1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP. HỒ CHÍ MINH
BỘ MÔN CÔNG NGHỆ SINH HỌC
*************
Bài tiểu luận
CHẨN ĐOÁN AUJESZKY’S DISEASE VIRUS
(ADV) BẰNG KỸ THUẬT NUÔI CẤY TẾ BÀO
Môn học: Chẩn đoán bệnh gia súc, gia cầm
GVHD: TS. Nguyễn Ngọc Hải
SVTH: Vũ Thị Phương Thảo
Thành phố Hồ Chí Minh
Tháng 10/2009
2
Mục lục
I. Đặt vấn đề..........................................................................................3
II. Tổng quan.........................................................................................3
II.1 Virus Aujeszky.....................................................................3
II.1.a Tình hình.................................................................3
II.1.b Đặc tính, phân loại..................................................4
II.1.c Hình thái và cấu trúc ADV .....................................5
II.1.d Sức đề kháng của ADV ..........................................6
II.1.e Dịch tễ học ..............................................................7
Các loài vật mẫn cảm với ADV.............................7
Đường lây nhiễm ...................................................7
II.1.f Triêu chứng lâm sàng..............................................9
II.1.g Bệnh tích...............................................................11
II.2 Phân lập ADV trên môi trường tế bào ...............................11
II.2.a Chuẩn bị mẫu ........................................................12
II.2.b Chuẩn bị môi trường tế bào..................................14
II.2.c Chẩn đoán ADV bằng Shell Vial Assay...............15
II.2.d Chẩn đoán ADV bằng 24-Well Plate Cell
Culture Assay .................................................................15
II.2.e Thí nghiệm của Rafique A. Tahir, Sagar M. Goyal
........................................................................................17
III. Kết luận .........................................................................................18
IV. Tài liệu tham khảo .......................................................................18
3
I. Đặt vấn đề
D Aujeszky’s disease virus (ADV) gây ra những thiệt hại to lớn về
kinh tế đồi với ngành chăn nuôi heo vì nó làm tăng tỉ lệ chết và gây
ra những rối loạn sinh sản ở heo (Pensaert and Kluge, 1989). Vì thế
cần có một phương pháp chẩn đoán nhanh sự vấy nhiễm của ADV
trong các bầy đàn để kiểm soát một cách hiệu quả sự lây nhiễm của
bênh bằng cách cách ly và loại bỏ các đàn gia súc nhiễm nhằm làm
giảm những thiệt hại về kinh tế mà ADV đã gây ra.
D Nhiều phương pháp đã được sử dụng để chẩn đoán sự vấy nhiễm
của ADV, bao gồm sự phân lập virus bằng phương pháp nuôi cấy
tế bào, phương pháp miễn dịch peroxidase, phương pháp miễn dịch
huỳnh quang, dot-blot, PCR. Mỗi phương pháp đều có những ưu,
nhược điểm riêng được so sánh về các mặt độ nhậy, độ đặc hiệu, dễ
phát hiện, chi phí và tốc độ.
D Trong những năm gần đây, sự phân lập virus bằng shell vial assay
(SVA) kết hợp với kĩ thuật miễn dịch huỳnh quang hay miễn dịch
peroxidase được sử dụng để phát hiện cytomegaloviruses, herpes
simplex virus, respiratory virus. Kĩ thuật SVA nhanh, nhậy và là
phương pháp đặc biệt đối với sự chẩn đoán các loại virus này. (b)
II. Tổng quan
1) Virus Ạujeszky
a) Tình hình
D A. Aujeszky đã phát hiện ra bệnh này vào năm 1902 ở Hungary
trên bò và chó, đặt tên là bệnh “giả dại” vì ở phần lớn các loài động
vật mắc bệnh đều có triệu chứng ngứa ngáy và tự cắn xé mình. Lợn
mắc bệnh không có những triệu chứng này mặc dù chỉ riêng lợn là
kí chủ tự nhiên của virus. Các động vật mắc bệnh đều có độ mẫn
cảm cao, tỉ lệ chết có thể lên tới 100%.
