Chính sách đền bù thiệt hại, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở Việt Nam: Tìm hiểu chi tiết

A. ®Æt vÊn ®Ò

Trong lÞch sö ph¸t triÓn cña mäi quèc gia viÖc gi¶i phãng mÆt b»ng ®Ó

x©y dùng c¸c c«ng tr×nh phôc vô lîi Ých quèc gia, lîi Ých c«ng céng lµ viÖc

lµm kh«ng thÓ tr¸nh khái. NhÞp ®é ph¸t triÓn cµng lín th× nhu cÇu gi¶i phãng

mÆt b»ng cµng cao vµ trë thµnh th¸ch thøc lín ®èi víi sù thµnh c«ng kh«ng

chØ trong lÜnh vùc kinh tÕ mµ c¶ trong lÜnh vùc chÝnh trÞ, x· héi trªn ph¹m vi

quèc gia. VÊn ®Ò gi¶i phãng mÆt b»ng trë thµnh ®iÒu kiÖn tiªn quyÕt cña sù

ph¸t triÓn, nã ®ßi hái ph¶i cã sù quan t©m ®óng møc vµ gi¶i quyÕt triÖt ®Ó. §ã

lµ néi dung kh«ng thÓ nÐ tr¸nh cña sù ph¸t triÓn, lµ yÕu tè quyÕt ®Þnh sù tiÕn

bé vµ thµnh c«ng cña sù ph¸t triÓn. Tuy nhiªn ®Ó c«ng t¸c gi¶i phãng mÆt

b»ng khi Nhµ níc thu håi ®Êt phôc vô môc ®Ých an ninh, quèc phßng, lîi Ých

c«ng céng, lîi Ých quèc gia ®îc thµnh c«ng th× viÖc ®Òn bï thiÖt h¹i cÇn ph¶i

®¶m b¶o ®îc lîi Ých cña nh÷ng ngêi d©n ph¶i di chuyÓn chç ë. Hä ph¶i cã

chç ë æn ®Þnh, cã ®iÒu kiÖn sèng hay tiÖn nghi cao h¬n n¬i cò vµ ch¾c ch¾n

ph¶i tèt h¬n n¬i cò vÒ mäi mÆt.

Kh«ng n»m ngoµi quy luËt cña sù ph¸t triÓn, ViÖt Nam víi ®Æc thï lµ

mét níc ®ang ph¸t triÓn, trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay chóng ta ®ang tiÕn hµnh

c«ng cuéc c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt níc, nhu cÇu vÒ x©y dùng c¸c

c«ng tr×nh phôc vô môc ®Ých an ninh quèc phßng, lîi Ých quèc gia, lîi Ých

c«ng céng ngµy cµng gia t¨ng. V× vËy viÖc gi¶i phãng mÆt b»ng, thu håi ®Êt

®ang diÔn ra ë mäi n¬i, song ®· gÆp ph¶i nhiÒu khã kh¨n víng m¾c, trong

®ã ¸ch t¾c nhiÒu nhÊt lµ c«ng t¸c ®Òn bï thiÖt h¹i, t¸i ®Þnh c.

