Đ bài: C m nh n v đt n c và ngh thu t th hi n c a tác gi trong tríchề ả ậ ề ấ ướ ệ ậ ể ệ ủ ả
đo n th Đt N cạ ơ ấ ướ
Bài làm
Đt n c là đ tài, ngu n c m h ng b t t n c a th văn. M i nhà th , nhà văn c m nh nấ ướ ề ồ ả ứ ấ ậ ủ ơ ỗ ơ ả ậ
và th hi n v ch đ đt n c m t cách khác nhau t o thành m t m ch th đa d ng vàể ệ ề ủ ề ấ ướ ộ ạ ộ ạ ơ ạ
phong phú. Trong n n th ca hi n đi c a dân t c, m i bài th vi t v đt n c đu cóề ơ ệ ạ ủ ộ ỗ ơ ế ề ấ ướ ề
m t b n s c riêng, mang m t phong cách riêng c a tác gi . Nguy n Khoa Đi m trongộ ả ắ ộ ủ ả ễ ề
đo n trích "Đt n c" c a tr ng ca M t đng khát v ng th hi n s c m nh n đtạ ấ ướ ủ ườ ặ ườ ọ ể ệ ự ả ậ ấ
n c m t cách toàn v n trong cái nhìn t ng h p theo chi u dài l ch s , văn hóa, cũng nhướ ộ ẹ ổ ợ ề ị ử ư
cu c s ng đi th ng g n gũi, thân thi t h ng ngày. Đo n th v a giàu ch t ch t tr tìnhộ ố ờ ườ ầ ế ằ ạ ơ ừ ấ ấ ữ
v a giàu ch t suy t ng v i m t gi ng th v a tha thi t v a trang nghiêm, tr m l ng v iừ ấ ưở ớ ộ ọ ơ ừ ế ừ ầ ắ ớ
nh ng tìm tòi, khám phá m i l tiêu bi u cho b n s c riêng c a tác gi .ữ ớ ạ ể ả ắ ủ ả
Trong đo n trích này, Nguy n Khoa Đi m đã th hi n nh ng xúc c m và suy t ng vạ ễ ề ể ệ ữ ả ưở ề
đt n c d i d ng k l , trò chuy n tâm tình có v phóng túng theo ngu n c m xúcấ ướ ướ ạ ể ể ệ ẻ ồ ả
tuôn trào d i ng n bút nh ng th t ra đt n c đã đc nhà th c m nh n m t cáchướ ọ ư ậ ấ ướ ượ ơ ả ậ ộ
th ng nh t, t p trung trên nhi u bình di n.ố ấ ậ ề ệ
Tác gi c m nh n và suy t ng v đt n c theo chi u dài th i gian l ch s - t quá khả ả ậ ưở ề ấ ướ ề ờ ị ử ừ ứ
đn hi n t i và h ng v t ng lai.ế ệ ạ ướ ề ươ
Đt n c hình thành t xa x a m t quá trình su t b n ngàn năm l ch s , tr ng t n trongấ ướ ừ ư ộ ố ố ị ử ườ ồ
đi s ng nhân dân, trong nh ng sinh ho t, nh ng hình nh g n gũi c a đi s ng nhân dân:ờ ố ữ ạ ữ ả ầ ủ ờ ố
Khi ta l n lên Đt N c đã có r i.ớ ấ ướ ồ
Đt N c có trong nh ng cái "ngày x a ngày x a" c a m th ng hay kấ ướ ữ ử ư ủ ẹ ườ ể
Đt N c b t đu v i mi ng tr u bây gi bà ănấ ướ ắ ầ ớ ế ầ ờ
Đt N c l n lên khi dân mình bi t tr ng tre mà đánh gi cấ ướ ớ ế ồ ặ
Nghĩ suy v l ch s đt n c, tác gi không đi m l i các tri u đi, các tên tu i vua quanề ị ử ấ ướ ả ể ạ ề ạ ổ
anh hùng mà coi tr ng, nh n m nh vai trò công lao c a nh ng con ng i vô danh nh ngọ ấ ạ ủ ữ ườ ư
h đã đóng góp bi t bao công s c xây d ng và gi gìn đt n c:ọ ế ứ ự ữ ấ ướ
Khi có gi c ng i con trai ra tr nặ ườ ậ
Ng i con gái tr v nuôi cái cùng conườ ở ề
Ngày gi c đn nhà thì đàn bà cũng đánhặ ế
Nhi u ng i đã tr thành anh hùngề ườ ở
