www.tapchiyhcd.vn
332
► CHUYÊN ĐỀ LAO ►
IMPROVEMENT OF PLATELET FUNCTION AFTER IRON SUPPLEMENTATION
IN A PATIENT WITH IRON DEFICIENCY ANEMIA: A CASE REPORT
NguyenThiThuyDuong*
,LeHaiAnh,
NguyenThanhMai,TongVanGiap,PhamThiVietHuong,NguyenDinhDuy,DoLinhTrang
Vinmec Smart City International General Hospital -
Vinhomes Smart City, Tay Mo Ward, Nam Tu Liem Dist, Hanoi City, Vietnam
Received:03/10/2025
Revised:07/11/2025;Accepted:17/11/2025
ABSTRACT
Overview: Irondeficiencyanemiaisoneofthemostcommonformsofanemiaworldwide.
In clinical practice, iron deficiency anemia (IDA) is often associated with reactive
thrombocytosis; however, in rare cases, it can cause thrombocytopenia or platelet
dysfunction. Platelet dysfunction secondary to iron deficiency is an uncommon but
clinicallysignificantconditionthatmayleadtoabnormalbleeding.Wereportacaseof
irondeficiencyanemiaaccompaniedbyimpairedplateletaggregation,whichmarkedly
improvedafterironsupplementation.
Clinical case: A38-year-oldfemalepresentedwithspontaneousbruisingandbilateral
subconjunctival hemorrhage. Laboratory evaluation revealed iron deficiency anemia
accompaniedbyreducedplateletaggregationresponsestoADP,collagen,andristocetin.
Method: Casereport.
Results: Aftertreatmentwithintravenousironsupplementation,thepatient’sbleeding
symptomsresolved,andplateletaggregationtestsshowedmarkedimprovementafter
twomonths.
Conclusion: Irondeficiencynotonlycausesanemiabutmayalsoimpairplateletfunction,
leadingtoabnormalbleeding.Therefore,inpatientspresentingwithunexplainedplatelet
dysfunctionorbleedingtendency,evaluationofserumironstatusshouldbeconsidered
toexcludeirondeficiencyasanunderlyingcause.
Keywords: Irondeficiencyanemia,impairedplateletfunction,plateletaggregation
*Correspondingauthor
Email:v.duongntt36@vinmec.com Phone:(+84)972105750 Https://doi.org/10.52163/yhc.v66iCD22.3887
Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 22, 332-336
333
CẢI THIỆN CHỨC NĂNG TIỂU CẦU SAU BỔ SUNG SẮT
Ở BỆNH NHÂN THIẾU MÁU THIẾU SẮT: BÁO CÁO CA BỆNH
NguyễnThịThùyDương*,LêHảiAnh,
NguyễnThanhMai,TốngVănGiáp,PhạmThịViệtHương,NguyễnĐìnhDuy,ĐỗLinhTrang
Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Smart City - Vinhomes Smart City, P. Tây Mỗ, Q. Nam Từ Liêm, Tp. Hà Nội, Việt Nam
Ngàynhận:03/10/2025
Ngàysửa:07/11/2025;Ngàyđăng:17/11/2025
TÓM TẮT
Tổng quan: Thiếumáuthiếusắtlàdạngthiếumáuphổbiếnnhấttrêntoànthếgiới.Trong
thựchànhlâmsàng,thiếumáuthiếusắtthườngkèmtheotăngtiểucầuphảnứng.Tuy
nhiên,ởmộtsốtrườnghợphiếmgặp,cóthểgâygiảmsốlượnghoặcrốiloạnchứcnăng
tiểucầu.Rốiloạnchứcnăngtiểucầudothiếusắtlàtìnhtrạngítđượcghinhận,nhưngcó
thểdẫnđếnxuấthuyếtbấtthường.Chúngtôibáocáo1trườnghợpthiếumáuthiếusắtcó
giảmchứcnăngtiểucầu.Saukhiđượcđiềutrịbằngbổsungsắt,chứcnăngtiểucầucải
thiệnrõrệt.
Đối tượng nghiên cứu: Bệnh nhân nữ, 38 tuổi, đến khám vì bầm tím trên da và xuất
huyếtcủngmạcmắthaibên.Bệnhnhânđượcchẩnđoánthiếumáuthiếusắt,kèmgiảm
ngưngtậptiểucầuvớicácchấtkíchthíchAdenosineDiphosphate(ADP),Collagen,và
Ristocetin.
Phương pháp nghiên cứu: Môtảcabệnh.