ChÝnh s¸ch ®Òn bï t¸i ®Þnh c qua c¸c chÆng ®êng ph¸t triÓn ®· cã

nh÷ng tiÕn bé, ®Æc biÖt lµ NghÞ ®Þnh 22/N§-CP ®· gi¶i quyÕt ®îc phÇn nµo

nh÷ng vÊn ®Ò thùc tiÔn c«ng t¸c ®Òn bï gi¶i phãng mÆt b»ng ®Æt ra song nã

cßn nhiÒu ®iÒu cha thËt phï hîp ®· lµm ¶nh hëng ®Õn tiÕn ®é vµ thêi gian

thi c«ng c«ng tr×nh, g©y thiÖt h¹i nhiÒu cho Nhµ níc. Tríc t×nh h×nh ®ã

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

em ®· chän ®Ò tµi: “T×m hiÓu chÝnh s¸ch ®Òn bï thiÖt h¹i, t¸i ®Þnh c khi

Nhµ níc thu håi ®Êt trong thêi gian qua ë ViÖt Nam” víi mong muèn

cã ®îc c¸i nh×n bao qu¸t vÒ chÝnh s¸ch ®Òn bï thiÖt h¹i cña níc ta qua

c¸c chÆng ®êng ph¸t triÓn, ®¨c biÖt lµ nghÞ ®Þnh 22/N§-CP, tõ ®ã ®Ò xuÊt

mét sè kiÕn nghÞ ®Ó chÝnh s¸ch ®îc hoµn thiÖn h¬n.

KÝnh tha ThÇy TS. Hoµng V¨n Cêng – gi¸m ®èc trung t©m ®µo t¹o

®Þa chÝnh vµ kinh doanh bÊt ®éng s¶n, gi¸o viªn trùc tiÕp híng dÉn vµ

gi¶ng d¹y em nhiÒu m«n häc trong thêi gian qua! MÆc dï ®· cè g¾ng hÕt

søc nhng v× t×nh tr¹ng søc khoÎ kh«ng ®îc tèt vµ h¹n chÕ nhiÒu vÒ thêi

gian nªn ch¾c ch¾n ®Ò ¸n cßn nhiÒu ®iÓm thiÕu sãt, v× vËy em rÊt mong

®îc sù th«ng c¶m vµ gãp ý cña thÇy ®Ó ®Ò tµi ®îc hoµn thiÖn h¬n vµ em

cã thÓ thùc hiÖn tèt h¬n vµo nh÷ng lÇn nghiªn cøu sau. Em xin ch©n thµnh

c¶m ¬n sù d¹y dç, chØ b¶o tËn t×nh cña ThÇy trong thêi gian qua!. KÝnh

chóc ThÇy dåi dµo søc khoÎ, h¹nh phóc vµ thµnh ®¹t trong cuéc sèng ®Ó

tiÕp tôc sù nghiÖp trång ngêi vinh quang mµ §¶ng vµ nh©n d©n giao phã!

Cuèi cïng em xin göi lêi c¶m ¬n tíi c¸c quý ThÇy, C« gi¸o trong trung

t©m cïng tËp thÓ líp §Þa chÝnh 43 ®· gióp ®ì, t¹o ®iÒu kiÖn cho em rÊt

nhiÒu trong thêi gian ®iÒu trÞ bÖnh còng nh trong qu¸ tr×nh häc tËp t¹i

trêng!

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

b. gi¶i quyÕt vÊn ®Ò

i. tæng quan vÒ chÝnh s¸ch ®Òn bï thiÖt h¹i khi nhµ

níc thu håi ®Êt ë viÖt nam

1.1. Kh¸i niÖm gi¶i phãng mÆt b»ng vµ chÝnh s¸ch ®Òn bï thiÖt h¹i

Gi¶i phãng mÆt b»ng lµ qu¸ tr×nh thùc hiÖn c¸c c«ng viÖc liªn quan

®Õn viÖc di dêi nhµ cöa, c©y cèi, c¸c c«ng tr×nh x©y dùng vµ mét bé phËn

d©n c trªn mét phÇn ®Êt nhÊt ®Þnh ®îc quy ho¹ch cho viÖc c¶i t¹o, më

réng hoÆc x©y dùng mét c«ng tr×nh míi.

Qu¸ tr×nh gi¶i phãng mÆt b»ng ®îc tÝnh tõ khi b¾t ®Çu h×nh thµnh héi

®ång gi¶i phãng mÆt b»ng ®Õn khi gi¶i phãng xong vµ giao cho chñ ®Çu t

míi. §©y lµ mét qu¸ tr×nh ®a d¹ng vµ phøc t¹p thÓ hiÖn sù kh¸c nhau gi÷a

c¸c dù ¸n vµ liªn quan ®Õn lîi Ých trùc tiÕp cña c¸c bªn tham gia vµ c¶ cña

x· héi.