Nhi u anh hùng c anh và em đu nhề ả ề ớ
Nh ng em bi t khôngư ế
Có bi t bao ng i con gái, con traiế ườ
Trong b n nghìn l p ng i gi ng ta l a tu iố ớ ườ ố ứ ổ
H đã s ng và đã ch tọ ố ế
Gi n d và bình tâmả ị
Không ai nh m t đt tênớ ặ ặ
Nh ng h đã làm ra Đt N cư ọ ấ ướ
Tác gi kh ng đnh nhân dân ta làm ra đt n c không ch gi n c mà còn sáng t o raả ẳ ị ấ ướ ỉ ữ ướ ạ
nh ng giá tr v t ch t, tinh th n:ữ ị ậ ấ ầ
Đt N c b t đu v i mi ng tr u bây gi bà ănấ ướ ắ ầ ớ ế ầ ờ
Đt N c l n lên khi dân mình bi t tr ng tre mà đánh gi cấ ướ ớ ế ồ ặ
Tóc m thì b i sau đuẹ ớ ầ
Cha m th ng nhau b ng g ng cay mu i m nẹ ươ ằ ừ ố ặ
Cái kèo, cái c t thành tênộ
H t g o ph i m t n ng hai s ng xay, giã, gi n, sàngạ ạ ả ộ ắ ươ ầ
Đt N c có t ngày đó...ấ ướ ừ
Đt n c cũng còn là m t không gian c th , n i sinh t n c a c m t c ng đng dân t c.ấ ướ ộ ụ ể ơ ồ ủ ả ộ ộ ồ ộ
Không gian, lãnh th y đc t o l p t bu i s khai v i nh ng truy n thuy t v ngu nổ ấ ượ ạ ậ ừ ổ ơ ớ ữ ề ế ề ồ
g c t tiên:ố ổ
Th i gian đng đngờ ằ ẵ
Không gian mênh mông
Đt N c là n i dân mình đoàn tấ ướ ơ ụ
Đt là n i chim vấ ơ ề
N c là n i r ng ướ ơ ồ ở
L c Long Quân và Âu Cạ ơ
Đ ra đng bào ta trong b c tr ngẻ ồ ọ ứ
Đt n c còn là cái không gian g n gũi, hình nh quen thu c, thi t tha trong cu c s ngấ ướ ầ ả ộ ế ộ ố
h ng ngày c a m i ng i chúng ta, r t bình d và xi t bao tr tình:ằ ủ ỗ ườ ấ ị ế ữ
Đt là n i anh đn tr ngấ ơ ế ườ
N c là n i em t mướ ơ ắ
Đt N c là n i ta hò h nấ ướ ơ ẹ
Đt N c là n i em đánh r i chi c khăn trong n i nh th mấ ướ ơ ơ ế ỗ ớ ầ
T t ng xuyên su t đo n th , bao trùm toàn đo n là t t ng "Đt n c c a nhân dân",ư ưở ố ạ ơ ạ ư ưở ấ ướ ủ
chính quan ni m này, t t ng này đã chi ph i, g i m ngu n c m h ng và giúp nhà thệ ư ưở ố ợ ở ồ ả ứ ơ
sáng t o h n nh ng hình t ng th mang đm ch t li u c a văn h c dân gian. T t ngạ ơ ữ ượ ơ ậ ấ ệ ủ ọ ư ưở
"Đt n c c a nhân dân " đc bi u hi n b ng nh ng hình nh, nh ng chi ti t c th .ấ ướ ủ ượ ể ệ ằ ữ ả ữ ế ụ ể
M i hình t ng đu g i nh nh ng truy n th ng c a dân t c, nh ng sinh ho t c a nhânỗ ượ ề ợ ớ ữ ề ố ủ ộ ữ ạ ủ
dân đm đà tình nghĩa, đy ch t th :ậ ầ ấ ơ
Nh ng ng i v nh ch ng còn góp cho Đt N c nh ng núi V ng Phuữ ườ ợ ớ ồ ấ ướ ữ ọ
C p v ch ng yêu nhau góp nên hòn Tr ng Máiặ ợ ồ ố
Gót ng a c a Thánh Gióng đi qua còn trăm ao đm đ l iự ủ ầ ể ạ
Chín m i chín con voi góp mình d ng đt t Hùng V ngươ ự ấ ổ ươ
M i đa danh trên đt n c đu g n v i nh ng tên tu i nôm na, bình d c a nhân dân:ỗ ị ấ ướ ề ắ ớ ữ ổ ị ủ
Nh ng ng i dân nào đã góp tên Ông Đc, ông Trang, Bà Đen, Bà Đi m.ữ ườ ố ể