Kết quả nghiên cứu: Saukhiđượcđiềutrịbằngbổsungsắtđườngtĩnhmạch,bệnhnhân
hếtxuấthuyết,xétnghiệmngưngtậptiểucầuvớicácchấtnàyđượccảithiệnrõrệtsau2
tháng.
Kết luận: Thiếusắtkhôngchỉgâythiếumáumàcòncóthểảnhhưởngđếnchứcnăngtiểu
cầu,gâyxuấthuyếtbấtthường.Dođó,ởbệnhnhâncógiảmngưngtậptiểucầuhoặcrối
loạncầmmáukhôngrõnguyênnhân,cầnxemxétđánhgiátìnhtrạngsắthuyếtthanhđể
loạitrừnguyênnhândothiếusắt.
Từ khóa: thiếumáuthiếusắt,giảmchứcnăngtiểucầu,ngưngtậptiểucầu.
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
Sắtlàyếutốvilượngthiếtyếu,đóngvaitròtrungtâm
trongquátrìnhtổnghợpHemoglobin–thànhphần
chínhgiúpvậnchuyểnoxytrongcơ thể.Sắtcũng
thamgiavàonhiềuquátrìnhsinhhọckhác,baogồm
duytrìchứcnăngtythể,saochépvàsửachữaDNA,
chuyểnhóavàtruyềntínhiệutếbào,vàthậmchí
cònthamgiavàohệmiễndịchcủacơthể[1].
Vềmặthuyếthọc,thiếusắtdẫnđếngiảmtổnghợp
Hemoglobin, gây thiếu máu hồng cầu nhỏ nhược
sắc.Thiếumáuthiếusắtảnhhưởngđếnkhoảngmột
phầnbadânsốtoàncầuvàtrởthànhnguyênnhân
hàngđầugâythiếumáu[2].Thiếusắtcũngcóthể
ảnhhưởngđếnsốlượngtiểucầu.Mộtsốbệnhnhân
bịthiếusắtcósốlượngtiểucầutăngcao,đượccho
làhậuquảcủatănghoạtđộngtủyxươngtrongbối
cảnhkíchthíchtạomáu.Hiếmgặphơn,mộtsốbáo
cáochothấyhiệntượnggiảmtiểucầuhoặcrốiloạn
chứcnăngtiểucầuởbệnhnhânthiếumáuthiếusắt.
Thiếusắtlàmsuygiảmchứcnăngtiểucầuthông
quanhiềucơchếsinhhọcchưađượcbiếtrõhoàn
toàn,cóthểbaogồmgiảmhuyđộngionCa2+nội
bào,giảmhoạthóaintegrinαIIbβ3vàrốiloạnquá
trìnhferroptosis–nhữngyếutốthenchốttronghoạt
hóavàkếtdínhtiểucầu.Hậuquảlàtiểucầugiảm
khảnăngngưngtập,bámdínhvàphónghạt,dẫn
đếnbiểu hiệnchảymáu bấtthườngởbệnh nhân
thiếumáuthiếusắt[3].Tuynhiên,dohiếmgặpvàít
đượcnghĩđến,tìnhtrạngnàythườngbịbỏquatrong
N.T.T. Duong et al. / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 22, 332-336
*Tácgiảliênhệ
Email:v.duongntt36@vinmec.com Điện thoại:(+84)972105750 Https://doi.org/10.52163/yhc.v66iCD22.3887
www.tapchiyhcd.vn
334
thựchànhlâmsàng,dẫnđếnchẩnđoánnhầmlàrối
loạnchứcnăngtiểucầunguyênpháthoặccácrối
loạnđôngcầmmáukhác.Điềunàyđặcbiệtquan
trọngtrongbốicảnhlâmsàngbệnhnhâncóxuất
huyếtnhẹđếntrungbìnhnhưngxétnghiệmsốlượng
tiểucầuvàchứcnăngđôngmáuhuyếttươngbình
thường.
Chúngtôibáocáomộttrườnghợpbệnhnhânđược
chẩnđoánthiếumáuthiếusắtkèmgiảmchứcnăng
tiểucầu.Chứcnăngtiểucầucảithiệnrõrệtsaukhi
đượcđiềutrịbằngbổsungsắt,quađónhấnmạnh
tầmquantrọngcủaxétnghiệmcácchỉsốsắthuyết
thanhtrongchẩnđoánnguyênnhânrốiloạnchức
năngtiểucầu.
