03 cách chống lại sự kiệt sức
Sự suy sụp vì kiệt sức ngày nay đã trở nên phổ biến, đặc biệt là ở những người
thành công. Có thể coi nó là một dịch bệnh tại công sở hiện đại. Làm thế nào
chúng ta có thể chiến thắng sự suy sụp đáng sợ này? Chúng ta có ba vũ khí chính
nhưng trước hết cần phải hiểu chính xác chúng ta chiến đấu chống lại cái gì.
Sự suy sụp do kiệt sức là gì?
Theo nhà tâm lý học, tiến sĩ Audrey Canaff, "Sự suy sụp do kiệt sức trong công
việc là sự phản ứng lại với những áp lực công việc có thể khiến cho bạn cảm thấy
bất lực, vô vọng, mệt mỏi, cạn kiệt và chán nản". Và một nhóm các chuyên gia
tâm lý trong một nghiên cứu về vấn đề này đã cho biết "Suy sụp vì kiệt sức là một
phản ứng kéo dài đối với những người bị căng thẳng về tâm lý và xã hội trong
công việc và nó được định nghĩa bởi ba dạng thức: sự mệt mỏi, sự yếm thế và sự
không hiệu quả". Ngược lại với nó là sự hứng khởi được đặc trưng bởi năng
lượng, sự tham gia và hiệu quả công việc.
Trong nền kinh tế cạnh tranh cao (và ốm yếu) hiện nay, chúng ta có thể dễ dàng
trở thành nạn nhân của sự suy sụp do kiệt sức xuất phát từ việc quá tải thông tin,
"sự bận rộn liên miên" và liên tục phải chạy đua với thời gian. Trong cuốn sách
Bận rộn khủng khiếp, tác giả Edward Hallowell viết rằng quá bận có thể trở thành
một thói quen cố hữu khiến chúng ta trở thành nô lệ của một lối sống mà ta không
thích nhưng lại không thể thoát ra khỏi: "Bạn có thể bận đến mức bạn thậm chí
không có thời gian để quyết định xem điều gì thực sự quan trọng với bạn chứ đừng
nói đến việc giành thời gian để thực hiện những điều đó". Hơn nữa, nhiều người
trong chúng ta "chìm đắm trong công việc" để cho sức khoẻ, các mối quan hệ và
các sở thích bên ngoài phải gánh chịu hậu quả.
Sự suy sụp gây ra tổn hại lớn về sự hài lòng với công việc, hiệu quả và trí nhớ, đó
là còn chưa đề cập đến sức khoẻ và sự hạnh phúc. Những nhà quản lý thường hay
không coi trọng vấn đề này. Một thế kỉ trước, Robert Yerkes và John Dodson đã
chỉ ra rằng có một "điểm mấu chốt" mà căng thẳng có thể làm giảm hiệu quả công
việc.
Vậy làm thế nào để chiến thắng sự suy sụp?
Vũ khí thứ nhất: Quản lý công việc của bạn
Dĩ nhiên, vũ khí đầu tiên để giải quyết sự suy sụp là quản lý công việc của mình.
Trận chiến có thể xảy ra trên những mặt trận sau:
• Cam kết quá nhiều: điều này thường được biểu hiện như làm quá nhiều
việc, thường xuất phát từ việc không có khả năng hoặc thiếu quyết tâm để
tạo ra ranh giới công việc hoặc nói "không" hoặc từ chối việc không thực tế
về những điều cần làm để thực hiện được dự án.
• Vấn đề về nguồn lực: không có đủ các nguồn lực và hoặc không sử dụng
chúng hiệu quả (ví dụ thông qua việc uỷ quyền).
• Chủ nghĩa hoàn hảo: theo đuổi sự hoàn hảo thay vì tập trung vào cái gì là
"đủ tốt".
• Vấn đề tâm điểm: tập trung vào những điều khẩn cấp nhưng không quan
trọng và vào những điều mới xảy ra gần nhất (ví dụ, đơn giản trả lời email
vừa đến thay vì quản lý thời gian theo thứ tự ưu tiên) hoặc trì hoãn làm
những việc khó khăn lại.
Đôi khi chúng ta rất giỏi lý thuyết về việc lập kế hoạch và thực hiện những điều
lớn lao nhưng khi điều đó thực sự xảy ra thì ta lại là những người thực hành kém
trong chính cuộc sống và công việc của mình.
Vũ khí thứ hai: Nắm lấy sự đổi mới
Vũ khí thứ hai của chúng ta trong cuộc chiến này là sự đổi mới. Thật sự mà nói,
chăm chỉ làm việc là một yếu tố quan trong cho sự thành công. Vì vậy chúng ta
phải tim cách để phục hồi, khôi phục và lấy lại sức lực trên toàn bộ con đường.
Hãy tự hỏi bản thân những điều sau:
Hiện tượng chết dần
Một kẻ sát thủ vô hình đang
ám ảnh nước Mỹ… Thế lực
xảo quyệt này ngày càng
mạnh mẽ hơn cả bệnh tim,
ung thư, tác hại của rượu
nhưng lại khó có thể ngăn
chặn nó hoặc có biện pháp
cứu chữa… Đó là sự "chết
dần".
