Ý định tham quan di tích lịch sử của du khách nội địa: Các nhân tố ảnh hưởng tại Nhà tù Phú Quốc, Kiên Giang

CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN Ý ĐỊNH THAM QUAN ĐIỂM ĐẾN

DI TÍCH LỊCH SỬ CỦA DU KHÁCH NỘI ĐỊA:

TRƯỜNG HỢP NHÀ TÙ PHÚ QUỐC, TỈNH KIÊN GIANG

Trương Trí Thông1, Nguyễn Trọng Nhân2

Tóm tắt: Nhà tù Phú Quốc là một điểm đến di tích lịch sử nổi tiếng ở Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang.

Mục tiêu của nghiên cứu này nhằm phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến ý định tham quan điểm

đến di tích Nhà tù Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang của du khách nội địa. Nghiên cứu đã thu thập 135

quan sát bằng bảng câu hỏi thông qua công cụ Google biểu mẫu với kỹ thuật chọn mẫu thuận

tiện và phát triển mầm. Phương pháp đánh giá độ tin cậy của thang đo, phân tích nhân tố khám

phá và hồi quy tuyến tính bội được sử dụng để phân tích dữ liệu. Kết quả cho thấy, có bốn nhân tố

ảnh hưởng đến ý định của du khách nội địa đến tham quan di tích Nhà tù Phú Quốc là: (1) trưng

bày, triển lãm; (2) truyền thông, quảng bá; (3) môi trường du lịch; và (4) điều kiện nơi đến. Kết

quả của nghiên cứu này giúp cho cơ quan quản lý nhà nước về du lịch có những giải pháp thúc

đẩy nhu cầu tham quan di tích Nhà tù Phú Quốc của du khách nội địa trong thời gian tới.

Từ khoá: Di tích lịch sử, du khách nội địa, đảo Phú Quốc, Nhà tù Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang

Abstract: Phu Quoc Prison is a famous historical relic destination in Phu Quoc Island, Kien Giang

Province. This study aims to analyze the factors affecting the domestic tourists’ intention to visit

the Phu Quoc Prison Relic in Kien Giang Province. The study was collected from 135 tourists

through Google Forms using convenient sampling and snowball sampling. Scale reliability

analysis, exploratory factor analysis, and multiple linear regression analysis were conducted

to examine the collected data. The study results show that there are four factors affecting

the domestic tourists’ intention to visit the Phu Quoc Prison Relic: (1) display and Exhibitions;

Khoa Du lịch và Quản trị Nhà hàng - Khách sạn, Trường Đại học Nam Cần Thơ.

(Faculty of Tourism and Hospitality Management, Nam Can Tho University).

Khoa Khoa học Xã hội và Nhân văn, Trường Đại học Cần Thơ (School of Social

Sciences and Humanities, Can Tho University).

ĐÀO TẠO VÀ SỬ DỤNG NGUỒN NHÂN LỰC DU LỊCH VĂN HÓA TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ528

(2) Promotion; (3) tourist environment; and (4) destination condition. The findings serve to

provide important information for state management agencies in tourism to develop solutions to

increase domestic tourist visit needs in Phu Quoc Prison Relic in the future.

Keywords: Historical relic, domestic tourist, Phu Quoc Island, Phu Quoc Prison, Kien Giang province.

1. GIỚI THIỆU

Du lịch được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn bởi nó có đóng

góp nhiều mặt tích cực cho kinh tế - xã hội. Trong những năm gần đây,

các nhân tố quyết định ý định hành vi thường được phân tích trong

nhiều nghiên cứu du lịch, ý định này có thể là ý định chia sẻ thông

tin và ý định đến thăm một điểm đến (Nguyen et al., 2021). Theo các

nhà nghiên cứu, việc nghiên cứu ý định hành vi của người tiêu dùng

rất quan trọng và cần thiết thực hiện vì kết quả của nghiên cứu ý định

mua hàng của họ như một chỉ số quan trọng để dự đoán hành vi của

người tiêu dùng, khi người tiêu dùng có ý định mua hàng mạnh mẽ, sẽ

dẫn đến khách hàng thực sự quyết định mua hàng (Jaya & Prianthara,

2020). Đối với du lịch, ý định du lịch/tham quan của một người càng

nhiều thì khả năng đến tham quan và du lịch tại một điểm đến của họ

càng cao (Lu et al., 2016). Chính vì thế, việc nghiên cứu nhằm tìm ra

các nhân tố ảnh hưởng đến ý định tham quan, du lịch là điều khá quan

trọng vì nó có thể giúp các bên liên quan về điểm đến có thể đưa ra các

chính sách nhằm thu hút du khách đến tham quan hơn (Yılmazdoğan

et al., 2021).