2. BÁO CÁO CA LÂM SÀNG
Bệnhnhânnữ38tuổi,cótiềnsửviêmteoniêmmạc
dạdàyHelicobacterpyloriâmtính,đượcchẩnđoán
cáchđây1nămquanộisoidạdày,đãđượcđiềutrị
ổnđịnh.Tháng7năm2025,bệnhnhânđếnkhámvì
mệtmỏivàxuấthiệnnhiềuvếtbầmtựnhiêntrênda,
kèmxuấthuyếtcủngmạcmắthaibêntrongkhoảng
2thánggầnđây.Bệnhnhânkhôngsửdụngthuốc
haythựcphẩmchứcnăngnàotrướckhikhởiphát
triệuchứng.Ngoàirabệnhnhâncókinhnguyệtsố
lượngbìnhthường,khôngrongkinh,khôngcường
kinh,khôngrốiloạnphân,khôngrốiloạnđạitiện.
Trướcđó,bệnhnhânđãđượckhámchuyênkhoaMắt
vàkhôngpháthiệnbệnhlýnhãnkhoa.Tiềnsửsản
khoaghinhận2lầnsinhthường,khôngcóchảymáu
bấtthườngtronghoặcsausinh.Xétnghiệmchothấy
bệnhnhânbịthiếumáuthiếusắtkèmgiảmchức
năngtiểucầu.Chúngtôimởrộngcácxétnghiệmđể
tìmnguyênnhânthiếusắt(baogồmtìmhồngcầu
trong phân, tìm trứng giun sán trong phân, khám
chuyênkhoasản)đềukhôngpháthiệnbấtthường.
Bệnhnhâncũngkhôngănkiêng,khôngcóchảymáu
mạntínhbấtthường.Bệnhnhânđượcđiềutrịbằng
truyềnsắttĩnhmạch(Ferrovin,tổngliều800mgchia
làm4lầntruyền,mỗilầntruyền200mg,cáchnhau
2-3ngày).Sau2thángđiềutrị,tìnhtrạngxuấthuyết
đãhết,cácchỉsốhuyếthọcvàchứcnăngtiểucầu
cảithiệnrõrệt.
Kết quả xét nghiệm trước và sau điều trị được trình
bày dưới đây:
Bảng 1. Kết quả xét nghiệm trước và sau điều trị
Tên
xét nghiệm
Trước
điều
trị
Sau
điều trị
2 tháng
Khoảng
tham
chiếu Đơn vị
Sốlượng
hồngcầu
(RBC) 4,79 5,27 4-4,9 T/L
Hemoglobin
(HGB) 91 110 125-
142 g/L
Tên
xét nghiệm
Trước
điều
trị
Sau
điều trị
2 tháng
Khoảng
tham
chiếu Đơn vị
Thểtích
trungbình
hồngcầu
(MCV)
61,6 63,5 85-95 fL
Nồngđộ
huyếtsắctố
trungbình
hồngcầu
(MCHC)
308 328 320-
360 g/L
Lượnghuyết
sắctốtrung
bìnhhồng
cầu(MCH)
20.4 20.8 28-32 pg
Phânbố
kíchthước
hồngcầu
(RDW-CV)
19 18.8 11.8-
13.4 %
Sốlượng
bạchcầu
(WBC) 7,28 6,2 4-10 G/L
Sốlượng
tiểucầu
(PLT) 279 313 150-
450 G/L
Sắt 3,5 19,7 5,83-
34,5 µmol/L
Ferritin 5,2 64,4 13-150 ng/mL
Khảnăng
gắnsắttoàn
thể(TIBC) 67,8 54,5 45-66 µmol/L
Ure 4,6 5,2 2.8-
7.2 mmol/L
Creatinin 70 64 45-84 µmol/L
AST 18.3 26 <35 U/L
ALT 12.5 21 <35 U/L
Prothrombin
time
(PT-INR) 1,11 N/A 0,8-1,2
Ratio
Activated
Partial
Thrombo-
plastinTime
(rAPTT)
1,13 N/A 0,8-1,2
Fibrinogen 2,13 N/A 2-4 g/L
N.T.T. Duong et al. / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 22, 332-336
335
Tên
xét nghiệm
Trước
điều
trị
Sau
điều trị
2 tháng
Khoảng
tham
chiếu Đơn vị
Ngưngtập
tiểucầuvới
ADP(10µM) 14 22 59-88 %
Ngưngtập
tiểucầuvới
Collagen(2
µg/mL)
3 55 58-78 %
Ngưngtập
tiểucầuvới
Ristocetin
(1,25mg/
mL)
14 68 55-78 %
3. BÀN LUẬN
Thiếusắtlànguyênnhânphổbiếnnhấtgâythiếu
máuởcảngườilớnvàtrẻem.Bêncạnhảnhhưởng
đếndònghồngcầu,thiếusắtcòntácđộngđếncác
dòngtếbàokháctrongtủyxương,baogồmcảdòng
mẫutiểucầu.Trênlâmsàng,tìnhtrạngnàythường
biểuhiệnbằngtăngtiểucầuphảnứng,tuynhiên
trongmộtsốtrườnghợphiếmgặp,thiếusắtcóthể
gâygiảmchứcnăngtiểucầu.