C«ng t¸c gi¶i phãng mÆt b»ng mang tÝnh quyÕt ®Þnh ®Õn tiÕn ®é cña

c¸c dù ¸n, lµ kh©u ®Çu tiªn thùc hiÖn dù ¸n. Trong ®ã ®Òn bï thiÖt h¹i lµ

kh©u quan träng quyÕt ®Þnh tiÕn ®é gi¶i phãng mÆt b»ng.

Theo tõ ®iÓn tiÕng ViÖt th× ®Òn bï cã nghÜa lµ: “tr¶ l¹i ®Çy ®ñ hoÆc

t¬ng xøng víi mÊt m¸t hoÆc sù vÊt v¶” ®iÒu ®ã cã nghÜa lµ:

+ Kh«ng ph¶i mäi kho¶n ®Òn bï ®Òu b»ng tiÒn;

+ Sù mÊt m¸t cña ngêi bÞ thu håi ®Êt kh«ng chØ lµ vÒ mÆt vËt chÊt mµ

nhiÒu trêng hîp cßn mÊt m¸t c¶ vÒ tinh thÇn nhÊt lµ khi ph¶i t¸i ®Þnh c;

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

+VÒ mÆt hµnh chÝnh th× ®©y lµ mét qu¸ tr×nh kh«ng tù nguyÖn, cã tÝnh

cìng chÕ vµ vÉn ®ßi hái sù “hy sinh”. Kh«ng chØ lµ mét sù ®Òn bï ngang

gi¸ tuyÖt ®èi.

Tõ nh÷ng nhËn thøc trªn cã thÓ hiÓu b¶n chÊt cña c«ng t¸c ®Òn bï gi¶i

phãng mÆt b»ng khi Nhµ níc thu håi ®Êt phôc vô môc ®Ých an ninh, quèc

phßng, lîi Ých quèc gia, lîi Ých c«ng céng trong qu¸ tr×nh hiÖn nay kh«ng

chØ ®¬n thuÇn lµ sù ®Òn bï vÒ mÆt vËt chÊt mµ cßn ph¶i ®¶m b¶o lîi Ých cña

ngêi d©n ph¶i di chuyÓn. §ã lµ hä ph¶i cã ®îc chç ë æn ®Þnh, ®iÒu kiÖn

sèng b»ng hoÆc tèt h¬n n¬i cò, nhng ch¾c ch¾n ph¶i tèt h¬n n¬i cò vÒ mäi

mÆt th× míi t¹o ®iÒu kiÖn cho ngêi d©n sèng vµ æn ®Þnh(10).

1.2.ChÝnh s¸ch båi thêng thiÖt h¹i khi Nhµ níc thu håi ®Êt ë ViÖt Nam

qua c¸c thêi kú

1.2.1.Thêi kú tríc n¨m 1945

ChÝnh s¸ch båi thêng thiÖt h¹i khi Nhµ níc thu håi ®Êt ë ViÖt Nam

g¾n liÒn víi viÖc h×nh thµnh c¸c triÒu ®¹i phong kiÕn. ë mçi kiÓu Nhµ níc

c¸c h×nh thøc së h÷u ®Êt ®ai lu«n ®îc giai cÊp thèng trÞ chó träng. B¾t ®Çu

tõ thêi vua Gia Long, Nhµ níc thùc sù thõa nhËn quyÒn së h÷u ruéng ®Êt

ViÖc ®Òn bï theo møc thùc sù lµ sù ®Òn bï trªn c¬ së thõa nhËn quyÒn së

x·. ChÝnh s¸ch ®Òn bï ®îc thùc hiÖn rÊt nguyªn t¾c vµ chÆt chÏ.

