi n qu n lý r i ro ñư c th hi n trong hình 9.2. Phân tích r i ro d án yêu c u ti p c n r i ro không như là m t tham s th ng kê c ñ nh mà ph i như là m t tham s có th qu n lý. Có th và c n ph i có các bi n pháp tác ñ ng t i m c ñ c a r i ro. Nghĩa là ph i xác ñ nh r i ro v i m c ñích t i thi u hoá nó ho c ñ n bù thi t h i do nó gây ra. ð nghiên c u v v n ñ này ngư i ta ñã ñưa ra lý lu n v m c r i ro có th ch p nh n ñư c. Cơ s c a lý lu n v m c ñ r i ro có th ch p nh n ñư c là quan ni m cho r ng không th tri t tiêu hoàn toàn các nguyên nhân có th d n ñ n các bư c phát tri n không mong mu n c a d án, và cu i cùng là d n ñ n s sai khác so v i m c tiêu ñã l a ch n ban ñ u cho d án. Quá trình th c hi n m c tiêu ñã ch n có th ñư c di n ra trên cơ s c a các quy t ñ nh mang tính tho hi p, nghĩa là ch p nh n m t m c ñ r i ro nh t ñ nh nào ñó. M c ñ này tương ng v i m t s cân b ng nh t ñ nh gi a m t bên là l i nhu n kỳ v ng và m t bên là nguy cơ thi t h i, m t mát do r i ro gây nên, nó c n ph i ñư c d a trên các phân tích nghiêm túc và các phép tính chuyên môn. Các phương pháp qu n lý r i ro d án ñư c xem xét trong các ph n ti p theo cho phép không ch nh n d ng và s p x p các y u t r i ro mà còn cho phép mô hình hoá quá trình th c hi n d án (t góc ñ qu n lý r i ro), ñánh giá xác su t xu t hi n các tình hu ng không thu n l i, l a ch n phương pháp t i thi u hoá nó ho c bi n pháp ñ n bù thi t h i do r i ro gây nên, theo dõi các tham s c a d án trong quá trình th c hi n và cu i cùng ñi u ch nh các thay ñ i theo hư ng c n thi t. M c tiêu c a qu n lý r i ro d án là không ch ñào sâu phân tích d án mà còn là nâng cao hi u qu c a các quy t ñ nh ñ u tư. 2. PHÂN TÍCH R I RO D ÁN 2.1. Các v n ñ cơ b n c a phân tích r i ro d án Phân tích r i ro d án là các th t c xác ñ nh các y u t r i ro và ñánh giá t m quan tr ng c a chúng. V b n ch t, ñó là phân tích xác su t xu t hi n các s ki n không thu n l i có th nh hư ng tiêu c c t i quá trình th c thi m c tiêu c a d án. Phân tích r i ro d án bao g m ñánh giá r i ro và các phương pháp h n ch r i ro hay gi m thi u các h u qu không mong mu n do nó gây ra. Trình t t ch c th c hi n phân tích r i ro d án ñư c th hi n trong b ng 9.4. Phân tích r i ro d án ñư c b t ñ u t nh n d ng và phân lo i r i ro, nghĩa là mô t ñ nh tính, và xác ñ nh nh ng r i ro nào thư ng x y ra v i d án c th , trong môi trư ng c th v i các ñi u ki n kinh t , chính tr và pháp lu t hi n hành. Phân tích r i ro bao g m phân tích ñ nh tính và phân tích ñ nh lư ng. Phân tích ñ nh tính là mô t t t c các d ng r i ro c a d án, các y u t nh hư ng ñ n m c ñ r i ro trong th c hi n nh ng ho t ñ ng nh t ñ nh c a d án và ñánh giá v m t giá tr các nh hư ng c a chúng và các bi n pháp h n ch . 185
  18. Phân tích ñ nh lư ng là xác ñ nh: - Xác su t k t qu nh n ñư c th p hơn so v i yêu c u, hay k ho ch; - M t mát, thi t h i có th x y ra. Phân tích ñ nh lư ng là các phép tính c th ño lư ng s thay ñ i hi u qu d án do nh hư ng c a r i ro. B ng 9.4. Trình t t ch c th c hi n phân tích r i ro ri L a ch n nhóm các chuyên gia có kinh nghi m Chu n b các câu h i v chuyên môn và t ch c g p g các chuyên gia T ch c th c hi n phân tích L a ch n k thu t phân tích r i ro ro d án Xác ñ nh các y u t r i ro và t m quan tr ng c a chúng Xác l p mô hình cơ ch ho t ñ ng c a r i ro Xác ñ nh m i quan h c a các r i ro riêng l và nh hư ng t ng h p c a chúng Phân chia r i ro gi a các thành viên d án Xem xét k t qu phân tích r i ro Trình t phân tích r i ro ñư c th hi n trên hình 9.3. Phân tích các y u t r i ro bên trong và bên ngoài d án Phân tích ñ nh tính ðánh giá vùng r i ro kh năng và d ng r i ro c th M c ñ có th ch p nh n c a r i ro Phân tích Phân tích các quá trình và các công vi c d án theo m c ñ nh lư ng ñ r i ro Các phương pháp h n ch r i ro Hình 9.3. Trình t phân tích r i ro Phân tích ñ nh lư ng r i ro d án bao g m các phương pháp sau: 186