Bệnhnhâncủachúngtôiđượcchẩnđoánthiếumáu
thiếusắtdựavàoxétnghiệmHgbvàcácchỉsốvề
sắt(Hgb91g/L;Sắt3,5µmol/L;Ferritin5,2ng/mL).
Điềuđángchúýlàbệnhnhânđếnkhámvìxuấthiện
các vết bầm tự nhiên trên da và xuất huyết củng
mạchaibên,trongkhisốlượngtiểucầuvàcácchỉ
sốđôngmáuhuyếttươngđềutronggiớihạnbình
thường.Donghingờrốiloạnchứcnăngtiểucầu,
xétnghiệmngưngtậptiểucầuđượcthựchiện.Kết
quảchothấygiảmnặngngưngtậpvớicácchấtkích
thích ADP nồng độ 10 µM, collagen (2 µg/mL) và
ristocetin(1,25mg/mL),đượcđobằngphươngpháp
quang học trong huyết tương giàu tiểu cầu. Bệnh
nhânkhôngsửdụngthuốchoặcthựcphẩmchức
năngtrướcđó,dođónguyênnhânthứphátdothuốc
đượcloạitrừ.Ngoàira,bệnhnhânkhôngcótiềnsử
rốiloạnchảymáu,vớihailầnsinhthườngkhôngghi
nhậnchảymáubấtthường,nênrốiloạnchứcnăng
tiểucầubẩmsinhcũngítđượcnghĩđến.Bệnhnhân
cũngkhôngcórốiloạnchứcnănggan,thận,chức
năng đông máu huyết tương bình thường. Do đó,
chẩnđoánrốiloạnchứcnăngtiểucầudobệnhlý
gan,thậncũngkhôngđượcđặtra.Hơnnữa,bệnh
nhâncógiảmngưngtậptiểucầuvớicả3chấtkích
thích: ADP, Ristocetin và Collagen. Kiểu hình này
khôngphùhợpvớicácrốiloạnngưngtậptiểucầu
điểnhìnhnhưbệnhvonWillebrand(giảmngưngtập
chọnlọcvớiristocetin),hộichứngBernard–Soulier
(mấtngưngtậpvớiristocetinnhưngcònđápứngvới
ADP và collagen) hay hội chứng Glanzmann (mất
ngưngtậpvớiADPvàcollagennhưngbảotồnđáp
ứngvớiristocetin).Từcácdữkiệnlâmsàngvàxét
nghiệm,chúngtôiđặtrachẩnđoánrốiloạnchức
năngtiểucầuthứphátdothiếusắt.
Bệnhnhâncủachúngtôiđượclựachọnbổsungsắt
bằngđườngtĩnhmạchdocóbệnhlýviêmteoniêm
mạcdạdày,dẫnđếnnguycơkémhấpthusắtqua
đườnguống.2thángsaukhiđượcđiềutrịbổsung
sắt,lượngHemoglobincũngnhưchứcnăngtiểucầu
đượccảithiệnrõrệt,trongđóngưngtậptiểucầuđối
vớicollagen,ristocetintrởvềngưỡngbìnhthường.
Điềunàychothấymốiliênquangiữathiếusắtđối
vớigiảmchứcnăngtiểucầu.
Kếtquảđiềutrịcủabệnhnhânphùhợpvớicácghi
nhậntrongyvănquốctế.Caliskanvàcộngsựnăm
1999đãbáocáo42trẻthiếumáuthiếusắt,cógiảm
chứcnăngtiểucầu,thểhiệnquagiảmngưngtập
tiểucầukhikíchthíchbằngcollagenvàADP.Sau
khiđiềutrịbổsungsắt,cácchỉsốngưngtậptiểu
cầuđượcphụchồirõrệt[4].Tươngtự,nghiêncứu
củaKürekciAEvàcộngsựnăm2000cũngghinhận
sựcảithiệncácthôngsốngưngtậptiểucầuởnhóm
bệnhnhânlà25trẻsơsinhbịthiếumáuthiếusắt.
Cụthể,ngưngtậptiểucầuvớichấtkíchthíchADP
vàcollagentrongmẫumáutoànphầngiảmđángkể
trướcđiềutrị.Sauđiềutrị,cảhaithôngsốnàycải
thiệnrõrệt(p<0,01)vàgầntươngđươngvớinhóm
chứngkhỏemạnh[5].
