Cách uốn những nhánh cây lớn hoặc dễ gãy
(Phần 1)
Việc uốn cành, tạo dáng cho cây bonsai là một việc làm thường xuyên mà bất kỳ
người chơi bonsai nào cũng phải thực hiện. Thông thường, tùy vào loại cây mà
người làm bonsai sẽ biết nên chọn thời điểm nào để uốn cành. Vì một lý do khách
quan hay chủ quan nào mà bạn buộc phải uốn nắn những cành cây dễ gãy hoặc quá
to thì đó là một việc làm khó. Đôi khi chỉ vì sơ ý, bạn có thể làm hỏng cả cây
bonsai. Dưới đây là một vài gợi ý và phương pháp giúp cho bạn tham khảo khi gặp
các trường hợp khó khăn như vậy.
Bạn cần xác định độ chịu đựng được của cành cây vì không kể về đặc điểm mềm
dẻo khác nhau của từng loại cây thì bất cứ cây nào cũng vậy, mỗi cành cây đều có
một độ cong nhất định tùy vào vị trí và hướng của nó mọc trên thân cây. Nó sẽ
không chịu được sức bẻ ngược lại. Đối với những cành này, nếu bạn cố sức uốn
theo cách của mình thì cần phải làm thật chậm, hoặc nếu cảm thấy không đủ kiên
nhẫn thì bạn nên nghĩ đến một phương án khác để xử lý nó chứ tuyệt đối không
được vội vàng mà "sôi hỏng bỏng không".
Theo kinh nghiệm và kiến thức về các loại cây của bạn mà bạn biết rằng mỗi loại
cây có độ mềm dẻo khác nhau, do đó tùy vào loại cây mà bạn chọn cách thức nhất
định để uốn và xác định mức độ tác động. Nếu bạn vẫn còn băn khoăn không biết
độ uốn của cành cây như thế nào thì trước tiên hãy uốn ở một mức độ nào đó đã,
rồi để cho cây quen dần, ít hôm sau bạn lại uốn tiếp.
Sử dụng dây chằng xoắn
Sử dụng dây chằng xoắn để uốn các cành to và khó uốn vì
phương pháp cuốn dây đối với những trường hợp này gần
như không thể thực hiện được. Dây chằng xoắn thường
được sử dụng là loại dây đồng mảnh có đường kính từ 1-
1,5mm. Bạn có thể buộc đầu kia của dây chằng vào các
điểm neo khác nhau, chẳng hạn như một cành cây khác, hoặc một nhánh cây gãy,
hay là cái lỗ bên hông chậu, hoặc cũng có thể buộc vào một sợi rễ to nào đó, hay
thậm chí vào một cái móc, cái đinh vít được đóng vào thân cây. Điều lưu ý đầu tiên
khi sử dụng dây chằng để uốn cành là để ý đến phần đệm. Sợi dây mảnh sẽ cứa đứt
thân cành nếu bạn không đệm vào đó 1 miếng cao su.
Bạn dùng một thanh kim loại chắn ngay điểm giữa để xoắn
dây. (Ở đây để hình được rõ, chúng tôi không thể hiện
phần đệm, nhưng bạn vẫn phải luôn chú ý đến vấn đề đó).
Lợi thế của biện pháp này là hai phần dây ở hai bên xoắn
vào nhau, do đó đoạn dây ngắn đi, và kéo các cành cây lại
với nhau với một lực rất mạnh. Nó đặc biệt hữu ích khi bạn
dùng để uốn những cành cây cực kì "khó nắn", tốt hơn nhiều so với cách dùng tay.
Hơn nữa, đối với những cành cây giòn hoặc có nguy cơ dễ bị nứt, bị gãy, dây
chằng xoắn có thể giúp giữ được chúng trong vòng nhiều tuần, giảm nguy cơ làm
hỏng cành cây.
Phần thân chính của cây Thích đỏ Nhật Bản này đã bị chết ngọn. Để lấp đầy
khoảng trống tán lá trên đỉnh, cần phải kéo những cành cây to dày và dễ gãy xung
quanh lại với nhau. Và điều này đã được thực hiện nhờ dùng biện pháp xoắn dây
chằng với một điều độ thích hợp.
Ngoài phương pháp sử dụng dây chằng xoắn, hiện nay trên thị trường có 1 số dụng
cụ uốn cành chuyên dụng, tùy trường hợp, bạn có thể sử dụng 1 trong những công
cụ sau:
Sử dụng nẹp uốn
Nguyên tắc uốn của dụng cụ này giống như phương pháp dùng dây chằng xoắn,
chỉ khác ở chỗ thay vì kéo cành cây cần uốn và điểm neo lại với nhau bằng cách
xoắn sợi dây chằng, thì bạn dùng 1 thanh kim loại để siết chặt 2 đầu của nẹp uốn
lại.
Nẹp uốn có ưu điểm là (nếu đủ dài), nó có thể kéo được cành cây nhiều hơn so với
khoảng cách giới hạn mà biện pháp dây chằng xoắn mang lại. Tuy nhiên, nếu dùng
trong khoảng không gian chật hẹp thì hơi bất tiện, và thậm chí không thể áp dụng
được cách làm này.
Khóa uốn cành
Khóa uốn cành là một loại dụng cụ bằng kim loại có hai răng giúp kẹp chặt cành
cây, cho phép người dùng có thể tác động mạnh hơn đến cành, uốn chúng vào đúng
vị trí mà mình mong muốn (sau đó chúng ta sẽ buộc dây chằng vào vị trí đó).
Nẹp ba chân
Nẹp ba chân cũng là một dụng cụ để uốn các cành cứng. Với hai chân bên ngoài
được móc vào cành, chân chính giữa từ từ (bằng cách điều khiển mức ren) sẽ uốn
cong cành cây. Tuy nhiên dụng cụ uốn này ít được ưa chuộng vì nó rất dễ làm