Nhà tù Phú Quốc hay Trại giam Phú Quốc toạ lạc tại thành phố Phú

Quốc, tỉnh Kiên Giang. Nhà tù Phú Quốc được công nhận là di tích

cấp Quốc gia đặc biệt, một trong những điểm tham quan du lịch nổi

tiếng của tỉnh Kiên Giang. Nhà tù Phú Quốc không những là điểm đến

lịch sử, mà còn là bằng chứng của chủ nghĩa thực dân, chủ nghĩa đế

quốc và cũng là tinh thần kiên cường của những người lính cách mạng

Việt Nam (Vietnam National Authority of Tourism, 2017). Trong thời

gian qua, hằng năm di tích Nhà tù Phú Quốc thu hút hơn 600.000 lượt

khách trong và ngoài nước (Ngọc Tài, 2022) góp phần giáo dục truyền

thống yêu nước, tinh thần đấu tranh cách mạng bất khuất cho các thế

hệ. Vì đây là một trong những điểm di tích đặc biệt của tỉnh Kiên Giang

nói riêng và vùng đồng bằng sông Cửu Long nói chung, chính vì vậy,

TRAINING AND USING CULTURAL TOURISM HUMAN RESOURCES... 529

cần có nghiên cứu để giúp Ban Quản lý di tích, cơ quan quản lý nhà

nước về du lịch địa phương có thể biết được khi du khách nội địa đến

du lịch tại đảo Phú Quốc thì điều gì ảnh hưởng đến ý định tham quan

Nhà tù Phú Quốc trong thời gian tới. Mục đích của nghiên cứu nhằm

xác định và phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến ý định tham quan di

tích Nhà tù Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang của du khách nội địa. Nghiên

cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định ý định hành vi của du

khách, qua đó giúp các bên liên quan đến điểm di tích này có cơ sở đưa

ra và thực hiện các giải pháp để thúc đẩy nhu cầu du khách nội địa đến

tham quan trong thời gian tới.

2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1. Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu

Ý định là sự sẵn sàng trong lòng của một người để lên kế hoạch thực

hiện hành vi và được coi là ý định trực tiếp của người đó (Shen et al.,

2009). Quá trình lựa chọn và ra quyết định là hành vi cuối của ý định

(Trương Trí Thông et al., 2023). Nhìn chung, ý định là dấu hiệu cho thấy

sự sẵn sàng của một người để thực hiện một hành vi nhất định và được

coi là tiền đề trực tiếp của hành vi (Shen, 2009; trích bởi Pramanik &

Azam, 2016).

Theo Woodside & Lysonski (1989), ý định được mô tả là khả năng

của những người có dự định đi du lịch đến tham quan một điểm đến

cụ thể trong một thời điểm nhất định. Ý định du lịch là dự định của một

cá nhân đến một địa điểm du lịch trong tương lai (Trương Trí Thông &

Nguyễn Thanh Tùng, 2021). Ý định và hành vi của một cá nhân bị ảnh

hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau (Ajzen & Fishbein, 1980). Do sự phát

triển nhanh chóng của du lịch di sản, lý do đến thăm các điểm đến di

sản bắt đầu thu hút sự chú ý của các nhà nghiên cứu . Điểm đến di sản

là một sản phẩm không thể kiểm tra, chạm vào, theo dõi và trao đổi

(Wang et al. 2010), bằng chứng vật lý duy nhất về một điểm đến có thể

nằm trong các tờ rơi, trang web hoặc trên phương tiện truyền thông

(Goodall et al., 1988). Do đó, trước khi mua sản phẩm, mọi người nhận

được thông tin về điểm đến hoặc các nguồn thông tin du lịch qua các

kênh truyền thông này (Pike, 2004). Chính vì vậy, truyền thông quảng

ĐÀO TẠO VÀ SỬ DỤNG NGUỒN NHÂN LỰC DU LỊCH VĂN HÓA TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ530

bá là một trong những nhân tố giúp khách hàng lựa chọn sản phẩm

điểm đến di sản. Bên cạnh đó, một nghiên cứu của Poria et al. (2006)