4
D Ở nước ta, bệnh có từ bao giờ chưa rõ, nhưng từ năm 1975 đến nay
bệnh có ở khắp các tỉnh phía Nam và nhiều tỉnh phía Bắc (a)
D Phân bố
• AJD xuất hiện ở hầu hết các quốc gia Châu Âu, Mỹ, Mexico,
Cuba, Brazil, Venezuela, Nhật Bản, Đài Loan, Đông Nam Á.
• Trong những năm gần đây bệnh đã gia tăng tỷ lệ nhiễm bệnh và
trở nên nghiêm trọng tại các vùng có những nông trai chăn nuôi
heo tập trung.
• Ở Thái Bình Dương, AJD xảy ra ở New Caledonia tới năm
1984, ở Newzealand và ở Polynesia thuộc Pháp (bằng chứng
huyết thanh học) tới năm 1999, nó được biết là đã xảy ra ở
Samoa, Tonga, Vanuatu, Wallis, Futuna và ở những đàn lợn
hoang dã ở Papua New Guinea. Chưa bao giờ có báo cáo từ Úc.
(http://spc.int/rahs/manual/Multiple_Species/AUJESZKYSE.H
TM).
b) Đặc tính, phân loại
D Herpesvirus là một loại virus có một lượng DNA lớn và chu kì sinh
sản xảy ra trong nhân tế bào. Họ Herpesviridae được chia làm 3 họ
phụ:
• Alphaherpesvirinae
• Betaherpesvirinae
• Gammaherpesvirinae (i)
D Aujeszky’s disease (AJD), còn được gọi là bệnh giả dại
(pseudorabies), là một căn bệnh do porcine herpesvirus-1
[Aujeszky’s disease virus (ADV), pseudorabies virus (PRV)] gây
ra. Virus này thuộc bộ Herpesviridae, giống Alphaherpesvirinae.
5
D ADV nhiễm vào hệ thống thần kinh trung ương và những cơ quan
khác, ví dụ như cơ quan hô hấp, nhiễm vào nhiều loại động vật có
vú ngoại trừ người và các loài khỉ không đuôi.
D Kí chủ tự nhiên của ADV là heo, là một nguồn lây nhiễm tiềm tàng
(ngoại trừ heo con dưới 2 tuần tuổi bị chết do viêm não). (g)
c) Hình thái và cấu trúc ADV
Cấu trúc tổng quát của ADV được cho thấy ở hình 1.
• Phần lõi bao gồm một sợi đôi DNA dài khoảng 150 kbp được
bao bọc bởi một capsid, vỏ (tegument) và vỏ bọc (envelope).
• Bộ gen của ADV bao
gồm 2 vùng đơn vị
(two unique regions),
một đơn vị dài
(unique long UL), và
một đơn vị ngắn
(unique shot US),
được cặp sườn bởi 2
trình tự lặp lại, một
cái bên trong (an
internal one-IRS), một cái ở phía cuối (a terminal one-TRS). Cả
bộ gen đã được Klupp và ctv giải trình tự.
• Những gen khác nhau trong bộ gen của alphaherpesvirus được
chỉ định bởi 2 kí tự là US hay UL phụ thuộc vào vị trí của nó
trong đơn vị dài UL hay đơn vị ngắn US theo sau đó là một con
số, con số chỉ ra vị trí của mỗi gen trong mỗi vùng đặc biệt.
• Vỏ capsid của ADV đóng gói và bảo vệ bộ gen. Nó bao gồm
162 capsomers, 150 hexon (1 hexon có 6 phân tử VP5 là protein
được biểu hiện bởi UL19 (pUL19) và 6 phân tử VP26 (pUL35)
và 12 penton (11 penton bao gồm 5 phân tử VP5, 1 penton 12