"Chết dần" là cái chết chậm
chạp xảy ra khi chúng ta
không đưa ra những sự lựa
chọn làm cho cuộc sống
còn giá trị. Đó là cảm giác
• Đổi mới mỗi ngày: bạn bắt đầu một
ngày như thế nào? Bạn có lề thói cho
những thời điểm sáng trưa, tối để có thể
nghỉ ngơi và suy ngẫm, hay bạn có
gắng hoạt động hiệu quả trong tất cả
thời gian hay không? Bạn có tập luyện,
có ngủ đủ giấc, ăn uống điều độ và có
khoẻ mạnh không?
• Đổi mới lâu dài: bạn có dành thời gian
để đi du lịch và nghỉ ngơi không? Bạn
có thực sự dùng kì nghỉ của mình và
dùng nó để khám phá, hưởng thụ và
nghỉ ngơi không? Bạn có dùng các kì
nghỉ và tận dụng các giai đoạn chuyển
giao giữa các công việc không?
• Nơi ẩn trú: bạn có nơi để trú ẩn hay có
nơi để thực hiện một hoạt động thú vị
mang lại cho bạn sự bình yên và tĩnh
tâm trong suy nghĩ không - dù là thông
qua cầu nguyện, trầm tư, yoga, đi bộ
trong rừng, chạy bộ trên con đường
vắng, nghe nhạc hoặc bất cứ điều gì
mang lại cho bạn sự cứu rỗi tạm thời?
• Một doanh nhân được chúng tôi phỏng
vấn cho cuốn sách Cuộc sống doanh
nhân: Người bình thường tạo dựng cuộc
sống phi thường, sử dụng những ngày của tuần làm việc 25 (không ngày
của sự tê liệt xảy ra do việc
luôn luôn lựa chọn cách an
toàn, không bao giờ chấp
nhận thử thách mới, tiếp tục
chịu sự chi phối của thói
quen từng ngày.
Sự chết dần có nghĩa chúng
ta không phát triển nhưng
tối thiểu thì cũng được duy
trì. Nó ám chỉ rằng chúng ta
đổi sự trải nghiệm cuộc
sống với sự đảm bảo của
đồng lương…
Sự chết dần là sự đối lập
với việc kiệt sức. Sự kiệt
sức xuất phát từ việc làm
quá nhiều. Sự chết dần lại
là "không hoạt động"
- Richard Leider và Steven
Buchholz, "Hiện tượng chết
dần: Cái nhìn từ góc độ cá
nhân và tổ chức", tập 2, số
3, Minneapolis, Tập đoàn
Inventure -
nghỉ hoặc kì nghỉ) mỗi năm để đi bộ, lái xe hoặc hưởng thụ những môn thể
thao trên nước tại Seattle. Ông gọi đó là "văn phòng bí mật" nơi ông có thể
bình tĩnh và suy nghĩ sáng tạo tốt nhất mang lại những ý tưởng kinh doanh
tốt nhất.
Vũ khí thứ ba: Làm "đúng việc"
Vũ khí thứ ba thường bị sao nhãng nhất: làm đúng việc và mang lại ý nghĩa và sự
quan trọng cho cuộc sống và công việc của bạn. Một trong những nguyên nhân tạo
ra sự suy sụp hoá ra lại là không đem lại ý nghĩa sâu sắc và mối liên hệ thực sự với
người khác.
Hãy tự hỏi bản thân bạn điều này: có phải bạn có cuộc sống và công việc có chủ
đích hay không? Bạn có định hướng về một cuộc sống tốt đẹp mà bạn đang hướng
tới không? Bạn có đem lại giá trị, sức mạnh và đam mê vào công việc hay không?
Có sự giao thoa thú vị trong tư duy ở đây. Tác giả và nhà giáo dục Parker Palmer
định nghĩa sự suy sụp là "trạng thái trống rỗng". Tác giả nhiều cuốn sách bán chạy
Richard Leider nói về " hiện tượng chết dần" đã huỷ hoại nhiều người trong chúng
ta. Nhà kinh doanh, xã hội và tác giả Bob Buford đề cập đến "sự bất mãn âm ỉ" mà
nhiều người cảm thấy hiện nay, nhận thấy họ đã tốn nhiều thời gian để xây dựng
sự thành công trong cuộc sống nhưng không phải là ý nghĩa của cuộc sống.
Điều này thực sự có ý nghĩa gì? Trước tiên, tìm cách để phụng sự mỗi ngày -
mang lại lợi ích (lớn hay nhỏ) cho gia đình, nơi làm việc, cộng đồng, quốc gia, thế
giới và hoặc một động cơ nào đó. Chúng tôi gọi đó là "phụng sự rộng rãi". Thứ
hai, chọn những tổ chức để làm việc có văn hoá và nhiệm vụ phù hợp với bản thân
bạn. Thứ ba, làm chủ công việc của bạn: làm chủ tình huống và sáng tạo tìm cách
để hoà nhập các giá trị, sức mạnh và đam mê của bạn vào công việc - trong khi
vẫn đáp ứng được hiệu quả mong muốn - do đó bạn có thể không chỉ đạt được sự
thành công mà cả ý nghĩa nữa.