cho thấy rằng du khách lựa chọn điểm đến di sản để đến tham quan là

có sản phẩm được trưng bày tại nơi đây. Ngoài ra, theo kết quả nghiên

cứu của Wang et al. (2010), các yếu tố môi trường du lịch, điều kiện nơi

đến và truyền thông quảng bá có ảnh hưởng đến ý định hành vi du lịch

của du khách tại điểm đến di sản Lukang, Đài Loan. Đồng thời, nghiên

cứu của Xu et al. (2019) đã cho thấy trưng bày và triển lãm có ảnh

hưởng đến ý định hành vi du lịch của du khách tại ba viện bảo tàng ở

Tây An, Trung Quốc. Chính vì vậy, các giả thuyết nghiên cứu bao gồm

Môi trường du lịch (H1), Điều kiện nơi đến (H2), Truyền thông quảng

bá (H3) và Trưng bày, triển lãm (H4) có ảnh hưởng tích cực đến ý định

tham quan di tích Nhà tù Phú Quốc của du khách nội địa.

Hình 1. Mô hình nghiên cứu

Các nhân tố và biến quan sát của mô hình được phát triển dựa trên

các nghiên cứu liên quan đến du lịch di sản, di tích và bảo tàng. Nhân

tố môi trường du lịch (04 biến quan sát), trong đó 03 biến quan sát được

phát triển dựa trên nghiên cứu của Wang et al. (2010) và 01 biến quan

sát phát triển dựa trên nghiên cứu của Xu et al. (2019); hai nhân tố

điều kiện nơi đến (04 biến quan sát) và truyền thông quảng bá (04 biến

quan sát) được phát triển dựa trên nghiên cứu của Wang et al. (2010);

nhân tố trưng bày, triển lãm (04 biến quan sát) được phát triển dựa trên

nghiên cứu của Xu et al. (2019). Nhân tố phụ thuộc ý định tham quan

được phát triển dựa trên nghiên cứu của Lee et al. (2021).

H4+

H2+

H1+

H3+

TRAINING AND USING CULTURAL TOURISM HUMAN RESOURCES... 531

Bảng 1. Nguồn các nhân tố và biến quan sát của nghiên cứu

Nhóm

nhân tố Diễn giải biến Nguồn

Môi

trường

du lịch

(MTDL)

Các khu vực công cộng sạch sẽ

Wang et al. (2010)

Có đa dạng mặt hàng lưu niệm

Là một nơi an toàn để đi tham

quan

Nhân viên lịch sự, thân thiện Xu et al. (2019)

Điều kiện

nơi đến

(ĐKNĐ)

Thời tiết ôn hoà

Wang et al. (2010)

Vị trí lý tưởng, thuận tiện

Giao thông thuận tiện

Có cơ hội để được giáo dục

Truyền

thông

quảng bá

(TTQB)

Có thông tin quảng bá về Nhà tù

Phú Quốc trên tờ rơi

Wang et al. (2010)

Có chương trình quảng bá về Nhà

tù Phú Quốc trên ti-vi

Có thông tin về Nhà tù Phú Quốc

trên báo in

Có thông tin về Nhà tù Phú Quốc

trên Internet

Trưng bày,

triển lãm

(TBTL)

Các hiện vật được trưng bày một

cách hợp lý

Xu et al. (2019)

Thứ tự trưng bày được bố trí hợp lý

Các chủ đề được bố trí rõ ràng

Lộ trình tham quan tại Nhà tù Phú

Quốc được thiết kế hợp lý

Ý định

tham

quan

(YĐTQ)

Tôi dự định đến tham quan Nhà tù

Phú Quốc Lee et al. (2021)