Trong nghiên cứu trên mô hình chuột thiếu máu
thiếusắt,Liuvàcộngsự(2024)chothấysắtcóvai
tròđiềuhòachứcnăngtiểucầuthôngquanhiềucơ
chếkhácnhau.Ởnhómchuộtthiếusắt,nồngđộsắt
giảmdẫnđếnsuygiảmhuyđộngionCa2+nộibào,
kéotheogiảmhoạthóathụthểtíchhợpαIIbβ3,từ
đólàmgiảmkhả năngkếtdínhvàgiải phóng các
hạtdựtrữ(P-selectin,ATP)củatiểucầu,gâyứcchế
quátrìnhngưngtập.Ngoàira,thiếusắtcònlàmức
chếquátrìnhferroptosissinhlýtrongtiểucầu-một
dạngchếttếbàophụthuộcsắtcóvaitròtrongđiều
hòahoạthóatiểucầu-dođólàmgiảmthêmđáp
ứnghoạthóacủatiểucầu[3].
Sau hai tháng điều trị bổ sung sắt, nồng độ
Hemoglobincủabệnhnhânđãcảithiệnrõrệt,đạt
110g/L–gầnngưỡngbìnhthường.Tuynhiên,chỉsố
thểtíchhồngcầutrungbình(MCV)hầunhưkhông
thayđổiđángkể(63,5fLsovới61,6fLtrướcđiềutrị).
Việcthiếucảithiệnkíchthướchồngcầusaukhibổ
sungsắtđầyđủgợiýkhảnăngbệnhnhânmanggen
Thalassemia.Dođó,cầntiếnhànhxétnghiệmphân
tíchgenđểxácđịnhliệubệnhnhâncóphảilàngười
manggenbệnhThalassemiahaykhôngởnhữnglần
thămkhámtiếptheo.
Trên thực hành lâm sàng, việc phát hiện rối loạn
chứcnăngtiểucầuthứphátdothiếusắtgiúptránh
chẩnđoánnhầmvớicácbệnhlýtiểucầubẩmsinh,
đồngthờitránhchỉđịnhxétnghiệmditruyềnkhông
cầnthiết.Đánhgiátìnhtrạngsắthuyếtthanhnên
đượcxemlàmộtbướcsànglọccơbảnởcácbệnh
nhâncóxuấthuyếtkhôngrõnguyênnhân.
N.T.T. Duong et al. / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 22, 332-336
www.tapchiyhcd.vn
336
N.T.T. Duong et al. / Vietnam Journal of Community Medicine, Vol. 66, Special Issue 22, 332-336
4. KẾT LUẬN
Thiếusắtkhôngchỉgâythiếumáumàcòncóthểảnh
hưởngđếnchứcnăngtiểucầu,gâyxuấthuyếtbất
thường.Dođó,ởbệnhnhâncógiảmngưngtậptiểu
cầuhoặcrốiloạncầmmáukhôngrõnguyênnhân,
cầnxemxétđánhgiátìnhtrạngsắthuyếtthanhđể
loạitrừnguyênnhândothiếusắt.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] JimenezK,LeitnerF,LeitnerA,ScharbertG,
SchwablP,KramerA-M,KrnjicA,FriskeJ,Hel-
bichT,EvstatievR, KhareV,Gasche C. Iron
deficiency-induced thrombocytosis increas-
esthrombotictendencyinrats.Haematolog-
ica. 2021 Mar;106(3):782-794. doi:10.3324/
haematol.2019.245092.
[2] A.Lopez,P.Cacoub,I.C.Macdougall,L.Pey-
rin-Biroulet.Irondeficiencyanaemia.Lancet,
387(10021)(2016),pp.907-916.
[3] LiuS,etal.Irondeficiencyanemiaandplate-
let dysfunction. Life Sciences. 2024. DOI:
10.1016/j.lfs.2024.122848.
[4] CalıskanU,OnerAF,KabakusN,KocH.Di-
minishedplateletaggregationinpatientswith
irondeficiencyanemia.ClinicalandApplied
Thrombosis/Hemostasis. 1999 Jul;5(3):161–
163. doi: 10.1177/107602969900500304.
PMID:10726002.
[5] Kürekçi AE, Atay AA, Sarıcı SU, Zeybek C,
Köseoğlu V, Özcan O. Effect of iron therapy
on the whole blood platelet aggregation in
infants with iron deficiency anemia.Throm-
bosisResearch.2000Mar15;97(5):281–285.
doi:10.1016/S0049-3848(99)00168. PMID:
10709903.