Và đâu trên kh p ru ng đng, b bãiở ắ ộ ồ ờ
Ch ng mang m t dáng hình, m t ao n c, m t l i s ng ông chaẳ ộ ộ ướ ộ ố ố
T t ng "Đt n c nhân dân" còn là bi u hi n b ng nh ng nh n th c khái quát sâu s c:ư ưở ấ ướ ể ệ ằ ữ ậ ứ ắ
Em i emơ
Đt N c là máu x ng c a mìnhấ ướ ươ ủ
Ph i bi t g n bó và san sả ế ắ ẻ
Ph i bi t hóa thân cho dáng hình x sả ế ứ ở
Làm nên, Đt N c muôn điấ ướ ờ
Đi vào chi u sâu, b dày c a văn h c dân gian, tác gi khám phá nh ng v đp tâm h n,ề ề ủ ọ ả ữ ẻ ẹ ồ
tính cách c a nhân dân - chính là nh ng y u t làm nên cái h n c a đt n c. Nh ng nétủ ữ ế ố ồ ủ ấ ướ ữ
n i b t c a tâm h n, tính cách dân t c đó là nh ng tâm h n say đm trong tình yêu, nhânổ ậ ủ ồ ộ ữ ồ ắ
h u, nghĩa tình:ậ
Đt N c là n i em đánh r i chi c khăn trong n i nh th mấ ướ ơ ơ ế ỗ ớ ầ
Đt là n i "con chim ph ng hoàng bay v hòn núi b c"ấ ơ ượ ề ạ
N c là n i "con cá ng ông móng n c bi n kh i".ướ ơ ư ướ ể ơ
Tâm h n nhân dân th t nhân h u nghĩa tình nh ng khi c n ph i đi phó v i k thù thì tínhồ ậ ậ ư ầ ả ố ớ ẻ
cách l i vô cùng quy t li t:ạ ế ệ
Có ngo i xâm thì ch ng ngo i xâmạ ố ạ
Có n i thù thì vùng lên đánh b iộ ạ
Đ Đt N c này là Đt N c c a nhân dânể ấ ướ ấ ướ ủ
Nh ng c m nh n và suy t ng v đt n c c a Nguy n Khoa Đi m đc tác gi di nữ ả ậ ưở ề ấ ướ ủ ễ ề ượ ả ễ
t b ng m t hình th c th hi n đc s c v a quen thu c v a cách tân.ả ằ ộ ứ ể ệ ặ ắ ừ ộ ừ
Câu th v i ti ng dài, ng n linh ho t t o m t nh p đi u phóng khoáng cùng v i gi ng kơ ớ ế ắ ạ ạ ộ ị ệ ớ ọ ể
tâm tình góp ph n bi u hi n m ch c m xúc tuôn ch y d t dào khá t do. Gi ng th cóầ ể ệ ạ ả ả ạ ự ọ ơ
nhi u ch tr m b ng, sâu l ng, thi t tha, âm vang càng lúc càng th m sâu vào tâm h nề ỗ ầ ổ ắ ế ấ ồ
ng i đc nh nh ng c n m a ngâu r t nh nhàng càng lúc càng th m sâu vào lòng đt:ườ ọ ư ữ ơ ư ấ ẹ ấ ấ
Ôi nh ng dòng sông b t n c t đâuữ ắ ướ ừ
Mà khi v Đt N c mình thì b t lên câu hátề ấ ướ ắ
Ng i đn hát khi chèo đò, kéo thuy n v t thácườ ế ề ượ
G i trăm màu trên trăm dáng sông xuôi...ợ
S thay đi ki u câu, bi n đi gi ng đi u linh ho t làm tăng s c m nh bi u hi n v a trự ổ ể ế ổ ọ ệ ạ ứ ạ ể ệ ừ ữ
tình v a giàu ch t chính lu n, khái quát, trí tu . Đo n th r t giàu hình nh, v a gi n d ,ừ ấ ậ ệ ạ ơ ấ ả ừ ả ị
g n gũi v a có s c g i c m phong phú, g i trí t ng ng i đc liên t ng đn nh ngầ ừ ứ ợ ả ợ ưở ườ ọ ưở ế ữ
hình t ng trong ca dao, truy n c , dân ca... Ch m t câu th "Đt N c là n i em đánhượ ệ ổ ỉ ộ ơ ấ ướ ơ
r i chi c khăn trong n i nh th m " cũng đã g i lên m y câu ca dao ng t ngào, đm th mơ ế ỗ ớ ầ ợ ấ ọ ằ ắ