  19. - Các phương pháp th ng kê. Các phương pháp này yêu c u kh i lư ng l n các d li u, các theo dõi ban ñ u. - Các phương pháp ñánh giá c a chuyên gia d a trên cơ s s d ng hi u bi t c a h và có tính ñ n s nh hư ng c a các y u t ñ nh tính. - Các phương pháp tương t , d a trên phân tích các d án tương t v i các ñi u ki n th c hi n tương t ñ tính toán xác su t c a các thi t h i, m t mát có th . Các phương pháp này ñư c áp d ng khi có cơ s d li u c n thi t cho phân tích và các phương pháp khác không áp d ng ñư c ho c không tin c y b ng. ðây là phương pháp hay ñư c s d ng các nư c phát tri n vì trong th c t qu n lý d án ñó thư ng có ñánh giá sau d án và ñã hình thành m t cơ s d li u ñ l n cho s d ng v sau. - Các phương pháp k t h p. Ngoài ra ngư i ta còn s d ng các phương pháp phân chia xác su t ph c t p (phương pháp cây quy t ñ nh), các phương pháp phân tích ñ nh y, phân tích ñi m hoà v n, phân tích các k ch b n... Phân tích r i ro là m t ph n quan tr ng trong phân tích d án. Trong khuôn kh phân tích r i ro ngư i ta ph i gi i ñư c bài toán ph c t p c a 2 c g ng ngư c chi u nhau, ñó là t i ña hoá l i nhu n và t i thi u hoá r i ro d án. K t qu phân tích r i ro ph i là m t chương ñ c bi t trong b n thuy t minh d án. Trong chương này ph i ch ra các lo i r i ro; cơ ch ho t ñ ng và m c ñ nh hư ng; các bi n pháp b o v cho quy n l i c a các bên n u x y ra r i ro; các ñánh giá r i ro c a các chuyên gia k c các d li u h ñã s d ng; mô t cơ c u phân chia r i ro gi a các thành viên d án theo h p ñ ng kèm theo m c ñ n bù cho các thi t h i, m c chi tr b o hi m... các hư ng d n c n thi t, các ñi u ki n b o hi m... 2.2. Phân tích ñ nh tính Trong lý lu n v r i ro ngư i ta thư ng phân bi t các khái ni m v y u t (nguyên nhân) gây r i ro, d ng r i ro và d ng thi t h i do r i ro gây nên. Y u t (nguyên nhân) r i ro là nh ng s ki n không có trong k ho ch nhưng có kh năng x y ra và nh hư ng ñ n nh ng tính toán trong ti n trình th c hi n d án ho c t o nên nh ng ñi u ki n có th d n ñ n k t c c b t ñ nh c a tình hu ng. Có nh ng y u t có th nh n th y trư c, nhưng cũng có nh ng y u t không th d ñoán trư c ñư c. M i liên h gi a r i ro và b t ñ nh, thi t h i có th làm rõ hơn như hình 9.4. Các y u t Tính b t ñ nh trong th c hi n do R i ro Thi t h i, (nguyên nhân) các y u t r i ro gây nênvà s (s ki n r i m t mát r i ro không th d ñoán c a chúng ro) Hình 9.4. M i liên h gi a các ñ c tính cơ b n c a r i ro Các k t qu chính c a phân tích ñ nh tính là: - Xác ñ nh các r i ro c th c a d án và nguyên nhân gây nên chúng; 187
  20. - Phân tích h u qu có th do r i ro gây nên; - ð xu t các bi n pháp t i thi u hoá thi t h i, ñánh giá v m t giá tr c a thi t h i. Ngoài ra, trong giai ño n này ngư i ta còn xác ñ nh ñư c nh ng giá tr biên (t i ña, t i thi u) c a các thông s d án có th b thay ñ i do r i ro. B ng 9.5. Các d ng cơ b n c a nguyên nhân gây nên r i ro d án t/t Tên nhóm D ng nguyên N i dung nhân 1 Theo kh năng Tiên nghi m Xác ñ nh trư c khi phân tích r i ro nh n bi t trư c Không tiên Xác ñ nh trong quá trình phân tích r i ro nghi m 2 Theo m c ñ Khách quan ho c Các nguyên nhân t môi trư ng bên ngoài, không nh hư ng c a t bên ngoài ph thu c tr c ti p vào chính thành viên d án: h th ng qu n lý - Kh ng ho ng chính tr , kinh t ; c nh tranh; l m d án lên các phát... nguyên nhân r i - Tình hình kinh t ; thu quan ro Ch quan ho c Nh ng nguyên nhân ch quan th hi n môi n ib trư ng n i b c a t ch c như năng l c s n xu t (v nhân l c, v MMTB, v t ch c s n xu t...), các m i liên h h p tác, d ng h p ñ ng v i nhà tài tr , v i ch ñ u tư... 3 Theo quy mô Cao Thi t h i kỳ v ng là l n, xác su t xu t hi n s và/ho c xác su t ki n r i ro cao thi t h i kỳ v ng Th p M c ñ thi t h i th p 4 Nh ng nguyên V k ho ch công - Vì thi u nhân l c ho c nguyên v t li u; nhân s n xu t vi c - Cung ng nguyên v t li u ch m; - Các ñi u ki n không t t trên công trư ng xây d ng; - Thay ñ i trong năng l c c a nhà th u, c a ch ñ u tư; - L p k ho ch kém, có l i ho c không hi n th c; - L i thi t k ; - Ph i h p công vi c không t t; - S thay ñ i lãnh ñ o; - ðình công, phá ho i ng m; - Nh ng khó khăn ban ñ u. Vư t chi - Vì v k ho ch công vi c; - Chi n lư c cung ng sai l m; - Tay ngh kém c a l c lư ng lao ñ ng; - S d ng quá m c nguyên v t li u, d ch v ... - Th ñ ng trong công vi c ho c tính g i ñ u gi a các ph n d án kém; - Ph n ñ i c a các nhà th u; - D toán sai; - Vì các y u t không tính trư c t bên ngoài. 188

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

YOMEDIA
Đồng bộ tài khoản