Khi chìa khóa là tâm lý học niềm tin
Sai lầm là chuyện bình thường trong cuộc sống, nhưng
chính sự kiên trì mới là điểm nhấn tách biệt giữa những
doanh nhân thành công và những doanh nhân bình thường.
Khi mà rất nhiều nhà lãnh đạo kinh
doanh vĩ đại phải đối mặt với không
ít thất bại ở đâu đó trên suốt chặng
đường sự nghiệp của họ thì theo
các chuyên gia tâm lý thì
điều đó chính là những bài học
đáng giá.
Trong kinh doanh cũng như trong
thể thao, chính trị hay nghệ thuật
nhiều nhà lãnh đạo lớn nhất và có ảnh hưởng nhất không ngừng
chia sẻ các câu truyện thất bại của họ.
Nhà sản xuất ô-tô Henry Ford hay nhà làm phim hoạt hình Walt
Disney đã cùng lún sâu vào những khó khăn với những dự án
kinh doanh mạo hiểm ban đầu.
Hay khi mới khởi đầu sự nghiệp với General Electric, Jack Welch
đã gây ra một vụ nổ thổi tung cả nóc của toà nhà. Còn đối với
Steve Jobs, không lâu sau khi đưa Apple Computer ra công
chúng, ông đã bị đánh bật ra khỏi công ty bởi chính người đàn
ông mà Steve đã thuê để quản lý công ty.
Các nhà tâm lý học nói rằng sự việc không đơn giản là những
doanh nhân này học hỏi từ các sai lầm để dẫn tới thành công sau
cùng. Nó còn là sự bền bỉ và dẻo dai mà các doanh nhân này thể
hiện để vượt qua các hố sâu khó khăn.
Thất bại có thể "mang nhiều điều giá trị hơn là sự huỷ hoại ý chí.
Nó nói với bạn về những gì bạn có thể cần làm nhằm đạt được
các mục đích khác", theo đúng như nhận định của Albert
Bandura, giáo sư tâm lý học tại trường đại học Stanford người
khai phá Học thuyết về sự tự tin (Theory of self-efficacy) một
niềm tin nội tại bên trong mỗi chúng ta về khả năng vươn tới
thành công.
Theo Bandura, sự tự tin là nhận thức về năng lực, niềm tin rằng
chúng ta sở hữu các kỹ năng cá nhân và khả năng hành động sẽ
giúp chúng ta tiếp xúc một cách trực tiếp và thành công trong
những tình huống khó khăn định trước.
Trong khi sự tự tin khá giống với các yếu tố tích cực khác như tự
trọng, tin tưởng,... nó đặc biệt liên quan tới niềm tin về khả năng
thực hiện tốt một nhiệm vụ cụ thể nào đó. Lúc mà các thất bại tấn
công, những doanh nhân có sự tự tin cao độ sẽ học hỏi được
nhiều điều từ các sai lầm của họ và củng cố hơn giải pháp đi tới
thành công.
Quan sát sự bền bỉ và dẻo dai
Hàng thập kỷ qua, khái niệm của Bandura được áp dụng vào rất
nhiều lĩnh vực khác nhau, từ giáo dục, cai thuốc lá tới huấn luyện
thể thao. Và trong những năm cuối thập niên 80 của thế kỷ trước,
Bandura và một đồng sự tại trường đại học Quản lý kinh doanh
Australia đã thực hiện cuộc nghiên cứu giúp nhận ra yếu tố tự tin
có sự ảnh hưởng như thế nào tới hoạt động của các nhà lãnh
đạo kinh doanh. Họ mong muốn kết luận được rằng "sự tự tin
trong quản lý kinh doanh" là một đặc tính có thể trau dồi được.
Làm việc cùng với nhiều sinh viên từ các trường đại học kinh
doanh hàng đầu, Bandura nói với một nửa trong số các sinh viên
rằng họ được đánh giá dựa trên các khả năng cố hữu của họ để
quản lý một tổ chức mô phỏng. Số sinh viên còn lại được nói rằng
họ được đánh giá dựa trên khả năng thích nghi và tìm kiếm các
kỹ năng cần thiết để thành công trong một tổ chức được mô
phỏng vi tính hóa.
Các sinh viên được đề nghị tự phân công lẫn nhau các nhiệm vụ
sao cho hiệu quả nhất và nhanh chóng hoàn thành mục tiêu đề
ra. Những nhà nghiên cứu đặt ra các mục tiêu ở mức độ rất cao
để quan sát các sinh viên chống đỡ và linh hoạt ra sao với thách
thức.
Kết quả rất ấn tượng. Những sinh viên tin rằng họ được tự do
thích nghi và cải thiện vẫn duy trì sự dẻo dai và bền bỉ đặc biệt
trong suy nghĩ và sự tự tin quản lý của họ. Họ giữ cho tổ chức ở
mức khát vọng lớn. Các suy nghĩ lý trí của họ mang tính hệ thống
rất cao. Và họ đảm bảo yếu tố sáng tạo cho tổ chức luôn ở mức
cao.
Ngược lại, những sinh viên tin rằng các kỹ năng vốn có và nhất
định của họ đang được đặt vào cuộc thử nghiệm rất nhanh chóng
suy sụp. Việc ra quyết định của họ trở nên thất thường ngay khi
họ đụng phải khó khăn và họ từ bỏ những khát vọng lớn cho tổ
chức. Bandura cho biết thông điệp ở đây chính là tầm quan trọng
của niềm tin mỗi con người về việc đối phó với các yêu cầu hoạt
động phức tạp.