1.2.2.Thêi kú sau c¸ch m¹ng Th¸ng 8/1945 ®Õn n¨m 1975

Sau c¸ch m¹ng Th¸ng 8 thµnh c«ng, chóng ta tiÕn hµnh xo¸ bá chiÕm h÷u

ph¸p n¨m 1959, nhµ níc thõa nhËn ba h×nh thøc së h÷u ®Êt ®ai bao gåm së

Nhµ níc tiÕn hµnh ®iÒu chØnh ruéng ®Êt hoÆc nhîng l¹i ruéng ®Êt cho

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

ngêi bÞ trng dông sÏ ®îc ®Òn bï tõ 1 ®Õn 4 n¨m s¶n lîng thêng niªn

cña ruéng bÞ trng dông. Thùc tÕ trong thêi kú nµy, quan hÖ ®Êt ®ai trong

®Òn bï chñ yÕu lµ tho¶ thuËn sau ®ã thèng nhÊt gi¸ trÞ ®Òn bï mµ kh«ng cÇn

cã c¬ quan Nhµ níc cã thÈm quyÒn phª duyÖt ph¬ng ¸n ®Òn bï hay ban

hµnh gi¸ ®Òn bï.

1.2.3.Thêi kú sau n¨m 1975

Trªn c¬ së HiÕn ph¸p n¨m 1980 quy ®Þnh ®Êt ®ai thuéc së h÷u toµn

phñ ra quyÕt ®Þnh sè 201/CP vÒ viÖc: “Kh«ng ®îc ph¸t canh thu t«, cho

thuª, cÇm cè hoÆc b¸n nhîng ®Êt díi bÊt kú h×nh thøc nµo, kh«ng ®îc

dïng ®Ó thu nh÷ng kho¶n lîi kh«ng do thu nhËp mµ cã, trõ trêng hîp do

Nhµ níc quy ®Þnh”(5). Quan hÖ ®Êt ®ai thêi kú nµy ®¬n thuÇn chØ lµ quan

hÖ “Giao-thu” gi÷a Nhµ níc vµ ngêi sö dông.

Ngµy 31/5/1990, Héi ®ång bé trêng ban hµnh NghÞ ®Þnh 186/H§BT

vÒ viÖc ®Òn bï thiÖt h¹i ®Êt n«ng nghiÖp, ®Êt cã rõng khi chuyÓn sang môc

giao ®Êt n«ng nghiÖp, ®Êt cã rõng ®Ó sö dông vµo môc ®Ých kh¸c ph¶i ®Òn

bï thiÖt h¹i vÒ ®Êt n«ng nghiÖp, ®Êt cã rõng cho Nhµ níc. TiÒn båi thêng

tµi s¶n trªn mÆt ®Êt vµ tµi s¶n trong lßng ®Êt cho chñ sö dông kh«ng thuéc

c¸c kho¶n ®Òn bï thiÖt h¹i vÒ ®Êt. Khung møc gi¸ ®Òn bï thiÖt h¹i do

UBND tØnh, thµnh phè, ®Æc khu trùc thuéc trung ¬ng quy ®Þnh cô thÓ, møc

®Òn bï ®èi víi tõng quËn, huyÖn, thµnh phè thuéc tØnh s¸t víi gi¸ ®Êt ë ®Þa

ph¬ng nhng kh«ng ®îc thÊp h¬n hay cao h¬n møc quy ®Þnh cña ChÝnh

phñ.

§iÒu 23 HiÕn ph¸p n¨m 1992 quy ®Þnh: “Tµi s¶n hîp ph¸p cña c¸

do quèc phßng, an ninh, lîi Ých quèc gia mµ Nhµ níc trng mua hay trng

http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Đề tài: Tìm hiểu về chính sách đền bù thiệt hại, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trong thời gian qua ở nước Việt Nam

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

AI tóm tắt

Giới thiệu tài liệu

Đối tượng sử dụng

Từ khoá chính

Nội dung tóm tắt

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi