Chế độ ăn uống, kiêng kị cho người bị mắc bệnh Loãng xương
Trong Đông y, loãng xương thuộc phạm vi chứng "cốt nuy" có liên quan tới 3
tạng là thận, tỳ và can; trong đó, tạng thận có vai trũ đặc biệt quan trọng. Về
trị liệu, ngoài việc dùng thuốc, châm cứu, tập khí công dưỡng sinh, người xưa
cũn sử dụng nhiều mún ăn - bài thuốc độc đáo.
1. Thể bệnh thận âm hư : Lưng đau gối mỏi, hay buồn nhức các đầu ngón
tay và chân, lũng bàn tay và bàn chân nóng, trong ngực chộn rộn không yên,
môi khô miệng khát, thích ăn đồ mát,đại tiện táo, tiểu tiện sẻn đỏ, chất lưỡi
đỏ.
- Đậu đen 500g, Sơn thù, Bạch linh, Qui đầu, Tang thầm, Thục địa, Phá cố
chỉ, Thỏ ti tử , Hạn niên thảo, Ngũ vị, Kỉ tử, Địa cốt bì, vừng đen, muối ăn
mỗi thứ 10 g. Đậu đen rửa sạch, ngâm nước ấm trong 30 phút; các vị thuốc
khác đem sắc kỹ 4 lần, mỗi lần chừng 30 phút. Trộn 4 loại nước lại với nhau,
cho đậu đen và muối vào sắc kỹ bằng lửa nhỏ cho đến khi cạn kiệt. Lấy đậu
đen ra phơi hoặc sấy thật khô, đựng vào lọ kín dùng dần; mỗi ngày ăn 20-30
g. Công dụng: Bổ thận dưỡng can, cường gân tráng cốt.
2. Thể bệnh can thận âm hư: Thể trạng gầy yếu, hay hoa mắt chóng mặt, thị
lực giảm sút, tai ù điếc, lưng đau gối mỏi, móng tay và móng chân khô giũn,
dễ bị chuột rút, tâm trạng phiền muộn, trong lũng hay bức bối không yên,
lòng bàn tay và bàn chân nóng, có thể có gãy xương, miệng khô họng khát,
lưỡi đỏ, đại tiện táo, tiểu tiện sẻn đỏ.
- Tang thầm 30 g, kỷ tử 30 g, gạo tẻ 80 g. Các vị thuốc rửa sạch đem nấu với
gạo thành cháo, chế thêmt đường phèn, chia ăn vài lần trong ngày. Công
dụng: Tư âm, bổ can thận.
- Bột bạch linh, bột mỳ, bột xương dê, bột mẫu lệ và đường trắng lượng bằng
nhau trộn đều, cho lượng nước vừa đủ, nhào thật kỹ, chế thêm mỡ và muối
rồi nặn thành những chiếc bánh nhỏ, nướng chín, dùng làm đồ ăn điểm tâm
hằng ngày. Công dụng: Bổ tỳ thận, làm mạnh gõn cốt.
3. Thể tỳ thận dương hư: Toàn trạng mệt mỏi, sợ lạnh, chân tay lạnh, lưng
đau gối mỏi, ăn kém, chậm tiêu bụng chướng, đại tiện lỏng hoặc nát, có thể có
phù nhẹ hai chân, nam giới liệt dương, di tinh, nữ giới kinh nguyệt không
đều, miệng nhạt, chất lưỡi nhợt.
- Chim sẻ 5 con, kỷ tử 20 g, đại táo 15 g, gạo tẻ 60 g. Chim sẻ làm thịt, bỏ lông,
chân và phủ tạng rồi đem hầm với kỷ tử và gạo tẻ thành cháo, chế thêm gia
vị, chia ăn vài lần trong ngày. Công dụng: Bổ thận, ôn dương, ích tinh, làm
mạnh gân xương.
- Xương sống chó 200 g, Đẳng sâm, thỏ ty tử, thục địa mỗi thứ 10 g, gia vị vừa
đủ. Xương chó rửa sạch, chặt nhỏ; các vị thuốc cho vào túi vải buộc kín
miệng; tất cả cho vào nồi hầm nhừ, chế đủ gia vị, dùng làm canh ăn hàng
ngày. Công dụng: Bổ thận ôn dương, ích khí dưỡng huyết, cường gân tráng
cốt.
Những món ăn người mắc bệnh loãng xương nên dùng
Theo Đông y, hệ thống xương trong cơ thể do tạng thận đảm nhiệm. Từ tuổi
40-50 trở đi, thận khí bắt đầu suy, việc nuôi dưỡng xương cốt bị trở ngại nên
cấu trúc và chức năng của xương không còn khỏe mạnh như trước. Mặt
khác, ở người có tuổi, tỳ vị (hệ thống tiêu hóa) và tâm mạch (hệ thống tuần
hoàn) cũng có những suy giảm nhất định khiến cho việc nuôi dưỡng xương
không được đầy đủ như khi còn trẻ.
Sau đây là một số bài thuốc giúp củng cố hệ thống xương một cách tự nhiên,
thuận tiện và dễ được cơ thể chấp nhận: Qui bản 100 g, vỏ trứng gà 100 g,
đường trắng 50 g. Qui bản và vỏ trứng sấy khô, tán mịn rồi trộn với đường
trắng, đựng trong lọ kín dùng dần. Mỗi ngày uống 2 lần, mỗi lần 5 g
Tinh hoàn vịt 1 đôi, tinh hoàn gà 1 đôi, thịt lợn nạc 75 g, gạo tẻ 100 g. Tinh
hoàn gà vịt làm sạch, bổ đôi; thịt nạc thái chỉ, đem nấu với gạo thành cháo.
Chế thêm gia vị, ăn nóng trong ngày.
Tụm nừn 50 g, trứng gà 1 quả, hẹ 200 g. Hẹ rửa sạch, nấu canh với tụm nừn,
khi gần chìn đập trứng gà và chế thêm gia vị vừa đủ, ăn nóng trong ngày.
Tủy xương sống lợn 100 g, Đẳng sâm, Thỏ ti tử, Thục địa mỗi thứ 5 g. Tủy
lợn rửa sạch, các vị thuốc thái vụn, tất cả đem hấp cách thủy, chế thêm gia vị,
ăn nóng.
Rau thai 1 cái rửa sạch, thái vụn, hầm thật nhừ rồi chế thêm 250 g mật ong,
cô lửa nhỏ thành dạng cao, đựng trong lọ kín dựng dần. Mỗi ngày uống 2 lần,
mỗi lần 1 thìa canh.
Quả dâu chín 2.500 g, thục địa, hoài sơn, hoàng tinh mỗi thứ 50 g; Thiên hoa
100 g. Dâu rửa sạch, ép lấy nước cốt; các vị thuốc sắc kỹ lấy 500 ml nước cốt
rồi hũa đều với nước ép quả dâu, cô nhỏ lửa thành dạng cao, đựng trong lọ
kín dùng dần. Mỗi ngày uống 2 lần, mỗi lần 1 thìa canh.
Dạ dày lợn 1 cái, làm sạch rồi nhét 60 g bạch truật vào trong, đem hầm nhừ,
lấy nước cốt nấu với 75 g gạo tẻ thành cháo, chế thêm gia vị vừa đủ, ăn nóng
trong ngày.
Chỳ ý: Nên dùng thành từng đợt 7-10 ngày, hoặc mỗi tuần dùng 1-2 lần.
